tężec

Tężec to ostra, potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Clostridium tetani, która produkuje silną neurotoksynę – tetanospazmininę. Bakteria występuje powszechnie w glebie, kurzu i odchodach zwierząt, a do organizmu człowieka dostaje się najczęściej przez zanieczyszczone rany, szczególnie głębokie, kłute lub oparzenia.

Neurotoksyna tężcowa blokuje uwalnianie neuroprzekaźników hamujących w rdzeniu kręgowym i pniu mózgu, co prowadzi do charakterystycznych objawów: nadmiernego napięcia mięśni szkieletowych, bolesnych skurczów oraz szczękościsku (trismus). Choroba może postępować do uogólnionych skurczów (opisywanych jako opistotonus), zaburzeń autonomicznych oraz niewydolności oddechowej.

Profilaktyka tężca opiera się na szczepieniach ochronnych, które są wysoce skuteczne. W przypadku zranienia u osób niezaszczepionych lub z niepełnym statusem szczepień stosuje się immunoglobulinę przeciwtężcową oraz antybiotykoterapię. Leczenie rozwiniętego tężca wymaga intensywnej opieki medycznej, obejmującej podanie immunoglobuliny, antybiotyków, leków zwiotczających mięśnie, wspomagania oddychania oraz leczenia objawowego.

Mimo dostępności skutecznych metod profilaktyki, tężec pozostaje istotnym problemem zdrowotnym w krajach rozwijających się, gdzie dostęp do szczepień jest ograniczony. Śmiertelność w nieleczonych przypadkach może sięgać 100%, a nawet przy intensywnym leczeniu wynosi 10-20%, co podkreśla znaczenie profilaktyki pierwotnej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl