aminokwas egzogenny
Aminokwasy egzogenne (niezbędne) to grupa aminokwasów, których organizm człowieka nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować w ilościach wystarczających do pokrycia zapotrzebowania metabolicznego. Z tego powodu muszą być one dostarczane z pożywieniem.
Do aminokwasów egzogennych u dorosłego człowieka zalicza się: fenyloalaninę, walinę, treoninę, tryptofan, izoleucynę, metioninę, leucynę i lizynę. U niemowląt i dzieci dodatkowo za egzogenne uznaje się histydynę i argininę ze względu na zwiększone zapotrzebowanie w okresie intensywnego wzrostu.
Niedobór aminokwasów egzogennych może prowadzić do zaburzeń w syntezie białek, co skutkuje upośledzeniem wielu funkcji organizmu, w tym procesów metabolicznych, immunologicznych oraz regeneracyjnych. Szczególnie narażone na niedobory są osoby stosujące diety restrykcyjne, wegetariańskie lub wegańskie, które powinny zwracać uwagę na prawidłowe zbilansowanie białek roślinnych.
W praktyce klinicznej aminokwasy egzogenne mają zastosowanie w żywieniu pozajelitowym, leczeniu niedożywienia, wspomaganiu rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych oraz w terapii niektórych chorób metabolicznych. Suplementacja aminokwasów egzogennych może być również wykorzystywana w sporcie wyczynowym do wspomagania procesów anabolicznych i regeneracji mięśni.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Omegaflex special –
Omegaflex special to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, klasyfikowany w grupie B05BA10, który dostarcza kompleksowo zbilansowane makro- i mikroelementy niezbędne do prawidłowego rozwoju, regeneracji tkanek oraz podtrzymania funkcji życiowych. Kluczowymi składnikami są aminokwasy egzogenne, które stanowią substraty do syntezy białek strukturalnych i funkcjonalnych, glukoza jako podstawowy substrat energetyczny dla komórek, zwłaszcza ośrodkowego układu nerwowego, szpiku kostnego, erytrocytów i nabłonka cewek nerkowych, oraz emulsja tłuszczowa zawierająca triglicerydy o długim (LCT) i średnim łańcuchu (MCT). Preparat zapewnia optymalny stosunek kwasów omega-6 do omega-3 na poziomie około 2,5:1, co sprzyja działaniu przeciwzapalnemu i immunomodulującemu. MCT charakteryzują się szybszą hydrolizą i efektywniejszym utlenianiem, co jest korzystne w zaburzeniach metabolizmu tłuszczów, zwłaszcza przy niedoborze lipazy lipoproteinowej.
aminokwas egzogenny, anabolizm białkowy, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, eikozanoid, emulsja do infuzji, erytrocyt, glikolipid, glikoproteina, kwas alfa-linolenowy, kwas arachidonowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwas omega-3, kwas omega-6, lipaza śródbłonkowa, lipaza trzustkowa, mukopolisacharyd, nabłonek cewek nerkowych, niedobór lipazy lipoproteinowej, niezbędny kwas tłuszczowy, osmolalność, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, proces anaboliczny, synteza białka, szpik kostny, trigliceryd, trigliceryd o średniej długości łańcucha, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
DL-metionina – Właściwości farmakokinetyczne
DL-metionina, będąca główną substancją czynną preparatu Revalid, występuje w dawce 100 mg na kapsułkę twardą. Produkt zawiera również inne aminokwasy (L-cystyna 50 mg), witaminy z grupy B (tiamina 1,5 mg, pirydoksyna 10 mg), wapnia D-pantotenian (50 mg), mikroelementy w formie chelatów (żelazo 2 mg, cynk 2,2 mg, miedź 0,5 mg) oraz wyciągi roślinne. Ze względu na niskie dawki poszczególnych składników i ich naturalne pochodzenie, szczegółowe dane farmakokinetyczne dotyczące DL-metioniny w tym preparacie nie są dostępne. Metionina, jako aminokwas egzogenny, podlega standardowym procesom wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, analogicznie do aminokwasów dostarczanych w diecie.
aminokwas egzogenny, biodostępność, chelaty mikroelementów, chlorowodorek pirydoksyny, chlorowodorek tiaminy, cystyna, drożdże piwne, kapsułka twarda, kwas 4-aminobenzoesowy, metionina, pantotenian wapnia, przewód pokarmowy, uwalnianie substancji czynnych, witaminy z grupy B, wyciąg z kiełków pszenicy, wyciąg z prosa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminoplasmal B. Braun 10% –
Produkt leczniczy Aminoplasmal B. Braun 10% to roztwór do infuzji zawierający 18 aminokwasów o łącznej zawartości 100 g/l oraz 15,8 g/l azotu, o wartości energetycznej 1675 kJ/l (400 kcal/l), osmolarności teoretycznej 864 mosm/l i pH 5,7-6,3. Ze względu na formę podania (dożylna infuzja) oraz zastosowanie kliniczne, preparat jest stosowany w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą medyczną, co wyklucza możliwość prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn przez pacjenta. Charakterystyka produktu leczniczego w punkcie 4.7 jednoznacznie określa wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów jako „Nie dotyczy”, co oznacza brak bezpośredniego wpływu na zdolności psychomotoryczne istotne dla tych czynności.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, fenyloalanina, hipoglikemia, infuzja dożylna, izoleucyna, kwasowość miareczkowa, lek przeciwbólowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, leucyna, lizyna, metionina, narząd wzroku, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, rozszerzenie źrenicy, roztwór aminokwasów do infuzji, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-tryptofan – Działania niepożądane
L-tryptofan, aminokwas egzogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym i suplementacji aminokwasowej, występuje w stężeniach od 0,7 g do 2,5 g na 1000 ml roztworu. Pomimo jego niezbędnej roli, podawanie L-tryptofanu wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych i rzekomoanafilaktycznych, które mogą zagrażać życiu. Objawy tych reakcji obejmują m.in. świst krtaniowy, duszność, tachykardię, niedociśnienie, pokrzywkę, obrzęk uogólniony oraz zaburzenia neurologiczne i żołądkowo-jelitowe. Ponadto, stosowanie L-tryptofanu może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hiperkaliemii, oraz rzadkich przypadków hiperkalcemii (np. w preparacie Ketosteril). Istotne są również powikłania hepatologiczne, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie wątroby, zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego, a także przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny. W trakcie terapii obserwuje się także azotemię oraz miejscowe reakcje w miejscu podania infuzji, w tym zakrzepowe zapalenie żył, które można ograniczyć przez jednoczesne podawanie emulsji tłuszczowych (np. Intralipid).
aminokwas egzogenny, azotemia, cholestaza, emulsja tłuszczowa, encefalopatia mocznicowa, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hemodializa, hiperamonemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, intubacja, kamica pęcherzyka żółciowego, L-tryptofan, marskość wątroby, migotanie komór, nadciśnienie wrotne, niedociśnienie, niewydolność wątroby, płynoterapia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, splenomegalia, stłuszczenie wątroby, świst krtaniowy, tachykardia, tachykardia komorowa, wentylacja mechaniczna, wodobrzusze, wstrząs, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby, żylaki przełyku, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminomel Nephro –
Aminomel Nephro to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy mieszanin aminokwasów, o teoretycznej osmolarności 510 mOsm/l i pH 5,9-6,3, przeznaczony dla pacjentów z niewydolnością nerek. Preparat zawiera zbilansowany zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych, dostosowany do specyficznych potrzeb metabolicznych tej grupy chorych, z zawartością azotu 8,6 g/l i wartością energetyczną 930 kJ/l (222 kcal/l). Skład aminokwasowy obejmuje m.in. L-izoleucynę (6,00 g/l), L-leucynę (6,40 g/l), L-lizynę (7,28 g/l), L-metioninę (4,59 g/l), L-fenyloalaninę (5,53 g/l) oraz L-argininę (3,02 g/l). Preparat charakteryzuje się kwasowością miareczkową 15-25 mmol/l do pH 7,4, co jest istotne dla utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi.
acetylocysteina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas w osoczu, arginina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niewydolność nerek, osmolarność, prolina, seryna, synteza białka, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie równowagi aminokwasów, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-treonina – Działania niepożądane
L-treonina, aminokwas egzogenny stosowany w terapii żywieniowej i preparatach aminokwasowych (np. Aminomel 10E i 12,5E zawierających odpowiednio 5,00 g/l i 6,25 g/l, Aminosteril N-Hepa 8% – 4,40 g/l, Ketosteril – 53 mg/tabletkę, Vamin 18 Electrolyte-Free – 5,6 g/l, Vaminolact – 3,6 g/l), może wywoływać liczne działania niepożądane wymagające ścisłego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne manifestujące się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym, uogólnionym obrzękiem i innymi objawami zagrażającymi życiu. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości o szerokim spektrum symptomów, w tym pokrzywkę, tachykardię, duszność, wysypkę, bóle mięśni i stawów oraz gorączkę. Wśród zaburzeń metabolicznych istotne są hiperkaliemia i rzadko hiperkalcemia (szczególnie przy stosowaniu Ketosterilu), które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i metabolicznych.
aminokwas egzogenny, azotemia, cholestaza, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niedociśnienie, niewydolność wątroby, ostra niewydolność oddechowa, podwyższone enzymy wątrobowe, preparat aminokwasowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, tachykardia, terapia żywieniowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia oddychania, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Numeta G16%E –
NUMETA G16%E to produkt do żywienia pozajelitowego w postaci trójkomorowego worka o objętości 500 ml po aktywacji, zawierający 155 ml 50% roztworu glukozy, 221 ml 5,9% roztworu aminokwasów z elektrolitami oraz 124 ml 12,5% emulsji tłuszczowej. Produkt charakteryzuje się 100% biodostępnością składników podawanych dożylnie, które są metabolizowane zgodnie z fizjologicznymi szlakami: aminokwasy (13,0 g) wykorzystywane do syntezy białek, glukoza (77,5 g) jako źródło energii lub magazynowana jako glikogen, lipidy (15,5 g) jako źródło energii i składniki błon komórkowych oraz elektrolity (m.in. Na 12,0 mmol, K 11,4 mmol, Mg 1,6 mmol, Ca 3,1 mmol, fosforany 4,4 mmol) uczestniczące w procesach fizjologicznych. Worek umożliwia podanie z lipidami (517 kcal, w tym 155 kcal z lipidów) lub bez lipidów (362 kcal), z odpowiednio różną osmolarnością: 1230 mOsm/l z lipidami i 1585 mOsm/l bez lipidów.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas warunkowo egzogenny, aminokwas z elektrolitem, biodostępność, emulsja tłuszczowa, kwas jednonienasycony, kwas oleinowy, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, olej z oliwek, osmolarność, profil aminokwasowy, profil elektrolitowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, wartość energetyczna niebiałkowa, właściwość fizykochemiczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – SmofKabiven Low Osmo Peripheral –
SmofKabiven Low Osmo Peripheral to trójkomorowa emulsja do infuzji do żył obwodowych, o niskiej osmolarności około 870 mOsm/kg wody i pH około 5,6, co minimalizuje ryzyko podrażnień naczyniowych. Produkt dostępny jest w objętościach 850 ml, 1400 ml, 1950 ml oraz 2500 ml, zawierając precyzyjnie zbilansowane roztwory aminokwasów 10% (od 21,3 g do 62,6 g aminokwasów), glukozy 11,8% (od 57,8 g do 170 g) oraz emulsję tłuszczową 20% (od 29,8 g do 87,6 g tłuszczów), w tym olej sojowy, MCT, olej z oliwek i olej rybi bogaty w omega-3. Preparat dostarcza elektrolity w fizjologicznych stężeniach, m.in. sód 17-50 mmol, potas 13-38 mmol, magnez 2,1-6,3 mmol, wapń 1,1-3,1 mmol oraz fosforany 6,4-19 mmol na opakowanie, co wspiera homeostazę elektrolitową podczas żywienia pozajelitowego.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, chlorek, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, fosfolipid jaja kurzego, fosforan, glicerol, kwas octowy, kwas omega-3, octan, osmolalność, osmolarność, roztwór aminokwasów, siarczan, stabilność fizykochemiczna, substancja pomocnicza, tokoferol, trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość energetyczna, wartość energetyczna pozabiałkowa, warunek aseptyczny, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy aminokwasów (kod ATC: B05BA01), zawierający pełne spektrum aminokwasów egzogennych i endogennych w stężeniu 10%. W 1000 ml roztworu znajdują się m.in. L-izoleucyna (8,00 g), L-leucyna (13,00 g), L-lizyna (8,51 g), L-metionina (3,12 g), L-fenyloalanina (3,75 g), L-treonina (4,40 g), L-tryptofan (2,01 g), L-walina (9,00 g) oraz aminokwasy endogenne takie jak L-arginina (7,50 g), L-histydyna (4,76 g), glicyna (4,15 g), L-alanina (9,30 g), L-prolina (9,71 g), L-seryna (7,67 g), tauryna (0,40 g), N-acetylo-L-tyrozyna (odpowiadająca 4,20 g L-tyrozyny) i N-acetylo-L-cysteina (odpowiadająca 0,52 g L-cysteiny). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 885 mOsm/l, pH 5,5-6,0 oraz kwasowością 27-40 mmol NaOH/l, co wpływa na jego stabilność i tolerancję po podaniu dożylnym.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwasowość roztworu, leucyna, lizyna, metionina, octan lizyny, osmolarność teoretyczna, prolina, pula wolnych aminokwasów, równowaga azotowa, seryna, synteza białek, szlak anaboliczny, tauryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Lizyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Lizyna, jako aminokwas egzogenny niezbędny do syntezy białek, jest powszechnie stosowana w preparatach do żywienia pozajelitowego, najczęściej w formie chlorowodorku, jednowodnej lub octanu. Dane przedkliniczne wskazują, że toksyczność lizyny jest ściśle związana z zaburzeniem równowagi aminokwasowej, a nie z samą substancją, co potwierdza bezpieczeństwo jej stosowania w mieszaninach aminokwasowych przy zachowaniu odpowiednich proporcji. Badania farmakologiczne i toksykologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka przy stosowaniu lizyny w zalecanych dawkach, choć brak jest szczegółowych badań toksyczności po podaniu wielokrotnym samej lizyny oraz specyficznych badań dotyczących rakotwórczości, genotoksyczności i wpływu na rozród i rozwój potomstwa dla większości preparatów zawierających ten aminokwas.
aminokwas egzogenny, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, białko ustrojowe, emulsja tłuszczowa, farmakologia bezpieczeństwa, hipercholesterolemia, lizyna chlorowodorek, lizyna jednowodna, małopłytkowość, mieszanina aminokwasowa, niewydolność nerek, octan lizyny, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy, równowaga aminokwasowa, stłuszczenie wątroby, synteza białek, toksyczny wpływ na rozród, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-izoleucyna – Działania niepożądane
L-izoleucyna, jako aminokwas egzogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym (preparaty: Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych wymagających ścisłego monitorowania. Najpoważniejsze to reakcje immunologiczne, w tym anafilaksja i reakcje rzekomoanafilaktyczne, manifestujące się objawami skórnymi (pokrzywka, wysypka), sercowo-naczyniowymi (tachykardia, niedociśnienie), oddechowymi (duszność, świszczący oddech) oraz neurologicznymi (parestezje, ból głowy). Ponadto obserwuje się zaburzenia metaboliczne, zwłaszcza hiperkaliemię, oraz zaburzenia funkcji wątroby, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie i zapalenie pęcherzyka żółciowego. Często występuje przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i podwyższenie bilirubiny. U pacjentów z dysfunkcją nerek możliwa jest azotemia. Rzadko zgłaszane są nudności oraz zaburzenia oddychania o różnym nasileniu. Preparaty o wysokiej osmolarności mogą powodować miejscowe reakcje zapalne, takie jak zakrzepowe zapalenie żył, ból, rumień, obrzęk i stwardnienie w miejscu podania.
aminokwas egzogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, azotemia, cholestaza, encefalopatia, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, izoleucyna, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niewydolność wątroby, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, równowaga elektrolitowa, stłuszczenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator żylny, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000 E to trójkomorowa emulsja do infuzji przeznaczona do kompleksowego żywienia pozajelitowego u dorosłych i dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Preparat zawiera po zmieszaniu 40 g aminokwasów (6,6 g azotu), 160 g glukozy (640 kcal) oraz 40 g tłuszczów (400 kcal) na litr, co łącznie dostarcza 1040 kcal/litr. Skład tłuszczowy stanowi mieszanina oleju z oliwek (~80%) i oleju sojowego (~20%). Preparat zawiera również zbilansowane elektrolity (sód, potas, magnez, wapń, fosforany, octany, chlorki), ma pH 6 i osmolarność 1450 mOsm/l, co czyni go gotowym do podania dożylnego. Dostępny jest w czterech objętościach: 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, z proporcjonalnym rozkładem składników w trzech komorach.
aminokwas egzogenny, ciężkie oparzenie, domowe żywienie pozajelitowe, dysfagia, dysfunkcja przewodu pokarmowego, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, niedokrwienie jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoista choroba zapalna jelit, nowotwór przewodu pokarmowego, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, odżywianie pozajelitowe, przetoka przewodu pokarmowego, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, sepsa, stan hiperkataboliczny, stan zapalny jelit, trójkomorowy worek, uraz wielonarządowy, zaburzenia połykania, zespół krótkiego jelita - Leksykon substancji czynnych
Leucyna – Właściwości farmakodynamiczne
Leucyna, aminokwas egzogenny z grupy BCAA, pełni kluczową rolę w syntezie białek strukturalnych i funkcjonalnych, szczególnie stymulując anabolizm mięśniowy, co jest istotne w stanach zwiększonego katabolizmu. W żywieniu parenteralnym leucyna stanowi 19-24% całkowitej zawartości aminokwasów i jest niezbędna do utrzymania dodatniego bilansu azotowego oraz prawidłowej regeneracji tkanek. Preparaty dedykowane pacjentom z niewydolnością nerek (np. Nephrotect 12,80 g/1000 ml), marskością wątroby (Aminoplasmal Hepa 10% – 13,60 g/1000 ml) oraz dzieciom i niemowlętom (Aminoven Infant 10% – 13,00 g/1000 ml) zawierają zwiększone ilości leucyny, co odpowiada specyficznym potrzebom metabolicznym tych grup. W celu zapobiegania katabolizmowi leucyny i innych aminokwasów, konieczne jest jednoczesne podawanie niebiałkowych źródeł energii, takich jak węglowodany i tłuszcze, co pozwala na efektywne wykorzystanie aminokwasów do syntezy białek, a nie jako substrat energetyczny.
aminokwas egzogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwasy rozgałęzione, BCAA, bilans azotowy, efekt termogeniczny, encefalopatia wątrobowa, homeostaza aminokwasów, infuzja aminokwasów, katabolizm, marskość wątroby, niedobór aminokwasów, niewydolność nerek, preparat trójkomorowy, równowaga azotowa, śpiączka wątrobowa, suplementacja parenteralna, zaburzenie czynności nerek, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Seryma – Wskazania do stosowania
Seryna jest aminokwasem endogennym obecnym w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminoplasmal B.Braun 10% E, Olimel N12E oraz Olimel N9, stosowanych u pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego i dojelitowego. Preparaty te są wskazane dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Zawartość seryny różni się w zależności od preparatu i objętości: np. Aminoplasmal B.Braun 10% E zawiera 2,30 mg/ml (2,30 g/l), a Olimel N12E w dawce 1000 ml dostarcza 3,00 g seryny. Seryna jest integralną częścią zbilansowanych mieszanin aminokwasowych, które dostarczają niezbędnych aminokwasów egzogennych, warunkowo egzogennych oraz endogennych, co jest kluczowe dla optymalnego wsparcia metabolicznego pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas warunkowo egzogenny, Aminoplasmal, choroba nowotworowa, funkcja nerek, infuzja aminokwasów, mieszanina aminokwasów, niedożywienie, niewydolność jelit, okres okołooperacyjny, Olimel, parametry biochemiczne, radioterapia, seryna, stan odżywienia, terapia żywieniowa, wartość kaloryczna, wyniszczenie, zapalenie jelit, zapalenie trzustki, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SmofKabiven Peripheral
SmofKabiven Peripheral to kompleksowy roztwór do żywienia pozajelitowego (kod ATC: B05BA10), łączący glukozę, aminokwasy oraz emulsję tłuszczową SMOFlipid, która zawiera cztery oleje: sojowy (10,2 g/1206 ml, bogaty w kwasy omega-6 i omega-3), MCT (10,2 g/1206 ml, szybko metabolizowane źródło energii), oliwkowy (8,5 g/1206 ml, jednonienasycone kwasy tłuszczowe o niskiej podatności na peroksydację) oraz rybny (5,1 g/1206 ml, źródło EPA i DHA). Preparat dostępny jest w trójkomorowych workach o pojemnościach 1206 ml, 1448 ml i 1904 ml, dostarczając odpowiednio 85-135 g glukozy, 38-60 g aminokwasów oraz 34-54 g tłuszczów, a także zbilansowany zestaw elektrolitów (np. Na 25-30 mmol/1000 ml, K 19-23 mmol/1000 ml, Mg 3,2-3,8 mmol/1000 ml). Wartość energetyczna całkowita wynosi od 800 kcal (3,3 MJ) do 1300 kcal (5,4 MJ) w zależności od objętości, z wartością pozabiałkową 700-1100 kcal (2,9-4,6 MJ).
aminokwas egzogenny, aminokwasy endogenne, białko wiążące retinol, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy błon erytrocytów, homeostaza, indeks masy ciała, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas alfa-linolenowy, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwas linolowy, kwasy omega-3, leukotrieny, niezbędny kwas tłuszczowy, parametry antropometryczne, peroksydacja lipidów, prealbumina, profil kwasów tłuszczowych, reakcja immunologiczna, roztwór glukozy, triglicerydy MCT, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nephrotect
Nephrotect to specjalistyczny roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów (azot 16,3 g/l), o wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l), dedykowany do żywienia pozajelitowego pacjentów z ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek oraz poddawanych dializie. Preparat zawiera precyzyjnie dobrany zestaw 16 aminokwasów, w tym egzogenne i nieegzogenne, takie jak L-lizyna (16,90 g/1000 ml), L-leucyna (12,80 g/1000 ml), L-izoleucyna (5,80 g/1000 ml) oraz N-acetylo-L-cysteina (0,54 g/1000 ml), co pozwala na optymalne zaspokojenie specyficznych potrzeb metabolicznych pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Roztwór o stężeniu 0,1 g/ml charakteryzuje się pH 5,5-6,5, kwasowością około 60 mmol NaOH/l oraz osmolarnością 960 mOsm/l, co umożliwia bezpieczne i efektywne podawanie w warunkach klinicznych.
aminokwas, aminokwas egzogenny, arginina, bilans azotowy, cysteina, dializa, fenyloalanina, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, izoleucyna, katabolizm białek, krwawienie z przewodu pokarmowego, leucyna, lizyna, metionina, niedrożność przewodu pokarmowego, osmolarność, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, procedura nerkozastępcza, przewlekła niewydolność nerek, roztwór do infuzji, tryptofan, zaburzenia połykania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Multimel N7-1000E –
Multimel N7-1000E to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający zbilansowaną mieszankę aminokwasów (15 L-aminokwasów, w tym 8 egzogennych), glukozy (160 g/l, dostarczającej 640 kcal/l) oraz emulsji tłuszczowej opartej na oleju z oliwek (80%) i sojowym (20%). Profil aminokwasowy cechuje się stosunkiem aminokwasów niezbędnych do wszystkich na poziomie 40,5%, a BCAA stanowią 19%, co jest korzystne w stanach katabolicznych. Preparat dostarcza 1200 kcal/l, z wartością energetyczną niebiałkową 1040 kcal/l (glukoza 640 kcal, tłuszcze 400 kcal) oraz stosunkiem energii niebiałkowej do azotu 158 kcal/g N. Zawartość elektrolitów w 1 litrze wynosi: Na 32 mmol, K 24 mmol, Mg 2,2 mmol, Ca 2 mmol, fosforany 10 mmol, octany 57 mmol i chlorki 48 mmol. pH preparatu wynosi 6, a osmolarność 1450 mOsm/l, co wymaga podawania do żył o odpowiednim kalibrze.
alfa-tokoferol, aminokwas egzogenny, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, aminokwasy niezbędne, BCAA, emulsja tłuszczowa, energia niebiałkowa, fosfolipid, homeostaza organizmu, jednonienasycony kwas tłuszczowy, lizyna chlorowodorek, mocznik, nasycony kwas tłuszczowy, peroksydacja lipidów, płyn do żywienia pozajelitowego, roztwór hiperosmolarny, stan kataboliczny, utlenianie lipidów, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aminoplasmal Paed 10% –
Produkt leczniczy Aminoplasmal Paed 10% to roztwór do infuzji zawierający aminokwasy egzogenne i endogenne oraz ich pochodne, takie jak N-acetylotyrozyna i acetylocysteina, a także taurynę. Całkowita zawartość aminokwasów wynosi 0,1 g/ml (10 g/100 ml, 25 g/250 ml), a azotu 0,0152 g/ml (1,52 g/100 ml, 3,8 g/250 ml). Preparat charakteryzuje się wartością energetyczną 1700 kJ/l (406 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 790 mOsm/l, pH około 6,1 oraz kwasowością 23 mmol NaOH/l. Brak dedykowanych badań przedklinicznych dla tego konkretnego preparatu podkreśla konieczność ostrożności, jednak skład aminokwasowy zbliżony do fizjologicznego profilu sugeruje niski potencjał toksyczności przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, dawkowanie leku, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, N-acetylotyrozyna, osmolarność, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, walina, wskazania i przeciwwskazania, zawartość azotu, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminomel 12,5 E –
Preparaty Aminomel 10E i 12,5E to jałowe roztwory do infuzji zawierające L-aminokwasy o stężeniach odpowiednio 100 g/l i 125 g/l, wzbogacone elektrolitami (Na, K, Ca, Mg), przeznaczone do żywienia pozajelitowego. Ich zastosowanie jest szczególnie wskazane u pacjentów po ciężkich urazach, w stanach katabolicznych, po dużych zabiegach operacyjnych oraz w ostrych i przewlekłych chorobach, gdzie podaż doustna lub dojelitowa jest niewystarczająca lub niemożliwa. Preparaty te charakteryzują się zbilansowanym profilem aminokwasów egzogennych i endogennych, co sprzyja efektywnej syntezie białek mięśniowych, a obecność elektrolitów wspomaga utrzymanie homeostazy elektrolitowej. Aminomel 10E ma osmolarność 1145 mOsm/l, wartość energetyczną 1700 kJ/l (400 kcal/l) oraz zawartość azotu 15,6 g/l, natomiast Aminomel 12,5E cechuje się osmolarnością 1430 mOsm/l, wartością energetyczną 2125 kJ/l (500 kcal/l) i zawartością azotu 19,5 g/l.
- Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-tyrozyna – Właściwości farmakodynamiczne
N-acetylo-L-tyrozyna, będąca acetylowaną formą aminokwasu tyrozyny, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego Aminomel 10E i 12,5E, występując odpowiednio w stężeniach 2,00 g/l i 2,50 g/l (w przeliczeniu na tyrozynę). Dzięki zwiększonej rozpuszczalności w roztworach wodnych w porównaniu do czystej L-tyrozyny, umożliwia stabilne włączenie wyższych stężeń tyrozyny do mieszanin aminokwasowych, co zapobiega wytrącaniu się osadów i zwiększa stabilność preparatów. Po infuzji ulega hydrolizie do L-tyrozyny, która uczestniczy w syntezie białek, neurotransmiterów (dopamina, noradrenalina, adrenalina) oraz hormonów tarczycy (T3, T4). Preparaty te charakteryzują się osmolarnością odpowiednio 1145 mOsm/l (Aminomel 10E) i 1430 mOsm/l (Aminomel 12,5E) przy pH 6,0-6,3, co jest istotne dla bezpieczeństwa i efektywności żywienia pozajelitowego.
adrenalina, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas tyrozyna, Aminomel, bilans wodny, dopamina, emulsja tłuszczowa, hormon tarczycy, katabolizm białek, L-tyrozyna, N-acetylo-L-tyrozyna, neurotransmiter, niedożywienie, noradrenalina, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, osmolarność, parametr fizykochemiczny, proces anaboliczny, równowaga aminokwasowa, synteza białka, teoretyczna osmolarność, terapia żywieniowa, trijodotyronina, tyroksyna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Multimel N6-900E
Multimel N6-900E to złożony preparat do żywienia pozajelitowego, dostępny w formie trójkomorowych worków o objętościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml. Każda komora zawiera odrębny składnik: emulsję tłuszczową (20%, 40-100 g), roztwór aminokwasów (8,5%, 34-85 g) oraz roztwór glukozy (30%, 120-300 g). Po zmieszaniu powstaje kompletna emulsja o pH 6,0 i osmolarności 1160 mOsm/l, dostarczająca od 1015 do 2540 kcal energii całkowitej, z czego 880-2200 kcal stanowi wartość energetyczna niebiałkowa. Preparat zawiera aminokwasy egzogenne i endogenne, elektrolity (Na 32-80 mmol, K 24-60 mmol, Mg 2,2-5,5 mmol, Ca 2-5 mmol, fosforany 10-25 mmol) oraz mieszaninę oleju z oliwek (80%) i sojowego (20%). Produkt jest pakowany w worek wielowarstwowy z miejscem do aseptycznego dodawania witamin, elektrolitów i pierwiastków śladowych, z zachowaniem stabilności fizykochemicznej do 7 dni w 2-8°C i 48 godzin w temp. do 25°C.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwas półegzogenny, aminokwas siarkowy, antykoagulacja, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, emulsja do infuzji, fosfatydy jaja kurzego, glicerofosforan sodu, krew konserwowana cytrynianami, kwas octowy lodowaty, kwas solny, octan sodu trójwodny, olej sojowy oczyszczony, olej z oliwek oczyszczony, osmolarność emulsji, podanie dożylne, pseudoaglutynacja, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stabilność chemiczna i fizyczna, wartość energetyczna niebiałkowa, zator powietrzny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Primene 10% –
Primene 10% to roztwór aminokwasowy do infuzji, przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów pediatrycznych, w tym noworodków (zarówno urodzonych o czasie, jak i wcześniaków), niemowląt oraz dzieci w wieku od 28 dni do 12 lat. Preparat zawiera 100 g/l aminokwasów o całkowitej zawartości azotu 15 g/l, z podwyższonym stężeniem lizyny (1,100 g/100 ml), leucyny (1,000 g/100 ml) i argininy (0,840 g/100 ml), a także tauryny (0,060 g/100 ml) i cysteiny (0,189 g/100 ml), które są kluczowe dla rozwoju OUN i metabolizmu wcześniaków. Osmolarność roztworu wynosi 780 mOsm/l, co determinuje konieczność doboru odpowiedniej drogi podania (żyła centralna lub obwodowa). Wskazania do stosowania obejmują niemożliwość lub niewystarczalność odżywiania doustnego/dojelitowego oraz przeciwwskazania do tych dróg, np. w przypadku wad wrodzonych przewodu pokarmowego, zespołu krótkiego jelita, czy ciężkich stanów zapalnych jelit.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, arginina, bilans azotowy, całkowite żywienie pozajelitowe, cykl mocznikowy, cysteina, leucyna, lizyna, martwicze zapalenie jelit, niedowaga, niedrożność mechaniczna, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność jelit, niska masa urodzeniowa, odżywianie pozajelitowe, synteza hemoglobiny, tauryna, wada wrodzona przewodu pokarmowego, zaburzenie wchłaniania, zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita