Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fumaran dimetylu, substancja czynna zawarta w produkcie JAXTERAN, wykazuje określone interakcje z innymi produktami leczniczymi, które należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych interakcji oraz zalecenia dotyczące jednoczesnego stosowania fumaranu dimetylu z innymi preparatami.¹

Interakcje z lekami immunomodulującymi i immunosupresyjnymi

Nie przeprowadzono formalnych badań dotyczących jednoczesnego stosowania fumaranu dimetylu z lekami przeciwnowotworowymi lub immunosupresyjnymi. Z tego powodu podczas równoczesnego stosowania tych leków konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i ścisłe monitorowanie pacjenta.²

Warto zauważyć, że w badaniach klinicznych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym, krótkotrwałe leczenie rzutów choroby przy użyciu dożylnych kortykosteroidów nie powodowało klinicznie istotnego zwiększenia częstości występowania infekcji u pacjentów otrzymujących fumaran dimetylu.³

W badaniach nie stwierdzono istotnych interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu a interferonem beta-1a (podawanym domięśniowo) oraz octanem glatirameru. Jednoczesne stosowanie tych produktów leczniczych, powszechnie używanych w terapii stwardnienia rozsianego, nie wpływało na profil farmakokinetyczny fumaranu dimetylu.⁴

Interakcje ze szczepionkami

Podczas terapii fumaranem dimetylu możliwe jest stosowanie szczepionek inaktywowanych zgodnie z krajowym kalendarzem szczepień.⁵

Badanie kliniczne przeprowadzone wśród 71 pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego wykazało, że pacjenci przyjmujący JAXTERAN 240 mg dwa razy na dobę przez co najmniej 6 miesięcy (n=38) oraz pacjenci przyjmujący niepegylowany interferon przez minimum 3 miesiące (n=33) wykazywali porównywalną odpowiedź immunologiczną na toksoid tężcowy (antygen przypominający) oraz skoniugowaną polisacharydową szczepionkę przeciwko meningokokom grupy C (neoantygen). Zaobserwowano natomiast różnice w odpowiedzi immunologicznej na różne serotypy nieskoniugowanej 23-walentnej polisacharydowej szczepionki przeciwko pneumokokom (antygen T-zależny).⁷

Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania żywych, atenuowanych szczepionek u pacjentów leczonych fumaranem dimetylu. Stosowanie żywych szczepionek może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zakażeń klinicznych, dlatego ich podawanie nie jest zalecane u pacjentów przyjmujących fumaran dimetylu, chyba że korzyści z zaszczepienia przewyższają potencjalne ryzyko związane ze szczepionką.⁸

Interakcje z kwasem acetylosalicylowym

Dane z badań przeprowadzonych z udziałem zdrowych ochotników sugerują, że zaczerwienienie skóry, będące częstym działaniem niepożądanym związanym ze stosowaniem produktu JAXTERAN, jest prawdopodobnie mediowane przez prostaglandynę.⁹

W dwóch badaniach z udziałem zdrowych ochotników wykazano, że podawanie 325 mg kwasu acetylosalicylowego bez powłoczki dojelitowej na 30 minut przed zastosowaniem fumaranu dimetylu (przez 4 dni w jednym badaniu i przez 4 tygodnie w drugim) nie wpływało na profil farmakokinetyczny fumaranu dimetylu. Należy jednak rozważyć potencjalne ryzyko związane z leczeniem kwasem acetylosalicylowym przed zastosowaniem go u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym przyjmujących fumaran dimetylu. Brak jest danych dotyczących długotrwałego (powyżej 4 tygodni) jednoczesnego stosowania kwasu acetylosalicylowego z fumaranem dimetylu.^{Interakcje z lekami nefrotoksycznymi}

Równoczesne stosowanie fumaranu dimetylu z produktami o działaniu nefrotoksycznym, takimi jak aminoglikozydy, leki moczopędne, niesteroidowe leki przeciwzapalne czy sole litu, może zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych ze strony nerek, w tym białkomoczu. Z tego względu podczas jednoczesnego stosowania tych leków wskazane jest regularne monitorowanie funkcji nerek.¹¹

Interakcje z produktami zawierającymi pochodne kwasu fumarowego

Podczas leczenia fumaranem dimetylu nie zaleca się jednoczesnego stosowania innych pochodnych kwasu fumarowego, zarówno podawanych miejscowo, jak i ogólnoustrojowo, ze względu na potencjalne ryzyko kumulacji działań niepożądanych.¹²

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Badania indukcji enzymu CYP przeprowadzone in vitro nie wykazały interakcji pomiędzy fumaranem dimetylu a doustnymi lekami antykoncepcyjnymi. Badania in vivo potwierdziły, że jednoczesne stosowanie fumaranu dimetylu i złożonych doustnych leków antykoncepcyjnych zawierających norgestymat i etynyloestradiol nie prowadziło do istotnych zmian w ekspozycji na te leki antykoncepcyjne.¹³

Chociaż nie przeprowadzono badań interakcji z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi zawierającymi inne progestageny, nie wydaje się, aby fumaran dimetylu wpływał na ekspozycję na te substancje.¹⁴

Metabolizm fumaranu dimetylu i potencjał interakcji

U ludzi fumaran dimetylu jest w znacznym stopniu metabolizowany przez esterazy zanim przedostanie się do krążenia ogólnego. Dalszy metabolizm odbywa się za pośrednictwem cyklu kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu cytochromu P450 (CYP). Badania in vitro blokowania i indukcji enzymu CYP, badanie p-glikoproteiny oraz badania wiązania fumaranu dimetylu i fumaranu monometylu (głównego metabolitu fumaranu dimetylu) z białkami, nie wykazały istotnego ryzyka interakcji lekowych.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Badania wykazały, że spożywanie umiarkowanych ilości alkoholu nie zmienia ekspozycji na fumaran dimetylu i nie wiąże się z nasileniem działań niepożądanych leku.¹⁶

Należy jednak unikać spożywania dużych ilości wysokoprocentowych napojów alkoholowych (zawierających ponad 30% alkoholu objętościowo) w ciągu godziny od przyjęcia produktu JAXTERAN. Alkohol spożywany w dużych ilościach może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego związanych z przyjmowaniem fumaranu dimetylu.¹⁷

Tabela interakcji lekowych z fumaranem dimetylu

Interakcje u dzieci i młodzieży

Istotne jest podkreślenie, że badania dotyczące interakcji fumaranu dimetylu przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. W związku z tym, stosując lek u dzieci i młodzieży, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na brak specyficznych danych dotyczących interakcji w tej grupie wiekowej.¹⁸