Interakcje leku
Klabion UNO 500 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Klarytromycyna, jako jeden z antybiotyków makrolidowych, wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Mechanizm wielu z tych interakcji związany jest z hamowaniem przez klarytromycynę aktywności enzymu CYP3A4, który bierze udział w metabolizmie wielu leków. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji klarytromycyny z innymi produktami leczniczymi oraz ich znaczenie kliniczne.¹

Interakcje bezwzględnie przeciwwskazane

Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z poniższymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych:²

• Astemizol – jednoczesne podawanie z klarytromycyną może prowadzić do zaburzeń rytmu serca
• Cyzapryd – obserwowano zwiększone stężenia cyzaprydu u pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę, co może powodować wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca (częstoskurcz komorowy, migotanie komór, torsade de pointes)
• Domperydon – ryzyko zaburzeń rytmu serca
• Pimozyd – ryzyko wydłużenia odstępu QT i poważnych zaburzeń rytmu serca
• Terfenadyna – makrolidy zmieniają metabolizm terfenadyny, zwiększając jej stężenie, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca
• Alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina) – jednoczesne podawanie wiąże się z ostrą toksycznością alkaloidów sporyszu, charakteryzującą się skurczem naczyń krwionośnych oraz niedokrwieniem kończyn i innych tkanek, włącznie z OUN
• Midazolam podawany doustnie – podczas jednoczesnego podawania midazolamu i klarytromycyny, AUC midazolamu zwiększyło się 7-krotnie po doustnym podaniu
• Statyny metabolizowane przez CYP3A4 (lowastatyna, symwastatyna) – zwiększone ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy
• Kolchicyna – zwiększone ryzyko działań toksycznych
• Tikagrelor – zwiększone ryzyko działań niepożądanych
• Iwabradyna – zwiększone ryzyko bradykardii
• Ranolazyna – ryzyko zwiększonego stężenia ranolazyny w osoczu
• Lomitapid – przeciwwskazany ze względu na ryzyko znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz

W badaniu obejmującym 14 zdrowych ochotników jednoczesne podawanie klarytromycyny i terfenadyny spowodowało dwu- do trzykrotnego zwiększenie stężenia kwasowego metabolitu terfenadyny w surowicy oraz wydłużenie odstępu QT.³

Wpływ innych produktów leczniczych na klarytromycynę

Leki będące induktorami CYP3A4 mogą wpływać na metabolizm klarytromycyny, prowadząc do niższych stężeń antybiotyku w osoczu, co może zmniejszyć jego skuteczność terapeutyczną:⁴

• Ryfampicyna – przyspiesza metabolizm klarytromycyny
• Fenytoina – może prowadzić do subterapeutycznych stężeń klarytromycyny
• Karbamazepina – zmniejsza stężenie klarytromycyny
• Fenobarbital – indukuje metabolizm klarytromycyny
• Ziele dziurawca – zmniejsza stężenie klarytromycyny
• Efawirenz, newirapina – przyspieszają metabolizm klarytromycyny
• Ryfabutyna, ryfapentyna – zmniejszają stężenie klarytromycyny w osoczu

Jednoczesne podawanie ryfabutyny i klarytromycyny powoduje zwiększenie stężenia ryfabutyny oraz zmniejszenie stężenia klarytromycyny w surowicy, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zapalenia błony naczyniowej oka.⁵

Z kolei leki hamujące aktywność CYP3A4 mogą zwiększać stężenie klarytromycyny w osoczu:

• Flukonazol – jednoczesne podawanie flukonazolu (200 mg/dobę) i klarytromycyny (500 mg 2 razy/dobę) powoduje zwiększenie średniego minimalnego stężenia klarytromycyny (Cmin) i pola pod krzywą (AUC) o odpowiednio 33% i 18%⁶
• Rytonawir – jednoczesne podawanie powoduje znaczące zahamowanie metabolizmu klarytromycyny; Cmax klarytromycyny zwiększa się o 31%, Cmin o 182%, a AUC o 77%⁷

Wpływ klarytromycyny na inne produkty lecznicze

Klarytromycyna jako silny inhibitor CYP3A4 może wpływać na metabolizm wielu leków metabolizowanych przez ten enzym, prowadząc do zwiększenia ich stężeń w osoczu:⁸

Do leków, których stężenie może zostać zwiększone przez jednoczesne podawanie z klarytromycyną, należą m.in.:

• Benzodiazepiny (alprazolam, midazolam, triazolam) – zwiększone ryzyko nasilenia i przedłużenia działania uspokajającego i nasennego
• Karbamazepina – zwiększone stężenie w osoczu, ryzyko działań toksycznych
• Cylostazol – zwiększone działanie przeciwpłytkowe
• Cyklosporyna – zwiększone ryzyko nefrotoksyczności
• Dyzopiramid – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym hipoglikemii
• Ibrutynib – zwiększone stężenie w osoczu
• Metyloprednizolon i inne kortykosteroidy – nasilenie działania ogólnoustrojowego
• Doustne leki przeciwzakrzepowe (warfaryna, rywaroksaban, apiksaban) – zwiększone ryzyko krwawień
• Leki przeciwpsychotyczne (np. kwetiapina) – nasilenie działań niepożądanych
• Chinidyna – zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes
• Syldenafil, tadalafil, wardenafil – nasilenie działania, zwiększone ryzyko działań niepożądanych
• Takrolimus, syrolimus – zwiększone stężenie w osoczu
• Teofilina – zwiększone ryzyko działań niepożądanych
• Tolterodyna – zwiększone stężenie u osób z wolnym metabolizmem CYP2D6
• Digoksyna – podwyższone stężenie, ryzyko toksyczności

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwcukrzycowych, takich jak nateglinid i repaglinid, klarytromycyna może hamować aktywność CYP3A, co może prowadzić do hipoglikemii. Zaleca się dokładne monitorowanie stężenia glukozy we krwi.⁹

Zgłaszano również przypadki hipoglikemii podczas jednoczesnego podawania klarytromycyny i dyzopiramidu. Z tego powodu należy kontrolować stężenia glukozy we krwi w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁰

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi istnieje ryzyko zwiększenia ich działania, co może prowadzić do wydłużenia czasu protrombinowego i zwiększenia ryzyka krwawienia.¹¹

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi o działaniu bezpośrednim (DOAC), takimi jak dabigatran, edokasaban, rywaroksaban i apiksaban, które są substratami glikoproteiny P (Pgp) i/lub metabolizowane przez CYP3A4.¹²

Dwukierunkowe interakcje farmakokinetyczne

Istnieją leki, gdzie między klarytromycyną a innym produktem leczniczym zachodzą dwukierunkowe interakcje, co oznacza, że oba leki wzajemnie wpływają na swoje stężenia w osoczu:¹³

• Atazanawir – jednoczesne podawanie klarytromycyny (500 mg 2 razy/dobę) z atazanawirem (400 mg 1 raz/dobę) powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na klarytromycynę i 70% zmniejszenie ekspozycji na 14(R)-hydroksyklarytromycynę, przy jednoczesnym zwiększeniu AUC atazanawiru o 28%¹⁴
• Itrakonazol – klarytromycyna może zwiększać stężenia itrakonazolu w osoczu, a itrakonazol może zwiększać stężenia klarytromycyny¹⁵
• Sakwinawir – jednoczesne podawanie klarytromycyny (500 mg 2 razy/dobę) i sakwinawiru (1200 mg 3 razy/dobę) zwiększa AUC sakwinawiru o 177% i Cmax o 187%, a AUC i Cmax klarytromycyny wzrasta o około 40%¹⁶

Interakcje klarytromycyny z alkoholem

Alkohol może wpływać na działanie wielu leków, jednak w przypadku klarytromycyny nie wykazano bezpośrednich, istotnych klinicznie interakcji z alkoholem etylowym. Niemniej jednak, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty:

• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić podczas stosowania klarytromycyny, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha czy biegunka
• Spożywanie alkoholu może zmniejszać skuteczność leczenia przez osłabienie układu odpornościowego
• Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy, co potencjalnie może oddziaływać na metabolizm klarytromycyny, chociaż nie jest to interakcja o dużym znaczeniu klinicznym
• Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z lekami wykazującymi interakcje z alkoholem, spożycie alkoholu może dodatkowo komplikować obraz kliniczny

Z uwagi na powyższe względy, zaleca się ograniczenie spożywania alkoholu podczas terapii klarytromycyną, aby zapewnić optymalną skuteczność leczenia i uniknąć potencjalnych problemów.

Inne istotne interakcje

Interakcje z aminoglikozydami

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny z innymi lekami o potencjalnym działaniu ototoksycznym, szczególnie z antybiotykami aminoglikozydowymi. Połączenie tych leków może zwiększać ryzyko uszkodzenia słuchu.¹⁷

Interakcje z digoksyną

Klarytromycyna może hamować działanie glikoproteiny P (Pgp), co może prowadzić do zwiększenia ekspozycji na digoksynę. W ramach monitorowania po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano zwiększone stężenia digoksyny w surowicy u pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę i digoksynę. U niektórych pacjentów wystąpiły objawy odpowiadające zatruciu digoksyną, w tym potencjalnie śmiertelne zaburzenia rytmu serca.¹⁸

Interakcje z zydowudyną

Jednoczesne doustne podawanie klarytromycyny i zydowudyny dorosłym pacjentom z zakażeniem HIV może powodować zmniejszenie stężenia zydowudyny w stanie stacjonarnym, ponieważ klarytromycyna może zakłócać wchłanianie doustnie podawanej zydowudyny. Interakcji tej można w dużym stopniu uniknąć, rozdzielając dawki leków tak, by zachować 4-godzinny odstęp pomiędzy podaniem klarytromycyny i zydowudyny.¹⁹

Interakcje z antagonistami wapnia

Ze względu na ryzyko niedociśnienia, zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i antagonistów wapnia metabolizowanych przez CYP3A4 (np. werapamil, amlodypina, diltiazem). W przypadku pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę i werapamil opisywano przypadki niedociśnienia tętniczego, bradyarytmii oraz kwasicy mleczanowej.²⁰

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje klarytromycyny z innymi lekami, z uwzględnieniem mechanizmu interakcji, efektu klinicznego, poziomu ważności oraz zaleceń dotyczących postępowania. Należy pamiętać, że nie jest to lista wyczerpująca wszystkie możliwe interakcje, a w przypadku wątpliwości zaleca się zapoznanie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego lub konsultację z farmaceutą.²¹