Działania niepożądane
Glucophage XR 1000 mg

Metformina chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Glucophage XR 1000 mg) wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do formy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz utratę apetytu, które występują bardzo często (>1/10) na początku terapii i zwykle ustępują samoistnie. Zaleca się stopniowe zwiększanie dawki oraz przyjmowanie leku podczas posiłku w celu poprawy tolerancji. Często (>1/100, <1/10) występuje również zmniejszenie stężenia lub niedobór witaminy B12, co wymaga monitorowania, zwłaszcza u pacjentów długotrwale leczonych. Zaburzenia smaku, takie jak metaliczny posmak, również pojawiają się często.

Działania niepożądane leku Glucophage XR

Działania niepożądane występujące podczas leczenia metforminą chlorowodorkiem w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Glucophage XR 1000 mg) są pod względem rodzaju i ciężkości zbliżone do działań niepożądanych obserwowanych u pacjentów leczonych produktem w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu.1

Wczesne działania niepożądane

Na początku terapii metforminą najczęściej występują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. Należą do nich: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz utrata apetytu. W większości przypadków te objawy ustępują samoistnie w miarę kontynuowania leczenia. W celu zminimalizowania ryzyka ich wystąpienia zaleca się stopniowe zwiększanie dawki leku.2

Klasyfikacja częstości występowania

Częstość występowania działań niepożądanych metforminy definiuje się następująco:1/10; często: >1/100, 1/1000, 1/10000, <1/1000; bardzo rzadko: 3

  • Bardzo często: występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów (>1/10)
  • Często: występują u więcej niż 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (>1/100, <1/10)
  • Niezbyt często: występują u więcej niż 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (>1/1000, <1/100)
  • Rzadko: występują u więcej niż 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów (>1/10000, <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10000)

Szczegółowy opis działań niepożądanych

W każdej grupie o określonej częstości występowania, działania niepożądane są przedstawione zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.4 Poniżej przedstawiono działania niepożądane w podziale na układy i narządy.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Często: Zmniejszenie stężenia lub niedobór witaminy B12. Jest to ważne powikłanie wymagające monitorowania, szczególnie u pacjentów długotrwale przyjmujących metforminę.5

Bardzo rzadko: Kwasica mleczanowa – niezwykle rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie, które może zagrażać życiu pacjenta. Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania medycznego.6

Zaburzenia układu nerwowego

Często: Zaburzenia smaku – mogą objawiać się jako metaliczny posmak w ustach lub inne nieprawidłowe odczucia smakowe.7

Zaburzenia żołądka i jelit

Bardzo często: Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu. Objawy te pojawiają się najczęściej na początku leczenia i w większości przypadków ustępują samoistnie w miarę kontynuowania terapii. Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia tych działań niepożądanych, zaleca się przyjmowanie metforminy w trakcie posiłku lub bezpośrednio po nim. Stopniowe zwiększanie dawki może również poprawić tolerancję leku w przewodzie pokarmowym.8

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko: Opisywano pojedyncze przypadki nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby lub zapalenia wątroby. Objawy te zwykle ustępowały po odstawieniu metforminy.9

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Bardzo rzadko: Reakcje skórne, takie jak rumień, świąd skóry i pokrzywka. Mogą one wskazywać na reakcję nadwrażliwości na lek.10

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie/niedobór witaminy B12 Często (>1/100, <1/10) Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co może skutkować jej niedoborem
Kwasica mleczanowa Bardzo rzadko (<1/10000) Poważne powikłanie metaboliczne charakteryzujące się nadmiernym gromadzeniem kwasu mlekowego w organizmie, mogące prowadzić do zagrażających życiu powikłań
Zaburzenia układu nerwowego Zaburzenia smaku Często (>1/100, <1/10) Najczęściej występuje jako metaliczny posmak w ustach lub inne nieprawidłowe odczucia smakowe
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu Bardzo często (>1/10) Najczęściej występują na początku leczenia, zwykle ustępują samoistnie; ryzyko można zmniejszyć stosując lek podczas posiłku i stopniowo zwiększając dawkę
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby Bardzo rzadko (<1/10000) Ustępują po odstawieniu leku; wymagają monitorowania parametrów wątrobowych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rumień, świąd skóry, pokrzywka Bardzo rzadko (<1/10000) Mogą wskazywać na reakcję nadwrażliwości; ustępują po odstawieniu leku

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11

Dane kontaktowe do zgłoszeń:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego posiadającego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu.12

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl