Przedawkowanie
Triderm (0,64 mg + 10 mg + 1 mg)/g

Przedawkowanie preparatu Triderm, zawierającego betametazon dipropionian (0,64 mg/g), klotrymazol (10 mg/g) oraz gentamycynę (1 mg/g), wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań wynikających z działania poszczególnych składników. Nadmierne lub długotrwałe stosowanie betametazonu może prowadzić do hamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wtórnej niedoczynności nadnerczy oraz zespołu Cushinga, objawiającego się m.in. hiperglikemią, hipokaliemią i nadciśnieniem tętniczym. Klotrymazol wykazuje minimalną absorpcję systemową, nawet przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym, co czyni przedawkowanie mało prawdopodobnym. Gentamycyna natomiast niesie ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności oraz rozwoju opornych szczepów bakterii, szczególnie przy długotrwałej ekspozycji i stosowaniu na dużych powierzchniach skóry.

Przedawkowanie leku Triderm

Przedawkowanie produktu leczniczego Triderm, zawierającego trzy substancje czynne (betametazonu dipropionian, klotrymazol oraz gentamycynę), może prowadzić do różnych powikłań zdrowotnych związanych z każdym ze składników preparatu. Ryzyko to zwiększa się przy nadmiernym lub długotrwałym stosowaniu, szczególnie na duże powierzchnie skóry lub pod opatrunkami okluzyjnymi. 1

Zaburzenia związane z komponentem steroidowym

Nadmierne lub długotrwałe stosowanie miejscowe betametazonu dipropionianu może prowadzić do poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych. Może dojść do hamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co skutkuje wtórną niedoczynnością nadnerczy. Dodatkowo mogą wystąpić ogólnoustrojowe objawy niepożądane charakterystyczne dla kortykosteroidów, włącznie z zespołem Cushinga. 2

Zaburzenia związane z klotrymazolem

W przypadku klotrymazolu, ryzyko przedawkowania po podaniu miejscowym jest niewielkie. Badania kliniczne wykazały, że nawet po 6 godzinach stosowania klotrymazolu znakowanego izotopem 14C pod opatrunkiem okluzyjnym, zarówno na skórze zdrowej, jak i zmienionej chorobowo, nie wykryto mierzalnych ilości materiału radioaktywnego w surowicy krwi badanych osób (przy limicie wykrywalności wynoszącym 0,001 µg/ml). 3

Zaburzenia związane z gentamycyną

Nadmierne lub długotrwałe miejscowe stosowanie gentamycyny może prowadzić do dwóch głównych zagrożeń: rozwoju opornych szczepów bakterii oraz toksycznego uszkodzenia słuchu i nerek. W kontekście lokalnej aplikacji preparatu należy pamiętać, że długotrwała ekspozycja na gentamycynę może skutkować nabywaniem oporności przez mikroorganizmy, a także działaniami niepożądanymi charakterystycznymi dla antybiotyków aminoglikozydowych, czyli ototoksycznością i nefrotoksycznością. 4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku stwierdzenia przedawkowania produktu Triderm zaleca się wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Należy pamiętać, że ostre objawy nadczynności nadnerczy mają zazwyczaj charakter przemijający. W razie potrzeby należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe. 5

W przypadku przewlekłego zatrucia kortykosteroidami rekomenduje się stopniowe zmniejszanie dawki, a nie nagłe odstawienie leku, co mogłoby prowadzić do zaostrzenia objawów. 6

Jeżeli podczas terapii zostanie zaobserwowany wzrost liczby niewrażliwych drobnoustrojów, należy natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego Triderm i wdrożyć odpowiednie leczenie przeciwbakteryjne, zgodne z wynikami antybiogramu. 7

Składnik leku Objawy przedawkowania Mechanizm działania toksycznego Postępowanie
Betametazonu dipropionian (0,64 mg/g)
  • Zespół Cushinga (zaokrąglenie twarzy, otyłość centralna, rozstępy)
  • Wtórna niedoczynność nadnerczy
  • Zaburzenia metaboliczne (hiperglikemia, hipokaliemia)
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Hamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza
Długotrwała absorpcja systemowa kortykosteroidu prowadząca do hamowania fizjologicznej produkcji hormonów nadnerczy Stopniowe zmniejszanie dawki kortykosteroidu, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, leczenie objawowe
Klotrymazol (10 mg/g)
  • Przedawkowanie mało prawdopodobne przy podaniu miejscowym
  • Brak wykrywalnych stężeń w surowicy nawet przy stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym
Minimalna absorpcja systemowa przy aplikacji miejscowej Nie wymaga specyficznego postępowania ze względu na niskie ryzyko przedawkowania
Gentamycyna (1 mg/g w postaci siarczanu)
  • Ototoksyczność (uszkodzenie słuchu)
  • Nefrotoksyczność (uszkodzenie nerek)
  • Rozwój opornych szczepów bakterii
Kumulacja antybiotyku aminoglikozydowego z toksycznym działaniem na komórki nabłonka ucha wewnętrznego oraz komórki kanalików nerkowych Przerwanie stosowania leku, monitoring funkcji nerek i słuchu, w przypadku nadkażeń niewrażliwymi mikroorganizmami – wdrożenie celowanej antybiotykoterapii

Szczególne grupy ryzyka

Należy zachować szczególną ostrożność stosując lek Triderm u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka przedawkowania:

  • Pacjenci pediatryczni – zwiększone ryzyko absorpcji systemowej ze względu na wyższy stosunek powierzchni ciała do masy
  • Pacjenci z uszkodzoną barierą skórną – zwiększona penetracja leku
  • Pacjenci stosujący opatrunki okluzyjne – zwiększona absorpcja wszystkich składników
  • Pacjenci stosujący lek na duże powierzchnie ciała – zwiększone ryzyko działań ogólnoustrojowych
  • Pacjenci z upośledzoną funkcją nerek – ryzyko kumulacji gentamycyny

Monitorowanie pacjentów długotrwale stosujących Triderm powinno obejmować okresową ocenę funkcji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, funkcji nerek oraz słuchu, zwłaszcza jeśli lek stosowany jest na dużych powierzchniach ciała lub pod opatrunkami okluzyjnymi. 8

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl