reakcja nadwrażliwości
Reakcja nadwrażliwości to nieprawidłowa lub nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na substancję, która normalnie nie powinna wywoływać odpowiedzi immunologicznej. W klasyfikacji Gella i Coombsa wyróżnia się cztery główne typy reakcji nadwrażliwości (I-IV), z których każdy charakteryzuje się odmiennym mechanizmem patofizjologicznym.
Typ I (natychmiastowy) jest związany z produkcją przeciwciał IgE i uwolnieniem mediatorów zapalnych z komórek tucznych, co prowadzi do objawów alergicznych jak anafilaksja, astma czy pokrzywka. Typ II (cytotoksyczny) obejmuje reakcje, w których przeciwciała IgG lub IgM wiążą się z antygenami na powierzchni komórek, prowadząc do ich zniszczenia. Typ III wynika z odkładania się kompleksów immunologicznych w tkankach, wywołując uszkodzenia poprzez aktywację dopełniacza i napływ komórek zapalnych.
Typ IV (opóźniony) to nadwrażliwość komórkowa, mediowana przez limfocyty T, a nie przeciwciała. Manifestuje się klinicznie w postaci reakcji kontaktowych, ziarniniaków czy odrzucania przeszczepu. Diagnostyka reakcji nadwrażliwości obejmuje testy skórne, oznaczanie specyficznych IgE, testy prowokacyjne oraz badania histopatologiczne. Leczenie zależy od typu reakcji i obejmuje unikanie alergenów, farmakoterapię objawową, immunoterapię swoistą oraz w ciężkich przypadkach – leki immunosupresyjne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Differin
Produkt leczniczy Differin w postaci kremu o stężeniu 1 mg/g (adapalen) przeznaczony jest do stosowania wyłącznie zewnętrznego na skórę, z koniecznością unikania kontaktu z błonami śluzowymi, oczami i ustami. W początkowej fazie terapii mogą pojawić się typowe objawy miejscowego podrażnienia, takie jak zaczerwienienie, wysuszenie i podrażnienie skóry, które w przypadku nasilenia wymagają czasowego przerwania leczenia. Adapalen zmniejsza grubość warstwy rogowej naskórka, co zwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UV oraz na działanie innych leków i kosmetyków stosowanych miejscowo. W trakcie terapii zaleca się unikanie nadmiernej ekspozycji na światło słoneczne oraz stosowanie ochrony przeciwsłonecznej, a także rezygnację z kosmetyków o działaniu wysuszającym i ściągającym, które mogą nasilać działania niepożądane.
adapalen, działanie niepożądane, miejscowe podrażnienie, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa skórna, reakcja skórna, reakcja typu późnego, skóra trądzikowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, warstwa rogowa naskórka, wrażliwość na promieniowanie UV, wysuszenie skóry, zaczerwienienie - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon – Przeciwwskazania stosowania
Acetonid fluocynolonu, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w leczeniu ostrego zapalenia ucha zewnętrznego, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, cyprofloksacynę lub inne chinolonowe antybiotyki. Należy również uwzględnić ryzyko reakcji krzyżowych u osób uczulonych na inne glikokortykosteroidy. Preparaty takie jak Cetraxal Plus i Ciprotic zawierają acetonid fluocynolonu w stężeniu 0,25 mg/ml oraz substancje pomocnicze, m.in. parahydroksybenzoesan metylu (E218) i propylu (E216), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Stosowanie tych leków jest przeciwwskazane w zakażeniach wirusowych przewodu słuchowego zewnętrznego, zwłaszcza wywołanych przez wirus ospy wietrznej i opryszczki pospolitej, ze względu na ryzyko nasilenia infekcji i powikłań.
acetonid fluocynolonu, antybiotyk chinolonowy, cyprofloksacyna, działanie immunosupresyjne, glikokortykosteroid, opryszczka pospolita, ospa wietrzna, ostre zapalenie ucha zewnętrznego, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, perforacja błony bębenkowej, preparat steroidowy, przewlekłe zakażenie ucha, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, wchłanianie substancji czynnej, wirus HSV, zakażenie grzybicze ucha, zakażenie oportunistyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hedecton 700 mg/100 ml
Syrop Hedecton, zawierający wyciąg z liści bluszczu pospolitego, może indukować działania niepożądane, głównie o charakterze alergicznym i żołądkowo-jelitowym. Reakcje alergiczne obejmują pokrzywkę, wysypkę skórną, duszność oraz potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych klinicznych, co podkreśla konieczność ostrożności u pacjentów z historią nadwrażliwości. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, również mogą wystąpić, a ich częstość jest nieznana. Nasilone wymioty i biegunka mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty zaburzeń elektrolitowych.
bąbel pokrzywkowy, biegunka, bluszcz pospolity, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, dyspnea, farmakoterapia, nudności, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, układ pokarmowy, wykwit skórny, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hevipoint 200 mg
Lek Hevipoint w postaci tabletek 200 mg zawiera acyklowir jako substancję czynną i jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na acyklowir lub jakąkolwiek substancję pomocniczą w składzie preparatu. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii. W przypadku stwierdzenia alergii na acyklowir lub pochodne nukleozydów, stosowanie Hevipoint jest niewskazane.
acyklowir, alternatywna metoda leczenia, nadwrażliwość na acyklowir, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, pochodna nukleozydu, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, substancja pomocnicza, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z liścia babki lancetowatej – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg płynny z liścia babki lancetowatej (Plantaginis lanceolatae folii extractum fluidum) wykazuje działanie wykrztuśne i przeciwzapalne, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu, np. Sirupus Plantaginis PLANTAGEN zawierający 12 g wyciągu na 100 g syropu. Preparatu nie należy stosować u dzieci poniżej 6 roku życia ze względu na brak danych klinicznych i niedojrzałość układu enzymatycznego metabolizującego składniki wyciągu. Dodatkowo, preparat zawiera do 7% (v/v) etanolu, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z chorobami wątroby, chorobą alkoholową, kobiet w ciąży i karmiących oraz u osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem.
choroba alkoholowa, choroba autoimmunologiczna, choroba wątroby, ciężka reakcja alergiczna, cukrzyca niewyrównana, działanie immunomodulujące, działanie wykrztuśne i przeciwzapalne, ekstrakcja etanolowa, interakcja leków z alkoholem, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja fruktozy, Plantaginis lanceolatae folii extractum fluidum, Plantago lanceolata, postać farmaceutyczna, preparat roślinny, reakcja nadwrażliwości, wyciąg płynny z liścia babki lancetowatej, wywiad alergiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Erdosol Respiro
Podczas terapii erdosteiną w dawce 225 mg (preparat Erdosol Respiro) konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza w kontekście monitorowania objawów nadwrażliwości, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania leczenia. Należy unikać jednoczesnego stosowania leków przeciwkaszlowych, aby nie zaburzać fizjologicznego oczyszczania oskrzeli i zapobiec zaleganiu wydzieliny. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z osłabionym odruchem kaszlowym lub zaburzeniami oczyszczania rzęskowego, u których istnieje podwyższone ryzyko nagromadzenia śluzu i pogorszenia stanu klinicznego. Zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek przez możliwie najkrótszy czas, z indywidualnym dostosowaniem terapii na podstawie oceny klinicznej i odpowiedzi na leczenie.
choroba układu sercowo-naczyniowego, dieta niskosodowa, działanie niepożądane, erdosteina, lek przeciwkaszlowy, nagromadzenie śluzu, oczyszczanie oskrzeli, odkrztuszanie, odruch kaszlowy, reakcja nadwrażliwości, terapia erdosteiną, wydzielina dróg oddechowych, wydzielina oskrzelowa, zaburzenie oczyszczania rzęskowego - Leksykon substancji czynnych
L-ornityna – Działania niepożądane
L-ornityna, podawana w postaci chlorowodorku w preparatach Aminomel 10E (2,42 g/l) i Aminomel 12,5E (3,02 g/l), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których częstość występowania jest nieznana. Najpoważniejszym zagrożeniem są reakcje immunologiczne, w tym anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, manifestujące się m.in. sinicą, wstrząsem, świstem krtaniowym i obrzękiem dróg oddechowych, które mogą prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i zatrzymania krążenia. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości o szerokim spektrum objawów, takich jak pokrzywka, tachykardia, duszność czy gorączka. Wśród zaburzeń metabolicznych istotna jest hiperkaliemia, stanowiąca potencjalne zagrożenie dla rytmu serca. Dodatkowo, preparaty mogą powodować zaburzenia oddychania oraz poważne uszkodzenia wątroby i dróg żółciowych, w tym hiperamonemię, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestazę, stłuszczenie, zapalenie i kamicę pęcherzyka żółciowego. Z nerek zgłaszano azotemię, wskazującą na upośledzenie funkcji wydalniczej.
azotemia, cholestaza, encefalopatia wątrobowa, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niewydolność wątroby, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, roztwór do infuzji, śpiączka wątrobowa, stłuszczenie wątroby, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asmenol PPH 10 mg
Montelukast, substancja czynna Asmenol PPH, był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 4000 dorosłych i młodzieży (≥15 lat) oraz 1750 dzieci (6-14 lat) z astmą i/lub sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. Dawkowanie wynosiło 10 mg u starszych pacjentów i 5 mg u dzieci. Profil bezpieczeństwa monitorowano do 2 lat u dorosłych i do 12 miesięcy u dzieci, nie wykazując istotnych zmian w czasie. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy u dorosłych i młodzieży oraz bóle brzucha u dzieci. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z definicjami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, depresja, drgawki, eozynofilia płucna, kołatanie serca, koszmary senne, krwawienie z nosa, kurcze mięśni, lunatykowanie, montelukast, myśli samobójcze, nacieki eozynofilowe, niedoczulica, nieprawidłowe marzenia senne, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, siniaczenie, skłonność do krwawień, suchość w jamie ustnej, świąd, tabletki do rozgryzania i żucia, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia mowy, zaburzenia pamięci, zachowanie agresywne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Polfarmex 25 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek, stosowana w dawkach 10 mg i 25 mg w preparacie Hydroxyzinum Polfarmex, wykazuje działania niepożądane związane głównie z depresyjnym lub paradoksalnym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego, działaniem przeciwcholinergicznym oraz reakcjami nadwrażliwości. W badaniach klinicznych na 735 pacjentach przyjmujących dawkę 50 mg/dobę najczęstszym działaniem niepożądanym była senność (13,74% vs 2,70% w grupie placebo), a także ból głowy (1,63%), zmęczenie (1,36%) i suchość w jamie ustnej (1,22%). Dodatkowo, działania niepożądane obserwowane po podaniu cetyryzyny, głównego metabolitu hydroksyzyny, takie jak trombocytopenia, agresywność, depresja, tiki, dystonia, parestezje, napady przymusowego patrzenia, biegunka, trudności w oddawaniu moczu, astenia, obrzęki i wzrost masy ciała, mogą również wystąpić po hydroksyzynie.
agresywność, astenia, bezsenność, biegunka, ból głowy, cetyryzyna, depresja, dezorientacja, drgawki, drżenie, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, gorączka, hydroksyzyna, mimowolne oddawanie moczu, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, osutka krostkowa, parestezja, pobudzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rotacja gałek ocznych, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, tiki, torsade de pointes, trombocytopenia, trudności w oddawaniu moczu, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka polekowa, wysypka rumieniowa, wzmożona potliwość, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Biperyden – Działania niepożądane
Biperyden, lek przeciwparkinsonowski o działaniu cholinolitycznym, może wywoływać liczne działania niepożądane, zwłaszcza na początku terapii lub przy szybkim zwiększaniu dawek. Do najczęstszych należą zaburzenia funkcji ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ekscytacja, pobudzenie, lęk, dezorientacja, zespoły deliryczne, omamy oraz bezsenność, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami mózgu. Biperyden wpływa również na strukturę snu, powodując przejściowe skrócenie fazy REM. Rzadziej obserwuje się zawroty głowy, zaburzenia pamięci, bóle głowy, dyskinezy, ataksję, zaburzenia mowy oraz zwiększoną skłonność do drgawek i napadów padaczkowych. W zakresie układu ocznego bardzo rzadko występują zaburzenia akomodacji, mydriasis oraz ryzyko jaskry z zamkniętym kątem przesączania, co wymaga regularnego monitorowania ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ze strony układu sercowo-naczyniowego biperyden może powodować tachykardię (rzadko) oraz bradykardię (bardzo rzadko). Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują suchość błony śluzowej jamy ustnej, nudności, zaburzenia żołądkowe i zaparcia (bardzo rzadko). Zaburzenia w oddawaniu moczu, zwłaszcza u pacjentów z gruczolakiem prostaty, mogą wymagać zmniejszenia dawki, a zatrzymanie moczu stanowi poważne powikłanie wymagające pilnej interwencji.
Akineton, anhidroza, biperyden, bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drganie mięśni, dyskineza, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, ekscytacja, faza snu REM, gruczolak prostaty, hipertermia, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwparkinsonowski, napad padaczkowy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie źrenic, suchość błony śluzowej, tachykardia, układ moczowo-płciowy, wysypka alergiczna, zaburzenie akomodacji, zaburzenie pamięci, zaburzenie równowagi, zaburzenie termoregulacji, zaburzenie żołądkowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie przyusznicy, zatrzymanie moczu, zespół deliryczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Trund 1000 mg
Lewetyracetam (Trund) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne pochodne pirolidonów oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparacie, w tym żółcień pomarańczową (E110) obecna w tabletkach 750 mg (0,36 mg na tabletkę). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje systemowe, co wymaga szczegółowego wywiadu alergicznego przed rozpoczęciem terapii. Tabletki Trund dostępne są w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg, z różnym składem substancji pomocniczych i charakterystycznym wyglądem, co ma znaczenie przy doborze preparatu u pacjentów z alergiami na barwniki.
lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, linia podziału, nadwrażliwość na substancję czynną, pochodne pirolidonów, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna zagrażająca życiu, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja systemowa, substancje pomocnicze, tabletka powlekana, wysypka skórna, wywiad alergiczny, żółcień pomarańczowa - Leksykon substancji czynnych
Etomidat – Przeciwwskazania stosowania
Etomidat, stosowany do indukcji znieczulenia ogólnego, dostępny jest w dwóch formach: emulsji Etomidate-Lipuro (2 mg/ml, 20 mg w 10 ml, zawierającej 1,0 g oleju sojowego na ampułkę) oraz roztworu Hypnomidate (2 mg/ml, 20 mg w ampułce, zawierającego 3,5 ml glikolu propylenowego). Podstawowymi przeciwwskazaniami do stosowania obu preparatów są nadwrażliwość na etomidat oraz na substancje pomocnicze. W przypadku Etomidate-Lipuro szczególną uwagę należy zwrócić na alergię na olej sojowy, natomiast Hypnomidate może wywołać reakcje alergiczne związane z glikolem propylenowym. Ponadto, Etomidate-Lipuro jest bezwzględnie przeciwwskazany u noworodków i niemowląt poniżej 6 miesiąca życia.
alergia na soję, emulsja do wstrzykiwań, emulsja olej w wodzie, etomidat, Etomidate-Lipuro, glikol propylenowy, Hypnomidate, indukcja znieczulenia ogólnego, interakcja lekowa, lek anestetyczny, nadwrażliwość na olej sojowy, nadwrażliwość na substancję czynną, niemowlę, noworodek, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, właściwość farmakodynamiczna, właściwość farmakokinetyczna, wywiad alergiczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fexofast 120 mg 120 mg
Feksofenadyna, substancja czynna leku Fexofast 120 mg, jest lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji o dobrym profilu bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to bóle głowy, senność oraz zawroty głowy, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W obrębie układu pokarmowego często występują nudności, a rzadziej biegunka, która przy dłuższym utrzymywaniu się może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zgłaszano zmęczenie. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano również reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, uczucie ucisku w klatce piersiowej, duszność, nagłe zaczerwienienie skóry oraz uogólnione objawy anafilaksji, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
anafilaksja, arytmia, bezsenność, biegunka, ból głowy, duszność, działanie niepożądane, elektrokardiografia, farmakoterapia, feksofenadyna, lek przeciwhistaminowy, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, senność, świąd, tachykardia, ucisk w klatce piersiowej, układ immunologiczny, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wysypka, zaburzenie snu, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zawrót głowy, zmęczenie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Febuxostat Laboratorios Liconsa 80 mg
Febuksostat (Febuxostat Laboratorios Liconsa, 80 mg, tabletki powlekane) jest przeciwwskazany jedynie u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (72,70 mg na tabletkę). U osób z nietolerancją laktozy należy rozważyć ryzyko reakcji nadwrażliwości. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergicznego, aby wykluczyć nadwrażliwość na febuksostat lub substancje pomocnicze, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku i wymaga rozważenia alternatywnych metod leczenia.
charakterystyka produktu leczniczego, dysfagia, febuksostat, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, linia podziału, nadwrażliwość, nietolerancja laktozy, ostrzeżenie specjalne, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, środek ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simlerid 50 mg
Lek Simlerid zawiera sytagliptynę (chlorowodorek jednowodny) w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, stosowaną w terapii cukrzycy typu 2. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych i danych po wprowadzeniu do obrotu, z klasyfikacją działań niepożądanych według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Najważniejsze działania niepożądane to zapalenie trzustki (częstość 0,3% w badaniu TECOS), reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja), hipoglikemia (częstość 4,7–13,8% przy jednoczesnym stosowaniu sulfonylomocznika lub insuliny), zaburzenia czynności nerek, a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i pemfigoid pęcherzowy. Dodatkowo, częstość hipoglikemii wzrasta w terapii skojarzonej, zwłaszcza z sulfonylomocznikami i insuliną.
artropatia, chlorowodorek jednowodny, ciężkie działania niepożądane, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, wskaźnik eGFR, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gardlox Med smak cytrynowy 3 mg
Gardlox Med smak cytrynowy, zawierający 3 mg benzydaminy chlorowodorku (2,68 mg benzydaminy na pastylkę), wykazuje działania niepożądane głównie w obrębie układu immunologicznego oraz przewodu pokarmowego. Reakcje nadwrażliwości, w tym świąd, wysypka, pokrzywka oraz obrzęk błon śluzowych, występują z nieznaną częstością i mogą prowadzić do ciężkich reakcji anafilaktycznych wymagających natychmiastowej interwencji. Bardzo rzadko obserwuje się skurcz krtani lub oskrzeli, co może skutkować dusznością i świszczącym oddechem, szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową. Rzadko zgłaszane są objawy pieczenia i suchości jamy ustnej, a niedoczulica jamy ustnej występuje z nieokreśloną częstością. Niezbyt często pojawiają się odczyny fototoksyczne, manifestujące się zaczerwienieniem i świądem skóry po ekspozycji na światło UV, natomiast bardzo rzadko obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, który może zagrażać życiu w przypadku zajęcia dróg oddechowych.
aspartam, astma oskrzelowa, benzydaminy chlorowodorek, izomalt, niedoczulica jamy ustnej, obrzęk błony śluzowej, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, odczyn fototoksyczny, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz krtani, suchość jamy ustnej, układ odpornościowy, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia skórne, zaburzenia układu oddechowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pulmoterol 50 mcg/dawkę inh.
Pulmoterol to lek w postaci proszku do inhalacji, zawierający 50 μg salmeterolu (jako 72,5 μg salmeterolu ksynafonianu) w jednej dawce inhalacyjnej. Preparat jest dostępny w kapsułkach twardych, które zawierają również 15 mg laktozy jednowodnej. Stosowanie Pulmoterolu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na salmeterol ksynafonian lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym na laktozę lub białka mleka krowiego, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych o różnym nasileniu, włącznie z potencjalnie zagrażającymi życiu. Lekarz powinien szczegółowo zbadać wywiad alergologiczny pacjenta, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych reakcji na beta-2-mimetyki lub preparaty zawierające laktozę.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Sugammadex Sandoz 100 mg/ml
Sugammadex Sandoz (100 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) jest stosowany do odwracania blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej przez rokuronium lub wekuronium podczas znieczulenia ogólnego. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie danych z badań klinicznych faz I-III obejmujących 3519 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to kaszel, powikłania oddechowe i związane ze znieczuleniem, niedociśnienie oraz powikłania po zabiegu. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, występowały niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), z szerokim spektrum objawów od pokrzywki po wstrząs anafilaktyczny. W badaniach u zdrowych ochotników częstość reakcji nadwrażliwości wynosiła 6,6% przy dawce 4 mg/kg mc. i 9,5% przy dawce 16 mg/kg mc., z pojedynczym przypadkiem anafilaksji (0,7%) przy dawce 16 mg/kg mc. Nawrót blokady nerwowo-mięśniowej obserwowano rzadko (0,20%).
anafilaksja, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk gardła, obrzęk języka, obturacja płuc, otyłość chorobliwa, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, środek blokujący przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, sugammadeks, świąd, tachykardia, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka rumieniowata, zaburzenie smaku, zatrzymanie krążenia, zawrót głowy, znaczna bradykardia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Penicillinum Crystallisatum TZF 5000000 j.m.
Benzylopenicylina potasowa, substancja czynna leku Penicillinum Crystallisatum TZF, może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki, czasu terapii oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Do najpoważniejszych należą reakcje nadwrażliwości, w tym bardzo rzadki, ale potencjalnie śmiertelny wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczynioruchowy i zespół choroby posurowiczej. Często obserwuje się zmiany skórne, takie jak wysypki, świąd i pokrzywka, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Rzadko występują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, eozynofilia, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna), a także przemijające objawy ze strony układu nerwowego (pobudzenie, senność, dezorientacja). U pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących duże dawki leku mogą pojawić się objawy zatrucia potasem, takie jak drgawki czy śpiączka.
arytmia, atrofia, benzylopenicylina potasowa, dezorientacja, drgawki, eozynofilia, infekcja oportunistyczna, kandydoza, małopłytkowość, nadmierna ruchliwość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Jarischa-Herxheimera, pęcherzowe złuszczające zapalenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wzmożone odruchy, zaburzenia rytmu serca, zaczerwienienie, zakrzepowe zapalenie żył, zawroty głowy, zespół choroby posurowiczej, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Toselix forte 1,5 mg/ml
Butamiratu cytrynian, substancja czynna syropu Toselix forte o stężeniu 1,5 mg/ml, wykazuje działania niepożądane głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się zawroty głowy (częstość 1/1000 do <1/100), które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, oraz rzadziej senność (1/10 000 do <1/1000), nasilającą się przy jednoczesnym stosowaniu leków sedatywnych. Ze strony przewodu pokarmowego rzadko występują nudności i biegunka (częstość 1/10 000 do <1/1000), które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych. Również rzadko notuje się reakcje skórne w postaci pokrzywki, wskazujące na możliwą nadwrażliwość na butamiratu cytrynian lub substancje pomocnicze.
aspartam, bezpieczeństwo farmakoterapii, biegunka, butamiratu cytrynian, działania niepożądane, działanie przeczyszczające, działanie sedatywne, fenyloketonuria, kwas benzoesowy, maltitol ciekły, metylu parahydroksybenzoesan, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej żołądka, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, senność, terapia przeciwkaszlowa, zaburzenia równowagi, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenie układu nerwowego, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pregabalin Reddy 100 mg
Stosowanie pregabaliny jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie Pregabalin Reddy, w tym na laktozę jednowodną. Zawartość laktozy w poszczególnych dawkach wynosi od 7,6 mg (75 mg dawka) do 68,4 mg (50 mg dawka), co jest istotne u pacjentów z ciężką nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W takich przypadkach stosowanie leku powinno być odradzane, a rozważone alternatywne terapie bez laktozy. Nadwrażliwość na pregabalinę może manifestować się wysypką, świądem, obrzękiem twarzy, warg, języka, trudnościami w oddychaniu oraz innymi objawami alergicznymi, które wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.
duszność, laktoza jednowodna, leczenie objawowe, nadwrażliwość na pregabalinę, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, objaw alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pregabalina, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, wysypka skórna, zaburzenie układu pokarmowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Sandoz 4 mg
Montelukast Sandoz w postaci granulatu 4 mg był oceniany pod kątem bezpieczeństwa u różnych grup wiekowych pacjentów z astmą, w tym u 175 dzieci w wieku 6 miesięcy do 2 lat z astmą przewlekłą oraz 1038 dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat z astmą okresową. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były: u dorosłych i młodzieży (≥15 lat) ból głowy, u dzieci 6-14 lat ból głowy i hiperkineza, u dzieci 2-5 lat ból brzucha, biegunka, astma oskrzelowa, wypryskowe zapalenie skóry i wysypka, a u najmłodszych (6 miesięcy do 2 lat) biegunka, wymioty, gorączka, ból brzucha i pragnienie. Profil bezpieczeństwa pozostawał stabilny podczas długotrwałej terapii (do 2 lat u dorosłych, do 12 miesięcy u dzieci 2-14 lat, do 3 miesięcy u dzieci 6 miesięcy do 2 lat).
aminotransferaza, anafilaksja, astma okresowa, astma oskrzelowa, astma przewlekła, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, depresja, enureza, eozynofilia, eozynofilia płucna, hiperkineza, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie z nosa, lunatykowanie, małopłytkowość, montelukast, naciek eozynofilowy wątroby, napad drgawkowy, neuropatia, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, powikłanie kardiologiczne, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, świąd, wypryskowe zapalenie skóry, wysypka, wysypka naczyniowa, zapalenie wątroby, zespół Churga-Strauss - Leksykon leków
Działania niepożądane – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml
Irinotekan SUN, stosowany w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego i odbytnicy, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującą toksycznością hematologiczną i żołądkowo-jelitową. Najczęściej obserwuje się opóźnioną biegunkę (>24 h po podaniu) oraz neutropenię, która występuje u 78,7% pacjentów w monoterapii (ciężka neutropenia z ANC < 500/mm³ u 22,6%). Mediana czasu do najniższego poziomu neutrofili wynosi 8 dni, a ich całkowite ustąpienie następuje zwykle do 22 dni. Ostry zespół cholinergiczny, manifestujący się wczesną biegunką, bólem brzucha, zwężeniem źrenic i nadmiernym wydzielaniem śliny, występuje u 9% pacjentów i ustępuje po atropinie. Inne istotne działania to niedokrwistość (58,7% pacjentów, z Hb < 8 g/dl u 8%) oraz małopłytkowość (<100 000/mm³) u 7,4%. Gorączka neutropeniczna dotyczy 6,2% pacjentów, a zakażenia, często powiązane z ciężką neutropenią, występują u około 10,3% leczonych, z ryzykiem zgonu.
aspergiloza oskrzelowo-płucna, biegunka opóźniona, choroba krwi, ciężka neutropenia, Clostridium difficile, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, jadłowstręt, kandydoza układowa, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, mimowolny skurcz mięśni, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, niewydolność serca, odwodnienie, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, ostry zespół cholinergiczny, parestezja, perforacja jelita, podwyższona aktywność amylazy, półpasiec, posocznica, przerzutowy rak jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowa choroba płuc, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, terapia skojarzona, upośledzenie czynności nerek, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie mowy, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zakrzepica i zatorowość, zapalenie jelita grubego, zapalenie płuc Pneumocystis jiroveci, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Plasmalyte –
Plasmalyte to roztwór do infuzji zawierający elektrolity (sód, potas, magnez, chlorki, octan, glukonian), który może wywoływać liczne działania niepożądane sklasyfikowane według MedDRA. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości i anafilaktoidalne objawiające się tachykardią, dusznością, hipotensją, pokrzywką oraz hiperkaliemią (częstość nieznana). W trakcie terapii mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperwolemia i hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, która wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych. Zaburzenia neurologiczne obejmują napady drgawkowe oraz ostrą encefalopatię hiponatremiczną, potencjalnie prowadzącą do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu (częstość nieznana). Ponadto, możliwe są zakrzepowe zapalenie żył i zakrzepica żylna, a także reakcje skórne, takie jak pokrzywka, oraz reakcje w miejscu podania infuzji (uczucie pieczenia, ból, zapalenie żył, zakażenie). Plasmalyte może również powodować fałszywie dodatnie wyniki testu Bio-Rad Laboratories’ Platelia Aspergillus EIA.
duszność, encefalopatia hiponatremiczna, fałszywie dodatni wynik testu, hiperkaliemia, hiperwolemia, hiponatremia szpitalna, hipotensja, inwazyjna aspergiloza, kołatanie serca, MedDRA, napad drgawkowy, odczyn zapalny, piloerekcja, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja infuzyjna, reakcja nadwrażliwości, roztwór elektrolitowy do infuzji, świszczący oddech, tachykardia, test Platelia Aspergillus, wynaczynienie, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pragiola
Pregabalina (Pragiola) wymaga szczególnej ostrożności podczas przepisywania, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, ze względu na ryzyko zwiększenia masy ciała i konieczność monitorowania glikemii. Należy zwracać uwagę na potencjalne reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które mogą zagrażać życiu. Częste działania niepożądane ze strony OUN obejmują zawroty głowy, senność, utratę przytomności, splątanie i zaburzenia psychiczne, co zwiększa ryzyko urazów, zwłaszcza u osób starszych. Występują również zaburzenia widzenia, takie jak niewyraźne widzenie, zmniejszenie ostrości wzroku i zmiany w polu widzenia, które zwykle ustępują po przerwaniu leczenia. Pregabalina jest wydalana głównie przez nerki, dlatego dawkowanie musi być dostosowane do funkcji nerek, a w przypadku niewydolności nerek rozważyć przerwanie terapii. U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza w podeszłym wieku, istnieje ryzyko zastoinowej niewydolności serca.
ciężka depresja oddechowa, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciężka wada wrodzona, cukrzyca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, encefalopatia, lek hipoglikemizujący, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwspastyczny, myśli samobójcze, napad padaczkowy grand mal, niedrożność jelita, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, porażenna niedrożność jelit, pregabalina, reakcja nadwrażliwości, stan padaczkowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, utrata przytomności, uzależnienie lekowe, zaburzenie psychiczne, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany w polu widzenia, zmniejszenie ostrości wzroku - Leksykon substancji czynnych
Olejek jałowcowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Aroma-Activ zawiera olejek jałowcowy (Juniperi aetheroleum) w stężeniu 0,5 g na 100 g maści, jednak w jego charakterystyce brak jest szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji. Dokumentacja nie zawiera wyników badań toksykologicznych, farmakologicznych ani farmakokinetycznych przeprowadzonych na modelach zwierzęcych lub in vitro. Olejek jałowcowy jest jedną z pięciu substancji czynnych w preparacie, obok kamfory racemicznej, mentolu, olejku sosnowego i olejku terpentynowego, każda w stężeniu 0,5-1,0 g na 100 g produktu. Brak danych przedklinicznych może wynikać z tradycyjnego, długotrwałego stosowania olejku, niskiego stężenia w preparacie oraz miejscowego sposobu aplikacji ograniczającego ekspozycję ogólnoustrojową.
badanie farmakokinetyczne, badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie kliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, choroba skóry, dokumentacja rejestracyjna, ekspozycja ogólnoustrojowa, kamfora racemiczna, medycyna tradycyjna, mentol, model zwierzęcy, olejek jałowcowy, olejek sosnowy, olejek terpentynowy, reakcja nadwrażliwości - Leksykon substancji czynnych
Antytoksyna botulinowa typu B – Przeciwwskazania stosowania
Antytoksyna botulinowa typu B, zawarta w preparacie Antytoksyna botulinowa ABE, jest stosowana w połączeniu z antytoksyną typu A (500 j.m./ml) oraz typu E (100 j.m./ml). Głównym przeciwwskazaniem do jej podania jest nadwrażliwość na białko końskie, z którego pochodzi surowica, co wiąże się z ryzykiem poważnych reakcji alergicznych u pacjentów z wcześniejszą ekspozycją na tego typu białka. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u osób uczulonych na substancje pomocnicze zawarte w roztworze do wstrzykiwań. Przed zastosowaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego oraz ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych.
antytoksyna botulinowa ABE, antytoksyna botulinowa typu A, antytoksyna botulinowa typu B, antytoksyna botulinowa typu E, białko końskie, metoda odczulająca, nadwrażliwość na substancję czynną, porażenie, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, środek przeciwwstrząsowy, wstrząs anafilaktyczny, wywiad alergiczny, wywiad alergologiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bronchitabs 60 mg + 160 mg
Lek Bronchitabs zawiera wyciągi z korzenia pierwiosnka (Primula veris L./Primula elatior (L.) Hill) w dawce 60 mg oraz ziela tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L.) w dawce 160 mg na jedną tabletkę powlekaną. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki aktywne lub na inne rośliny z rodziny Lamiaceae, do której należy tymianek. Ponadto, lek zawiera substancje pomocnicze, takie jak glukoza ciekła suszona rozpyłowo (34 mg/tabletkę) oraz laktoza jednowodna (50 mg/tabletkę), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub być problematyczne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Przed zaleceniem Bronchitabs konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, uwzględniającego wcześniejsze reakcje na rośliny z rodzin Primulaceae i Lamiaceae oraz na substancje pomocnicze.
alternatywna opcja terapeutyczna, Bronchitabs, dysfagia, glukoza ciekła suszona rozpyłowo, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, wyciąg z korzenia pierwiosnka, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele tymianku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Amara 5 mg/g
Hydrokortyzon octan w kremie Hydrocortisonum Amara (5 mg/g) może powodować liczne działania niepożądane, zwłaszcza przy aplikacji na twarz, fałdy skórne, pod opatrunkiem okluzyjnym lub na dużą powierzchnię skóry, co zwiększa jego wchłanianie. Do najczęstszych miejscowych działań należą zmiany zanikowe skóry (np. ścieńczenie naskórka), rozstępy, teleangiektazje, zaburzenia pigmentacji (hiper- lub hipopigmentacja) oraz nadmierne owłosienie (hirsutyzm). Reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pieczenie i wysypka, występują niezbyt często, a u dzieci ryzyko działań niepożądanych jest wyższe, zwłaszcza przy stosowaniu opatrunków okluzyjnych. W trakcie terapii możliwe jest także zaostrzenie pierwotnych objawów chorobowych lub pojawienie się nowych reakcji skórnych, np. trądziku posteroidowego czy zapalenia okołoustnego.
fałd skórny, farmakonadzór, glikol propylenowy, hiperpigmentacja, hirsutyzm, Hydrocortisonum Amara, hydrokortyzon octan, kortykosteroid, opatrunek okluzyjny, opatrunek zamknięty, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan, reakcja nadwrażliwości, rozstęp, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, zaburzenie pigmentacji skóry, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Solifenacin Medreg
Przed rozpoczęciem terapii produktem Solifenacin Medreg konieczne jest wykluczenie innych przyczyn częstomoczu, takich jak niewydolność serca czy choroby nerek, oraz leczenie ewentualnych zakażeń układu moczowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istotnym zwężeniem drogi odpływu moczu, zaburzeniami drożności przewodu pokarmowego, ryzykiem zwolnionej perystaltyki, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (7-9 punktów w klasyfikacji Child-Pugh). W tych grupach maksymalna dopuszczalna dawka wynosi 5 mg solifenacyny bursztynianu (równoważne 3,8 mg solifenacyny). Dawka 10 mg (równoważna 7,5 mg solifenacyny) jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek i umiarkowanymi zaburzeniami wątroby. Ponadto, należy uwzględnić potencjalne interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 oraz ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes u pacjentów z predyspozycjami, a także unikać stosowania u osób z nietolerancją laktozy, gdyż tabletki zawierają odpowiednio 55,25 mg (5 mg) i 110,5 mg (10 mg) laktozy jednowodnej.
anafilaksja, bisfosfonian, brak laktazy, choroba nerek, ciężkie zaburzenie czynności nerek, częstomocz, działanie antycholinergiczne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, ketokonazol, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, leczenie przeciwbakteryjne, mikcja, nadreaktywność wypieracza, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, pochodzenie neurogenne, przepuklina rozworu przełykowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, solifenacyna bursztynian, torsade de pointes, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie drożności przewodu pokarmowego, zakażenie układu moczowego, zapalenie przełyku, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie drogi odpływu moczu - Leksykon substancji czynnych
Epinastyna – Przedawkowanie
Epinastyna w postaci kropli do oczu (Relestat 0,5 mg/ml) charakteryzuje się niskim potencjałem toksyczności przy przedawkowaniu. Badania kliniczne wykazały, że stosowanie 0,3% chlorowodorku epinastyny (9-krotność zalecanej dawki) powoduje jedynie przemijające zwężenie źrenicy (miozę) bez wpływu na ostrość widzenia i inne parametry okulistyczne. W przypadku przypadkowego połknięcia całej zawartości butelki (5 ml, zawierającej 2,5 mg epinastyny) ryzyko ogólnoustrojowego zatrucia jest minimalne, zwłaszcza że dawki doustne stosowane klinicznie sięgają nawet 20 mg. Do tej pory nie odnotowano żadnych przypadków przedawkowania w praktyce klinicznej.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Azel-Drop Alergia 0,5 mg/ml
Azel-Drop Alergia, zawierający chlorowodorek azelastyny w stężeniu 0,5 mg/ml, jest stosowany w postaci kropli do oczu i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się łagodne, przemijające podrażnienie oczu (≥1/100 do <1/10), objawiające się dyskomfortem, pieczeniem lub łzawieniem. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) pacjenci zgłaszają gorzki smak w ustach, wynikający z przedostawania się leku do gardła przez kanał nosowo-łzowy. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak wysypka i świąd, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej. W preparacie obecny jest również chlorek benzalkoniowy (0,125 mg/ml), który może nasilać podrażnienia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek azelastyny, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, gorzki smak w ustach, kanał nosowo-łzowy, krople do oczu, monitorowanie bezpieczeństwa leku, nadwrażliwość na składniki preparatu, pieczenie i łzawienie, podrażnienie oka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, wysypka i świąd, zaburzenie oka, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fervex ból i gorączka baby 80 mg
Profil bezpieczeństwa czopków doodbytniczych Efferalgan 80 mg (paracetamol) u pacjentów pediatrycznych obejmuje przede wszystkim reakcje alergiczne o nieznanej częstości występowania, takie jak reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny, reakcje nadwrażliwości (dusznica, skurcz oskrzeli, nadmierne pocenie) oraz obrzęk naczynioruchowy. Reakcje te, choć bardzo rzadkie, mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Warto podkreślić, że czopki zawierają lecytynę z oleju sojowego, co może wywołać reakcje u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne.
ciśnienie tętnicze, czopek doodbytniczy, duszność, działanie niepożądane, Efferalgan, farmakoterapia, lecytyna z oleju sojowego, nadmierne pocenie, nadwrażliwość na soję, nadzór nad bezpieczeństwem, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, paracetamol, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie oddychania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Allospes 300 mg
Allopurynol, substancja czynna leku Allospes dostępnego w dawkach 100 mg i 300 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na allopurynol lub składniki pomocnicze preparatu. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilości 33 mg (tabletka 100 mg) oraz 99 mg (tabletka 300 mg), co stanowi istotne ograniczenie dla pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości na lek, jego stosowanie należy natychmiast przerwać i nie kontynuować terapii. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z historią nadwrażliwości na leki o podobnej strukturze chemicznej.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 25 mg
Prednizon w preparacie Esotkaleno wykazuje profil bezpieczeństwa silnie zależny od dawki i czasu trwania terapii. Przy dawkach substytucyjnych ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast dawki farmakologiczne, zwłaszcza w terapii długoterminowej, zwiększają częstość i nasilenie powikłań. Kluczowe działania niepożądane obejmują immunosupresję z maskowaniem objawów infekcji oraz ryzykiem reaktywacji zakażeń wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych, pasożytniczych (w tym strongyloidozy) i oportunistycznych. W zakresie hematologicznym obserwuje się umiarkowaną leukocytozę, limfopenię, eozynopenię i policytemię. Endokrynologicznie mogą wystąpić niedoczynność kory nadnerczy (zwłaszcza po nagłym odstawieniu) oraz jatrogenny zespół Cushinga z charakterystycznymi objawami: twarzą księżycowatą, otyłością centralną i hiperwolemią. Prednizon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, powodując zatrzymanie sodu (obrzęki), zwiększone wydalanie potasu (ryzyko zaburzeń rytmu serca), zaburzenia metabolizmu węglowodanów (zmniejszona tolerancja glukozy, cukrzyca posteroidowa) i lipidów (hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także zwiększenie masy ciała.
aseptyczna martwica kości, bradykardia, choroba wrzodowa, cukrzyca posteroidowa, eozynopenia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, jaskra, kandydoza, leukocytoza, limfopenia, maskowanie objawów infekcji, miażdżyca, miopatia posteroidowa, nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza posteroidowa, owrzodzenie rogówki, policytemia, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, terapia substytucyjna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorczyca, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga jatrogenny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ephedrinum Hydrochloricum Aguettant 3 mg/ml
Ephedrinum Hydrochloricum Aguettant, zawierający 3 mg/ml efedryny chlorowodorku, jest lekiem sympatykomimetycznym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które dotyczą głównie układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz oddechowego. Do często obserwowanych działań niepożądanych należą nerwowość, rozdrażnienie, niepokój, bezsenność, ból głowy, kołatania serca, nadciśnienie tętnicze, częstoskurcz oraz duszność. Rzadziej mogą wystąpić arytmie serca, ból dusznicowy, obrzęk płuc, ostre zatrzymanie moczu, epizody jaskry z zamkniętym kątem przesączania oraz modyfikacje hemostazy pierwotnej. Warto podkreślić, że częstość wielu z tych działań pozostaje nieznana, co wymaga szczególnej czujności klinicznej podczas stosowania leku. Efedryna może również wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, powodując hipokalemię oraz zmiany poziomu glukozy we krwi.
arytmia serca, bezsenność, ból dusznicowy, bradykardia odruchowa, częstoskurcz, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, duszność, działanie sympatykomimetyczne, efedryna chlorowodorek, hemostaza pierwotna, hipokalemia, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, krwotok mózgowy, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedokrwienie mięśnia sercowego, obrzęk płuc, ostre zatrzymanie moczu, reakcja nadwrażliwości, splątanie, stan psychotyczny, układ współczulny, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia psychiczne, zaburzenia układu nerwowego, zatrzymanie serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Donepesan 5 mg
Donepezyl chlorowodorek w postaci tabletek powlekanych Donepesan (5 mg i 10 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, pochodne piperydyny oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (90 mg w tabletce 5 mg i 180 mg w tabletce 10 mg). Podanie leku u osób z alergią może wywołać reakcje alergiczne o różnym nasileniu, włącznie z zagrożeniem życia. W dawce 5 mg zawartość wolnego donepezylu wynosi 4,56 mg, a w dawce 10 mg – 9,12 mg, co jest istotne przy ocenie ryzyka nadwrażliwości. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kontekście reakcji na pochodne piperydyny.
- Leksykon substancji czynnych
Liofilizat OM-89 – Przeciwwskazania stosowania
Liofilizat OM-89, będący substancją czynną preparatu Uro-Vaxom, posiada jedno bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania – nadwrażliwość na liofilizowany lizat Escherichia coli (6 mg w kapsułce) lub na cały kompleks OM-89 (60 mg w kapsułce). Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki pomocnicze kapsułek, takie jak galusan propylu (E 310, 84 µg), glutaminian sodu (E 621, 3,03 mg) oraz mannitol (do 60 mg). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych reakcji na preparaty bakteryjne oraz na wymienione substancje pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią mnogich alergii lub wcześniejszych reakcji uczuleniowych na leki.
antygen bakteryjny, dysfagia, galusan propylu, glutaminian sodu, kapsułka twarda, liofilizat OM-89, liofilizowany lizat Escherichia coli, lizat Escherichia coli, mannitol, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, objaw miejscowy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, Uro-Vaxom, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Bizmutu galusan zasadowy – Przeciwwskazania stosowania
Bizmutu galusan zasadowy jest substancją czynną stosowaną w preparatach do stosowania zewnętrznego, takich jak Bizmutu Galusan Zasadowy Hasco, Dermatol Aflofarm, Dermatol Gemi oraz Dermatol LGO. Główne przeciwwskazanie do ich stosowania stanowi nadwrażliwość na bizmutu galusan zasadowy, objawiająca się reakcjami skórnymi (zaczerwienienie, świąd, wysypka, obrzęk). Preparaty zawierające tę substancję mają różne stężenia: np. Bizmutu Galusan Zasadowy Hasco zawiera 48,0-51,0% bizmutu, Dermatol Aflofarm i Dermatol Gemi po 1 g bizmutu galusanu zasadowego na 1 g pudru/proszku, a Dermatol LGO 100 g na 100 g proszku. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem.
bizmut galusan zasadowy, bizmut subgallas, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, forma farmaceutyczna, karmienie piersią, nadwrażliwość na substancję czynną, objaw nadwrażliwości, obrzęk miejscowy, postać farmaceutyczna, preparat dermatologiczny, proszek do stosowania zewnętrznego, puder leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, świąd skóry - Leksykon substancji czynnych
Butylohydroksyanizol – Działania niepożądane
Butylohydroksyanizol (E 320), stosowany jako przeciwutleniacz w plastrach leczniczych Voltaren Forte 140 mg (2,90 mg na plaster), może wywoływać działania niepożądane głównie ze strony skóry. Najczęściej obserwuje się kontaktowe zapalenie skóry, wysypkę, egzemę, rumień oraz świąd w miejscu aplikacji. Rzadziej występują pęcherzowe zapalenia skóry, suchość skóry, a bardzo rzadko reakcje nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, fotowrażliwość, a także objawy astmatyczne u osób predysponowanych. Wysypka krostkowa jest również bardzo rzadkim, ale możliwym efektem miejscowego działania drażniącego tej substancji. Ze względu na niskie ogólnoustrojowe stężenie butylohydroksyanizolu w plastrach ryzyko systemowych działań niepożądanych jest niskie, jednak zwiększa się przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry i przez długi czas.
alergiczne zapalenie skóry, astma, butylohydroksyanizol, diklofenak, duszność, egzema, fotowrażliwość, kontaktowe zapalenie skóry, monitorowanie działań niepożądanych, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzowe zapalenie skóry, plaster leczniczy, pokrzywka, promieniowanie UV, przeciwutleniacz, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, rumień pęcherzowy, substancja pomocnicza, świąd, świszczący oddech, wysypka krostkowa, zaburzenia oddechowe, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Przeciwwskazania stosowania
Bortezomib jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, boron (obecny w strukturze chemicznej bortezomibu jako ester kwasu boronowego z mannitolem) oraz na jakiekolwiek substancje pomocnicze zawarte w preparacie, z których najczęściej występującym jest mannitol. Kolejnym istotnym przeciwwskazaniem jest obecność ostrej rozlanej naciekowej choroby płuc i osierdzia, ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Charakterystyki produktów leczniczych nie precyzują szczegółowych kryteriów diagnostycznych dla tego stanu, dlatego decyzje kliniczne powinny opierać się na aktualnej wiedzy medycznej i dostępnych metodach diagnostycznych.
W przypadku terapii skojarzonej z bortezomibem, konieczne jest uwzględnienie przeciwwskazań wszystkich stosowanych leków, co może rozszerzyć listę ograniczeń terapeutycznych. Niezastosowanie się do tych zaleceń może prowadzić do poważnych reakcji nadwrażliwości, w tym wstrząsu anafilaktycznego, oraz do nieprzewidywalnych interakcji i działań niepożądanych. Przed rozpoczęciem leczenia bortezomibem zaleca się dokładny wywiad w kierunku nadwrażliwości oraz diagnostykę układu oddechowego i sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z objawami sugerującymi przeciwwskazania. Decyzja o odrzuceniu terapii powinna być oparta na kompleksowej ocenie stanu klinicznego i bilansie korzyści oraz ryzyka.
bor, bortezomib, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, interakcja lekowa, kwas boronowy, mannitol, nadwrażliwość na substancję czynną, ostra rozlana naciekowa choroba płuc i osierdzia, preparat leczniczy, reakcja nadwrażliwości, schemat leczenia, substancja pomocnicza, terapia skojarzona, układ oddechowy i sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny