lenalidomid
Lenalidomid to lek immunomodulujący o działaniu przeciwnowotworowym, przeciwzapalnym i antyangiogennym. Należy do grupy leków znanych jako analogi talidomidu, jednak charakteryzuje się zmodyfikowaną strukturą chemiczną i lepszym profilem bezpieczeństwa.
Mechanizm działania lenalidomidu obejmuje hamowanie proliferacji niektórych komórek hematopoetycznych, indukcję apoptozy komórek nowotworowych, blokowanie angiogenezy oraz modulację odpowiedzi immunologicznej. Lek wykazuje szczególną aktywność wobec komórek szpiczaka mnogiego oraz niektórych nowotworów hematologicznych.
Główne wskazania do stosowania lenalidomidu obejmują szpiczaka mnogiego (w skojarzeniu z deksametazonem lub jako monoterapia podtrzymująca po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych), zespoły mielodysplastyczne z delecją 5q oraz chłoniaka z komórek płaszcza. Lek jest również badany w innych wskazaniach onkohematologicznych.
Najczęstsze działania niepożądane lenalidomidu to neutropenia, trombocytopenia, biegunka, wysypka, zmęczenie oraz zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Ze względu na działanie teratogenne, stosowanie leku u kobiet w wieku rozrodczym wymaga rygorystycznego przestrzegania programu zapobiegania ciąży i regularnych testów ciążowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Grindeks 15 mg
Lenalidomide Grindeks dostępny jest w kapsułkach twardych o mocach od 2,5 mg do 25 mg, zawierających lenalidomid oraz laktozę bezwodną w ilościach proporcjonalnych do dawki (od 20 mg do 197 mg laktozy). Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lenalidomid lub składniki preparatu, u kobiet w ciąży ze względu na udowodnione działanie teratogenne oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu zapobiegania ciąży. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nietolerancją laktozy, zwłaszcza przy stosowaniu wyższych dawek (20 mg i 25 mg), ze względu na znaczne ilości laktozy bezwodnej w kapsułkach.
analog talidomidu, antykoncepcja, badanie przedkliniczne, całkowity niedobór laktazy, charakterystyka produktu leczniczego, ciężka nietolerancja laktozy, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kapsułka twarda, laktoza bezwodna, lenalidomid, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, teratogenność, test ciążowy, właściwość teratogenna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lenalidomide Glenmark 10 mg
Lenalidomide Glenmark dostępny jest w formie kapsułek twardych o dawkach 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg, z różną zawartością substancji czynnej lenalidomidu oraz substancji pomocniczych, co wpływa na ich odmienny wygląd i ułatwia identyfikację kliniczną. Kapsułki zawierają laktozę w ilościach od 33,0 mg (2,5 mg dawka) do 332,0 mg (25 mg dawka), co jest istotne w kontekście pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową oraz magnezu stearynian, a otoczka kapsułki zawiera żelatynę, tytanu dwutlenek (E 171) oraz barwniki takie jak indygotyna (E 132) i żelaza tlenek (E 172) w zależności od dawki. Kapsułki pakowane są w blistry OPA/Aluminium/PVC/Aluminium, dostępne w opakowaniach po 7 lub 21 sztuk, z okresem ważności 3 lat przy standardowych warunkach przechowywania.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, działanie teratogenne, ekspozycja na substancję, glikol propylenowy, indygotyna, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lenalidomid, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, potasu wodorotlenek, substancja czynna, substancja pomocnicza, szelak, teratogenność, tytanu dwutlenek, żelatyna, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek żółty - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Linorion 7,5 mg
Lenalidomid, substancja czynna leku Linorion, wykazuje silne właściwości teratogenne, co wynika z jego strukturalnego podobieństwa do talidomidu, znanego teratogenu u ludzi. Stosowanie lenalidomidu jest bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży oraz podczas karmienia piersią, ze względu na ryzyko poważnych wad wrodzonych i brak danych dotyczących przenikania leku do mleka kobiecego. Pacjentki w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu. U mężczyzn leczonych lenalidomidem zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas stosunków z partnerkami mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres terapii oraz przez 7 dni po jej zakończeniu. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać, a pacjentkę skierować do specjalisty z zakresu teratologii.
antykoncepcja, badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, karmienie piersią, laktoza, lenalidomid, Linorion, mleko kobiece, model zwierzęcy, płodność, Program Zapobiegania Ciąży, przeciwwskazanie w ciąży, talidomid, test ciążowy, wada wrodzona, wiek rozrodczy, właściwość teratogenna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Eugia 10 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Eugia) jest lekiem o udokumentowanym działaniu teratogennym, strukturalnie podobnym do talidomidu, co wymaga rygorystycznego stosowania w ramach programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Preparat dostępny jest w kapsułkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg, zawierających odpowiednio 40 mg, 80 mg, 120 mg i 200 mg laktozy jako substancji pomocniczej. Kobiety leczone lenalidomidem muszą stosować skuteczną antykoncepcję oraz poddawać się regularnym testom ciążowym, a w przypadku potwierdzenia ciąży terapia powinna zostać natychmiast przerwana i pacjentka skierowana do specjalisty z zakresu teratologii. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, a brak danych o przenikaniu do mleka kobiecego wymaga zaprzestania karmienia piersią podczas terapii.
antykoncepcja, działanie teratogenne, kapsułka twarda, laktoza, lenalidomid, model zwierzęcy, niewydolność nerek, Program Zapobiegania Ciąży, przeciwwskazanie bezwzględne, przenikanie lenalidomidu, sperma ludzka, talidomid, teratogenność, test ciążowy, wada wrodzona, wada wrodzona zagrażająca życiu, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Pharmascience 15 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, szczególnie przy dawkach przekraczających 150 mg, wiąże się głównie z hematologiczną toksycznością, obejmującą leukopenię, neutropenię, trombocytopenię oraz niedokrwistość. W cięższych przypadkach może dojść do pancytopenii, zwiększonego ryzyka krwawień oraz infekcji. Dane kliniczne wskazują, że dawki terapeutyczne lenalidomidu wahają się od 2,5 mg do 25 mg, a przypadki przedawkowania sięgające nawet 400 mg były odnotowane w badaniach z pojedynczą dawką. Objawy hematologiczne stanowią kluczowy element oceny pacjenta z podejrzeniem przedawkowania.
antidotum, ciężka neutropenia, czynnik wzrostu, doświadczenie kliniczne, elementy morfotyczne krwi, G-CSF, infekcja, krwawienie, leczenie wspomagające, lenalidomid, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, pancytopenia, parametry hematologiczne, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lenalidomide Eugia 5 mg
Lenalidomid, stosowany w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg w postaci kapsułek twardych (Lenalidomide Eugia), wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Najczęstsze działania niepożądane, które mogą upośledzać sprawność psychomotoryczną, to zmęczenie, zawroty głowy (ośrodkowe i błędnikowe), senność oraz niewyraźne widzenie. Objawy te mogą znacząco obniżać koncentrację, czas reakcji, równowagę i percepcję wzrokową, co stwarza ryzyko dla bezpieczeństwa pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego. Nasilenie tych działań niepożądanych może być zależne od dawki leku oraz indywidualnej tolerancji pacjenta.
działanie niepożądane, kapsułki twarde, koordynacja ruchowa, lenalidomid, Lenalidomide Eugia, niewyraźne widzenie, profil bezpieczeństwa, senność, sprawność psychomotoryczna, tolerancja leku, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zdolność prowadzenia pojazdów, zmęczenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Eugia 5 mg
Lenalidomid jest podawany jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+) w stosunku około 56% do 44%. Po podaniu doustnym na czczo u zdrowych ochotników osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie 0,5-2 godzin, a farmakokinetyka wykazuje liniowość względem dawki. Wchłanianie leku jest szybkie, jednak posiłki wysokotłuszczowe obniżają AUC o około 20% i Cmax o 50%, choć w badaniach klinicznych lek stosowano niezależnie od posiłku. Lenalidomid wiąże się z białkami osocza na poziomie 23-29%, nie jest metabolizowany przez cytochrom P450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych, i nie jest substratem ani inhibitorem głównych transporterów leków. Eliminacja leku odbywa się głównie przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania 3-5 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek.
AUC, BCRP, bilirubina całkowita, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, enancjomer, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, MATE1, mieszanina racemiczna, MRP, N-acetylo-lenalidomid, OAT, OATP, OCT, okres półtrwania, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lenalidomide Zentiva 15 mg
Lenalidomide Zentiva, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg, wykazuje wpływ od niewielkiego do umiarkowanego na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Podczas terapii obserwuje się objawy takie jak zmęczenie, zawroty głowy (zarówno ośrodkowego, jak i obwodowego pochodzenia), senność oraz niewyraźne widzenie, które mogą znacząco obniżać sprawność psychomotoryczną i percepcyjną. W związku z tym lekarz powinien szczegółowo informować pacjenta o potencjalnych działaniach niepożądanych, sposobach samodzielnej oceny zdolności do prowadzenia pojazdów oraz konieczności powstrzymania się od tej czynności w przypadku wystąpienia objawów. Informacje te muszą być indywidualizowane, uwzględniając dawkę leku, wiek, choroby współistniejące, stosowane leki oraz charakter wykonywanej pracy.
dezorientacja przestrzenna, diplopia, działanie niepożądane, lenalidomid, narząd wzroku, niewyraźne widzenie, osłabienie ogólne, ośrodkowy układ nerwowy, senność, sprawność psychomotoryczna, zaburzenie błędnika, zaburzenie percepcji wzrokowej, zaburzenie równowagi, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zdolność psychomotoryczna, zmęczenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kleder
Lenalidomid (Kleder) jest lekiem o budowie chemicznej zbliżonej do talidomidu, wykazującym silne działanie teratogenne, co potwierdzają badania na małpach. Z tego względu stosowanie lenalidomidu u kobiet zdolnych do zajścia w ciążę wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży, obejmującego stosowanie skutecznej antykoncepcji co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml muszą być wykonywane pod nadzorem personelu medycznego co 4 tygodnie, a lek powinien być wydawany w ciągu 7 dni od uzyskania ujemnego wyniku testu. Mężczyźni przyjmujący lenalidomid również muszą stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub zdolnymi do zajścia w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu, ze względu na obecność leku w nasieniu. Ponadto, pacjenci powinni być poinformowani o konieczności bezpiecznego postępowania z lekiem, w tym zwracania niewykorzystanych kapsułek do apteki oraz zakazie oddawania krwi i nasienia podczas terapii i przez 7 dni po jej zakończeniu.
agenezja macicy, chłoniak z komórek płaszcza, hiperlipidemia, histerektomia, incydent naczyniowo-mózgowy, lenalidomid, lewonorgestrel, neutropenia, niewydolność jajników, octan medroksyprogesteronu, podwiązanie jajowodów, resekcja jajników, system domaciczny, szpiczak mnogi, talidomid, teratogenność, trombocytopenia, wada wrodzona, wazektomia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Medical Valley 2,5 mg
Lenalidomid, dostępny w dawkach od 2,5 mg do 25 mg (w kapsułkach zawierających od 53,5 mg do 214 mg laktozy w zależności od dawki), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na liczne przeciwwskazania. Podstawowym jest nadwrażliwość na lenalidomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy. Lek jest silnie teratogenny, dlatego bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów programu zapobiegania ciąży, obejmującego skuteczną antykoncepcję, regularne testy ciążowe i świadomą zgodę pacjentki.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Kleder 15 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, substancji czynnej produktu Kleder, stanowi poważne zagrożenie ze względu na dominującą toksyczność hematologiczną. Dane kliniczne wskazują, że dawki przekraczające zalecane wartości terapeutyczne (5-25 mg) — w badaniach sięgające nawet 150 mg do 400 mg — prowadzą do mielosupresji, neutropenii, trombocytopenii, niedokrwistości oraz pancytopenii. Objawy te wynikają z hamowania czynności szpiku kostnego i mogą skutkować poważnymi powikłaniami klinicznymi, w tym zwiększonym ryzykiem infekcji i krwawień. Występowanie tych zaburzeń jest szczególnie nasilone przy dawkach powyżej 150 mg.
czynnik wzrostu G-CSF, dawka terapeutyczna, działanie toksyczne, erytrocyty, hamowanie szpiku kostnego, kapsułka twarda, Kleder, lenalidomid, mielosupresja, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, objawy toksyczności, pancytopenia, płytki krwi, preparaty krwiopochodne, profilaktyka przeciwinfekcyjna, przedawkowanie lenalidomidu, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lenalidomide Ranbaxy 2,5 mg
Lenalidomid, zawarty w preparacie Lenalidomide Ranbaxy, posiada istotne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lenalidomid lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w kapsułkach waha się od 53,75 mg (2,5 mg dawka) do 215 mg (10 mg dawka). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentki z nietolerancją laktozy, u których stosowanie leku może wywołać dolegliwości. Ponadto, ze względu na udowodnione działanie teratogenne lenalidomidu, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet ciężarnych oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają rygorystycznych wymogów programu zapobiegania ciąży.
antykoncepcja, działanie teratogenne, farmakoterapia, kapsułka twarda, kobieta w wieku rozrodczym, laktoza jednowodna, lenalidomid, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, teratogenność, test ciążowy, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide G.L. 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały istotny potencjał teratogenny, szczególnie u małp, którym podawano dawki 0,5–4 mg/kg mc./dobę, skutkujący wadami wrodzonymi kończyn (m.in. oligo- i polidaktylia, deformacje) oraz anomaliami narządów wewnętrznych. U królików, przy dawkach 3, 10 i 20 mg/kg mc./dobę, zaobserwowano defekty rozwojowe płuc i nerek, z wyraźną zależnością dawka-efekt. Toksyczność ostra wykazała wysoką tolerancję leku (LD50 > 2000 mg/kg mc./dobę u gryzoni), natomiast toksyczność przewlekła u szczurów (75–300 mg/kg mc./dobę przez 26 tygodni) ujawniła odwracalne zmiany w mineralizacji nerek, z NOAEL poniżej 75 mg/kg mc./dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi. U małp wielokrotne dawki 4–6 mg/kg mc./dobę indukowały poważne skutki toksyczne, w tym śmiertelność i zmiany hematologiczne, natomiast dawki 1–2 mg/kg mc./dobę powodowały odwracalne zmiany w szpiku i grasicy.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, elementy morfotyczne krwi, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność bakteryjna, parametry hematologiczne, pęcherzyk żółciowy, płytka krwi, polidaktylia, potencjał karcynogenny, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, układ krwiotwórczy, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Zentiva 2,5 mg
Lenalidomid jest podawany doustnie i charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin po podaniu. Zarówno Cmax, jak i pole powierzchni pod krzywą (AUC) rosną proporcjonalnie do dawki, a wielokrotne dawkowanie nie powoduje kumulacji. Spożycie leku z posiłkiem bogatym w tłuszcze zmniejsza AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w badaniach klinicznych lek podawano niezależnie od posiłku. Lenalidomid wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%) i jest wydalany głównie przez nerki (90% klirensu nerkowego), z 82% dawki wydalanej w postaci niezmienionej w moczu. Okres półtrwania wynosi około 3 godzin u zdrowych ochotników i 3-5 godzin u pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Metabolizm lenalidomidu nie obejmuje enzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych.
AUC, BCRP, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, klirens kreatyniny, lenalidomid, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, OATP, okres półtrwania, stężenie osoczowe, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lenalidomide Fresenius Kabi 10 mg
Lenalidomid, stosowany w dawkach od 2,5 mg do 25 mg, wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługę maszyn, jednakże może wywoływać działania niepożądane istotnie zaburzające sprawność psychomotoryczną. Do najczęstszych objawów należą zmęczenie, zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), senność oraz niewyraźne widzenie, które mogą obniżać koncentrację, powodować zaburzenia równowagi i percepcji wzrokowej, a tym samym zwiększać ryzyko wypadków. Lekarz powinien szczegółowo informować pacjenta o tych potencjalnych skutkach, zalecając powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku wystąpienia wymienionych objawów, a także monitorować ich nasilenie, zwłaszcza na początku terapii lub przy zwiększaniu dawki.
charakterystyka produktu leczniczego, działania niepożądane, funkcje poznawcze, leki sedatywne, lenalidomid, neurolog, niewyraźne widzenie, objawy niepożądane, senność, sprawność psychomotoryczna, zaburzenia neurologiczne, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zdolności psychomotoryczne, zmęczenie - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Polalid 20 mg
Lenalidomid (Polalid), stosowany w onkohematologii w dawkach od 2,5 mg do 25 mg w postaci kapsułek twardych, wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W trakcie terapii obserwuje się działania niepożądane takie jak zmęczenie, zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), senność oraz niewyraźne widzenie, które mogą znacząco obniżać sprawność psychofizyczną pacjenta, wydłużać czas reakcji i zaburzać percepcję przestrzenną. Charakterystyka produktu leczniczego podkreśla konieczność zachowania ostrożności podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń mechanicznych w ruchu, co wymaga szczegółowego omówienia z pacjentem przez lekarza prowadzącego.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, dezorientacja przestrzenna, działanie niepożądane, funkcje psychomotoryczne, interakcje lekowe, kapsułki twarde, konsultacja okulistyczna, leczenie onkohematologiczne, lenalidomid, mikrosen, niewyraźne widzenie, senność, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zdolności psychomotoryczne, zmęczenie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Linorion 7,5 mg
Linorion to lek w postaci twardych kapsułek zawierających lenalidomid w dawkach od 2,5 mg do 25 mg. Każda kapsułka zawiera odpowiednią ilość substancji czynnej oraz laktozy w ilościach od 33,2 mg (2,5 mg dawka) do 332,2 mg (25 mg dawka), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową i magnezu stearynian, a otoczka kapsułki zawiera żelatynę oraz barwniki takie jak tytanu dwutlenek (E 171), indygotynę (E 132) i żelaza tlenek żółty (E 172), różniące się w zależności od dawki. Kapsułki są oznaczone symbolami „L9NL” oraz wartością dawki i różnią się kolorem i rozmiarem, co ułatwia identyfikację preparatu.
celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, działanie teratogenne, glikol propylenowy, indygotyna, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lenalidomid, nietolerancja laktozy, regulator pH, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja poślizgowa, substancja wypełniająca, tlenek żelaza czarny, tlenek żelaza żółty, wodorotlenek potasu, żelatyna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lenalidomide Gedeon Richter 10 mg
Przedawkowanie lenalidomidu wiąże się głównie z hematologiczną toksycznością, obejmującą supresję szpiku kostnego, leukopenię, trombocytopenię oraz anemię. W badaniach klinicznych odnotowano działania toksyczne przy dawkach do 150 mg podawanych wielokrotnie oraz do 400 mg w pojedynczej dawce. Objawy takie jak neutropenia, trombocytopenia i pancytopenia nie mają określonych progowych dawek, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny ryzyka u pacjentów. Brak specyficznego antidotum wymaga wdrożenia leczenia wspomagającego i ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych.
anemia, ciężka neutropenia, cytopenia, erytrocyt, lenalidomid, leukocyt, leukopenia, morfologia krwi obwodowej, neutrofil, neutropenia, pancytopenia, parametry hematologiczne, parametry koagulologiczne, płytki krwi, preparat krwiopochodny, profilaktyka antybiotykowa, przedawkowanie lenalidomidu, supresja szpiku kostnego, toksyczność hematologiczna, transfuzja krwi, trombocyt, trombocytopenia - Leksykon chorób i schorzeń
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (mgus) – Zapobieganie i profilaktyka
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (MGUS) to łagodne, przedrakowe zaburzenie proliferacji komórek plazmatycznych, charakteryzujące się obecnością białka monoklonalnego (białka M) we krwi. Roczna progresja do szpiczaka mnogiego lub innych chorób limfoproliferacyjnych wynosi około 1-2%, a ryzyko to zależy od typu białka M (wyższe przy nie-IgG, np. IgA, IgD), stężenia białka M (>1,5 g/dl), stosunku wolnych łańcuchów lekkich (SFLC) oraz odsetka plazmocytów w szpiku. Obecne zalecenia IMWG obejmują regularne monitorowanie, w tym elektroforezę białek surowicy 6 miesięcy po diagnozie, a następnie kontrolę co 6-12 miesięcy w zależności od ryzyka. Coroczne badania krwi są rekomendowane u wszystkich pacjentów, aby umożliwić wczesne wykrycie progresji i zapobiec powikłaniom, takim jak złamania kości czy niewydolność nerek. MGUS wiąże się także z wtórnym niedoborem przeciwciał, zwiększonym ryzykiem infekcji oraz chorób sercowo-naczyniowych, co wymaga szczepień ochronnych i monitorowania stanu immunologicznego.
beta-bloker, białko monoklonalne, biomarker, bisfosfonian, choroba limfoproliferacyjna, daratumumab, elektroforeza białek, hipogammaglobulinemia, inhibitor pompy protonowej, lenalidomid, mechanizm molekularny, mikrośrodowisko szpiku, monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu, mutacja genetyczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, osteoporoza, plazmocyt, progresja choroby, przeciwciało monoklonalne, statyna, szpiczak mnogi, tlący się szpiczak mnogi, wolne łańcuchy lekkie, zakrzepica, złamanie patologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Gedeon Richter 10 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne lenalidomidu wykazały relatywnie niską toksyczność ostrą, z dawką letalną doustną u gryzoni powyżej 2000 mg/kg/dobę, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Długoterminowa ekspozycja u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) powodowała odwracalne zmiany w nerkach, w tym mineralizację miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, odpowiadającą około 25-krotnej ekspozycji względem ludzi (na podstawie AUC). U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni indukowały poważną toksyczność obejmującą utratę masy ciała, cytopenie, krwotoki wielonarządowe, zapalenie przewodu pokarmowego oraz atrofię układu chłonnego i szpiku. Dawki 1-2 mg/kg/dobę przez rok powodowały odwracalne zmiany w szpiku i łagodne leukopenie, przy czym dawka 1 mg/kg/dobę odpowiada ekspozycji ludzkiej (AUC).
Lenalidomid wykazuje silny potencjał teratogenny potwierdzony w badaniach na małpach i królikach. U małp dawki 0,5-4 mg/kg/dobę w okresie ciąży indukowały liczne wady wrodzone, w tym atrezję odbytu, malformacje kończyn (zgięcie, skrócenie, oligodaktylia, polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych (odbarwienia, czerwone ogniska, mały pęcherzyk żółciowy, wadliwa przepona). U królików dawki 3-20 mg/kg/dobę powodowały dawkozależne wady rozwojowe, takie jak brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały działania mutagennego lenalidomidu na poziomie genowym ani chromosomalnym. Brak jest jednak standardowych badań karcynogenności, co pozostawia niepewność co do potencjalnych długoterminowych efektów onkogennych leku.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, badanie mutagenności, badanie toksykologiczne, dawka letalna, działanie mutagenne, działanie niepożądane, efekt onkogenny, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, płytka krwi, polidaktylia, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, szpik kostny, teratogenność, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Fresenius Kabi
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone badaniami na małpach, co implikuje wysokie ryzyko wad wrodzonych u ludzi. Z tego względu kobiety w wieku rozrodczym muszą spełniać rygorystyczne kryteria programu zapobiegania ciąży, w tym stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii. Testy ciążowe o czułości minimum 25 mIU/ml powinny być wykonywane pod nadzorem medycznym co 4 tygodnie. Mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu. Ze względu na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem, zaleca się monitorowanie czynników ryzyka oraz rozważenie profilaktyki przeciwzakrzepowej. Występowanie nadciśnienia płucnego, w tym przypadków śmiertelnych, wymaga oceny układu krążenia i oddechowego przed i w trakcie terapii.
agenezja macicy, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, epizod naczyniowo-mózgowy, hematokryt, hemoglobina, histerektomia, krwinka biała, lenalidomid, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, niewydolność jajników, płytka krwi, resekcja jajników, szpiczak mnogi, talidomid, teratogenność, test ciążowy, trombocytopenia, wada wrodzona, wybroczyna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Ranbaxy 10 mg
Lenalidomid występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z przewagą S(-) (56% vs. 44%). Po podaniu doustnym na czczo, lek jest szybko wchłaniany, osiągając Cmax w 0,5-2 godziny, a farmakokinetyka (Cmax, AUC) jest proporcjonalna do dawki (5-25 mg). Wielokrotne dawkowanie nie powoduje kumulacji. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych obniża AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w badaniach klinicznych lek podawano niezależnie od posiłku. Lenalidomid charakteryzuje się niskim wiązaniem z białkami osocza (23-29%) i nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Nie jest substratem ani inhibitorem głównych transporterów leków (BCRP, MRP, OAT, OCT, MATE), co dodatkowo ogranicza potencjał interakcji farmakokinetycznych.
aminotransferaza asparaginianowa, asymetryczny atom węgla, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, choroba nerek w fazie końcowej, cytochrom P450, enancjomer, filtracja kłębuszkowa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, mieszanina racemiczna, okres półtrwania, pole pod krzywą, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, stężenie w osoczu, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lenalidomide Zentiva 2,5 mg
Lenalidomide Zentiva, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg w postaci kapsułek twardych, wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najczęściej zgłaszanych objawów niepożądanych, które mogą znacząco ograniczać tę zdolność, należą zmęczenie, zawroty głowy (zarówno ośrodkowego, jak i obwodowego pochodzenia), senność oraz niewyraźne widzenie. Objawy te mogą upośledzać czas reakcji, ocenę sytuacji na drodze, równowagę, koordynację oraz ostrość wzroku, co wymaga od lekarza szczegółowego poinformowania pacjenta o konieczności zachowania ostrożności podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza w początkowym okresie terapii lub po zmianie dawki.
dawka leku, interakcja lekowa, kapsułka twarda, lenalidomid, nasilenie objawów niepożądanych, niewyraźne widzenie, objaw niepożądany, senność, terapia lekowa, układ przedsionkowy, zaburzenie ostrości wzroku, zaburzenie równowagi, zaburzenie układu przedsionkowego, zaburzenie widzenia, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zmęczenie - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Lenalidomide Gedeon Richter 5 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Gedeon Richter) dostępny w kapsułkach twardych w dawkach od 2,5 mg do 25 mg może wywierać niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi urządzeń mechanicznych. Do kluczowych działań niepożądanych, które mogą zaburzać tę zdolność, należą zmęczenie, zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), senność oraz niewyraźne widzenie. Objawy te mogą osłabiać koncentrację, wydłużać czas reakcji, zaburzać równowagę i orientację przestrzenną, a także obniżać czujność, co stwarza ryzyko dla bezpieczeństwa podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Lekarz powinien szczegółowo informować pacjenta o tych potencjalnych skutkach oraz zalecać unikanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku wystąpienia wymienionych objawów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii, do czasu ustalenia indywidualnej tolerancji leku.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, działanie sedatywne, hipersomnia, kapsułka twarda, lenalidomid, mikrosnu, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, senność, sprawność psychomotoryczna, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ośrodkowe, zmęczenie, zmęczenie przewlekłe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Zentiva 7,5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), działa poprzez wiązanie z cereblonem, integralną częścią kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Mechanizm ten wywołuje cytotoksyczność oraz immunomodulację, hamując proliferację i indukując apoptozę komórek nowotworowych, w tym plazmatycznych w szpiczaku mnogim, komórek chłoniaka grudkowego oraz klonu z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych. Lenalidomid wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez zwiększenie aktywności i liczby komórek T, NK i NKT oraz wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne i przeciwzapalne, co dodatkowo wspiera jego efektywność terapeutyczną.
apoptoza, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, cereblon, chłoniak grudkowy, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czynniki transkrypcyjne Aiolos i Ikaros, delecja chromosomu 5, DNA damage-binding protein 1, działanie antyangiogenne, działanie immunomodulacyjne, hemoglobina płodowa, komórka hematopoetyczna, komórka limfatyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, ligaza E3, nowotwór hematologiczny, nowotworowa komórka plazmatyczna, oporny szpiczak mnogi, przeżycie bez progresji, szpiczak mnogi, właściwość proerytropoetyczna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Kleder 10 mg
Lenalidomid (preparat Kleder) dostępny w kapsułkach twardych w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg i 25 mg wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Do najważniejszych działań niepożądanych, które mogą upośledzać funkcje psychomotoryczne, należą zmęczenie, zawroty głowy (zarówno ośrodkowe, jak i błędnikowe), senność oraz niewyraźne widzenie. Objawy te mogą znacząco wydłużać czas reakcji, obniżać zdolność koncentracji i zaburzać ocenę przestrzenną, co stanowi istotne klinicznie zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Szczególną ostrożność należy zachować zwłaszcza w początkowym okresie terapii, kiedy pacjent nie zna jeszcze indywidualnej reakcji na lek.
działania niepożądane, funkcje psychomotoryczne, interakcje lekowe, kapsułki twarde, koncentracja uwagi, koordynacja wzrokowo-ruchowa, laktoza, leki sedatywne, lenalidomid, niewyraźne widzenie, senność, substancja czynna, substancja pomocnicza, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zdolności psychomotoryczne, zmęczenie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Gedeon Richter 2,5 mg
Lenalidomid jest podawany doustnie i charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cₘₐₓ) w ciągu 0,5-2 godzin. Farmakokinetyka leku jest liniowa, a przy wielokrotnym dawkowaniu nie obserwuje się kumulacji. Pokarm, zwłaszcza wysokotłuszczowy i wysokokaloryczny, obniża AUC o około 20% i Cₘₐₓ o 50%, jednak w praktyce klinicznej lenalidomid może być podawany niezależnie od posiłków. Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (23-29%) i jest eliminowany głównie przez nerki (90% wydalane z moczem, z czego 82% w postaci niezmienionej). Okres półtrwania wynosi około 3-5 godzin, a klirens nerkowy przekracza filtrację kłębuszkową, co wskazuje na aktywną eliminację. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 i nie wykazuje istotnych interakcji z transporterami leków, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
AUC, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, białko osocza, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, choroba nerek w fazie końcowej, ciężkie zaburzenie czynności nerek, Cmax, cytochrom P450, enzym cytochromu P450, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodne zaburzenie czynności wątroby, lenalidomid, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wydalanie nerkowe, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lenalidomide Medical Valley 5 mg
Lenalidomide Medical Valley jest dostępny w formie kapsułek twardych o siedmiu dawkach: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 25 mg, zawierających lenalidomid jako substancję czynną. Kapsułki zawierają różne ilości laktozy, od 53,5 mg w dawce 2,5 mg do 214 mg w dawce 10 mg, oraz inne substancje pomocnicze, takie jak celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa i magnezu stearynian. Każda dawka charakteryzuje się unikalnym wyglądem otoczki i oznaczeniem, co ułatwia identyfikację wizualną. Kapsułki należy połykać w całości, nie otwierać ani nie żuć, a preparat jest dostępny w opakowaniach blisterowych PVC/Aclar/Aluminium w różnych wielkościach (7, 21 lub 7×1 kapsułek).
blister, błona śluzowa, celuloza mikrokrystaliczna, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lek immunomodulujący, lenalidomid, nowotwór hematologiczny, podanie doustne, ryzyko teratogenne, środek ostrożności, środek poślizgowy, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja rozsadzająca, substancja wypełniająca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Kleder 5 mg
Przedawkowanie lenalidomidu, substancji czynnej preparatu Kleder, stanowi poważne zagrożenie hematologiczne, choć dane kliniczne są ograniczone. W badaniach klinicznych odnotowano dawki sięgające 150 mg, a nawet jednorazowo 400 mg, podczas gdy standardowe dawkowanie terapeutyczne wynosi od 5 mg do 25 mg na dobę. Główne objawy toksyczności obejmują neutropenię, trombocytopenię, anemię oraz pancytopenię, z których pancytopenia występuje przy znacznym przedawkowaniu. Objawy te zwiększają ryzyko infekcji i krwawień, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
anemia, ciężka neutropenia, czynniki wzrostu, elementy morfotyczne krwi, erytrocyty, G-CSF, hemoglobina, kapsułki twarde, Kleder, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat krwinek płytkowych, lenalidomid, morfologia krwi, neutrofile, neutropenia, pancytopenia, płytki krwi, powikłania infekcyjne, przedawkowanie lenalidomidu, skaza krwotoczna, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Pharmascience 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały istotne ryzyko teratogenne, potwierdzone w modelach zwierzęcych, w tym u małp i królików. U małp dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę indukowały szerokie spektrum wad wrodzonych, takich jak atrezja odbytu oraz liczne deformacje kończyn, a także zmiany w narządach wewnętrznych. U królików podawanie lenalidomidu w dawkach 3, 10 i 20 mg/kg/dobę skutkowało m.in. brakiem płata środkowego płuc i przemieszczeniem nerek, zjawiska te były dawko-zależne i obserwowane przy dawkach toksycznych dla samic. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach dawki 75, 150 i 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni powodowały odwracalne zmiany w mineralizacji nerek, a u małp dawki 4 i 6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywoływały znaczną toksyczność hematologiczną i narządową, w tym leukopenię, trombocytopenię, krwotoki wielonarządowe oraz atrofie układu chłonnego i szpiku kostnego.
antykoncepcja, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, działanie teratogenne, ekspozycja dobowa, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwinki, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mielosupresja, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, neutropenia, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, polidaktylia, przepona, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, test mikrojąderek, toksyczność ostra, trombocytopenia, wada wrodzona kończyny, zastawka przedsionkowo-komorowa