Przeciwwskazania stosowania szczepionki tężcowej adsorbowanej. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Szczepionka tężcowa adsorbowana (T) jest produktem leczniczym zawierającym toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. w jednej dawce (0,5 ml), adsorbowany na wodorotlenku glinu uwodnionym. Jako preparat stosowany profilaktycznie, posiada ściśle określone przeciwwskazania, które powinny być bezwzględnie przestrzegane przez personel medyczny kwalifikujący pacjentów do szczepienia.¹

Nadwrażliwość na składniki szczepionki

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do podania Szczepionki tężcowej adsorbowanej jest nadwrażliwość na substancję czynną (toksoid tężcowy) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości na składniki szczepionki mogą prowadzić do poważnych powikłań, włącznie z reakcjami anafilaktycznymi zagrażającymi życiu pacjenta.²

Stany ostre z wysoką gorączką

Choroby w ostrej fazie przebiegające ze stanami gorączkowymi stanowią przeciwwskazanie do podania szczepionki tężcowej. Wprowadzenie antygenu szczepionkowego w trakcie infekcji z wysoką temperaturą ciała może nasilić objawy chorobowe oraz wpłynąć na obniżenie skuteczności szczepienia. W takich przypadkach zaleca się odroczenie szczepienia do czasu ustąpienia ostrych objawów chorobowych.³

Zaostrzenie chorób przewlekłych

Szczepionki tężcowej adsorbowanej nie należy podawać pacjentom z chorobami przewlekłymi w okresie zaostrzenia. Zaostrzenie chorób przewlekłych (np. astmy, cukrzycy, chorób autoimmunologicznych) może zwiększać ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz modyfikować odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Szczepienie należy przeprowadzić w okresie remisji lub stabilizacji choroby przewlekłej.⁴

Terapia kortykosteroidami

Leczenie dużymi dawkami kortykosteroidów jest przeciwwskazaniem do podania szczepionki tężcowej adsorbowanej. Kortykosteroidy stosowane w wysokich dawkach mają działanie immunosupresyjne, które może wpływać na obniżenie odpowiedzi immunologicznej na szczepienie, a tym samym zmniejszać jego skuteczność. Szczepienie przeciw tężcowi można przeprowadzić po zakończeniu terapii kortykosteroidami lub po redukcji dawki do poziomu, który nie wpływa znacząco na układ immunologiczny.⁵

Kiedy można przeprowadzić szczepienie odroczone

Należy pamiętać, że przeciwwskazania wymienione powyżej mają zwykle charakter czasowy. Szczepienie przeciw tężcowi przy użyciu Szczepionki tężcowej adsorbowanej można przeprowadzić:⁶

• Po ustąpieniu ostrych objawów chorobowych w przypadku infekcji przebiegających z gorączką
• Po stabilizacji stanu klinicznego u pacjentów z chorobami przewlekłymi
• Po zakończeniu leczenia kortykosteroidami lub po odpowiedniej redukcji dawki

Decyzja o kwalifikacji do szczepienia zawsze powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem aktualnego stanu zdrowia pacjenta oraz po dokładnej analizie potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z podaniem szczepionki.⁷