wstrząs kardiogenny
Wstrząs kardiogenny to stan nagłego zagrożenia życia charakteryzujący się niewydolnością serca jako pompy, co prowadzi do niedostatecznej perfuzji tkankowej. Jest najcięższą postacią ostrej niewydolności serca z wysoką śmiertelnością sięgającą 40-50% pomimo nowoczesnych metod leczenia.
Najczęstszą przyczyną wstrząsu kardiogennego jest zawał serca, szczególnie obejmujący duży obszar lewej komory. Inne przyczyny to zaawansowana kardiomiopatia, ciężkie wady zastawkowe, zapalenie mięśnia sercowego, tamponada serca czy uraz serca. W patofizjologii kluczową rolę odgrywa błędne koło: zmniejszony rzut serca → hipoperfuzja narządów → aktywacja mechanizmów kompensacyjnych → zwiększone obciążenie serca → dalsze zmniejszenie rzutu.
Diagnostyka wstrząsu kardiogennego obejmuje ocenę parametrów hemodynamicznych (hipotonia, tachykardia), objawów hipoperfuzji narządowej (oliguria, zaburzenia świadomości, ochłodzenie skóry) oraz badania obrazowe i laboratoryjne (EKG, echokardiografia, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, gazometria). Kryteria diagnostyczne to: ciśnienie skurczowe <90 mmHg lub spadek o >30 mmHg, indeks sercowy <2,2 l/min/m², ciśnienie zaklinowania w płucnych naczyniach włosowatych >15 mmHg.
Leczenie wymaga kompleksowego podejścia i powinno być prowadzone w ośrodkach specjalistycznych. Obejmuje ono: leczenie przyczynowe (najczęściej pilna rewaskularyzacja w przypadku zawału), optymalizację stanu hemodynamicznego (leki inotropowe, wazoaktywne), mechaniczne wspomaganie krążenia (kontrapulsacja wewnątrzaortalna, ECMO, urządzenia Impella) oraz leczenie powikłań. Kluczowe znaczenie ma szybkie wdrożenie leczenia i transfer do ośrodka z możliwością pełnej interwencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Wamlox 5 mg + 320 mg
Wamlox, zawierający amlodypinę i walsartan, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (w tym marskością żółciową i cholestazą), a także u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko fetotoksyczności. Ponadto, stosowanie leku jest niewskazane u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (np. kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu, ciężkie zwężenie zastawki aorty) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po przebytym ostrym zawale serca. Metabolizm amlodypiny i walsartanu odbywa się głównie w wątrobie, co zwiększa ryzyko kumulacji i działań niepożądanych u pacjentów z niewydolnością wątroby.
aliskiren, amlodypina i walsartan, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie niedociśnienie, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cukrzyca, hiperkaliemia, hipoplazja czaszki, hipotensja, kardiomiopatia przerostowa, małowodzie, marskość żółciowa wątroby, nadwrażliwość na substancje czynne, nieprawidłowość rozwojowa płodu, niewydolność serca, opóźnienie kostnienia czaszki, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rzut serca, trymestr ciąży, walsartan, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zapaść naczyniowa, zawał serca, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nitrendypina Egis 10 mg
Nitrendypina EGIS, antagonista wapnia z grupy 1,4-dihydropirydyn (dostępna w dawkach 10 mg i 20 mg), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne dihydropirydynowe antagoniści wapnia oraz składniki pomocnicze, w tym czerwień koszenilową A (E 124) w tabletkach 10 mg oraz laktozę (52,97 mg w 10 mg i 49 mg w 20 mg). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują wstrząs kardiogenny, niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg), znaczne zwężenie lewego ujścia tętniczego, ostry zawał mięśnia sercowego (w ciągu pierwszych 4 tygodni) oraz niestabilną dusznicę bolesną. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży i karmiących oraz w skojarzeniu z ryfampicyną, która indukuje metabolizm nitrendypiny, obniżając jej stężenie terapeutyczne.
4-dihydropirydyny, antagonista wapnia, czerwień koszenilowa A, działanie niepożądane, działanie wazodylatacyjne, hipotensja, indukcja enzymatyczna, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie, niestabilna dusznica bolesna, nietolerancja galaktozy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nitrendypina, odpowiedź hipotensyjna, ostry zawał mięśnia sercowego, perfuzja narządowa, pochodna 1, ryfampicyna, upośledzona funkcja skurczowa lewej komory, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie lewego ujścia tętniczego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bloxazoc 190 mg
Terapia metoprololem bursztynianem (Bloxazoc) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 10% pacjentów, z ich częstością i nasileniem zależnym od dawki leku. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją jest małopłytkowość (≥1/10), co wymaga monitorowania parametrów hematologicznych ze względu na ryzyko krwawień. Inne często występujące działania obejmują zaburzenia psychiczne (depresja, koszmary senne, zaburzenia snu) oraz neurologiczne (zaburzenia pamięci, dezorientacja, omamy, zaburzenia koncentracji). Niezbyt często pojawiają się objawy takie jak zmęczenie, zawroty głowy, parestezje, zaburzenia smaku, kurcze mięśni, zaburzenia widzenia i słuchu, a także różnorodne dolegliwości ze strony układu sercowo-naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, wątroby, skóry i mięśniowo-szkieletowego.
aminotransferazy, Bloxazoc, ból brzucha, ból stawów, ból w klatce piersiowej, bradykardia, depresja, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, koszmary senne, kurcze mięśni, łuszczyca, małopłytkowość, MedDRA, metoprolol bursztynian, nadwrażliwość skóry, niewydolność serca, nudności, omamy, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, płytki krwi, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, schorzenia naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, szumy uszne, wstrząs kardiogenny, zaburzenia koncentracji, zaburzenia libido, zaburzenia pamięci, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zgorzel, zimne kończyny, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Kapecytabina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kapecytabina, doustna fluoropirymidyna stosowana w terapii onkologicznej, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych takich jak biegunka (stopnie 2-4 wg NCIC CTC: 4-6 do ≥10 wypróżnień/dobę), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa) oraz kardiotoksyczność (zawał mięśnia sercowego, arytmie, dławica). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedoborem enzymu DPD, u których ryzyko ciężkiej toksyczności jest znacznie podwyższone. Zaleca się badania fenotypowe i genotypowe przed rozpoczęciem leczenia, z uwzględnieniem stężenia uracylu w osoczu (≥16 ng/ml wskazuje na częściowy niedobór, ≥150 ng/ml na całkowity niedobór). W przypadku wystąpienia działań niepożądanych konieczne jest dostosowanie dawki lub czasowe przerwanie terapii, a w ciężkich przypadkach – całkowite odstawienie leku.
5-fluorouracyl, badanie genotypu, bradykardia, brywudyna, cisplatyna, cukrzyca, dehydrogenaza pirymidynowa, deksopantenol, dławica piersiowa, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, gen DPYD, hiperkalcemia, hipokaliemia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, leczenie onkologiczne, lek nefrotoksyczny, loperamid, migotanie komór, neuropatia, neurotoksyczność, neutropenia, niedobór dehydrogenazy pirymidynowej, niedobór DPD, niewydolność mięśnia sercowego, ostra niewydolność nerek, owrzodzenia, pirydoksyna, przerzuty do OUN, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, uracyl, warfaryna, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie jamy ustnej, zawał mięśnia sercowego, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramlolan 5 mg + 10 mg
Leczenie preparatem Ramlolan, zawierającym ramipryl i amlodypinę, wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań wynikających z farmakologii obu składników. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ramipryl, amlodypinę, inne inhibitory ACE, pochodne dihydropirydyny oraz substancje pomocnicze. Ramipryl jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących jednocześnie aliskiren przy współistniejącej cukrzycy lub GFR < 60 ml/min/1,73 m², a także u osób leczonych sakubitrylem z walsartanem – terapia Ramlolanem powinna być rozpoczęta nie wcześniej niż 36 godzin po ostatniej dawce tych leków. Ponadto, przeciwwskazania obejmują obrzęk naczynioruchowy w wywiadzie, zabiegi pozaustrojowe z kontaktu krwi z powierzchniami o ładunku ujemnym, znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych lub zwężenie tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, drugi i trzeci trymestr ciąży oraz niestabilność hemodynamiczną i niedociśnienie.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, ciąża, dializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, inhibitor ACE, nadwrażliwość, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy dziedziczny, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktoidalna, sakubitryl z walsartanem, stenoza aortalna, wazodylatacja, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Propranolol – Przedawkowanie
Propranolol, jako nieselektywny beta-adrenolityk, w przedawkowaniu wywołuje zróżnicowane objawy kliniczne, głównie ze strony układu krążenia, ośrodkowego układu nerwowego oraz układu oddechowego. U dorosłych zgony odnotowano po spożyciu około 2 g substancji, natomiast u dzieci dawki powyżej 40 mg mogą powodować poważne zaburzenia. Dominujące objawy to bradykardia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, zaburzenia przewodzenia serca oraz wstrząs kardiogenny. W OUN obserwuje się senność, splątanie, drgawki, omamy, a w ciężkich przypadkach śpiączkę. Dodatkowo mogą wystąpić skurcz oskrzeli, cyanoza, wymioty, depresja oddechowa, hipoglikemia i hipokalcemia. Kardioselektywność propranololu jest znacznie osłabiona w przedawkowaniu, co nasila ogólnoustrojowe efekty blokady receptorów beta-adrenergicznych, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego i współistniejącymi schorzeniami kardiologicznymi, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku i z chorobą niedokrwienną serca.
aminofilina, antagonista wapnia, arytmia, atropina, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, depresja oddechowa, diazepam, digoksyna, dobutamina, dopamina, drgawki, glukagon, halucynacja, hipoglikemia, hipokalcemia, izoprenalina, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, neuroleptyk, niedociśnienie tętnicze, niewydolność lewej komory serca, niewydolność oddechowa, noradrenalina, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, propranolol, receptor beta-adrenergiczny, resuscytacja, rozrusznik serca, salbutamol, sinica, skurcz oskrzeli, śpiączka, stymulacja nerwu błędnego, stymulacja serca, teofilina, układ krążenia, układ oddechowy, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie akcji serca - Leksykon chorób i schorzeń
Niedomykalność zastawki aortalnej – Patofizjologia i mechanizm
Niedomykalność zastawki aortalnej (NZA) charakteryzuje się wstecznym przepływem krwi z aorty do lewej komory podczas rozkurczu, co prowadzi do przeciążenia objętościowego i ciśnieniowego serca. Etiologia obejmuje pierwotne zmiany płatków zastawki (np. zastawka dwupłatkowa, infekcyjne zapalenie wsierdzia) oraz wtórne zmiany korzenia aorty (np. poszerzenie aorty, choroby tkanki łącznej). Patofizjologia różni się w zależności od ostrego lub przewlekłego przebiegu: ostra NZA powoduje gwałtowny wzrost ciśnienia końcoworozkurczowego lewej komory i ryzyko obrzęku płuc, natomiast przewlekła NZA prowadzi do adaptacyjnego powiększenia i przerostu lewej komory, z czasem skutkując dysfunkcją skurczową i spadkiem frakcji wyrzutowej. Charakterystyczne zmiany hemodynamiczne obejmują zwiększenie objętości końcoworozkurczowej i ciśnienia tętna aorty, a także zmiany w pętli ciśnienie-objętość lewej komory, co wpływa na przebieg kliniczny i rokowanie.
echokardiografia, frakcja wyrzutowa, gorączka reumatyczna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, macierz pozakomórkowa, mechanizm Franka-Starlinga, naczyniowy zespół Ehlersa-Danlosa, niedokrwienie podwsierdziowe, niedomykalność zastawki aortalnej, obrzęk płuc, przeciążenie ciśnieniowe, przeciążenie objętościowe, przerost ekscentryczny, przerost koncentryczny, przerost lewej komory, przezcewnikowa wymiana zastawki aortalnej, rozwarstwienie aorty, stenoza aortalna, transformujący czynnik wzrostu beta, wsteczny przepływ krwi, wstrząs kardiogenny, zespół Loeysa-Dietza, zespół Marfana - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Telam 40 mg + 10 mg
Lek Telam, zawierający 40 mg telmisartanu i 10 mg amlodypiny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub składniki pomocnicze, a także w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń płodu. Ponadto, nie powinien być stosowany u osób z niedrożnością przewodów żółciowych oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, co może prowadzić do nieprzewidywalnych stężeń leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. W kardiologii przeciwwskazania obejmują wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. zwężenie aorty) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego, gdzie stosowanie Telamu może pogorszyć stan pacjenta.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, hiperkaliemia, hipotensja, hipowolemia, interakcja lekowa, nadwrażliwość na substancje czynne, niedrożność przewodów żółciowych, niestabilna niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, pierwotny hiperaldosteronizm, pochodna dihydropirydyny, stabilna niewydolność serca, telmisartan, trymestr ciąży, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwężenie aorty, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Phenylephrine Unimedic
Podczas terapii fenylefryną (Phenylephrine Unimedic, 10 mg/ml) konieczne jest systematyczne monitorowanie ciśnienia tętniczego, aby kontrolować odpowiedź na lek i zapobiegać powikłaniom. Fenylefryna, będąca silnym agonistą receptorów alfa-adrenergicznych, może powodować wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmniejszenie pojemności minutowej serca, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca, niewydolnością naczyń obwodowych, zaburzeniami rytmu serca, dławicą piersiową, tętniakiem oraz jaskrą zamkniętego kąta. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z miażdżycą, podeszłym wiekiem oraz zaburzeniami przepływu mózgowego i wieńcowego, u których ryzyko niedokrwienia może się nasilić. W przypadku zbliżania się ciśnienia do dolnej granicy zakresu docelowego wskazane jest rozważenie redukcji dawki fenylefryny.
arytmia, blok serca, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, dławica piersiowa, fenylefryna, jaskra zamkniętego kąta, martwica tkanki, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie mózgu, niewydolność naczyń obwodowych, niewydolność serca, pojemność minutowa serca, tachykardia, tętniak, wstrząs kardiogenny, wynaczynienie, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Acebutolol – Przedawkowanie
Przedawkowanie acebutololu, selektywnego β-adrenolityku, stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się głównie zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego (bradykardia, niedociśnienie tętnicze, wstrząs kardiogenny, bloki przewodzenia), oddechowego (skurcz oskrzeli, obrzęk płuc) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia świadomości). Charakterystyczne objawy obejmują m.in. bradykardię wymagającą czasem elektrostymulacji, niedociśnienie tętnicze oporne na standardowe leczenie, hipoglikemię oraz rzadko hiperkaliemię. W ciężkich przypadkach konieczne jest intensywne monitorowanie parametrów życiowych, w tym EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji, stężenia glukozy i elektrolitów oraz funkcji nerek i wątroby.
acebutolol, arytmia komorowa, asystolia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, diazepam, digoksyna, elektrokardiogram, elektrostymulacja serca, fenytoina, glukagon, hemodializa, hiperkaliemia, hipoglikemia, izoprenalina, lek rozszerzający oskrzela, lek wazopresyjny, lidokaina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, saturacja krwi, siarczan atropiny, skurcz oskrzeli, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tolutris 80 mg + 5 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Tolutris, zawierający telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, w tym na pochodne sulfonamidowe ze względu na obecność hydrochlorotiazydu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w II i III trymestrze ciąży z uwagi na ryzyko uszkodzenia płodu przez telmisartan. Ponadto, Tolutris nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), ciężką niewydolnością wątroby, zastojem żółci, oporną hipokaliemią, hiperkalcemią oraz w stanach kardiologicznych takich jak ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs, hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po zawale czy zwężenie drogi odpływu z lewej komory.
amlodypina i hydrochlorotiazyd, antagonista receptora angiotensyny II, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, klirens kreatyniny, kumulacja leku, nadwrażliwość na pochodne sulfonamidowe, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, niedrożność dróg żółciowych, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pochodna sulfonamidowa, stenoza aortalna, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, współczynnik filtracji kłębuszkowej, wstrząs kardiogenny, zastój żółci, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie drogi odpływu z lewej komory - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atram 25 25 mg
Przedawkowanie karwedylolu, substancji czynnej leku Atram, prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, wynikających z blokady receptorów beta-1, beta-2 oraz alfa-1 adrenergicznych. Klinicznie obserwuje się ciężkie niedociśnienie tętnicze, bradykardię (<60 uderzeń/min), niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, a nawet zatrzymanie akcji serca. Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony układu oddechowego, takie jak skurcz oskrzeli i duszność, oraz objawy neurologiczne, w tym zaburzenia świadomości i uogólnione drgawki. Nasilenie objawów zależy od dawki i indywidualnej wrażliwości pacjenta, a dawki karwedylolu dostępne w preparacie Atram to 6,25 mg, 12,5 mg oraz 25 mg.
amrynon, atropina, beta-sympatykomimetyk, bradykardia, dekompensacja krążenia, dobutamina, drgawki uogólnione, glukagon, hemodializa, hemoperfuzja, inhibitor fosfodiesterazy, izoproterenol, karwedylol, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, milrynon, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, przedawkowanie karwedylolu, receptor alfa-1, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-1, receptor beta-2, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, stymulacja przezżylna, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zapaść naczyniowa, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ivabradine Ranbaxy 5 mg
Ivabradine Ranbaxy, zawierający iwabradynę w dawkach 5 mg lub 7,5 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze, w tym na żółcień pomarańczową (0,02 mg w tabletkach 5 mg i 0,03 mg w tabletkach 7,5 mg). Niewskazane jest stosowanie iwabradyny przy częstości pracy serca w spoczynku poniżej 70/min, w stanach takich jak wstrząs kardiogenny, ostra faza zawału mięśnia sercowego, niestabilna lub ostra niewydolność serca oraz niestabilna dławica piersiowa. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w zaburzeniach przewodnictwa: zespole chorego węzła zatokowego, bloku zatokowo-przedsionkowym, bloku przedsionkowo-komorowym III stopnia oraz u pacjentów wymagających stymulatora serca. Ciężkie niedociśnienie (<90/50 mm Hg) i ciężka niewydolność wątroby również wykluczają stosowanie iwabradyny ze względu na ryzyko pogorszenia perfuzji i nieprzewidywalne stężenia leku.
antybiotyki makrolidowe, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, diltiazem, dławica piersiowa, erytromycyna, hipokaliemia, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, leki antyarytmiczne, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na iwabradynę, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pochodne azolowe, stymulator serca, werapamil, wstrząs kardiogenny, wydłużenie odstępu QT, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tenox 10 mg
Lek Tenox zawierający amlodypinę w dawce 5 mg lub 10 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na pochodne dihydropirydyny, amlodypinę lub substancje pomocnicze preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs (w tym kardiogenny) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego, ze względu na ryzyko pogorszenia parametrów hemodynamicznych i zwiększenia ryzyka powikłań. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów ze zwężeniem drogi odpływu z lewej komory, zwłaszcza w przypadku ciężkiej stenozy aortalnej, gdyż może to prowadzić do istotnego spadku ciśnienia tętniczego i pogorszenia perfuzji narządowej.
amlodypina, antagonista wapnia, ciężka stenoza aortalna, ciśnienie tętnicze, dihydropirydyna, działanie wazodylatacyjne, maleinian amlodypiny, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niestabilna niewydolność serca, niestabilność hemodynamiczna, opór obwodowy, parametry hemodynamiczne, perfuzja narządowa, rozszerzenie naczyń, rzut serca, stenoza aortalna, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lisinoratio 5
Leczenie lizynoprylem wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej, niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, zwężeniem tętnic nerkowych oraz w okresie po zawale serca. Objawowe niedociśnienie może wystąpić zwłaszcza u pacjentów przyjmujących duże dawki diuretyków (np. ≥80 mg furosemidu/dobę), z hiponatriemią lub zaburzeniami czynności nerek. W przypadku niedociśnienia zaleca się ułożenie pacjenta z uniesionymi nogami oraz podanie dożylne 0,9% roztworu chlorku sodu. U pacjentów po zawale serca dawki lizynoprylu należy dostosować do ciśnienia skurczowego (np. 2,5 mg/dobę przy ciśnieniu ≤120 mmHg), a w przypadku utrzymującej się hipotonii (<90 mmHg przez >1 godzinę) lek należy odstawić. Hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron może nasilać zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych, co manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, funkcję nerek oraz elektrolity, zwłaszcza potas, którego stężenie >5,7 mEq/L może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.
afereza lipoprotein, agranulocytoza, aminotransferaza wątrobowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka niewydolność serca, dializoterapia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotonia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, kardiomiopatia przerostowa, kolagenoza naczyniowa, lek moczopędny, leukopenia, lizynopryl, morfologia krwi, nadciśnienie samoistne, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ostra niewydolność nerek, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja rzekomoanafilaktyczna, udar niedokrwienny mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wildagliptyna, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie tętnic mózgowych, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii preparatem Bimatoprost + Timolol Pharmabide (0,3 mg/ml + 5 mg/ml) należy szczegółowo ocenić przeciwwskazania, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo leczenia. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na bimatoprost, tymolol lub substancje pomocnicze, w tym 0,96 mg/ml fosforanów, które mogą wywołać reakcje alergiczne. Ze względu na obecność tymololu, beta-adrenolityku, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z astmą oskrzelową (w tym w wywiadzie), ciężką postacią POChP, a także u osób z zaburzeniami rytmu serca takimi jak bradykardia zatokowa, zespół chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym, blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia bez stymulatora, objawową niewydolnością serca oraz wstrząsem kardiogennym.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bimatoprost i tymolol, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, fosforan, kurczliwość mięśnia sercowego, nadwrażliwość dróg oddechowych, niewydolność serca, osmolalność, perfuzja narządowa, POChP, skurcz oskrzeli, stymulator serca, substancja pomocnicza, tymolol maleinian, wchłanianie ogólnoustrojowe, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Sartesta 5 mg + 160 mg
Lek Sartesta, zawierający amlodypinę (pochodną dihydropirydyny) oraz walsartan, jest preparatem hipotensyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (w tym marskością żółciową i cholestazą), a także u osób z ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory serca (np. kardiomiopatia przerostowa obturacyjna, zwężenie zastawki aorty dużego stopnia) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po przebytym ostrym zawale. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania Sartesty z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub z GFR <60 ml/min/1,73 m², ze względu na ryzyko hiperkaliemii i pogorszenia funkcji nerek.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny, cholestaza, cukrzyca, działanie teratogenne, farmakokinetyka leku, farmakoterapia, hiperkaliemia, hipoperfuzja narządowa, interakcja lekowa, kardiomiopatia przerostowa obturacyjna, lek hipotensyjny, marskość żółciowa wątroby, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedorozwój nerek, niewydolność nerek, niewydolność serca, pochodna dihydropirydyny, przesączanie kłębuszkowe, trymestr ciąży, walsartan, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał serca, zwężenie drogi odpływu, zwężenie zastawki aorty - Leksykon substancji czynnych
Indapamid – Przeciwwskazania stosowania
Indapamid, diuretyk tiazydopodobny z grupy sulfonamidów, jest szeroko stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na indapamid lub inne sulfonamidy, ciężką niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min dla większości preparatów, a dla niektórych preparatów złożonych już <60 ml/min), encefalopatię wątrobową, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz hipokaliemię. U pacjentów dializowanych stosowanie indapamidu jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu preparatów złożonych zawierających indapamid, które mają dodatkowe przeciwwskazania, m.in. ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, niestabilną niewydolność serca po zawale, a także w II i III trymestrze ciąży, zwłaszcza gdy lek zawiera inhibitory ACE lub ARB.
afereza lipoprotein, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk sulfonamidowy, cholestaza, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, glikozydy nasercowe, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipokaliemia, indapamid, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, lek przeciwarytmiczny, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl, sulfonamid, udar niedokrwienny mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, wstrząs kardiogenny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Polfenon 300 mg
Lek Polfenon, zawierający chlorowodorek propafenonu w dawkach 150 mg i 300 mg, posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnie przeciwwskazany jest u pacjentów z zespołem Brugadów, istotną strukturalną chorobą serca (np. zawał mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 3 miesięcy, niewyrównana zastoinowa niewydolność serca z frakcją wyrzutową lewej komory <35%, wstrząs kardiogenny, ciężka bradykardia), a także u osób z zaburzeniami przewodzenia elektrycznego serca (węzeł zatokowy, blok przedsionkowo-komorowy II° lub wyższy, blok odnóg pęczka Hisa bez stymulatora). Ponadto, lek jest przeciwwskazany przy ciężkim niedociśnieniu tętniczym, zaburzeniach elektrolitowych (szczególnie hipokaliemii), ciężkiej obturacyjnej chorobie płuc oraz miastenii. Należy także zwrócić uwagę na obecność laktozy jednowodnej w tabletkach (1,43 mg w dawce 150 mg i 2,86 mg w dawce 300 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub wrodzonym niedoborem laktazy.
blok odnóg pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek propafenonu, działanie proarytmiczne, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, kanałopatia, laktoza jednowodna, miastenia, nadwrażliwość na składniki, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, obturacyjna choroba płuc, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, rytonawir, skurcz oskrzeli, strukturalna choroba serca, wrodzony niedobór laktazy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia dziedziczne, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia węzła zatokowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenie przewodzenia przedsionkowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Brugadów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlodipine Medreg 5 mg
Preparat Amlodipine Medreg, dostępny w dawkach 5 mg i 10 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na amlodypinę lub substancje pomocnicze, ciężkim niedociśnieniem tętniczym, stanem wstrząsu (w tym kardiogennego), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory serca (np. ciężkim zwężeniem zastawki aorty) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Podanie leku w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak dalsze obniżenie ciśnienia tętniczego, pogorszenie perfuzji narządowej, destabilizacja hemodynamiczna oraz ryzyko zagrażające życiu pacjenta.
amlodypina, antagonista wapnia, destabilizacja hemodynamiczna, dysfagia, działanie wazodylatacyjne, nadwrażliwość na amlodypinę, niedociśnienie tętnicze, niestabilna niewydolność serca, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, parametr hemodynamiczny, perfuzja narządowa, reakcja anafilaktyczna, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu z lewej komory, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imatinib Fresenius Kabi
Imatynib wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami proteazy, azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi, makrolidami oraz substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, co może prowadzić do zmiany stężeń leku i ryzyka toksyczności lub nieskuteczności terapii. Należy unikać jednoczesnego stosowania z silnymi induktorami CYP3A4 (np. deksametazon, fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna, fenobarbital, ziele dziurawca), które obniżają ekspozycję na imatynib. U pacjentów po tyreoidektomii konieczna jest kontrola TSH z uwagi na ryzyko niedoczynności tarczycy. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie, dlatego u chorych z zaburzeniami czynności wątroby lub przerzutami do wątroby wskazane jest monitorowanie morfologii i enzymów wątrobowych, zwłaszcza przy jednoczesnej chemioterapii. Ryzyko reaktywacji HBV wymaga badań przesiewowych i konsultacji hepatologicznej przed i w trakcie terapii.
alfa-kwaśna glikoproteina, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, enzymy wątrobowe, fototoksyczność, hormon tyreotropowy, induktor CYP3A4, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor proteazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, przerzut do wątroby, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła eozynofilowa białaczka, substrat CYP3A4, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs kardiogenny, wysięk opłucnowy, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, żołądek arbuzowaty - Leksykon leków
Przedawkowanie – Carvedilol Orion 12,5 mg
Przedawkowanie karwedylolu, substancji czynnej leku Carvedilol Orion dostępnego w dawkach 6,25 mg, 12,5 mg i 25 mg, może prowadzić do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Klinicznie obserwuje się ciężkie niedociśnienie tętnicze, bradykardię (często poniżej 50 uderzeń/min), ostrą niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, a także zatrzymanie akcji serca. W układzie oddechowym mogą wystąpić skurcz oskrzeli i zaburzenia oddechowe, natomiast w układzie nerwowym – wymioty, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki oraz uogólnione drgawki. Objawy te wynikają z farmakologicznego działania karwedylolu jako nieselektywnego beta-adrenolityku z właściwościami alfa-blokującymi.
alfa-bloker, aminofilina, atropina, beta-adrenolityk nieselektywny, beta-sympatykomimetyk, bradykardia, bronchospazm, Carvedilol Orion, diazepam, dobutamina, drgawki, duszność, glukagon, hemodializa, inhibitor fosfodiesterazy, izoprenalina, karwedylol, klonazepam, lek sympatykomimetyczny, lek wazopresyjny, niedociśnienie, niewydolność serca, noradrenalina, norfenefryna, oddział intensywnej terapii, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, POChP, skurcz oskrzeli, stymulacja serca, teofilina, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia świadomości, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lisinoratio 20 20 mg
Lizynopryl, będący inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) o kodzie ATC C09AA03, działa poprzez hamowanie przekształcania angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego krwi oraz zmniejszenia wydzielania aldosteronu. W efekcie obserwuje się niewielkie zwiększenie stężenia potasu w surowicy, średnio poniżej 0,1 mEq/l, choć u około 10% pacjentów może dojść do wzrostu potasu o ponad 0,5 mEq/l. Lizynopryl wykazuje szybkie działanie przeciwnadciśnieniowe, rozpoczynające się po 1-2 godzinach od podania, z maksymalnym efektem po 6 godzinach, utrzymującym się przez całą dobę przy dawkach raz na dobę. Lek jest skuteczny zarówno u dorosłych, w tym osób starszych (≥65 lat), jak i u dzieci i młodzieży (6-16 lat), gdzie dawki dostosowuje się do masy ciała. W badaniach klinicznych wykazano, że lizynopryl poprawia hemodynamikę u pacjentów z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym oraz niewydolnością serca, zwiększając frakcję wyrzutową i tolerancję wysiłkową bez wywoływania odruchowej tachykardii.
aldosteron, angiotensyna II, bradykinina, choroba naczyń mózgowych, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie tętnicze krwi, ciśnienie zaklinowania w kapilarach płucnych, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, czynność nerek, działanie naczynioskurczowe, frakcja wyrzutowa, hemoglobina glikowana, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotonia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kora nadnerczy, lek moczopędny tiazydowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, opór naczyniowy obwodowy, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, retinopatia, śródbłonek naczyń, stężenie potasu w surowicy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Celiprolol – Przedawkowanie
Celiprolol, będący selektywnym antagonistą receptorów beta-adrenergicznych, jest stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego i dostępny w dawkach 100 mg, 200 mg oraz 400 mg. Przedawkowanie tego leku prowadzi do objawów wynikających z nadmiernej blokady receptorów beta-1 i beta-2, takich jak bradykardia (<60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz zaburzenia przewodzenia zatokowego. W przypadku zatrucia konieczna jest szybka interwencja na oddziale intensywnej terapii, obejmująca m.in. płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego, środków przeczyszczających oraz, w wybranych sytuacjach, hemodializę lub hemoperfuzję.
beta-bloker, blokada receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, celiprolol, dobutamina, glukagon, hemodializa, hemoperfuzja, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipoperfuzja narządów, izoprenalina, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, ostra niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, siarczan atropiny, skurcz oskrzeli, stymulacja elektryczna serca, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wentylacja wspomagana, wstrząs kardiogenny, zahamowanie zatokowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adipine 10 mg
Adipine, zawierający amlodypinę w dawkach 5 mg i 10 mg, jest antagonistą wapnia z grupy dihydropirydyn, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego i chorób układu krążenia. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania amlodypiny obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub pochodne dihydropirydyny, ciężkie niedociśnienie, wstrząs (w tym kardiogenny), znaczące zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. ciężka stenoza aortalna) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. W tych stanach podanie amlodypiny może prowadzić do niebezpiecznego pogorszenia perfuzji narządowej, zapaści krążeniowej lub nasilenia objawów sercowych.
amlodypina, amlodypina bezylan, antagonista wapnia, lek hipotensyjny, niedociśnienie, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, perfuzja narządowa, perfuzja tkankowa, pochodna dihydropirydyny, reakcja anafilaktyczna, rzut serca, stenoza aortalna, wazodylatacja, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zapaść krążeniowa, zawał serca, zwężenie drogi odpływu lewej komory - Leksykon chorób i schorzeń
Wstrząs kardiogenny – Patofizjologia i mechanizm
Wstrząs kardiogenny (CS) to stan krytyczny charakteryzujący się niewydolnością krążeniową spowodowaną pierwotnym uszkodzeniem mięśnia sercowego, najczęściej w wyniku ostrego zespołu wieńcowego (70-80% przypadków) z utratą ≥40% masy lewej komory. Patofizjologia obejmuje zmniejszoną kurczliwość mięśnia sercowego, prowadzącą do spadku rzutu serca, wzrostu ciśnienia końcowo-skurczowego i rozkurczowego lewej komory oraz hipoperfuzji narządowej. Mechanizmy kompensacyjne, takie jak aktywacja układu współczulnego i RAAS, początkowo poprawiają hemodynamikę, lecz z czasem nasilają dysfunkcję serca i prowadzą do błędnego koła uszkodzenia mięśnia sercowego, kwasicy metabolicznej i niewydolności wielonarządowej. Wstrząs kardiogenny może mieć etiologie dodatkowe, takie jak zapalenie mięśnia sercowego, ciężkie choroby zastawkowe, tamponada osierdzia, zaburzenia rytmu, zator tętnicy płucnej czy powikłania mechaniczne po zawale (np. ubytek przegrody międzykomorowej). W przebiegu obserwuje się także istotną rolę zapalenia i dysfunkcji mikrokrążenia, co pogarsza rokowanie.
białko C-reaktywne, dysfunkcja śródbłonka, hipoperfuzja tkankowa, kurczliwość mięśnia sercowego, kwasica mleczanowa, lewosimendan, martwica miocytów, niewydolność prawej komory, niewydolność wielonarządowa, ogólnoustrojowa odpowiedź zapalna, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, rzut serca, tamponada osierdzia, ubytek przegrody międzykomorowej, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół takotsubo, zwężenie aorty - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Co-Amlessa 4 mg + 5 mg + 1,25 mg
Lek Co-Amlessa, zawierający peryndopryl, amlodypinę i indapamid, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym inhibitory ACE, sulfonamidy oraz dihydropirydyny. Nie należy go stosować w przypadku obrzęku naczynioruchowego (w tym dziedzicznego lub idiopatycznego), ciężkiego niedociśnienia tętniczego, wstrząsu (w tym kardiogennego), zwężenia drogi odpływu z lewej komory (np. ciężka stenoza aortalna) oraz hemodynamicznie niestabilnej niewydolności serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Przeciwwskazania dotyczą także zaburzeń czynności nerek: klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min dla wszystkich dawek oraz poniżej 60 ml/min dla dawek 8 mg + 5 mg + 2,5 mg i 8 mg + 10 mg + 2,5 mg. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów z encefalopatią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz hipokaliemią, ze względu na obecność indapamidu.
aliskiren, amlodypina, cukrzyca, dializa, dihydropirydyna, diuretyk tiazydopodobny, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, encefalopatia wątrobowa, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, klirens kreatyniny, metody pozaustrojowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, peryndopryl, przewlekła choroba nerek, sakubitryl walsartan, stenoza aortalna, sulfonamid, toksyczność płodowa, trzeci trymestr ciąży, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego, zwężenie drogi odpływu, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Biprolast 2 mg/ml
Biprolast, zawierający winian brymonidyny w stężeniu 2 mg/ml (odpowiadający 1,3 mg brymonidyny), jest wskazany do redukcji podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem oraz nadciśnieniem ocznym. Brymonidyna, jako selektywny agonista receptorów alfa-2-adrenergicznych, działa poprzez zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej oraz zwiększenie jej odpływu drogą naczyniówkowo-twardówkową. Lek jest szczególnie zalecany jako monoterapia u pacjentów z przeciwwskazaniami do beta-adrenolityków, takich jak astma oskrzelowa, POChP, bradykardia czy blok przedsionkowo-komorowy. Preparat zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,05 mg/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik.
analog prostaglandyny, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bimatoprost, Biprolast, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brymonidyna, chlorek benzalkoniowy, cholinomimetyk, ciało rzęskowe, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra z otwartym kątem, krople do oczu, latanoprost, nadciśnienie oczne, nerw wzrokowy, neuropatia nerwu wzrokowego, niewydolność serca, pilokarpina, POChP, pole widzenia, receptor alfa-2 adrenergiczny, trawoprost, winian brymonidyny, wstrząs kardiogenny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Elvanse 30 mg
Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy zawartego w leku Elvanse, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne z uwagi na przedłużone uwalnianie substancji czynnej i dynamiczny przebieg objawów toksycznych. Klinicznie obserwuje się początkowe pobudzenie OUN (niepokój ruchowy, drżenie, omamy), które przechodzi w depresję ośrodkowego układu nerwowego (znużenie, obniżenie nastroju), a także poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe (wahania ciśnienia tętniczego, wstrząs kardiogenny), pokarmowe (nudności, wymioty, biegunka), mięśniowe (rabdomioliza) oraz termoregulacyjne (hipertermia). Szczególnie niebezpieczne są drgawki i śpiączka, które stanowią najczęstsze powikłania zagrażające życiu. Warto podkreślić, że objawy mogą utrzymywać się długo ze względu na farmakokinetykę lisdeksamfetaminy, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta.
dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, hipertermia, lek przeciwdrgawkowy, lisdeksamfetamina dimezylan, napad paniki, nasilenie odruchów, niepokój ruchowy, niewydolność wielonarządowa, ośrodek kontroli zatruć, ostra niewydolność nerek, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, pochodna amfetaminy, prolek deksamfetaminy, przedłużone uwalnianie deksamfetaminy, rabdomioliza, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz 16 mg + 10 mg + 12,5 mg
Preparat złożony Candesartan cilexetil + Amlodipine + HCT Sandoz (16 mg + 10 mg + 12,5 mg) zawiera trzy substancje czynne o działaniu hipotensyjnym, co determinuje liczne przeciwwskazania. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kandesartan cileksetyl, amlodypinę, hydrochlorotiazyd, pochodne dihydropirydyny oraz sulfonamidy. Nie należy go stosować w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko uszkodzenia płodu. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie niedociśnienie, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory, hipowolemię, niestabilną hemodynamicznie niewydolność serca po zawale, ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), bezmocz, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz stan przedśpiączkowy wątrobowy. Preparat zawiera ponadto laktozę jednowodną (180 mg/kapsułkę) oraz barwniki azorubinę (E 122, 0,04 mg) i żółcień pomarańczową (E 110, 0,34 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.
aliskiren, amlodypina, antagonista receptora angiotensyny II, bezmocz, cholestaza, cukrzyca, dna moczanowa, filtracja kłębuszkowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, hydrochlorotiazyd, kandesartan cyleksetyl, klirens kreatyniny, lek tiazydowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, pochodne dihydropirydyny, stan przedśpiączkowy, stenoza aortalna, sulfonamid, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Propranolol Aurovitas 10 mg
Przedawkowanie propranololu (Propranolol Aurovitas) stanowi poważne zagrożenie dla życia, z dawką toksyczną u dorosłych około 2 g, a u dzieci powyżej 40 mg. Objawy kliniczne obejmują głównie układ sercowo-naczyniowy (bradykardia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, blok przedsionkowo-komorowy I i II stopnia, zaburzenia rytmu serca), ośrodkowy układ nerwowy (senność, dezorientacja, drgawki, halucynacje, śpiączka) oraz układ oddechowy (skurcz oskrzeli, depresja oddechowa). Szczególnie narażone są osoby starsze oraz pacjenci z chorobą niedokrwienną serca, a ryzyko powikłań wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów wapnia, digoksyny, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i neuroleptyków. W przedawkowaniu propranololu kardioselektywność jest znacznie osłabiona, co prowadzi do uogólnionych objawów blokady receptorów beta-adrenergicznych, w tym cyjanozy i skurczu oskrzeli, szczególnie niebezpiecznych u pacjentów z chorobami dróg oddechowych.
antagonista wapnia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, cyjanoza, depresja oddechowa, drgawka, działanie inotropowe, halucynacja, hipoglikemia, hipokalcemia, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk płuc, płukanie żołądka, propranolol, receptor beta-adrenergiczny, rozrusznik serca, rozszerzenie źrenic, skurcz oskrzeli, śpiączka, stymulacja nerwu błędnego, stymulacja serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie akcji serca - Leksykon substancji czynnych
Milrinon – Przeciwwskazania stosowania
Milrinon, będący inhibitorem fosfodiesterazy III, wykazuje działanie inotropowe dodatnie oraz wazodylatacyjne, co czyni go skutecznym w leczeniu ostrej niewydolności serca. Jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, ciężką hipowolemią, ostrym zawałem mięśnia sercowego oraz określonymi chorobami strukturalnymi serca, takimi jak ciężkie zwężenie zastawki aorty lub tętnicy płucnej, kardiomiopatia przerostowa zaporowa i tętniak komory serca. Ponadto, milrinon nie powinien być stosowany u chorych z niewydolnością serca wywołaną nadczynnością tarczycy, ostrym zapaleniem mięśnia sercowego czy kardiomiopatią amyloidową, ze względu na ryzyko nasilenia objawów lub braku skuteczności terapii.
choroba niedokrwienna serca, ciężka hipowolemią, działanie inotropowe dodatnie, działanie wazodylatacyjne, hipokalemia, hipomagnezemia, kardiomiopatia amyloidowa, kardiomiopatia przerostowa zaporowa, kardiomiopatia restrykcyjna, kurczliwość mięśnia sercowego, milrinon, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, obszar martwicy, ostra niewydolność serca, ostre zapalenie mięśnia sercowego, ostry zawał mięśnia sercowego, reakcja anafilaktyczna, strukturalna choroba serca, tętniak komory serca, tyreotoksykoza, wielonaczyniowa choroba wieńcowa, wstrząs, wstrząs kardiogenny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, złogi amyloidu, zwężenie tętnicy płucnej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT
Podczas terapii produktem Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT należy uwzględnić ryzyko objawowego niedociśnienia tętniczego, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <80 ml/min), stosujących diuretyki pętlowe, czy z ciężkim nadciśnieniem reninozależnym. Zaleca się kompleksową ocenę stanu klinicznego przed rozpoczęciem leczenia oraz regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia potasu i kreatyniny. W przypadku niedociśnienia należy ułożyć pacjenta na plecach i podać dożylnie roztwór soli fizjologicznej. Leczenie lizynoprylem wymaga ostrożności u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego, z ciśnieniem skurczowym ≤100 mmHg lub we wstrząsie kardiogennym, a także u osób z obrzękiem naczynioruchowym, który może wystąpić w dowolnym momencie terapii i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz wdrożenia leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, cukrzycą oraz stosujących leki oszczędzające potas lub inne podnoszące jego stężenie.
choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, hiperkaliemia, inhibitory mTOR, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, kolagenoza naczyń, martwica wątroby, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia agranulocytoza, niedociśnienie objawowe, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, przełom nadciśnieniowy, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wstrząs kardiogenny, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka zastoinowa, zwężenie zastawki mitralnej