Dawkowanie i sposób podawania
Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) zawiera co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na wodorotlenku glinu. Podstawowy schemat szczepienia obejmuje trzy dawki podawane w odstępach: 0, 4-6 tygodni oraz 6-12 miesięcy, z minimalnym odstępem 4 tygodni między pierwszymi dwiema dawkami. Dla utrzymania ochrony konieczne są dawki przypominające co 10 lat. Szczepienie należy podawać głęboko podskórnie lub domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny lub przednioboczną część uda, unikając podania dożylnego, które jest przeciwwskazane. Płytkie podanie podskórne może skutkować powstaniem jałowego ropnia i niewystarczającym wchłanianiem toksoidu.

Pobierz ChPL PDF Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) – Zawiesina do wstrzykiwań – nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
  1. Dawkowanie i sposób podawania Szczepionki tężcowej adsorbowanej (T)
    1. Schemat szczepienia podstawowego
    2. Szczepienie przypominające
    3. Szczepienie osób zranionych (uodpornienie czynno-bierne)
    4. Sposób podawania szczepionki
    5. Zasady uodpornienia czynno-biernego
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. tężec
Substancja czynna
  1. toksoid tężcowy
Kategoria leku
  1. szczepionki

Dawkowanie i sposób podawania Szczepionki tężcowej adsorbowanej (T)

Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca toksoid tężcowy w ilości nie mniejszej niż 40 j.m. w jednej dawce (0,5 ml), adsorbowany na wodorotlenku glinu. Prawidłowe dawkowanie i sposób podania są kluczowe dla osiągnięcia odpowiedniej immunoprofilaktyki przeciwtężcowej.1

Schemat szczepienia podstawowego

Pełny cykl szczepienia podstawowego składa się z trzech dawek podawanych według schematu 0, 1, 6-12 miesiąc, co oznacza:

  • Pierwsza dawka w momencie rozpoczęcia szczepienia (0)
  • Druga dawka po upływie 4-6 tygodni od pierwszej dawki
  • Trzecia dawka uzupełniająca po 6-12 miesiącach od drugiego szczepienia

Należy bezwzględnie przestrzegać minimalnego odstępu między pierwszymi dwiema dawkami, który nie powinien być krótszy niż 4 tygodnie.2

Szczepienie przypominające

Po zakończeniu pełnego cyklu szczepienia podstawowego, dla utrzymania odpowiedniego poziomu przeciwciał ochronnych, należy podawać dawki przypominające:

  • Jedna dawka co 10 lat od ostatniego szczepienia

Regularne przyjmowanie dawek przypominających jest istotne dla zachowania długotrwałej ochrony przed tężcem.3

Szczepienie osób zranionych (uodpornienie czynno-bierne)

Postępowanie w przypadku zranienia wymaga szczególnej uwagi i uzależnione jest od historii szczepień pacjenta oraz od oceny ryzyka zakażenia tężcem. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania tężcowi u osób zranionych:4

Historia szczepień pacjenta Ryzyko niskie Ryzyko wysokie
Nieszczepieni lub niekompletnie szczepieni lub historia szczepień niepewna Należy zastosować szczepienie podstawowe według schematu: 0; 1; 6 miesiąc Należy zastosować szczepionkę jednocześnie z LIT – swoistą immunoglobuliną 250/500 j.m., następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego według schematu: 0; 1; 6 miesiąc
Szczepienie podstawowe lub przypominające, gdy od podania ostatniej dawki minęło ponad 10 lat Należy zastosować szczepionkę – jedna przypominająca dawka Należy zastosować szczepionkę (jedna przypominająca dawka) jednocześnie z LIT – swoistą immunoglobuliną 250/500 j.m.
Szczepienie podstawowe lub przypominające, gdy od podania ostatniej dawki minęło 5–10 lat Należy zastosować szczepionkę – jedna przypominająca dawka Należy zastosować szczepionkę (jedna przypominająca dawka) jednocześnie z LIT – swoistą immunoglobuliną 250/500 j.m.
Szczepienie podstawowe lub przypominające, gdy od podania ostatniej dawki minęło mniej niż 5 lat Nie należy stosować szczepionki Nie należy stosować szczepionki. W przypadku występowania szczególnie wysokiego ryzyka można zastosować szczepionkę – jedna przypominająca dawka

Powyższa tabela zawiera wytyczne umożliwiające lekarzowi podjęcie decyzji o zastosowaniu szczepionki przeciwtężcowej i ewentualnie swoistej immunoglobuliny (LIT) w sytuacjach zranienia, z uwzględnieniem historii szczepień pacjenta oraz ocenionego ryzyka zakażenia.5

Sposób podawania szczepionki

Szczepionkę tężcową adsorbowaną (T) należy podawać ściśle według następujących zasad:6

  • Droga podania: głęboko podskórnie lub domięśniowo
  • Dawka: 0,5 ml
  • Zalecane miejsce wstrzyknięcia: mięsień naramienny lub przednioboczna część uda

Przy podawaniu podskórnym szczególnie istotne jest, aby wstrzyknięcie było głębokie, gdyż zbyt płytkie podanie szczepionki może prowadzić do powstania jałowego ropnia oraz niewystarczającego wchłaniania toksoidu. Należy bezwzględnie przestrzegać zasady, że szczepionka nie może być podawana dożylnie.7

Zasady uodpornienia czynno-biernego

W przypadku konieczności jednoczesnego zastosowania szczepionki i immunoglobuliny tężcowej (uodpornienie czynno-bierne) należy przestrzegać następujących zasad:8

  1. Różne miejsca wstrzyknięcia: szczepionkę i immunoglobulinę należy podawać w różne miejsca ciała
  2. Oddzielne igły i strzykawki: dla każdego preparatu należy używać osobnej igły i strzykawki
  3. Zachowanie kolejności: najpierw należy podać szczepionkę, a następnie immunoglobulinę

Przestrzeganie powyższych zasad jest kluczowe, ponieważ wstrzyknięcie obu preparatów w to samo miejsce może znieść ich działanie, a podanie ich tą samą strzykawką prowadzi do osłabienia ich skuteczności immunologicznej.9

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl