ototoksyczność
Ototoksyczność to zjawisko uszkodzenia struktur ucha wewnętrznego (ślimaka i narządu przedsionkowego) przez substancje chemiczne, prowadzące do zaburzeń słuchu i równowagi. Najczęściej występuje jako działanie niepożądane leków, szczególnie antybiotyków aminoglikozydowych (gentamycyna, streptomycyna, neomycyna), niektórych diuretyków pętlowych (furosemid), leków przeciwnowotworowych (cisplatyna) oraz salicylanów w dużych dawkach.
Mechanizm ototoksyczności polega głównie na uszkodzeniu komórek rzęsatych w uchu wewnętrznym, które są odpowiedzialne za przekształcanie bodźców mechanicznych w impulsy nerwowe. Uszkodzenia te mogą być nieodwracalne, prowadząc do trwałego ubytku słuchu lub zaburzeń równowagi. Klinicznie ototoksyczność może manifestować się jako szumy uszne, niedosłuch, zawroty głowy lub zaburzenia równowagi.
Czynniki ryzyka zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia ototoksyczności obejmują: współistniejącą niewydolność nerek, podeszły wiek, wcześniejsze uszkodzenia słuchu, jednoczesne stosowanie kilku leków ototoksycznych, predyspozycje genetyczne oraz długotrwałą ekspozycję na wysokie dawki substancji ototoksycznych. Monitorowanie funkcji słuchu przed, w trakcie i po leczeniu potencjalnie ototoksycznymi lekami jest kluczowym elementem zapobiegania trwałym uszkodzeniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tobrex
Produkt leczniczy Tobrex w postaci maści do oczu zawiera tobramycynę w stężeniu 3 mg/g i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Należy monitorować pacjentów pod kątem reakcji nadwrażliwości, które mogą obejmować objawy miejscowe oraz uogólnione, takie jak rumień, świąd, pokrzywka, wysypka, reakcje anafilaktyczne i pęcherzowe. W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Istotne jest również uwzględnienie ryzyka nadwrażliwości krzyżowej z innymi aminoglikozydami oraz potencjalnych działań niepożądanych typowych dla aminoglikozydów ogólnoustrojowych, takich jak neurotoksyczność, ototoksyczność i nefrotoksyczność, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów z tej grupy.
choroba Parkinsona, drobnoustrój oporny, gojenie rogówki, maść do oczu, miastenia, nadkażenie, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, ototoksyczność, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja pęcherzowa, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, świąd, tobramycyna, uszkodzenie rogówki, wysypka skórna, zaburzenie nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Targocid
Teikoplanina, aktywny składnik preparatu Targocid, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych, zwłaszcza przy podaniu dokomorowym, które jest przeciwwskazane. Lek może wywołać ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na wankomycynę, z możliwością nadwrażliwości krzyżowej. Rzadko obserwuje się zespół czerwonego człowieka, objawiający się świądem, pokrzywką, rumieniem, tachykardią i niedociśnieniem, który ustępuje po spowolnieniu infuzji trwającej 30 minut. W trakcie terapii mogą wystąpić ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz reakcja polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i ścisłego monitorowania pacjenta.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, bakterie Gram-dodatnie, ciężka reakcja skórna, cisplatyna, cyklosporyna, furosemid, glikopeptyd, kolistyna, kwas etakrynowy, małopłytkowość, morfologia krwi, nadwrażliwość krzyżowa, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, spektrum działania przeciwbakteryjnego, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wankomycyna, wstrząs anafilaktyczny, zespół czerwonego człowieka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carbomedac 10 mg/ml
Karboplatyna, stosowana w monoterapii u 1893 pacjentów, wykazuje istotne działania niepożądane, głównie hematologiczne (mielosupresja) z częstością trombocytopenii u 25% (płytki <50 000/mm³), neutropenii u 18% (granulocyty <1 000/mm³) oraz leukopenii u 14% (WBC <2 000/mm³), z nadirem około 21. dnia terapii. Mielosupresja może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zakażenia (4%) i krwawienia (5%), a niedokrwistość z Hb <8 g/dl występuje u 15% pacjentów. Często obserwuje się również zaburzenia żołądkowo-jelitowe: wymioty u 65% (1/3 ciężkie), nudności u 15%, ból brzucha u 8%, biegunka i zaparcia po 6%. Neuropatia obwodowa dotyczy 4% pacjentów, a uszkodzenia słuchu w zakresie wysokich częstotliwości (4 000-8 000 Hz) stwierdzono u 15%, z objawami klinicznymi u 1%. Toksyczność nerkowa objawia się spadkiem klirensu kreatyniny poniżej 60 ml/min u 27% pacjentów, a wzrost stężenia mocznika i kreatyniny jest częsty, szczególnie u osób z uprzednimi zaburzeniami czynności nerek.
anemia, choroba śródmiąższowa płuc, encefalopatia, gorączka neutropeniczna, hiperurykemia, hiponatremia, karboplatyna, klirens kreatyniny, leukopenia, mielosupresja, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka promielocytowa, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wstrząs septyczny, wynaczynienie, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zator, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tobrex
Stosowanie kropli do oczu Tobrex, zawierających 3 mg/ml tobramycyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia nadwrażliwości na aminoglikozydy, objawiającej się m.in. rumieniem, świądem, pokrzywką, wysypką, reakcją anafilaktyczną lub pęcherzową. W przypadku pojawienia się tych objawów należy natychmiast przerwać terapię. Istotna jest również krzyżowa nadwrażliwość między aminoglikozydami, co ma znaczenie przy planowaniu dalszego leczenia. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do nadmiernego namnażania drobnoustrojów opornych, w tym grzybów, co wymaga monitorowania i ewentualnej zmiany terapii na podstawie badań mikrobiologicznych.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotykooporność, benzalkoniowy chlorek, choroba Parkinsona, drobnoustrój oporny, krople do oczu, krzyżowa nadwrażliwość, miastenia, nadkażenie, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, ototoksyczność, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja pęcherzowa, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, świąd, tobramycyna, uszkodzenie rogówki, wysypka skórna, zaburzenie filmu łzowego, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zespół suchego oka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lignox Spray 100 mg/g
Lidokaina, będąca substancją czynną produktu leczniczego Lignox Spray (100 mg/g), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. Dane wskazują na niską toksyczność ostrą po jednorazowym podaniu doustnym oraz brak niepokojących efektów po podaniu wielokrotnym. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani genotoksyczności lidokainy, a także brak jest dowodów na jej działanie rakotwórcze. Ponadto, nie stwierdzono negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój potomstwa, co jest istotne w kontekście stosowania miejscowego u pacjentów w wieku rozrodczym.
Ważnym aspektem jest potencjalne działanie ototoksyczne lidokainy, szczególnie przy aplikacji w okolicach ucha lub ryzyku przedostania się preparatu do przewodu słuchowego. Dodatkowo, obecność zanieczyszczenia 2,6-dimetyloaniliny, wykazującego słabe działanie mutagenne oraz potwierdzone działanie rakotwórcze, wymaga uwagi przy ocenie jakości produktu i monitorowaniu długoterminowych skutków terapii. Kompleksowa analiza danych przedklinicznych potwierdza, że lidokaina w Lignox Spray nie stwarza istotnych zagrożeń toksykologicznych, jednak należy brać pod uwagę wymienione ryzyka w praktyce klinicznej.
6-dimetyloanilina, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, lidokaina, Lignox Spray, ototoksyczność, podanie miejscowe, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, zanieczyszczenie leku - Leksykon leków
Interakcje leku – Klabion UNO 500 mg
Klarytromycyna, jako silny inhibitor enzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do istotnych klinicznie zmian stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd, terfenadyna, alkaloidy sporyszu, midazolam doustny, statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna), kolchicyna, tikagrelor, iwabradyna, ranolazyna oraz lomitapid ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca, miopatii, rabdomiolizy czy ostrej toksyczności. Przykładowo, jednoczesne podanie klarytromycyny i midazolamu doustnego zwiększa AUC midazolamu 7-krotnie, a flukonazol podawany w dawce 200 mg/dobę zwiększa Cmin klarytromycyny o 33% i AUC o 18%. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital czy ziele dziurawca, obniżają stężenia klarytromycyny, co może skutkować zmniejszeniem jej skuteczności terapeutycznej.
alkaloid sporyszu, aminotransferaza, antagonista wapnia, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk makrolidowy, bradyarytmia, czas protrombinowy, częstoskurcz komorowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie toksyczne, enzym CYP3A4, glikoproteina p, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kwasica mleczanowa, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie kończyn, ototoksyczność, rabdomioliza, skurcz naczyń krwionośnych, stężenie subterapeutyczne, torsade de pointes, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zatrucie digoksyną - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Karboplatyna, stosowana w monoterapii u 1893 pacjentów, wykazuje istotne działania niepożądane, głównie mielosupresję, która ogranicza możliwość stosowania pełnych dawek. Małopłytkowość (<50 000/mm³) występuje u 25% pacjentów, neutropenia (<1 000/mm³) u 18%, a leukopenia (<2 000/mm³) u 14%. Nadir neutropenii pojawia się około 21. dnia, a odbudowa liczby płytek po 35 dniach od zakończenia terapii. Niedokrwistość z hemoglobiną <8 g/dl dotyczy 15%, a <11 g/dl aż 71% pacjentów, nasilając się wraz z ekspozycją na lek. Neuropatia obwodowa występuje u 4% pacjentów, częściej u osób powyżej 65 lat, po wcześniejszym leczeniu cisplatyną lub przy długotrwałej terapii karboplatyną. Ototoksyczność dotyczy 15% pacjentów, szczególnie dzieci i osób z wcześniejszym uszkodzeniem słuchu. Nudności i wymioty dotyczą odpowiednio 80% (65% z wymiotami, z czego 1/3 ciężkimi) pacjentów, pojawiają się w ciągu 6-12 godzin po podaniu i ustępują do 24 godzin.
cisplatyna, fosfataza zasadowa, hiponatremia, karboplatyna, klirens kreatyniny, lek mielosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, nadir neutropenii, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, ostra martwica wątroby, ototoksyczność, parestezje, podwyższona bilirubina, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz oskrzeli, ślepota korowa, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność szpiku kostnego, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie słuchu, zapalenie błon śluzowych, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vancomycin-MIP 1000 1000 mg
Vancomycin-MIP dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji (500 mg lub 1000 mg wankomycyny, odpowiadające 500 000 j.m. i 1 000 000 j.m.) oraz roztworu doustnego. Preparat stosowany jest do leczenia powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich (cSSTI), zakażeń kości i stawów (w tym osteomyelitis i septycznego zapalenia stawów), pozaszpitalnego i szpitalnego zapalenia płuc (CAP, HAP, VAP), zakaźnego zapalenia wsierdzia oraz bakteriemii powiązanej z tymi zakażeniami. Doustnie wankomycyna wskazana jest w leczeniu zakażeń Clostridium difficile (CDI), w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelit i nawrotów. Wankomycyna jest szczególnie zalecana w zakażeniach wywołanych przez MRSA, bakterie Gram-dodatnie oporne na β-laktamy, w terapii empirycznej ciężkich zakażeń w środowiskach o wysokim odsetku MRSA oraz u pacjentów z alergią na β-laktamy.
alergia na antybiotyki, antybiotyk beta-laktamowy, bakterie Gram-dodatnie, bakteriemia, biegunka poantybiotykowa, chlorowodorek wankomycyny, leczenie empiryczne, MRSA, nefrotoksyczność, ototoksyczność, powikłane zakażenie skóry i tkanek miękkich, pozaszpitalne zapalenie płuc, respiratorowe zapalenie płuc, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, septyczne zapalenie stawów, szpitalne zapalenie płuc, wankomycyna, zakażenie Clostridium difficile, zakażenie implantu ortopedycznego, zakażenie kości i stawów, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakaźne zapalenie wsierdzia, zapalenie kości i szpiku - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Targocid 400 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teikoplaniny, substancji czynnej Targocidu, wykazały dawkozależny, odwracalny wpływ na nerki u szczurów i psów po wielokrotnym podaniu pozajelitowym. Badania ototoksyczności u świnki morskiej wskazały na możliwe łagodne zaburzenia funkcji ślimaka i przedsionka bez morfologicznych uszkodzeń ucha wewnętrznego. Podawanie teikoplaniny podskórnie w dawkach do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływało negatywnie na płodność szczurów, a dawki do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 15 mg/kg mc./dobę u królików nie wykazały teratogenności. Jednak dawki ≥100 mg/kg mc./dobę u szczurów wiązały się ze zwiększoną częstością poronień i śmiertelnością noworodków, co wskazuje na istnienie progu toksyczności rozwojowej.
antybiotyk glikopeptydowy, działanie drażniące, genotoksyczność, narząd słuchu, nefrotoksyczność, okres okołoporodowy, ototoksyczność, podanie pozajelitowe, poronienie, przedsionek ucha, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność noworodków, świnka morska, Targocid, teikoplanina, teratogenność, toksyczność wielokrotnego podania, ucho wewnętrzne, wada rozwojowa, właściwości antygenowe, zaburzenia czynności ślimaka, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Wankomycyna – Działania niepożądane
Wankomycyna, glikopeptydowy antybiotyk stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Do najczęstszych powikłań należą zapalenie żyły w miejscu podania, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, związany z szybkim dożylnym podaniem leku. Wankomycyna może wywoływać rzadkie, ale poważne reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). W zakresie hematologicznym obserwuje się odwracalną neutropenię po przekroczeniu dawki 25 g lub po około tygodniu leczenia, a także agranulocytozę, trombocytopenię i pancytopenię. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, mogą pojawić się podczas lub po szybkiej infuzji, ustępując zwykle po przerwaniu podawania leku. Ototoksyczność manifestuje się szumem w uszach i utratą słuchu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub stosujących jednocześnie inne leki ototoksyczne, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Wankomycyna może również powodować hipotensję, rzadko zatrzymanie akcji serca oraz zapalenie naczyń.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk glikopeptydowy, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie nefrotoksyczne, eozynofilia, gorączka polekowa, hipotensja, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, martwica tkanek, nefrotoksyczność, odwracalna neutropenia, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świst krtaniowy, szum w uszach, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wankomycyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie żyły, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Interakcje leku – Carboplatin Pfizer 10 mg/ml
Karboplatyna (10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne w terapii onkologicznej. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania karboplatyny z lekami mielosupresyjnymi ze względu na ryzyko nasilonej mielosupresji i konieczność modyfikacji dawkowania oraz ścisłego monitorowania morfologii krwi. Bezwzględnie przeciwwskazane jest podawanie karboplatyny ze szczepionką przeciw żółtej febrze z powodu ryzyka uogólnionego odczynu poszczepiennego zagrażającego życiu. Niezalecane jest także stosowanie żywych atenuowanych szczepionek (poza żółtą febrą), fenytoiny i fosfenytoiny (ryzyko obniżenia stężenia leku i nasilenia drgawek), a także leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus, syrolimus) ze względu na ryzyko nadmiernej immunosupresji i choroby limfoproliferacyjnej. W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych konieczne jest zwiększenie częstotliwości kontroli wskaźnika INR z uwagi na zmienność efektu przeciwzakrzepowego u pacjentów onkologicznych.
antybiotyk aminoglikozydowy, choroba limfoproliferacyjna, cyklosporyna, diuretyk pętlowy, działanie diuretyczne, fenytoina, fosfenytoina, hepatotoksyczność, immunosupresja, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karboplatyna, lek immunosupresyjny, lek mielosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, mielosupresja, morfologia krwi, nefrotoksyczność, odczyn poszczepienny, ototoksyczność, powikłania zakrzepowe, syrolimus, szczepionka żywa atenuowana, takrolimus, toksyczność szpikowa, uszkodzenie hepatocytów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teikoplanina BRADEX
Teikoplanina, stosowana głównie w leczeniu ciężkich zakażeń wywołanych przez bakterie Gram-dodatnie, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), zespół czerwonego człowieka, zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Podawanie leku powinno unikać szybkich wstrzyknięć dożylnych (bolusów) na rzecz wlewów trwających co najmniej 30 minut, aby zmniejszyć ryzyko reakcji związanych z wlewem. Teikoplaniny nie należy podawać dokomorowo ze względu na ryzyko uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. U pacjentów z nadwrażliwością na wankomycynę istnieje ryzyko reakcji krzyżowych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Monitorowanie hematologiczne jest wskazane ze względu na ryzyko małopłytkowości, a także należy kontrolować funkcję nerek i słuchu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub stosujących leki nefro- i ototoksyczne (aminoglikozydy, kolistynę, amfoterycynę B, cyklosporynę, cisplatynę, furosemid, kwas etakrynowy).
amfoterycyna B, aminoglikozyd, bakteria Gram-dodatnia, cisplatyna, cyklosporyna, działanie niepożądane na OUN, furosemid, kolistyna, kwas etakrynowy, małopłytkowość, morfologia krwi, nadkażenie, nefrotoksyczność, niedociśnienie, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ototoksyczność, pokrzywka, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, szum uszny, tachykardia, teikoplanina, toksyczna nekroliza naskórka, utrata słuchu, wankomycyna, wlew dożylny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia ucha wewnętrznego, zespół czerwonego człowieka, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sumamed forte 200 mg/5 ml
Przedawkowanie azytromycyny (Sumamed forte, 200 mg/5 ml) manifestuje się objawami charakterystycznymi dla makrolidów, takimi jak przemijająca utrata słuchu, silne nudności, wymioty oraz biegunka. Zaburzenia słuchu mają charakter przejściowy i ustępują po odstawieniu leku oraz wdrożeniu odpowiedniego leczenia. W przypadku przedawkowania konieczne jest szybkie podanie węgla aktywowanego w celu ograniczenia dalszego wchłaniania leku z przewodu pokarmowego. Ponadto, pacjent wymaga ścisłej obserwacji klinicznej, w tym monitorowania funkcji życiowych, parametrów nerkowych, wątrobowych oraz audiometrycznego, ze względu na ryzyko ototoksyczności.
alkohol benzylowy, antybiotyk makrolidowy, azytromycyna dwuwodna, biegunka, funkcja słuchu, głuchota, konsultacja otolaryngologiczna, leczenie objawowe, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, nudności, odwodnienie, ototoksyczność, podtrzymanie czynności życiowych, przedawkowanie azytromycyny, sacharoza, siarczyn, szum uszny, utrata słuchu, węgiel aktywowany, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie słuchu - Leksykon leków
Interakcje leku – Edicin 500 mg
Wankomycyna (Edicin, 500 mg lub 1 g) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą zwiększać ryzyko ototoksyczności, nefrotoksyczności oraz neurotoksyczności. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z aminoglikozydami (gentamycyna, amikacyna), amfoterycyną B, kwasem etakrynowym, bacytracyną, polimiksyną B, piperacyliną z tazobaktamem, kolistyną, wiomycyną oraz cisplatyną, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i słuchu oraz dostosowania dawkowania. Podawanie wankomycyny w infuzji trwającej ponad 60 minut przed znieczuleniem minimalizuje ryzyko reakcji rzekomoanafilaktycznych. Ponadto, wankomycyna może nasilać blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiotczających mięśnie (sukcynylocholina, pankuronium, wekuronium), co wymaga monitorowania funkcji oddechowej i nerwowo-mięśniowej.
alkohol etylowy, amfoterycyna B, amikacyna, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk glikopeptydowy, bacytracyna, blokada nerwowo-mięśniowa, cisplatyna, diuretyk pętlowy, dysfagia, furosemid, gentamycyna, kolistyna, kwas etakrynowy, lek zwiotczający mięśnie, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niezgodność farmaceutyczna, ototoksyczność, pankuronium, piperacylina z tazobaktamem, polimiksyna B, reakcja disulfiramopodobna, reakcja histaminowa, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, środek znieczulający, sukcynylocholina, tobramycyna, wankomycyna, warfaryna, wekuronium, wiomycyna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teikoplanina BRADEX 200 mg* *odpowiada 200 000 IU
Przedkliniczne badania teikoplaniny wykazały, że wielokrotne podanie pozajelitowe tego antybiotyku glikopeptydowego u szczurów i psów powoduje nefrotoksyczność o charakterze odwracalnym, zależną od dawki. W badaniach na świnkach morskich zaobserwowano pogorszenie funkcji ślimaka i układu przedsionkowego bez widocznych uszkodzeń morfologicznych, co sugeruje konieczność ostrożności u pacjentów z zaburzeniami słuchu lub równowagi. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego, podskórne podawanie teikoplaniny szczurzym dawkach do 40 mg/kg/dobę nie wpływało negatywnie na płodność, a teratogenność nie została wykazana przy dawkach do 200 mg/kg/dobę u szczurów i do 15 mg/kg/dobę u królików. Jednak dawki ≥100 mg/kg/dobę wiązały się ze zwiększoną częstością martwych urodzeń i śmiertelnością noworodków (200 mg/kg/dobę). Dawki ≤50 mg/kg/dobę nie wykazywały tych niekorzystnych efektów.
antybiotyk glikopeptydowy, badanie przedkliniczne, działanie drażniące, działanie nefrotoksyczne, działanie ototoksyczne, funkcja rozrodcza, martwy płód, nefrotoksyczność, okres okołoporodowy, ototoksyczność, podanie domięśniowe, podanie podskórne, potencjał genotoksyczny, reakcja alergiczna, śmiertelność noworodków, teikoplanina, układ przedsionkowy, wpływ teratogenny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lekoklar
Klarytromycyna, dostępna w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (125 mg/5 ml oraz 250 mg/5 ml), wymaga szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów. U kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, stosowanie leku powinno być poprzedzone dokładną analizą korzyści i ryzyka. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów wątrobowych i nerkowych, ze względu na ryzyko ciężkich, choć zazwyczaj odwracalnych, uszkodzeń wątroby, w tym zapalenia wątrobowego i niewydolności wątroby. W trakcie terapii należy zwracać uwagę na objawy takie jak jadłowstręt, żółtaczka, ciemne zabarwienie moczu, świąd skóry oraz tkliwość brzucha, które mogą wskazywać na rozwijające się uszkodzenie wątroby. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego (CDAD), które może pojawić się nawet do 2 miesięcy po zakończeniu leczenia, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia w przypadku biegunki.
anoreksja, biegunka poantybiotykowa, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, Clostridium difficile, enzym CYP3A4, komorowe zaburzenia rytmu, łupież rumieniowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, repolaryzacja serca, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczność kolchicyny, torsade de pointes, trądzik pospolity, triazolobenzodiazepiny, wydłużenie QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Amikacin B.Braun 10 mg/ml
Amikacin B. Braun to aminoglikozydowy antybiotyk do infuzji dostępny w stężeniach 2,5 mg/ml, 5 mg/ml oraz 10 mg/ml, stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na amikacynę. Wskazania obejmują zakażenia szpitalne dolnych dróg oddechowych, powikłane zakażenia jamy brzusznej, nawracające zakażenia dróg moczowych, zakażenia skóry i tkanek miękkich, bakteryjne zapalenie wsierdzia oraz pooperacyjne zakażenia jamy brzusznej. Lek jest szczególnie zalecany w przypadkach oporności na inne antybiotyki lub gdy standardowa terapia jest nieskuteczna. Amikacynę stosuje się zwykle w terapii skojarzonej, co pozwala na rozszerzenie spektrum działania i uzyskanie efektu synergistycznego. Preparat wymaga dostosowania dawki do masy ciała, wieku, stanu klinicznego oraz funkcji nerek pacjenta, a jego podawanie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą specjalisty w warunkach szpitalnych.
amikacyna, antybiotyk aminoglikozydowy, bakteria Gram-ujemna, bakteriemia, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciężkie zakażenie bakteryjne, działanie synergistyczne, Enterobacteriaceae, nefrotoksyczność, ototoksyczność, pałeczka Gram-ujemna, roztwór do infuzji, sepsa, siarczan amikacyny, terapia przeciwbakteryjna, terapia skojarzona, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie pooperacyjne, zakażenie rany, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie szpitalne dolnych dróg oddechowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amikacin B.Braun
Amikacyna, aminoglikozyd o działaniu bakteriobójczym, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, uszkodzeniem narządu słuchu, równowagi oraz u osób z zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (np. miastenia, choroba Parkinsona). Lek może wywoływać działanie kuraropodobne na złącze nerwowo-mięśniowe, nasilając osłabienie mięśni, a także wykazuje ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności, szczególnie przy dawkach wysokich, terapii trwającej powyżej 14 dni oraz u pacjentów z niewydolnością nerek, odwodnieniem i w podeszłym wieku. Ototoksyczność manifestuje się niedosłuchem wysokich częstotliwości, zawrotami głowy i objawami neurologicznymi, a nefrotoksyczność wymaga codziennego monitorowania funkcji nerek (m.in. klirens kreatyniny, BUN, obecność wałeczków w moczu). U pacjentów z mutacją mitochondrialnego DNA 1555 A→G ryzyko uszkodzenia słuchu jest szczególnie wysokie, co wymaga rozważenia alternatywnych metod leczenia lub badań genetycznych przed terapią.
albuminuria, aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, badanie audiometryczne, beta-laktamaza, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, choroba Parkinsona, drętwienie, drgawki, działanie kuraropodobne, głuchota, hiperazotemia, klirens kreatyniny, miastenia, mutacja mitochondrialna DNA, nefrotoksyczność, nerw przedsionkowy, nerw słuchowy, niedosłuch wysokich częstotliwości, niewydolność nerek, odwodnienie, ósmy nerw czaszkowy, ototoksyczność, płyn mózgowo-rdzeniowy, porażenie mięśni, porażenie mięśni oddechowych, skąpomocz, skurcz mięśni, szumy uszne, uszkodzenie narządu słuchu, wałeczkomocz, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zawał plamki żółtej, zawroty głowy, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Acard 150 mg 150 mg
Interakcje kwasu acetylosalicylowego (ASA) w małych dawkach (≤150 mg/dobę) są mniej poznane niż w przypadku dawek konwencjonalnych (1-3 g/dobę). Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania metotreksatu w dawkach ≥15 mg/tydzień z ASA ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności szpiku kostnego, wynikające ze zmniejszenia klirensu nerkowego metotreksatu oraz wypierania go z połączeń z białkami osocza. Ponadto, ibuprofen może hamować antyagregacyjne działanie małych dawek ASA, a leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, heparyna), SSRI, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), leki trombolityczne i inne leki hamujące agregację płytek zwiększają ryzyko krwawień i wydłużenia czasu krwawienia. Wysokie dawki ASA (≥3 g/dobę) mogą osłabiać działanie moczopędne leków moczopędnych i inhibitorów ACE, a także zwiększać nefrotoksyczność cyklosporyny i takrolimusu.
agregacja płytek krwi, białko osocza, choroba Addisona, choroba wrzodowa żołądka, czas krwawienia, czynność nerek, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, działanie przeciwpłytkowe, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid, inhibitor ACE, interakcja lekowa, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwdnawy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, lek trombolityczny, metotreksat, nefrotoksyczność, NLPZ, ototoksyczność, owrzodzenie, pochodna sulfonylomocznika, SSRI, stężenie digoksyny, szpik kostny, toksyczność metotreksatu, wydalanie kwasu moczowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Polopiryna C 500 mg + 200 mg
Polopiryna C, zawierająca kwas acetylosalicylowy (500 mg) oraz kwas askorbowy (200 mg), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, głównie związane z komponentem salicylanowym. Preparat może osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe inhibitorów ACE, nasilać toksyczność metotreksatu (≥15 mg/tydzień) oraz zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu z warfaryną, heparyną, lekami trombolitycznymi, glikokortykosteroidami i niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Ponadto, Polopiryna C może nasilać działanie digoksyny, hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych (szczególnie pochodnych sulfonylomocznika), a także toksyczność kwasu walproinowego i acetazolamidu. Istotne jest unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ze względu na zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.
acetazolamid, alteplaza, badanie laboratoryjne, błona śluzowa żołądka, choroba Addisona, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze, czas krwawienia, czas protrombinowy, digoksyna, doustny antykoagulant, działanie antyagregacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, furosemid, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, heparyna, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor anhydrazy węglowej, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, INR, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas moczowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek trombolityczny, metotreksat, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, omeprazol, ototoksyczność, owrzodzenie, parametr krzepnięcia, pH moczu, pochodna sulfonylomocznika, powikłanie krwotoczne, poziom glukozy, probenecyd, przewód pokarmowy, salicylan, streptokinaza, sulfinpirazon, szpik kostny, warfaryna, wchłanianie leku, wydalanie leku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Torsemed 5 mg
Lek Torsemed (torasemid) w dawce 5 mg, będący diuretykiem pętlowym, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na torasemid, pochodne sulfonylomocznika oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę (38 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest niewydolność nerek z bezmoczem oraz nefrotoksyczne uszkodzenie nerek. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów ze śpiączką wątrobową, ciężkimi zaburzeniami mikcji (np. rozrost gruczołu krokowego), dną moczanową oraz zaburzeniami rytmu serca, takimi jak blok zatokowo-przedsionkowy i bloki przedsionkowo-komorowe II i III stopnia. Torasemid może nasilać hipowolemię, hiponatremię, hipokaliemię oraz niedociśnienie tętnicze, dlatego jego stosowanie u pacjentów z tymi stanami wymaga szczególnej ostrożności.
antybiotyk aminoglikozydowy, bezmocz, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, cefalosporyna, ciśnienie tętnicze, diuretyk pętlowy, diureza, dna moczanowa, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kwas moczowy, laktoza jednowodna, lek moczopędny, nefrotoksyczność, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, ototoksyczność, pochodna sulfonylomocznika, rozrost gruczołu krokowego, śpiączka wątrobowa, torasemid, zaburzenie mikcji, zaburzenie przewodnictwa, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Garamycin 2 mg/cm2
Stosowanie gąbki Garamycin zawierającej gentamycynę (2 mg/cm²) wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek. Gentamycyna może wywoływać nefrotoksyczność objawiającą się obecnością wałeczków, krwinek i białka w moczu, podwyższonym stężeniem kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi oraz skąpomoczem. Zmiany te mają najczęściej łagodny charakter, jednak u osób z wcześniejszymi zaburzeniami nerek ryzyko ich wystąpienia jest istotnie wyższe. Ponadto, gentamycyna wykazuje neurotoksyczność, szczególnie uszkadzając gałązki przedsionkową i słuchową VIII nerwu czaszkowego, co klinicznie manifestuje się zawrotami głowy, szumami usznymi, trzaskami oraz nieodwracalną utratą słuchu. Lokalnie mogą wystąpić reakcje zapalne w miejscu aplikacji, takie jak zaczerwienienie, świąd i zwiększona wydzielina związana z resorpcją kolagenu matrycy gąbki.
aminoglikozydy, antybiotyk aminoglikozydowy, dysfunkcja nerek, działanie niepożądane, funkcja przedsionkowa, garamycin gąbka, kreatynina i azot mocznikowy, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, ototoksyczność, reakcja alergiczna, resorpcja kolagenu, siarczan gentamycyny, skąpomocz, szumy uszne, utrata słuchu, VIII nerw czaszkowy, wałeczki w moczu, zaburzenie przedsionkowe, zaburzona czynność nerek, zaczerwienienie tkanek, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Biodacyna 250 mg/ml
Przedawkowanie amikacyny (Biodacyna 125 mg/ml lub 250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji) może prowadzić do ciężkich działań toksycznych, w tym nefrotoksyczności, ototoksyczności oraz neurotoksyczności. Nefrotoksyczność objawia się zmniejszeniem diurezy, wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika, zaburzeniami elektrolitowymi, białkomoczem i cylindrurią, wynikającymi z uszkodzenia nabłonka kanalików proksymalnych nerek. Ototoksyczność manifestuje się szumami usznymi, utratą słuchu (początkowo w zakresie wysokich częstotliwości), zawrotami głowy, zaburzeniami równowagi i oczopląsem, spowodowanymi uszkodzeniem komórek słuchowych i przedsionkowych ucha wewnętrznego. Neurotoksyczność, szczególnie blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, może prowadzić do osłabienia mięśni, parestezji, drgawek, zaburzeń świadomości, a w skrajnych przypadkach do zatrzymania oddechu, co wymaga natychmiastowej interwencji.
acetylocholina, amikacyna, aminoglikozyd, audiometria, białkomocz, blokada nerwowo-mięśniowa, cylindruria, dializa otrzewnowa, drgawki, glukonian wapnia, hemodializa, hemofiltracja tętniczo-żylna, kreatynina, miastenia gravis, mocznik, monitorowanie terapeutyczne leków, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, oczopląs, osłabienie mięśni, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, parestezje, przetoczenie wymienne krwi, szumy uszne, układ przedsionkowy, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia świadomości, zatrzymanie oddychania, zawroty głowy, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dicortineff
Lek Dicortineff w postaci kropli do oczu i uszu zawiera neomycyny siarczan (2 500 j.m./ml), gramicydynę (25 j.m./ml) oraz fludrokortyzonu octan (1 mg/ml). Preparat należy stosować wyłącznie miejscowo, zgodnie z zaleceniami lekarza, z uwagi na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak podwyższenie ciśnienia śródgałkowego, zaćma posteroidowa, jaskra oraz tylna zaćma podtorebkowa. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów zawartych w leku może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego i zmniejszenia ostrości widzenia, dlatego konieczne są regularne badania okulistyczne, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami. Szczególną ostrożność należy zachować u osób ze zmniejszoną grubością rogówki i twardówki oraz u pacjentów z podejrzeniem perforacji błony bębenkowej podczas stosowania leku do uszu, ze względu na ryzyko bólu, uszkodzenia nerwu słuchowego i zaburzeń słuchu.
aminoglikozydy, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, fludrokortyzonu octan, gramicydyna, jaskra, kortykosteroidy, nadkażenie, nadwrażliwość krzyżowa, nefrotoksyczność, neomycyna, nerw słuchowy, nerw wzrokowy, neurotoksyczność, ototoksyczność, perforacja błony bębenkowej, perforacja rogówki, rogówka i twardówka, siarczan neomycyny, ucho środkowe, zaburzenia słuchu, zaćma podtorebkowa, zaćma posteroidowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydroxychloroquine sulfate Accord
Hydroksychlorochina wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń psychicznych (występujących zwykle w ciągu pierwszego miesiąca terapii), retinotoksyczności zależnej od dawki (bezpieczna dawka do 6,5 mg/kg masy ciała na dobę), hipoglikemii, zaburzeń pozapiramidowych oraz wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub stosujących inne leki wydłużające QT. Zaleca się kompleksowe badania okulistyczne przed rozpoczęciem leczenia i co najmniej co 6 miesięcy, a także przerwanie terapii w przypadku wystąpienia nieprawidłowości okulistycznych, kardiomiopatii, ciężkich reakcji skórnych (SCAR) czy zaburzeń rytmu serca. Maksymalna dawka dobowa powinna wynosić 400 mg (6 mg/kg masy ciała) rocznie, a u pacjentów z ryzykiem należy rozważyć częstsze badania kontrolne.
badanie okulistyczne, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, ciężkie skórne działania niepożądane, fundoskopia, hipoglikemia, kardiomiopatia, morfologia krwi, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, oftalmoskopia, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, ototoksyczność, piorunująca niewydolność wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, porfiria skórna późna, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, retinopatia, retinotoksyczność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie komórek wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychiczne, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Maxibiotic (5 mg + 5000 j.m. 400 j.m.)/g
Maxibiotic to maść zawierająca w 1 g: 5 mg neomycyny siarczanu, 5000 IU polimyksyny B siarczanu oraz 400 IU bacytracyny cynkowej. Pomimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania, istnieje ryzyko toksyczności przy nadmiernej absorpcji systemowej, zwłaszcza przy aplikacji na rozległe, uszkodzone powierzchnie skóry lub błony śluzowe u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Potencjalne działania toksyczne obejmują nefrotoksyczność (zaburzenia czynności nerek, albuminuria, krwiomocz, oliguria, białkomocz), ototoksyczność (utrata słuchu, szumy uszne, zawroty głowy) oraz neurotoksyczność (parestezje, drętwienie, zaburzenia koordynacji i przewodnictwa nerwowo-mięśniowego). Czynniki ryzyka to m.in. istniejące zaburzenia nerek, podeszły wiek, odwodnienie, uszkodzenia słuchu oraz stosowanie innych leków ototoksycznych lub zwiotczających mięśnie.
absorpcja systemowa, albuminuria, antidotum, antybiotyk aminoglikozydowy, bacytracyna cynkowa, badanie audiometryczne, białkomocz, hemodializa, krwiomocz, lek zwiotczający mięśnie, miastenia, nefrotoksyczność, neomycyna siarczan, neurotoksyczność, oliguria, ototoksyczność, parestezja, polimyksyna B siarczan, szum uszny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu nerwowo-mięśniowego, zawrót głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g
Tribiotic, zawierający 400 j.m./g bacytracyny cynkowej, 5 mg neomycyny siarczanu oraz 5000 j.m./g polimyksyny B siarczanu, nie ma udokumentowanych przypadków przedawkowania, jednak długotrwałe stosowanie na błony śluzowe lub rozległe uszkodzone powierzchnie skóry zwiększa ryzyko systemowego wchłaniania i toksyczności. Szczególnie narażeni są pacjenci z upośledzoną funkcją nerek, u których może dojść do nefrotoksyczności (zaburzenia czynności nerek, niewydolność), ototoksyczności (szumy uszne, zawroty głowy, utrata słuchu) oraz neurotoksyczności (parestezje, osłabienie mięśni). Mechanizmy toksyczności obejmują uszkodzenie nefronów, struktur ucha wewnętrznego (zwłaszcza przez neomycynę) oraz zaburzenia przewodnictwa nerwowego.
bacytracyna cynkowa, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, monitorowanie funkcji nerek, nefrotoksyczność, neomycyna siarczan, neurotoksyczność, niewydolność nerek, osłabienie mięśniowe, ototoksyczność, parestezja, polimyksyna B siarczan, przewodnictwo nerwowe, substancja czynna, szum uszny, TRIBIOTIC, ucho wewnętrzne, upośledzona funkcja nerek, utrata słuchu, wchłanianie systemowe, wchłonięcie systemowe, zaburzenie czynności nerek, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tobrosopt 0,3 % 3 mg/ml
Tobramycyna w postaci kropli do oczu (Tobrosopt 0,3%, 3 mg/ml) wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący zarówno łagodne, jak i potencjalnie ciężkie działania niepożądane. Najczęściej obserwowanymi objawami są przekrwienie oka (około 1,4%) oraz uczucie dyskomfortu w oku (około 1,2%), które mają charakter przemijający. Inne działania niepożądane o częstości niezbyt częstej (≥1/1 000 do <1/100) obejmują m.in. nadwrażliwość, ból głowy, zapalenie i otarcie rogówki, zaburzenia widzenia, obrzęk spojówek i powiek, świąd oraz objawy zapalne skóry takie jak pokrzywka czy zapalenie skóry. Reakcje alergiczne, w tym reakcja anafilaktyczna oraz ciężkie zespoły skórne jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, mają częstość nieznaną, ale stanowią poważne zagrożenie dla życia.
alergia oka, aminoglikozyd, bielactwo, ból głowy, ból oka, dyskomfort oka, krople do oczu, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewyraźne widzenie, obrzęk powieki, obrzęk spojówki, otarcie rogówki, ototoksyczność, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, tobramycyna, Tobrosopt, zaburzenie widzenia, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tobrex 3 mg/ml
Tobramycyna w formie kropli do oczu, mimo miejscowego zastosowania, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. W badaniach klinicznych produktu Tobrex najczęściej obserwowano przekrwienie oka (około 1,4% pacjentów) oraz uczucie dyskomfortu w oku (około 1,2% pacjentów), klasyfikowane jako często występujące (≥1/100 do <1/10). Inne działania niepożądane, występujące niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), obejmują zapalenie i otarcie rogówki, zaburzenia widzenia, rumień i obrzęk powiek oraz spojówek, ból oka, zespół suchego oka, wydzielinę, świąd i nasilone łzawienie. Reakcje nadwrażliwości układu immunologicznego występowały niezbyt często, a przypadki reakcji anafilaktycznych, choć rzadkie, zostały zgłoszone po wprowadzeniu produktu do obrotu. Wśród działań skórnych niezbyt często obserwowano pokrzywkę, zapalenie skóry, utratę rzęs, bielactwo, świąd i suchość skóry, natomiast ciężkie reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy, mają nieznaną częstość występowania.
alergia oka, aminoglikozyd, bielactwo, ból oka, dyskomfort oka, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nadwrażliwość na tobramycynę, nasilone łzawienie, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewyraźne widzenie, obrzęk powieki, obrzęk spojówki, otarcie rogówki, ototoksyczność, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, reakcja anafilaktyczna, rumień powiek, rumień wielopostaciowy, stosunek korzyści do ryzyka, świąd oka, świąd powiek, utrata rzęs, wydzielina z oka, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie widzenia, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Interakcje leku – Tobramycin Via pharma 300 mg/5 ml
Tobramycin Via pharma (300 mg/5 ml, roztwór do nebulizacji) jest aminoglikozydowym antybiotykiem stosowanym wziewnie, charakteryzującym się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym. W badaniach klinicznych nie wykazano istotnych różnic w profilu działań niepożądanych przy jednoczesnym stosowaniu z dornazą alfa, beta-adrenomimetykami, kortykosteroidami wziewnymi oraz innymi antybiotykami przeciw Pseudomonas podawanymi doustnie lub pozajelitowo. Należy jednak unikać łączenia Tobramycin Via pharma z lekami o działaniu neurotoksycznym, nefrotoksycznym i ototoksycznym, a także z diuretykami takimi jak furosemid, mocznik i mannitol, które mogą nasilać toksyczność aminoglikozydów poprzez modyfikację ich stężeń w surowicy i tkankach. Szczególną ostrożność zaleca się przy jednoczesnym stosowaniu amfoterycyny B, cefalotyny, cyklosporyny, takrolimusu, polimiksyn oraz związków platyny (np. cisplatyny), ze względu na zwiększone ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności.
amfoterycyna B, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk cefalosporynowy, antybiotyk peptydowy, beta-adrenomimetyk, cefalotyna, cisplatyna, cyklosporyna, diuretyk, diuretyk osmotyczny, diuretyk pętlowy, dornaza alfa, działanie osmotyczne, furosemid, inhibitor cholinoesterazy, kortykosteroid wziewny, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek neurotoksyczny, lek przeciwgrzybiczy, mannitol, mocznik, mukowiscydoza, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, ototoksyczność, polimiksyna, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, Pseudomonas, takrolimus, terapia inhalacyjna, tobramycyna wziewna, toksyna botulinowa, związek platyny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Multibiotic (5 mg + 10 mg + 0,833 mg)/g
Maść Multibiotic zawiera neomycyny siarczan (5 mg/g), bacytracynę cynkową (10 mg/g) oraz polimyksynę B siarczan (0,833 mg/g) i jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym parahydroksybenzoesany (E216, E218). Ze względu na potencjalne działanie nefrotoksyczne i ototoksyczne, preparat nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12. roku życia, pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, zaburzeniami słuchu lub równowagi oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Stosowanie na błony śluzowe, oczy, głębokie rany, ciężkie oparzenia, duże powierzchnie uszkodzonej skóry oraz sączące zmiany chorobowe jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji systemowej i nasilenia działań niepożądanych.
alergia na antybiotyki, aminoglikozyd, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotykoterapia miejscowa, atopia, bacytracyna cynkowa, błona śluzowa, ciężka reakcja nadwrażliwości, ciężkie oparzenie, działanie nefrotoksyczne, lek nefrotoksyczny, lek ototoksyczny, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na parabeny, nadwrażliwość na substancje czynne, nefrotoksyczność, neomycyna, oporność bakteryjna, ototoksyczność, parahydroksybenzoesan, polimyksyna B, rana kłuta, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja typu późnego, reakcja uczuleniowa, upośledzenie funkcji nerek, zaburzenie równowagi, zaburzenie słuchu, zmiana sącząca