Specjalne ostrzeżenia
Targocid

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Targocid

Teikoplanina, substancja czynna preparatu Targocid, wymaga przestrzegania określonych środków ostrożności podczas jej stosowania. Lek ten nie powinien być podawany dokomorowo ze względu na ryzyko poważnych powikłań neurologicznych.¹

Reakcje nadwrażliwości

Stosowanie teikoplaniny wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich, zagrażających życiu reakcji nadwrażliwości, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu (np. wstrząs anafilaktyczny). W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać leczenie i wdrożyć odpowiednie postępowanie ratunkowe.²

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadwrażliwością na wankomycynę, ponieważ może wystąpić nadwrażliwość krzyżowa, w tym zakończony zgonem wstrząs anafilaktyczny. Jednakże wystąpienie w przeszłości tzw. zespołu czerwonego człowieka (ang. „red man syndrome”) po podaniu wankomycyny nie stanowi przeciwwskazania do stosowania teikoplaniny.³

Reakcje związane z infuzją

Rzadko, nawet podczas podawania pierwszej dawki, może wystąpić zespół czerwonego człowieka, charakteryzujący się takimi objawami jak: świąd, pokrzywka, rumień, obrzęk naczynioruchowy, tachykardia, niedociśnienie oraz duszność. Wstrzymanie lub spowolnienie infuzji zazwyczaj prowadzi do ustąpienia tych objawów.⁴

Ryzyko wystąpienia reakcji związanych z infuzją można zmniejszyć, podając dawkę dobową nie w formie szybkiego wstrzyknięcia, lecz w postaci 30-minutowej infuzji.⁵

Ciężkie niepożądane reakcje skórne (SCARs)

W trakcie terapii teikoplaniną obserwowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Należą do nich:⁶

• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS)
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN)
• Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami uogólnionymi (DRESS)

Opisywano również przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP) po zastosowaniu teikoplaniny.⁷

Pacjenci powinni być dokładnie poinformowani o objawach przedmiotowych i podmiotowych ciężkich reakcji skórnych, takich jak postępująca wysypka często z pęcherzami lub zmianami na błonach śluzowych, wysypka krostkowa lub inne objawy nadwrażliwości skóry. W przypadku pojawienia się takich objawów niezbędne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta. Jeśli wystąpią objawy sugerujące ciężkie reakcje skórne, należy natychmiast przerwać leczenie teikoplaniną i rozważyć zastosowanie alternatywnej terapii.⁸

Spektrum działania przeciwbakteryjnego

Teikoplanina charakteryzuje się ograniczonym spektrum działania przeciwbakteryjnego, obejmującym głównie bakterie Gram-dodatnie. Z tego względu nie jest odpowiednia do stosowania w monoterapii niektórych zakażeń, chyba że patogen został już zidentyfikowany wraz z określeniem jego wrażliwości lub istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że najbardziej prawdopodobny patogen będzie wrażliwy na teikoplaninę.⁹

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu teikoplaniny należy uwzględnić jej spektrum działania przeciwbakteryjnego, profil bezpieczeństwa oraz przydatność standardowego leczenia przeciwbakteryjnego dla konkretnego pacjenta. Oczekuje się, że teikoplanina będzie stosowana głównie w leczeniu ciężkich zakażeń u pacjentów, dla których standardowe leczenie przeciwbakteryjne jest uznawane za nieodpowiednie.¹⁰

Małopłytkowość

W trakcie leczenia teikoplaniną odnotowano przypadki małopłytkowości. Dlatego zaleca się wykonywanie okresowych badań hematologicznych, w tym pełnej morfologii krwi.¹¹

Nefrotoksyczność

U pacjentów leczonych teikoplaniną obserwowano działanie nefrotoksyczne oraz przypadki niewydolności nerek. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z:¹²

• Istniejącą niewydolnością nerek, otrzymujący teikoplaninę w schemacie z wysoką dawką nasycającą
• Jednoczesnym lub sekwencyjnym leczeniem innymi lekami o znanym działaniu nefrotoksycznym (np. aminoglikozydy, kolistyna, amfoterycyna B, cyklosporyna, cisplatyna)

Pacjenci z powyższych grup ryzyka powinni podlegać ścisłemu monitorowaniu, w tym należy wykonywać u nich badanie słuchu (patrz sekcja „Ototoksyczność”).¹³

Ponieważ teikoplanina jest wydalana głównie przez nerki, u pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania.¹⁴

Ototoksyczność

Podobnie jak w przypadku innych glikopeptydów, stosowanie teikoplaniny może prowadzić do ototoksyczności, objawiającej się głuchotą i szumami usznymi.¹⁵

Pacjenci, u których w trakcie leczenia teikoplaniną pojawią się objawy zaburzeń słuchu lub uszkodzenia ucha wewnętrznego, wymagają dokładnej oceny i monitorowania, szczególnie podczas długotrwałego leczenia oraz gdy występuje niewydolność nerek.¹⁶

Szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu teikoplaniny pacjentom otrzymującym równocześnie lub sekwencyjnie inne leki o znanym działaniu nefrotoksycznym, neurotoksycznym lub ototoksycznym, takie jak:¹⁷

• Aminoglikozydy
• Kolistyna
• Amfoterycyna B
• Cyklosporyna
• Cisplatyna
• Furosemid
• Kwas etakrynowy

U tych pacjentów konieczne jest dokładne monitorowanie. W przypadku pogorszenia słuchu należy przeprowadzić ponowną ocenę korzyści i ryzyka stosowania teikoplaniny.¹⁸

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania teikoplaniny z lekami o działaniu ototoksycznym i/lub nefrotoksycznym, zaleca się regularne wykonywanie badań hematologicznych oraz badań oceniających czynność wątroby i nerek.¹⁹

Nadkażenie

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, stosowanie teikoplaniny, zwłaszcza długotrwałe, może prowadzić do nadmiernego rozwoju drobnoustrojów niewrażliwych na lek. W przypadku wystąpienia nadkażenia w trakcie leczenia, konieczne jest zastosowanie odpowiednich środków zaradczych.²⁰