toksoid tężcowy
Toksoid tężcowy to zmodyfikowana, pozbawiona właściwości chorobotwórczych toksyna tężcowa, która zachowuje swoje właściwości antygenowe. Jest wytwarzany poprzez obróbkę chemiczną (najczęściej z użyciem formaldehydu) naturalnej toksyny produkowanej przez bakterię Clostridium tetani.
Toksoid tężcowy stanowi podstawowy składnik szczepionek przeciw tężcowi, takich jak szczepionka DTP (błonica-tężec-krztusiec), Td (tężec-błonica) czy TT (monowalentna szczepionka przeciwtężcowa). Podanie toksoidu stymuluje układ odpornościowy do produkcji przeciwciał neutralizujących, które chronią przed działaniem toksyny tężcowej w przypadku zakażenia.
Szczepienia toksoidem tężcowym są wysoce skuteczne w zapobieganiu tężcowi. Pełny cykl szczepień podstawowych zapewnia ochronę na około 10 lat, po czym zalecane są dawki przypominające. Toksoid tężcowy jest również stosowany w profilaktyce poekspozycyjnej u osób z ranami narażonymi na zakażenie C. tetani, które nie mają aktualnych szczepień przeciwtężcowych.
Działania niepożądane po podaniu toksoidu tężcowego są zwykle łagodne i obejmują miejscowy ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia. Reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka czy złe samopoczucie, występują rzadko. Ciężkie reakcje alergiczne należą do wyjątkowych powikłań.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd otoczkowy haemophilus influenzae typ b – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b skoniugowany z toksoidem tężcowym, zawarty w szczepionce Act-HIB (0,5 ml dawki zawierającej 10 µg polisacharydu i 18-30 µg toksoidu), nie wykazuje wpływu na ośrodkowy układ nerwowy ani zdolności psychomotoryczne, takie jak prowadzenie pojazdów mechanicznych czy obsługa maszyn. Brak działania psychoaktywnego oraz nieobecność zaburzeń świadomości, percepcji, koordynacji ruchowej i funkcji poznawczych potwierdza, że substancja ta nie wpływa na zdolność wykonywania tych czynności. Informacje te są zgodne z Charakterystyką Produktu Leczniczego Act-HIB, gdzie nie wskazuje się na konieczność ograniczeń w tym zakresie po podaniu szczepionki.
ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, gorączka, Haemophilus influenzae typ b, ośrodkowy układ nerwowy, polisacharyd otoczkowy, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
W kontekście bezpieczeństwa pacjenta, szczególnie w odniesieniu do zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, szczepionka PENTAXIM, stosowana wyłącznie w populacji pediatrycznej, nie wpływa bezpośrednio na te funkcje. Produkt ten zawiera toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf) i tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf) adsorbowane na wodorotlenku glinu, antygeny Bordetella pertussis (toksoid i hemaglutynina włókienkowa po 25 µg), inaktywowany wirus poliomyelitis (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek) oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg, skoniugowany z toksoidem tężcowym). Zawiera także 0,3 mg Al³⁺ jako adjuwant oraz śladowe ilości antybiotyków i fenyloalaninę (12,5 µg), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Ze względu na wiek pacjentów, kwestia wpływu na prowadzenie pojazdów jest formalnie wyłączona.
adjuwant, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae typ b, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae, reakcja poszczepienna, sprawność psychomotoryczna, streptomycyna, szczepionka pediatryczna, szczepionka pięciowalentna, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tetana Pro nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Tetana PRO to adsorbowana szczepionka przeciw tężcowi w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, zawierająca 0,5 ml dawkę z co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na 0,5 mg jonów glinu (Al³⁺) w formie wodorotlenku glinu uwodnionego, pełniącego rolę adiuwantu immunostymulującego. Substancje pomocnicze to chlorek sodu zapewniający izotoniczność oraz woda do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Szczepionka ma postać białej lub prawie białej jednorodnej zawiesiny, którą przed podaniem należy wstrząsnąć, aby rozproszyć ewentualny osad i uzyskać jednorodną konsystencję. Produkt jest dostępny w ampułkach ze szkła typu I o objętości 0,5 ml, pakowanych po 1, 5 lub 10 sztuk, i wymaga przechowywania w temperaturze 2–8°C, w pozycji pionowej, chroniony przed światłem, bez zamrażania, z okresem ważności 4 lata od daty produkcji.
adiuwant, ampułka ze szkła typu I, chlorek sodu, niezgodność farmaceutyczna, odpowiedź immunologiczna, roztwór izotoniczny, supernatant, szczepionka adsorbowana, szczepionka przeciwtężcowa, szczepionka Tetana PRO, toksoid tężcowy, utylizacja materiałów medycznych, woda do iniekcji, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tetana
Szczepionka Tetana zawiera co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na uwodnionym wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺). Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz badania pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem historii szczepień i ewentualnych działań niepożądanych. Szczepionka nie może być podawana donaczyniowo – należy upewnić się, że igła nie znajduje się w naczyniu krwionośnym, aby uniknąć powikłań. Po szczepieniu pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez 30 minut w celu monitorowania potencjalnych reakcji niepożądanych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej z użyciem odpowiedniego sprzętu i leków.
badanie lekarskie, działanie niepożądane, leczenie immunosupresyjne, naczynie krwionośne, niedobór odporności, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, podanie donaczyniowe, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, szczepionka przeciwtężcowa, terapia immunosupresyjna, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Wskazania do stosowania
Toksoid tężcowy, będący inaktywowaną toksyną Clostridium tetani, stanowi kluczowy składnik szczepionek profilaktycznych przeciw tężcowi oraz nośnik immunogenny w szczepionkach skoniugowanych (np. przeciw meningokokom grupy C i Haemophilus influenzae typu b). Standardowa dawka w szczepionkach monowalentnych i skojarzonych dla dzieci wynosi co najmniej 40 j.m. w 0,5 ml, natomiast w preparatach dla dorosłych 20 j.m. Toksoid jest stosowany zarówno w szczepieniach pierwotnych (od 2. miesiąca życia), jak i przypominających co 10 lat, a także w profilaktyce poekspozycyjnej u osób z ranami zanieczyszczonymi lub wysokiego ryzyka zakażenia. W przypadku ran zanieczyszczonych u pacjentów z niepełnym lub nieudokumentowanym szczepieniem, zaleca się podanie toksoidu wraz z immunoglobuliną przeciwtężcową.
białko nośnikowe, błonica tężec krztusiec, Clostridium tetani, czynne uodparnianie, Haemophilus influenzae typu B, immunoglobulina przeciwtężcowa, limfocyt T, Neisseria meningitidis, nosiciel HIV, odpowiedź immunologiczna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka tężca, Program Szczepień Ochronnych, status szczepienia, szczepienie ochronne, szczepienie przypominające, szczepionka meningokokowa, szczepionka monowalentna, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, tężec noworodkowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka przeciw tężcowi Tetana zawiera toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m., adsorbowany na wodorotlenku glinu, i może wywoływać różnorodne działania niepożądane o częstości nieznanej, co wynika z monitorowania spontanicznego po wprowadzeniu do obrotu. Do najczęściej zgłaszanych należą reakcje miejscowe w miejscu podania, takie jak zaczerwienienie, ból, obrzęk, a także ogólne objawy poszczepienne, w tym stan podgorączkowy, gorączka, dreszcze, osłabienie i złe samopoczucie, które zwykle ustępują w ciągu 24-48 godzin. Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak trombocytopenia, reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny), epizody hipotoniczno-hiporeaktywne, omdlenia, a także zaburzenia neurologiczne, naczyniowe, skórne i mięśniowo-szkieletowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale istotne klinicznie powikłania, takie jak podskórne i długotrwałe ziarniniaki w miejscu iniekcji (częstość około 1:100 000) oraz swędzący limfatyczny naciek.
epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, naciek limfatyczny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, reakcja nadwrażliwości, reaktywne zapalenie stawów, ropień aseptyczny, rumień guzowaty, stan podgorączkowy, szczepionka Tetana, toksoid tężcowy, trombocytopenia, węzły chłonne, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, ziarniniak podskórny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka przeciw tężcowi Tetana jest podawana w dawce 0,5 ml zawierającej minimum 40 j.m. toksoidu tężcowego adsorbowanego na wodorotlenku glinu. Schemat szczepienia podstawowego obejmuje trzy dawki: dwie pierwsze w odstępie 4-6 tygodni oraz trzecią po 6-12 miesiącach, co zapewnia odporność utrzymującą się od 5 do 10 lat. Szczepienie przypominające zaleca się podać nie wcześniej niż po 10 latach od ostatniej dawki. W profilaktyce przeciwtężcowej u osób zranionych decyzje o podaniu szczepionki i immunoglobuliny (LIT 250/500 j.m.) zależą od historii szczepień pacjenta oraz oceny ryzyka zakażenia, z uwzględnieniem czasu od ostatniej dawki i stopnia ryzyka ekspozycji.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka PENTAXIM, będąca skojarzoną szczepionką adsorbowaną przeciw błonicy (≥20 j.m. toksoidu błoniczego), tężcowi (≥40 j.m. toksoidu tężcowego), krztuścowi bezkomórkowemu (25 μg toksoidu i 25 μg hemaglutyniny włókienkowej Bordetella pertussis), poliomyelitis inaktywowanemu (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek) oraz Haemophilus influenzae typu b (10 μg polisacharydu skoniugowanego z toksoidem tężcowym), posiada ściśle określone przeciwwskazania. Bezwzględnie przeciwwskazane jest podanie szczepionki u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek składnik aktywny lub pomocniczy, w tym śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz fenyloalaniny (12,5 μg), co jest istotne u chorych z fenyloketonurią. Szczepionka nie powinna być stosowana u osób z reakcjami anafilaktycznymi po wcześniejszym podaniu PENTAXIM lub innych szczepionek zawierających antygeny krztuśca, a także u pacjentów z postępującą encefalopatią lub encefalopatią występującą w ciągu 7 dni po poprzednim szczepieniu przeciw krztuścowi.
adiuwant, antygen krztuśca, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, choroba neurologiczna, drgawka, encefalopatia, encefalopatia postępująca, fenyloketonuria, glutaraldehyd, haemophilus typ b, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, niepożądany odczyn poszczepienny, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae, reakcja anafilaktyczna, remisja, streptomycyna, szczepionka przeciw krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis inaktywowany, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana zawiera adsorbowany na wodorotlenku glinu toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. na 0,5 ml preparatu, z zawartością aluminium nie przekraczającą 0,7 mg Al³⁺ na dawkę. Produkt występuje w postaci jednorodnej, białej lub prawie białej zawiesiny do wstrzykiwań. Badania przedkliniczne nie wykazały toksyczności swoistej ani innych działań niepożądanych, co potwierdza odpowiedni profil bezpieczeństwa szczepionki przed jej zastosowaniem klinicznym.
- Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Toksoid tężcowy, stosowany jako składnik aktywny w szczepionkach jednoskładnikowych oraz skojarzonych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokimi badaniami przedklinicznymi na modelach zwierzęcych (szczury, króliki). Badania toksyczności ostrej i po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych objawów toksycznych, a reakcje miejscowe ograniczały się do umiarkowanych, przejściowych zmian typowych dla szczepionek adsorbowanych na solach glinu. Ocena wpływu na rozrodczość, obejmująca płodność, rozwój zarodkowo-płodowy oraz postnatalny, nie wskazała na negatywne skutki, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania toksoidu tężcowego w populacji reprodukcyjnej. Ponadto, każda seria szczepionek podlega badaniom toksyczności swoistej zgodnie z Farmakopeą Europejską, co dodatkowo zabezpiecza jakość i bezpieczeństwo preparatów.
antygen szczepionkowy, badanie farmakologiczne, badanie pirogenności, badanie toksykologiczne, białko nośnikowe, Farmakopea Europejska, Haemophilus influenzae typ b, Neisseria meningitidis, polisacharyd bakteryjny, rozwój postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, sole glinu, szczepionka monowalentna, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność swoista, tolerancja miejscowa - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Interakcje
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b w dawce 10 mikrogramów, zawarty w szczepionce Pentaxim i skoniugowany z toksoidem tężcowym, może być podawany jednocześnie z innymi szczepionkami, takimi jak M-M-RVAXPRO (przeciw odrze, śwince i różyczce) oraz HBVAXPRO (przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B), pod warunkiem stosowania oddzielnych miejsc iniekcji. Takie postępowanie minimalizuje ryzyko miejscowych reakcji poszczepiennych i zapewnia optymalną odpowiedź immunologiczną. W dokumentacji Pentaxim nie odnotowano specyficznych interakcji z alkoholem, jednak ze względu na potencjalny wpływ alkoholu na układ immunologiczny, zaleca się unikanie jego spożycia bezpośrednio przed i po szczepieniu.
- Leksykon leków
Interakcje leku – JAXTERAN 240 mg
Fumaran dimetylu, substancja czynna JAXTERAN, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które należy uwzględnić w terapii pacjentów, zwłaszcza ze stwardnieniem rozsianym. Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji z interferonem beta-1a i octanem glatirameru, co pozwala na ich jednoczesne stosowanie. Krótkotrwałe dożylne podawanie kortykosteroidów nie zwiększa ryzyka infekcji. Szczepionki inaktywowane można stosować zgodnie z kalendarzem szczepień, natomiast żywe, atenuowane szczepionki są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zakażeń. Podawanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 325 mg przed fumaranu dimetylu nie wpływa na jego farmakokinetykę, jednak brak jest danych dotyczących długotrwałego stosowania (>4 tygodni). Równoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych (aminoglikozydy, diuretyki, NLPZ, sole litu) wymaga regularnego monitorowania funkcji nerek z uwagi na ryzyko nefrotoksyczności i białkomoczu.
aminoglikozyd, białkomocz, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, doustny lek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, farmakokinetyka, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, indukcja enzymu CYP, interferon beta-1a, kortykosteroid dożylny, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciwnowotworowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, octan glatirameru, pochodna kwasu fumarowego, prostaglandyna, rumień skórny, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, szczepionka przeciwko meningokokom, szczepionka przeciwko pneumokokom, szczepionka żywa atenuowana, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Dawkowanie i sposób podawania
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) jest stosowany jako substancja pomocnicza w szczepionkach takich jak Boostrix Polio, Infanrix-IPV oraz Priorix, z zawartością PABA w dawce mieszczącą się w zakresie od <0,07 nanograma (Boostrix Polio, Infanrix-IPV) do 6,5 nanograma (Priorix) na 0,5 ml dawkę. Dawkowanie szczepionek jest ściśle określone i zależy od wieku pacjenta oraz historii szczepień. Boostrix Polio jest podawany głęboko domięśniowo u osób od 3 roku życia, z możliwością dodatkowych dawek u pacjentów o nieznanej historii szczepień. Infanrix-IPV stosuje się u dzieci bez ograniczeń wiekowych, podając domięśniowo, natomiast Priorix podaje się podskórnie lub domięśniowo u osób od 9 miesiąca życia, z zaleceniem podania drugiej dawki w drugim roku życia, szczególnie u niemowląt 9-12 miesięcznych. Szczepionki zawierające PABA wymagają uwzględnienia w wywiadzie alergii na PABA oraz innych składników, a także zaburzeń krzepnięcia, które mogą wpływać na drogę podania (np. podskórne podanie Priorix u pacjentów z trombocytopenią).
acelularna składowa krztuśca, błonica tężec krztusiec, Boostrix Polio, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany wirus, Infanrix-IPV, interakcja lekowa, kwalifikacja pacjenta, kwas para-aminobenzoesowy, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, odra-świnka-różyczka, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, poliomyelitis, Priorix, przednio-boczna część uda, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, szczepienie, szczepionka, szczepionka skojarzona, toksoid tężcowy, trombocytopenia, trymestr ciąży, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac, zawierająca toksoid tężcowy (≥40 j.m.) oraz toksoid błoniczy (≥5 j.m.) adsorbowane na uwodnionym wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺), jest dostępna w postaci 0,5 ml zawiesiny do wstrzykiwań w opakowaniach jednodawkowych. Konstrukcja opakowania jednoznacznie eliminuje ryzyko przedawkowania poprzez uniemożliwienie podania większej niż zalecana dawki. Preparat charakteryzuje się zmniejszoną zawartością antygenu, co dodatkowo redukuje potencjalne ryzyko powikłań w przypadku przypadkowego podania większej ilości szczepionki.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac zawiera toksoidy tężcowy (≥40 j.m.) i błoniczy (≥5 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺) i jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi i błonicy u osób powyżej 7. roku życia, młodzieży oraz dorosłych. Preparat stosuje się w szczepieniu podstawowym u osób nieszczepionych wcześniej szczepionkami DTP lub DT oraz jako dawkę przypominającą u dzieci powyżej 7. roku życia, młodzieży w 14. i 19. roku życia oraz dorosłych co 10 lat po pełnym cyklu szczepienia podstawowego. Clodivac jest również wskazany do profilaktyki poekspozycyjnej w przypadku zranienia, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, uwzględniającym historię szczepień i charakter urazu. Preparat ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, którą przed podaniem należy dokładnie wymieszać, a szczepienia powinny być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny po dokładnym wywiadzie i ocenie stanu zdrowia pacjenta.
błonica i tężec, czynne uodparnianie, krztusiec, personel medyczny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przeciwtężcowa, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie ochronne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka DTP, szczepionka DTPa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Przedawkowanie
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowe składniki antygenowe szczepionki ADACEL POLIO, stosowanej w profilaktyce błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa, złożona) oraz poliomyelitis (inaktywowana). W standardowej dawce 0,5 ml szczepionki zawarte jest 5 mikrogramów fimbrii typu 2 i 3, które są integralną częścią antygenów krztuśca. Produkt zawiera również inne antygeny, takie jak toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.), toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg) oraz pertaktynę (3 µg), a także inaktywowane wirusy polio trzech typów. Szczepionka jest podawana w formie gotowej zawiesiny do wstrzykiwań, co zapewnia precyzyjne dawkowanie i minimalizuje ryzyko błędów aplikacyjnych.
ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, antygen krztuścowy, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie typu 2 i 3, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, przedawkowanie substancji czynnej, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka złożona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) zawiera co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na wodorotlenku glinu. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje trzy dawki podawane w odstępach: 0, 4-6 tygodni oraz 6-12 miesięcy, z minimalnym odstępem 4 tygodni między pierwszymi dwiema dawkami. Dla utrzymania ochrony konieczne są dawki przypominające co 10 lat. Szczepienie należy podawać głęboko podskórnie lub domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny lub przednioboczną część uda, unikając podania dożylnego, które jest przeciwwskazane. Płytkie podanie podskórne może skutkować powstaniem jałowego ropnia i niewystarczającym wchłanianiem toksoidu.
- Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Przedawkowanie
Przedawkowanie polisacharydu Haemophilus influenzae typ b, stanowiącego składnik szczepionki Pentaxim w dawce 10 mikrogramów skoniugowanych z toksoidem tężcowym, jest zjawiskiem niezwykle rzadko opisywanym w literaturze medycznej. W dotychczasowych badaniach i raportach nie udokumentowano przypadków nadmiernego podania tej substancji ani związanych z tym objawów klinicznych. Teoretycznie, przedawkowanie mogłoby prowadzić do nasilenia typowych reakcji poszczepiennych, takich jak zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu iniekcji, a także do zwiększonego ryzyka reakcji ogólnoustrojowych (gorączka, rozdrażnienie, senność) oraz alergicznych, w tym anafilaktycznych. Jednak brak konkretnych danych uniemożliwia precyzyjne określenie dawki wywołującej takie objawy.
antygen Bordetella pertussis, immunogenność, niepożądany odczyn poszczepienny, objawy kliniczne, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja niepożądana, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, szczepionka Pentaxim, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tetana nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetana, zawierająca 0,5 ml zawiesiny adsorbowanej z co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie więcej niż 0,7 mg uwodnionego Al³⁺, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, podanie preparatu nie powoduje zaburzeń psychomotorycznych, które mogłyby obniżyć koncentrację i koordynację ruchową, co jest kluczowe dla wykonywania złożonych czynności wymagających precyzji i uwagi. Lekarze kwalifikujący pacjentów do szczepienia powinni jednak uwzględnić indywidualne reakcje poszczepienne, takie jak gorączka czy złe samopoczucie, które mogą pośrednio wpływać na sprawność psychomotoryczną.
ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, czynność psychomotoryczna, działanie niepożądane, gorączka, iniekcja, objaw niepożądany, osłabienie, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciw tężcowi, szczepionka Tetana, tężec, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie psychomotoryczne, zawiesina do wstrzykiwań, zdolność psychomotoryczna, złe samopoczucie - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Przeciwwskazania stosowania
Szczepionka Adacel, będąca bezkomórkowym preparatem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawiera w jednej dawce 0,5 ml 5 µg fimbrii typu 2 i 3, które wraz z innymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg) oraz toksoidami błoniczym (≥2 j.m., 2 Lf) i tężcowym (≥20 j.m., 5 Lf) mają na celu indukcję odporności przeciw krztuścowi. Adjuwantem jest fosforan glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al3+). Preparat jest adsorbowany i charakteryzuje się zmniejszoną zawartością antygenów, co ma na celu ograniczenie działań niepożądanych. Szczepionka jest dostępna w formie mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Podanie powinno być odroczone u pacjentów z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
adjuwant, antygen krztuśca, działanie niepożądane, encefalopatia, encefalopatia o nieznanej etiologii, fimbria typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość pacjenta, pertaktyna, podanie parenteralne, reakcja alergiczna, reakcja organizmu, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Act-HiB 10 mcg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mcg toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Act-HIB zawiera 10 mikrogramów polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typu b skoniugowanego z 18-30 mikrogramami toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml po rekonstytucji. Mechanizm działania szczepionki opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, co wyklucza konieczność oceny klasycznych parametrów farmakokinetycznych takich jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie. Produkt dostępny jest w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, co umożliwia podanie parenteralne i skuteczną immunizację.
5 ml, Act-HIB, białko nośnikowe, dawka 0, formaldehyd, indukcja odpowiedzi immunologicznej, lek o działaniu ogólnoustrojowym, podanie parenteralne, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b, proces koniugacji, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu, szczepionka skoniugowana, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd haemophilus influenzae typ b – Właściwości farmakokinetyczne
Polisacharyd Haemophilus influenzae typ b zawarty w szczepionce Pentaxim występuje w dawce 10 µg na 0,5 ml po rekonstytucji i jest skoniugowany z toksoidem tężcowym, co zwiększa jego immunogenność. Szczepionka zawiera również 0,3 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu jako adiuwant, który adsorbuje pozostałe składniki. Produkt jest dostępny jako biały proszek, który po rekonstytucji tworzy mętną, białawą zawiesinę do wstrzykiwań. Ze względu na mechanizm działania szczepionek, nie są wymagane tradycyjne badania farmakokinetyczne, takie jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm czy eliminacja, gdyż szczepionka stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia odpowiedzi immunologicznej, a nie działa bezpośrednio na receptory czy enzymy.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka tężcowa adsorbowana (T), zawierająca toksoid tężcowy w dawce ≥40 j.m. w 0,5 ml zawiesiny adsorbowanej na wodorotlenku glinu, może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne wpływające na jej skuteczność immunizacyjną. Przeciwwskazane jest jednoczesne podawanie chloramfenikolu ze względu na jego hamujący wpływ na odpowiedź immunologiczną na toksoid tężcowy. W przypadku terapii immunosupresyjnych, takich jak cyklosporyny, zaleca się wykonanie szczepienia 2-4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, aby zapewnić prawidłową odpowiedź immunologiczną. Podobne środki ostrożności dotyczą stosowania kortykosteroidów systemowych, leków chemioterapeutycznych oraz leków biologicznych modyfikujących odpowiedź immunologiczną, które mogą obniżać skuteczność szczepienia i wymagać indywidualnej oceny ryzyka i korzyści.
adiuwant glinowy, adsorpcja toksoidu, antybiotyk o szerokim spektrum, chemioterapia nowotworów, chloramfenikol, cyklosporyna, kortykosteroid systemowy, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź poszczepienna, supresja układu immunologicznego, szczepionka tężcowa adsorbowana, tężec, toksoid tężcowy, układ odpornościowy, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Przedawkowanie szczepionki tężcowej adsorbowanej (T) stanowi kliniczne wyzwanie, wynikające z nadmiernej ekspozycji na toksoid tężcowy, co prowadzi do tworzenia kompleksów immunologicznych antygen-przeciwciało. Mechanizm ten skutkuje inaktywacją dopełniacza i leukocytów, wywołując miejscowe reakcje zapalne, takie jak nasilony obrzęk i ból w miejscu iniekcji, a także objawy ogólnoustrojowe, w tym złe samopoczucie. W cięższych przypadkach może dojść do rozwoju polineuropatii, manifestującej się osłabieniem mięśni, zaburzeniami czucia i funkcji autonomicznych. Ryzyko przedawkowania jest ograniczone dzięki jednodawkowym opakowaniom szczepionki, jednak nieprawidłowości w schemacie szczepień, takie jak podanie zbyt wielu dawek lub skrócenie odstępów między nimi, zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia tych powikłań.
diagnostyka neurologiczna, historia szczepień, inaktywacja dopełniacza, kompleksy immunologiczne, leki przeciwzapalne, nadmierna immunizacja, nerwy obwodowe, obrzęk miejscowy, polineuropatia, powikłania neurologiczne, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja immunologiczna, reakcja zapalna, reakcje ogólnoustrojowe, schemat szczepień, szczepionka tężcowa adsorbowana, toksoid tężcowy, zaburzenia neurologiczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego i nie mniej niz 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
DT-Szczepionka błoniczo-tężcowa adsorbowana jest przeznaczona do czynnego uodparniania dzieci przeciwko błonicy i tężcowi, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do komponentu krztuścowego szczepionki DTP. Preparat ma postać mlecznej, kremowej zawiesiny, a jedna dawka (0,5 ml) zawiera minimum 30 j.m. toksoidu błoniczego oraz 40 j.m. toksoidu tężcowego, adsorbowanych na wodorotlenku glinu (zawartość glinu ≤ 0,7 mg). Szczepionka jest stosowana zarówno jako szczepienie podstawowe, jak i przypominające, zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych, zapewniając skuteczną ochronę immunologiczną u dzieci, które nie mogą otrzymać komponentu krztuścowego z powodu reakcji anafilaktycznych, encefalopatii lub ciężkich zaburzeń neurologicznych po wcześniejszym szczepieniu DTP.
błonica, błonica tężec krztusiec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, czynne uodparnianie, encefalopatia, encefalopatia postępująca, kalendarz szczepień, komponent krztuścowy, laseczka tężca, maczugowiec błonicy, profilaktyka chorób zakaźnych, Program Szczepień Ochronnych, reakcja anafilaktyczna, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka DTP, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zaburzenie neurologiczne - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Wskazania do stosowania
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowy składnik antygenowy bezkomórkowej szczepionki Adacel, występując w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W połączeniu z innymi antygenami krztuśca, takimi jak toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), fimbrie te wzmacniają immunogenność preparatu, co przekłada się na skuteczną profilaktykę krztuśca. Szczepionka jest adsorbowana na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺) na dawkę, co optymalizuje odpowiedź immunologiczną. Adacel jest wskazany do stosowania jako dawka przypominająca przeciw tężcowi, błonicy i krztuścowi u osób powyżej 4. roku życia, które przeszły szczepienie podstawowe, a szczególnie u kobiet w ciąży, gdzie zapewnia bierną ochronę noworodków i niemowląt poprzez transfer przeciwciał przez łożysko.
adhezja patogenu, antygen krztuścowy, bierna ochrona, błonica, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, odpowiedź immunologiczna, patogeneza zakażenia, pertaktyna, profilaktyka krztuśca, przeciwciała matczyne, szczepienie przypominające, szczepionka przeciw krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny antygen krztuśca w szczepionce Adacel Polio, obecne w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W szczepionkach zawierających fimbrie nie przeprowadza się klasycznych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż ich działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na bezpośrednim efekcie farmakologicznym. Fimbrie są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu, co umożliwia ich powolne uwalnianie i długotrwałą stymulację układu odpornościowego. W skład szczepionki wchodzą także inne antygeny krztuścowe: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, co umożliwia szeroką ochronę skojarzoną.
adjuwant, antygen krztuśca, badanie farmakokinetyczne, badanie immunogenności, działanie farmakologiczne, farmakokinetyka, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, interakcja z receptorem, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, oczyszczony antygen, odpowiedź humoralna, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź komórkowa, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, produkt immunologiczny, stymulacja układu odpornościowego, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ enzymatyczny - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Przeciwwskazania stosowania
Glutaraldehyd, stosowany jako środek inaktywujący lub konserwujący w procesie produkcji szczepionek, może występować w śladowych ilościach w preparacie TETRAXIM. Pomimo niskiego stężenia, obecność glutaraldehydu stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję. Szczepionka TETRAXIM zawiera jako składniki czynne: toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio typów 1, 2 i 3. Dodatkowo, preparat może zawierać śladowe ilości antybiotyków aminoglikozydowych (neomycyna, streptomycyna) oraz polipeptydowych (polimyksyna B), które również stanowią przeciwwskazanie u osób z nadwrażliwością na te substancje.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polipeptydowy, Bordetella pertussis, encefalopatia postępująca, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, konsultacja alergologiczna, neomycyna, polimyksyna B, reakcja nadwrażliwości, środek inaktywujący, streptomycyna, szczepionka, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka Tetraxim, test diagnostyczny, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wywiad alergologiczny, zaburzenia neurologiczne - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 2 – Wskazania do stosowania
Poliowirus typ 2, w postaci inaktywowanej i adsorbowanej na Al(OH)3 oraz AlPO4, stanowi kluczowy składnik szczepionki Boostrix Polio, stosowanej w dawce 0,5 ml zawierającej 8 jednostek antygenu D poliowirusa typu 2 (szczep MEF-1). Preparat jest przeznaczony do szczepień przypominających u osób powyżej 3. roku życia, zapewniając ochronę przed poliomyelitis wraz z innymi chorobami zakaźnymi, takimi jak błonica, tężec i krztusiec. Szczepionka jest produkowana na hodowli komórkowej VERO i zawiera również śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, kwasu para-aminobenzoesowego oraz fenyloalaniny, co wymaga uwagi przy kwalifikacji pacjentów z alergiami lub fenyloketonurią.
bierna ochrona niemowląt, choroba Heinego-Medina, fenyloketonuria, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, immunogenność, jednostka antygenu D, pertaktyna, poliomyelitis, poliowirus typu 2, serotyp poliowirusa, szczep Mahoney, szczep MEF-1, szczep Saukett, szczepienie przypominające, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest przeznaczona wyłącznie do stosowania w populacji pediatrycznej i zawiera toksoidy błoniczy (≥30 j.m.), tężcowy (≥40 j.m. w badaniu na świnkach morskich i ≥60 j.m. w badaniu na myszach białych) oraz inaktywowany szczep Bordetella pertussis (≥4 j.m.). Preparat występuje w postaci białej lub prawie białej zawiesiny do wstrzykiwań, adsorbowanej na wodorotlenku glinu uwodnionym (≤0,7 mg Al³⁺ na dawkę 0,5 ml), co zwiększa jego immunogenność. Ze względu na wskazania rejestracyjne, nie ma konieczności przekazywania informacji dotyczących wpływu szczepionki na płodność, ciążę czy laktację, gdyż nie jest ona stosowana u dorosłych, w tym kobiet ciężarnych i karmiących piersią.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac to adsorbowany preparat zawierający toksoid tężcowy (≥40 j.m.) oraz toksoid błoniczy (≥5 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺ na dawkę 0,5 ml). Toksoidy są inaktywowanymi formaldehydem toksynami bakteryjnymi z Clostridium tetani i Corynebacterium diphtheriae, które zachowują właściwości antygenowe, indukując swoistą odpowiedź immunologiczną oraz pamięć immunologiczną. Szczepionka jest przeznaczona do wywołania lub wzmocnienia czynnej odporności przeciw tężcowi i błonicy, szczególnie u osób dorosłych, z uwagi na zmniejszoną zawartość toksoidu błoniczego w porównaniu do szczepionek stosowanych u dzieci (DTP, DTPa, DT). Adiuwantem jest wodorotlenek glinu, który wzmacnia odpowiedź immunologiczną.
adiuwant szczepionkowy, badanie epidemiologiczne, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, Farmakopea Europejska, immunogenność, pamięć immunologiczna, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciało odpornościowe, schemat szczepień, swoiste przeciwciało, szczepionka adsorbowana, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, toksyna bakteryjna, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Wskazania do stosowania
Toksoid krztuścowy, będący inaktywowaną toksyną Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTaP i Tdap). Preparaty te różnią się zawartością toksoidu krztuścowego, która w szczepionkach do szczepień pierwotnych i uzupełniających (np. Tetraxim, Infanrix-IPV) wynosi 25 μg, natomiast w szczepionkach przypominających (np. Adacel, Boostrix) jest niższa i waha się od 2,5 μg do 20 μg. Szczepionki te zawierają również inne antygeny Bordetella pertussis, takie jak hemaglutynina włókienkowa (2,5–25 μg), pertaktyna (2,5–8 μg) oraz fimbrie typu 2 i 3 (obecne w wybranych preparatach). Wskazania do stosowania obejmują szczepienia pierwotne, uzupełniające i przypominające u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych, z uwzględnieniem specyfiki preparatu i wieku pacjenta.
antygen krztuśca, bierna ochrona niemowląt, Bordetella pertussis, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kalendarz szczepień, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepienie w ciąży, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DTaP, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – TyT – Szczepionka durowo-tężcowa szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka = 0,5 ml
Szczepionka TyT, zawierająca inaktywowane bakterie Salmonella typhi (5×10⁸ do 1×10⁹) oraz toksoid tężcowy (≥20 j.m. w dawce 0,5 ml), jest bezwzględnie przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na brak danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych okresach. Przed podaniem szczepionki lekarz powinien wykluczyć ciążę oraz zapytać o karmienie piersią, a także poinformować pacjentkę o przeciwwskazaniach i braku danych dotyczących wpływu szczepionki na płodność u kobiet i mężczyzn. Mimo że szczepionka zawiera inaktywowane składniki, jej stosowanie w tych grupach pozostaje niewskazane.
bakterie inaktywowane, dane kliniczne, dur brzuszny, karmienie piersią, kwalifikacja do szczepienia, płodność, profilaktyka duru brzusznego, przeciwwskazanie podczas laktacji, przeciwwskazanie w ciąży, Salmonella typhi, szczepionka durowo-tężcowa, szczepionka TyT, tężec, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Wodorotlenek glinu – Właściwości farmakodynamiczne
Wodorotlenek glinu pełni kluczową rolę jako adiuwant w szczepionkach, takich jak D-Szczepionka błonicza adsorbowana, Szczepionka tężcowa adsorbowana, NeisVac-C oraz Infanrix-IPV. Jego właściwości adsorpcyjne umożliwiają powolne uwalnianie antygenów (np. toksoidów błoniczego i tężcowego, polisacharydu Neisseria meningitidis grupy C), co zwiększa immunogenność i stymuluje silną odpowiedź immunologiczną. Badania kliniczne wykazały wysoką skuteczność immunologiczną: w przypadku NeisVac-C niemal 100% niemowląt i dzieci osiągnęło miano rSBA ≥ 1:8, a w grupie młodzieży 100% uzyskało ochronne miano przeciwciał. Szczepionka Infanrix-IPV wykazała ochronne miana przeciwciał u ≥ 99% pacjentów przeciwko błonicy, krztuścowi, tężcowi i poliowirusom. Odpowiedź immunologiczna utrzymuje się przez lata, co potwierdza długotrwałą skuteczność szczepień z użyciem wodorotlenku glinu jako adiuwanta.
choroba wrzodowa, dolny zwieracz przełyku, działanie cytoprotekcyjne, działanie ściągające, działanie zobojętniające, hemaglutynina włókienkowa, komórka prezentująca antygen, kwas solny, martwica błony śluzowej, meningokoki grupy C, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, pertaktyna, pH treści żołądkowej, poliowirus, prostaglandyny, refluks żołądkowo-przełykowy, test ELISA, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, właściwości adsorpcyjne, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio, będąca zawiesiną do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce o objętości 0,5 ml, nie wymaga oceny farmakokinetycznej zgodnie z wytycznymi dla produktów immunologicznych. Mechanizm działania opiera się na stymulacji układu immunologicznego do wytworzenia odpowiedzi przeciwko adsorbowanym antygenom, w tym toksoidowi błoniczemu (≥2 j.m.), toksoidowi tężcowemu (≥20 j.m.), antygenom Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 μg, hemaglutynina włókienkowa 8 μg, pertaktyna 2,5 μg) oraz inaktywowanym poliowirusom typów 1, 2 i 3 (odpowiednio 40, 8 i 32 jednostek antygenu D). Antygeny są adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym (0,3 mg Al³⁺) i fosforanie glinu (0,2 mg Al³⁺), co wzmacnia i wydłuża odpowiedź immunologiczną. Poliowirusy namnażane są w hodowli komórkowej VERO, co zapewnia wysoką jakość i bezpieczeństwo produktu.
ampułko-strzykawka, Bordetella pertussis, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kwas para-aminobenzoesowy, miano przeciwciał, neomycyna, ochrona immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, serokonwersja, seroprotekcja, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Act-HiB 10 mcg polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typ b skoniugowanego z 18-30 mcg toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Act-HIB, zawierająca 10 mikrogramów polisacharydu otoczkowego Haemophilus influenzae typu b skoniugowanego z 18-30 mikrogramami toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, jest przeznaczona głównie dla niemowląt i małych dzieci. Ze względu na profil farmakologiczny oraz grupę docelową, nie wykazuje wpływu na ośrodkowy układ nerwowy ani zdolności psychomotoryczne, co wyklucza jakikolwiek wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn. W Charakterystyce Produktu Leczniczego (sekcja 4.7) jednoznacznie określono, że kwestia ta „nie ma zastosowania”. Produkt zawiera śladowe ilości formaldehydu oraz mniej niż 23 mg sodu na dawkę, które nie wpływają na ww. zdolności.
Act-HIB, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, formaldehyd, Haemophilus influenzae, niemowlę, ośrodkowy układ nerwowy, polisacharyd otoczkowy, przeciwwskazanie do szczepienia, roztwór do wstrzykiwań, schemat szczepienia, szczepionka skoniugowana, toksoid tężcowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
TETRAXIM to adsorbowana szczepionka w formie białawo-mętnej zawiesiny do wstrzykiwań, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek antygenu D) i 3 (26 jednostek antygenu D). Składniki aktywne są adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺ w postaci wodorotlenku glinu. Produkt może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B) oraz 12,5 µg fenyloalaniny, co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią. Substancje pomocnicze obejmują formaldehyd, kwas octowy lub wodorotlenek sodu do regulacji pH, fenoksyetanol, bezwodny etanol oraz podłoże Hanksa 199 bez czerwieni fenolowej. Produkt dostępny jest w ampułko-strzykawkach o objętości 0,5 ml, w różnych wariantach opakowań, z lub bez dołączonych igieł.
ampułko-strzykawka, antygen Bordetella pertussis, dawka szczepionki, fenoksyetanol, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywacja toksyn bakteryjnych, krztusiec, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, proszek liofilizowany, rekonstytucja szczepionki, streptomycyna, szczepionka przeciw błonicy, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio inaktywowany, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fimbrie typu 2 i 3, będące antygenami krztuśca zawartymi w nowoczesnych szczepionkach bezkomórkowych, takich jak Adacel Polio, nie wykazują negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Szczepionka Adacel Polio zawiera 5 µg fimbrii typu 2 i 3, 2,5 µg toksoidu krztuścowego, 5 µg hemaglutyniny włókienkowej, 3 µg pertaktyny, a także toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy polio trzech typów. Żaden z tych składników nie wpływa istotnie na funkcje poznawcze, koncentrację, czas reakcji ani koordynację wzrokowo-ruchową, co potwierdza brak konieczności ograniczeń w prowadzeniu pojazdów po szczepieniu.
Adacel Polio, antygen krztuśca, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fimbria, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, koordynacja wzrokowo-ruchowa, pertaktyna, prowadzenie pojazdów mechanicznych, reakcja poszczepienna, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
W przypadku szczepionki DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowej adsorbowanej) nie stosuje się oceny właściwości farmakokinetycznych, co jest zgodne z charakterystyką produktów immunologicznych. Szczepionki nie podlegają typowym procesom farmakokinetycznym, takim jak wchłanianie, dystrybucja, metabolizm i wydalanie. Ich mechanizm działania polega na stymulacji układu odpornościowego do wytworzenia odpowiedzi immunologicznej przeciwko antygenom: toksoidowi błoniczemu, toksoidowi tężcowemu oraz inaktywowanym komórkom Bordetella pertussis.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix Polio to adsorbowana, bezkomórkowa, złożona szczepionka przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz poliomyelitis (inaktywowana). Każda dawka 0,5 ml zawiera: toksoid błoniczy ≥ 2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥ 20 j.m. (5 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Antygeny adsorbowane są na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanie glinu (0,2 mg Al³⁺). Wirusy polio namnażane są w hodowli komórkowej VERO, a szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny i polimyksyny. Zawartość kwasu para-aminobenzoesowego wynosi <0,07 ng, a fenyloalaniny 0,0298 µg na dawkę.
ampułko-strzykawka, Bordetella pertussis, chlorek sodu, ciało obce, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, guma butylowa, hemaglutynina włókienkowa, hodowla komórkowa VERO, inaktywowany poliowirus, kwas para-aminobenzoesowy, medium 199, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis inaktywowana, szczepionka dTpa-IPV, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek glinu, zatyczka tłoka, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM jest adsorbowaną na wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) wieloskładnikową szczepionką przeznaczoną do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca oraz poliomyelitis u niemowląt i dzieci od 2. miesiąca życia. Jedna dawka 0,5 ml zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥20 j.m. (30 Lf), toksoid tężcowy ≥40 j.m. (10 Lf), 25 µg toksoidu krztuścowego i hemaglutyniny włókienkowej oraz inaktywowane antygeny wirusa polio typów 1, 2 i 3 w ilościach odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D. Szczepionka zawiera bezkomórkowy składnik krztuścowy (aP), co zmniejsza ryzyko odczynów poszczepiennych w porównaniu do szczepionek pełnokomórkowych. Może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B oraz 12,5 µg fenyloalaniny na dawkę.
Bordetella pertussis, choroba Heinego-Medina, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, niepożądany odczyn poszczepienny, poliomyelitis, szczepienie pierwotne, szczepienie uzupełniające, szczepionka wieloskładnikowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd otoczkowy haemophilus influenzae typ b – Działania niepożądane
Polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b, stosowany w szczepionce Act-HIB, jest podawany w dawce 10 µg skoniugowanej z 18-30 µg toksoidu tężcowego na 0,5 ml. Szczepionka ta jest zazwyczaj podawana w skojarzeniu z innymi szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Badania kliniczne obejmujące ponad 7000 dzieci poniżej 2 lat wykazały, że profil bezpieczeństwa Act-HIB jest zbliżony do szczepionek DTP podawanych samodzielnie, z większością działań niepożądanych o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, pojawiających się w ciągu 6-24 godzin po szczepieniu. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje zapalne (ból, zaczerwienienie, obrzęk), gorączka, drażliwość oraz płacz, natomiast poważniejsze reakcje, takie jak natychmiastowe reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, krtani) czy drgawki, występują rzadko, ale wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
bezdech, drgawka gorączkowa, gorączka wysoka, Haemophilus influenzae typ b, inwazyjne zakażenie, nieutulony płacz, obrzęk kończyny, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, pokrzywka, polisacharyd otoczkowy, program szczepień, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, sinica, stan zapalny miejscowy, stwardnienie miejscowe, świąd, szczepionka Act-HIB, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wysypka uogólniona - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa szczepionki Pentaxim, zawierającej toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf) i tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny krztuśca, inaktywowane wirusy poliomyelitis oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b, wykazała brak istotnej toksyczności ostrej. Toksoidy poddane inaktywacji i adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺ wodorotlenku glinu uwodnionego zachowały właściwości immunogenne przy jednoczesnym bezpieczeństwie farmakokinetycznym. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz tolerancji miejscowej nie ujawniły znaczących działań niepożądanych, co potwierdza długoterminowe bezpieczeństwo stosowania szczepionki.
antygen krztuśca, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, inaktywowany wirus poliomyelitis, neomycyna, niepożądana reakcja miejscowa, polisacharyd Haemophilus influenzae, szczepionka Pentaxim, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, właściwość immunogenna, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka ADACEL POLIO, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.), antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 po 5 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, jest adsorbowaną zawiesiną na fosforanie glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al³⁺). Producent nie przeprowadził specyficznych badań oceniających wpływ preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jednak na podstawie profilu bezpieczeństwa i obserwacji klinicznych deklaruje brak istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne. W praktyce klinicznej lekarz powinien poinformować pacjenta o braku dedykowanych badań, ocenie klinicznej wskazującej na nieistotny wpływ oraz o możliwości indywidualnych reakcji organizmu, które mogą wymagać zachowania ostrożności w pierwszych godzinach po szczepieniu.
albumina surowicy bydlęcej, antygen krztuśca, błonica tężec krztusiec, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna B, poliomyelitis inaktywowany, reakcja alergiczna, streptomycyna, szczepionka ADACEL POLIO, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy