Interakcje leku
Gliclada 90 mg

Gliklazyd w dawce 90 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do istotnych zaburzeń glikemii, w tym hipoglikemii, hiperglikemii oraz dysglikemii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie gliklazydu z mikonazolem (ogólnie lub w postaci żelu do jamy ustnej) oraz alkoholem, które znacząco nasilają działanie hipoglikemizujące, zwiększając ryzyko ciężkiej hipoglikemii, nawet ze śpiączką hipoglikemiczną. Fenylbutazon, poprzez wypieranie gliklazydu z połączeń z białkami osocza i zmniejszenie jego wydalania, również nasila efekt hipoglikemizujący, co wymaga rozważenia alternatywnych leków przeciwzapalnych lub dostosowania dawki gliklazydu. Ponadto, inne leki przeciwcukrzycowe, beta-blokery, flukonazol, inhibitory ACE, inhibitory MAO, sulfonamidy, klarytromycyna oraz NLPZ mogą nasilać działanie hipoglikemizujące gliklazydu, co wymaga monitorowania glikemii i ostrożności w terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas stosowania gliklazydu (Gliclada, 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) należy uwzględnić szereg istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka hipoglikemii, hiperglikemii lub dysglikemii, w zależności od zastosowanego leku.1

Produkty zwiększające ryzyko hipoglikemii

Istnieje szereg leków, które nasilają hipoglikemizujące działanie gliklazydu poprzez różne mechanizmy, takie jak wypieranie z połączeń z białkami osocza, zmniejszenie metabolizmu lub wydalania, czy też bezpośrednie wzmocnienie działania hipoglikemizującego.2

Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne

Mikonazol (stosowany ogólnie, żel do stosowania w jamie ustnej) – znacząco nasila działanie hipoglikemizujące gliklazydu, co może skutkować wystąpieniem objawów hipoglikemii, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do śpiączki hipoglikemicznej.3

Niezalecane stosowanie jednoczesne

  • Fenylbutazon (stosowany ogólnie) – nasila działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika poprzez rozerwanie połączeń z białkami osocza i/lub zmniejszenie ich wydalania. Zaleca się zastosowanie alternatywnego leku przeciwzapalnego. Jeśli stosowanie fenylbutazonu jest konieczne, należy poinformować pacjenta o ryzyku i podkreślić istotność samokontroli. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu w trakcie i po zakończeniu leczenia fenylbutazonem.4

Stosowanie jednoczesne z ostrożnością

Nasilenie działania hipoglikemizującego, a w niektórych przypadkach hipoglikemia, może wystąpić podczas jednoczesnego stosowania następujących produktów:5

Produkty zwiększające stężenie glukozy we krwi

Niektóre leki mogą wykazywać działanie przeciwstawne do gliklazydu, prowadząc do zwiększenia stężenia glukozy we krwi.6

Niezalecane stosowanie jednoczesne

Danazol – wykazuje działanie diabetogenne. Jeżeli zastosowania danazolu nie można uniknąć, pacjenta należy poinformować o ryzyku i podkreślić znaczenie regularnej kontroli stężenia glukozy we krwi i w moczu. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu w trakcie i po zakończeniu leczenia danazolem.7

Stosowanie jednoczesne z ostrożnością

  • Chlorpromazyna (lek neuroleptyczny) – w dużych dawkach (>100 mg/dobę) zwiększa stężenie glukozy we krwi poprzez zmniejszenie wydzielania insuliny. Należy poinformować pacjenta o konieczności monitorowania stężenia glukozy we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu podczas i po zakończeniu leczenia chlorpromazyną. 100 mg/dobę) zwiększają stężenie glukozy we krwi (zmniejszenie wydzielania insuliny). Należy uprzedzić pacjenta i podkreślić znaczenie monitorowania stężenia glukozy we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawki przeciwcukrzycowej substancji czynnej podczas i po zakończeniu leczenia lekiem neuroleptycznym.”>8
  • Glikokortykosteroidy (podane ogólnie i miejscowo: preparaty dostawowe, na skórę i doodbytnicze) oraz tetrakozaktyd – zwiększają stężenie glukozy we krwi z możliwością wystąpienia kwasicy ketonowej poprzez zmniejszenie tolerancji na węglowodany. Należy poinformować pacjenta o znaczeniu monitorowania glikemii, szczególnie na początku leczenia. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu podczas leczenia glikokortykosteroidami i po jego zakończeniu.9
  • Rytodryna, salbutamol, terbutalina (podawane dożylnie) – zwiększają stężenie glukozy we krwi w związku z pobudzeniem receptorów beta-2. Należy podkreślić znaczenie monitorowania glikemii. W razie konieczności należy rozważyć insulinoterapię.10
  • Preparaty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum) – zmniejszają ekspozycję na gliklazyd. Istotne jest regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi.11

Produkty powodujące dysglikemie

Niektóre produkty lecznicze mogą powodować zaburzenia kontroli glikemii, prowadząc do dysglikemii (nieprawidłowych wahań stężenia glukozy we krwi).12

Stosowanie jednoczesne z ostrożnością

Fluorochinolony – w przypadku równoczesnego stosowania gliklazydu i antybiotyków z grupy fluorochinolonów pacjent powinien być poinformowany o ryzyku dysglikemii, a lekarz powinien monitorować stężenie glukozy we krwi.13

Stosowanie jednoczesne po rozważeniu ryzyka

Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – pochodne sulfonylomocznika, w tym gliklazyd, mogą nasilać działanie przeciwzakrzepowe podczas jednoczesnego leczenia. Może być konieczna modyfikacja dawki leku przeciwzakrzepowego.14

Interakcje z alkoholem

Alkohol wchodzi w istotne interakcje z gliklazydem, które mogą stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta z cukrzycą. Mechanizm tej interakcji opiera się głównie na blokowaniu przez alkohol fizjologicznych reakcji kompensacyjnych organizmu na hipoglikemię.15

Mechanizm interakcji z alkoholem

Alkohol nasila działanie hipoglikemizujące gliklazydu poprzez blokowanie reakcji kompensacyjnych organizmu na spadek poziomu glukozy. W warunkach normalnych, gdy stężenie glukozy we krwi spada, wątroba uwalnia zmagazynowaną glukozę (glikogenoliza) i produkuje nową glukozę (glukoneogeneza). Alkohol hamuje te procesy, uniemożliwiając organizmowi skuteczną odpowiedź na hipoglikemię.16

Skutki interakcji z alkoholem

Konsekwencje jednoczesnego stosowania gliklazydu i alkoholu mogą być poważne, łącznie z ryzykiem wystąpienia ciężkiej hipoglikemii prowadzącej nawet do śpiączki hipoglikemicznej. Jest to stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.17

Zalecenia dotyczące alkoholu

Ze względu na poważne ryzyko związane z interakcją gliklazydu z alkoholem, zaleca się całkowite unikanie spożywania alkoholu oraz leków zawierających alkohol (np. niektóre syropy przeciwkaszlowe, krople) podczas terapii gliklazydem. Należy szczególnie podkreślić to zalecenie podczas edukacji pacjenta.18

Tabela interakcji z gliklazydem

Produkt leczniczy/substancja Typ interakcji Mechanizm interakcji Postępowanie Poziom ważności
Mikonazol (ogólnie, żel do jamy ustnej) Nasilenie działania hipoglikemizującego Hamowanie metabolizmu gliklazydu Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne Bardzo wysoki
Alkohol Nasilenie działania hipoglikemizującego Blokowanie reakcji kompensacyjnych Stosowanie jednoczesne niezalecane, całkowite unikanie alkoholu Bardzo wysoki
Fenylbutazon (ogólnie) Nasilenie działania hipoglikemizującego Wypieranie z połączeń z białkami, zmniejszenie wydalania Stosowanie jednoczesne niezalecane, rozważyć inny lek przeciwzapalny Wysoki
Danazol Zwiększenie stężenia glukozy Działanie diabetogenne Stosowanie jednoczesne niezalecane Wysoki
Chlorpromazyna (>100 mg/dobę) Zwiększenie stężenia glukozy Zmniejszenie wydzielania insuliny Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
Glikokortykosteroidy Zwiększenie stężenia glukozy Zmniejszona tolerancja węglowodanów Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Wysoki
Beta-2-mimetyki (rytodryna, salbutamol, terbutalina i.v.) Zwiększenie stężenia glukozy Pobudzenie receptorów beta-2 Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
Preparaty dziurawca Zmniejszenie ekspozycji na gliklazyd Indukcja enzymów metabolizujących Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
Fluorochinolony Ryzyko dysglikemii Wpływ na wydzielanie insuliny Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) Nasilenie działania przeciwzakrzepowego Wypieranie z połączeń z białkami, hamowanie metabolizmu Rozważyć ryzyko, dostosować dawkę leku przeciwzakrzepowego Średni
Inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, metformina, inhibitory DPP-4, agoniści GLP-1) Nasilenie działania hipoglikemizującego Addytywne działanie hipoglikemizujące Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
Beta-blokery Nasilenie działania hipoglikemizującego, maskowanie objawów hipoglikemii Blokowanie reakcji adrenergicznej, hamowanie glikogenolizy Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
Inhibitory ACE (kaptopryl, enalapryl) Nasilenie działania hipoglikemizującego Poprawa wrażliwości na insulinę Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Niski do średniego
Flukonazol Nasilenie działania hipoglikemizującego Hamowanie metabolizmu gliklazydu Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii Średni
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl