sulfonamid

Sulfonamidy to grupa antybiotyków bakteriostatycznych, które działają poprzez hamowanie syntezy kwasu foliowego, niezbędnego do produkcji DNA bakteryjnego. Ich mechanizm działania polega na kompetycyjnym hamowaniu enzymu syntetazy dihydropteroinowej, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy kwasów nukleinowych i białek w komórkach bakteryjnych.

W praktyce klinicznej sulfonamidy stosowane są w leczeniu zakażeń układu moczowego, niektórych infekcji przewodu pokarmowego oraz w terapii toksoplazmozy. Często występują w połączeniu z trimetoprimem (ko-trimoksazol), co zwiększa ich skuteczność poprzez blokowanie dwóch kolejnych etapów syntezy kwasu foliowego.

Działania niepożądane sulfonamidów obejmują reakcje alergiczne (od wysypki po zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, fototoksyczność oraz hemolizę u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Ważnym aspektem bezpieczeństwa jest również możliwość krystalizacji w kwaśnym moczu, co wymaga odpowiedniego nawodnienia pacjenta podczas terapii.

Ze względu na narastającą oporność bakterii oraz dostępność nowszych antybiotyków o lepszym profilu bezpieczeństwa, zastosowanie sulfonamidów jako leków pierwszego wyboru jest obecnie ograniczone, jednak nadal pozostają istotną opcją terapeutyczną w wybranych sytuacjach klinicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl