Interakcje leku
Gliclada 90 mg
Gliklazyd w dawce 90 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do istotnych zaburzeń glikemii, w tym hipoglikemii, hiperglikemii oraz dysglikemii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie gliklazydu z mikonazolem (ogólnie lub w postaci żelu do jamy ustnej) oraz alkoholem, które znacząco nasilają działanie hipoglikemizujące, zwiększając ryzyko ciężkiej hipoglikemii, nawet ze śpiączką hipoglikemiczną. Fenylbutazon, poprzez wypieranie gliklazydu z połączeń z białkami osocza i zmniejszenie jego wydalania, również nasila efekt hipoglikemizujący, co wymaga rozważenia alternatywnych leków przeciwzapalnych lub dostosowania dawki gliklazydu. Ponadto, inne leki przeciwcukrzycowe, beta-blokery, flukonazol, inhibitory ACE, inhibitory MAO, sulfonamidy, klarytromycyna oraz NLPZ mogą nasilać działanie hipoglikemizujące gliklazydu, co wymaga monitorowania glikemii i ostrożności w terapii.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Produkty zwiększające ryzyko hipoglikemii
- Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne
- Niezalecane stosowanie jednoczesne
- Stosowanie jednoczesne z ostrożnością
- Produkty zwiększające stężenie glukozy we krwi
- Niezalecane stosowanie jednoczesne
- Stosowanie jednoczesne z ostrożnością
- Produkty powodujące dysglikemie
- Stosowanie jednoczesne z ostrożnością
- Stosowanie jednoczesne po rozważeniu ryzyka
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji z gliklazydem
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Podczas stosowania gliklazydu (Gliclada, 90 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) należy uwzględnić szereg istotnych interakcji z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka hipoglikemii, hiperglikemii lub dysglikemii, w zależności od zastosowanego leku.1
Produkty zwiększające ryzyko hipoglikemii
Istnieje szereg leków, które nasilają hipoglikemizujące działanie gliklazydu poprzez różne mechanizmy, takie jak wypieranie z połączeń z białkami osocza, zmniejszenie metabolizmu lub wydalania, czy też bezpośrednie wzmocnienie działania hipoglikemizującego.2
Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne
Mikonazol (stosowany ogólnie, żel do stosowania w jamie ustnej) – znacząco nasila działanie hipoglikemizujące gliklazydu, co może skutkować wystąpieniem objawów hipoglikemii, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do śpiączki hipoglikemicznej.3
Niezalecane stosowanie jednoczesne
- Fenylbutazon (stosowany ogólnie) – nasila działanie hipoglikemizujące pochodnych sulfonylomocznika poprzez rozerwanie połączeń z białkami osocza i/lub zmniejszenie ich wydalania. Zaleca się zastosowanie alternatywnego leku przeciwzapalnego. Jeśli stosowanie fenylbutazonu jest konieczne, należy poinformować pacjenta o ryzyku i podkreślić istotność samokontroli. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu w trakcie i po zakończeniu leczenia fenylbutazonem.4
Stosowanie jednoczesne z ostrożnością
Nasilenie działania hipoglikemizującego, a w niektórych przypadkach hipoglikemia, może wystąpić podczas jednoczesnego stosowania następujących produktów:5
- Inne leki przeciwcukrzycowe: insulina, akarboza, metformina, tiazolidynediony, inhibitory peptydazy dipeptydylowej IV, agoniści receptora GLP-1
- Leki blokujące receptory adrenergiczne (beta-blokery)
- Flukonazol (lek przeciwgrzybiczy)
- Inhibitory konwertazy angiotensyny: kaptopryl, enalapryl
- Leki blokujące receptory H2 (stosowane w leczeniu choroby wrzodowej)
- Inhibitory MAO (leki przeciwdepresyjne)
- Sulfonamidy (antybiotyki)
- Klarytromycyna (antybiotyk makrolidowy)
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)
Produkty zwiększające stężenie glukozy we krwi
Niektóre leki mogą wykazywać działanie przeciwstawne do gliklazydu, prowadząc do zwiększenia stężenia glukozy we krwi.6
Niezalecane stosowanie jednoczesne
Danazol – wykazuje działanie diabetogenne. Jeżeli zastosowania danazolu nie można uniknąć, pacjenta należy poinformować o ryzyku i podkreślić znaczenie regularnej kontroli stężenia glukozy we krwi i w moczu. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu w trakcie i po zakończeniu leczenia danazolem.7
Stosowanie jednoczesne z ostrożnością
- Chlorpromazyna (lek neuroleptyczny) – w dużych dawkach (>100 mg/dobę) zwiększa stężenie glukozy we krwi poprzez zmniejszenie wydzielania insuliny. Należy poinformować pacjenta o konieczności monitorowania stężenia glukozy we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu podczas i po zakończeniu leczenia chlorpromazyną. 100 mg/dobę) zwiększają stężenie glukozy we krwi (zmniejszenie wydzielania insuliny). Należy uprzedzić pacjenta i podkreślić znaczenie monitorowania stężenia glukozy we krwi. Może być konieczne dostosowanie dawki przeciwcukrzycowej substancji czynnej podczas i po zakończeniu leczenia lekiem neuroleptycznym.”>8
- Glikokortykosteroidy (podane ogólnie i miejscowo: preparaty dostawowe, na skórę i doodbytnicze) oraz tetrakozaktyd – zwiększają stężenie glukozy we krwi z możliwością wystąpienia kwasicy ketonowej poprzez zmniejszenie tolerancji na węglowodany. Należy poinformować pacjenta o znaczeniu monitorowania glikemii, szczególnie na początku leczenia. Może być konieczne dostosowanie dawki gliklazydu podczas leczenia glikokortykosteroidami i po jego zakończeniu.9
- Rytodryna, salbutamol, terbutalina (podawane dożylnie) – zwiększają stężenie glukozy we krwi w związku z pobudzeniem receptorów beta-2. Należy podkreślić znaczenie monitorowania glikemii. W razie konieczności należy rozważyć insulinoterapię.10
- Preparaty zawierające ziele dziurawca (Hypericum perforatum) – zmniejszają ekspozycję na gliklazyd. Istotne jest regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi.11
Produkty powodujące dysglikemie
Niektóre produkty lecznicze mogą powodować zaburzenia kontroli glikemii, prowadząc do dysglikemii (nieprawidłowych wahań stężenia glukozy we krwi).12
Stosowanie jednoczesne z ostrożnością
Fluorochinolony – w przypadku równoczesnego stosowania gliklazydu i antybiotyków z grupy fluorochinolonów pacjent powinien być poinformowany o ryzyku dysglikemii, a lekarz powinien monitorować stężenie glukozy we krwi.13
Stosowanie jednoczesne po rozważeniu ryzyka
Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – pochodne sulfonylomocznika, w tym gliklazyd, mogą nasilać działanie przeciwzakrzepowe podczas jednoczesnego leczenia. Może być konieczna modyfikacja dawki leku przeciwzakrzepowego.14
Interakcje z alkoholem
Alkohol wchodzi w istotne interakcje z gliklazydem, które mogą stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta z cukrzycą. Mechanizm tej interakcji opiera się głównie na blokowaniu przez alkohol fizjologicznych reakcji kompensacyjnych organizmu na hipoglikemię.15
Mechanizm interakcji z alkoholem
Alkohol nasila działanie hipoglikemizujące gliklazydu poprzez blokowanie reakcji kompensacyjnych organizmu na spadek poziomu glukozy. W warunkach normalnych, gdy stężenie glukozy we krwi spada, wątroba uwalnia zmagazynowaną glukozę (glikogenoliza) i produkuje nową glukozę (glukoneogeneza). Alkohol hamuje te procesy, uniemożliwiając organizmowi skuteczną odpowiedź na hipoglikemię.16
Skutki interakcji z alkoholem
Konsekwencje jednoczesnego stosowania gliklazydu i alkoholu mogą być poważne, łącznie z ryzykiem wystąpienia ciężkiej hipoglikemii prowadzącej nawet do śpiączki hipoglikemicznej. Jest to stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.17
Zalecenia dotyczące alkoholu
Ze względu na poważne ryzyko związane z interakcją gliklazydu z alkoholem, zaleca się całkowite unikanie spożywania alkoholu oraz leków zawierających alkohol (np. niektóre syropy przeciwkaszlowe, krople) podczas terapii gliklazydem. Należy szczególnie podkreślić to zalecenie podczas edukacji pacjenta.18
Tabela interakcji z gliklazydem
| Produkt leczniczy/substancja | Typ interakcji | Mechanizm interakcji | Postępowanie | Poziom ważności |
|---|---|---|---|---|
| Mikonazol (ogólnie, żel do jamy ustnej) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Hamowanie metabolizmu gliklazydu | Przeciwwskazane stosowanie jednoczesne | Bardzo wysoki |
| Alkohol | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Blokowanie reakcji kompensacyjnych | Stosowanie jednoczesne niezalecane, całkowite unikanie alkoholu | Bardzo wysoki |
| Fenylbutazon (ogólnie) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Wypieranie z połączeń z białkami, zmniejszenie wydalania | Stosowanie jednoczesne niezalecane, rozważyć inny lek przeciwzapalny | Wysoki |
| Danazol | Zwiększenie stężenia glukozy | Działanie diabetogenne | Stosowanie jednoczesne niezalecane | Wysoki |
| Chlorpromazyna (>100 mg/dobę) | Zwiększenie stężenia glukozy | Zmniejszenie wydzielania insuliny | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
| Glikokortykosteroidy | Zwiększenie stężenia glukozy | Zmniejszona tolerancja węglowodanów | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Wysoki |
| Beta-2-mimetyki (rytodryna, salbutamol, terbutalina i.v.) | Zwiększenie stężenia glukozy | Pobudzenie receptorów beta-2 | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
| Preparaty dziurawca | Zmniejszenie ekspozycji na gliklazyd | Indukcja enzymów metabolizujących | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
| Fluorochinolony | Ryzyko dysglikemii | Wpływ na wydzielanie insuliny | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
| Leki przeciwzakrzepowe (warfaryna) | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Wypieranie z połączeń z białkami, hamowanie metabolizmu | Rozważyć ryzyko, dostosować dawkę leku przeciwzakrzepowego | Średni |
| Inne leki przeciwcukrzycowe (insulina, metformina, inhibitory DPP-4, agoniści GLP-1) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Addytywne działanie hipoglikemizujące | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
| Beta-blokery | Nasilenie działania hipoglikemizującego, maskowanie objawów hipoglikemii | Blokowanie reakcji adrenergicznej, hamowanie glikogenolizy | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
| Inhibitory ACE (kaptopryl, enalapryl) | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Poprawa wrażliwości na insulinę | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Niski do średniego |
| Flukonazol | Nasilenie działania hipoglikemizującego | Hamowanie metabolizmu gliklazydu | Stosowanie z ostrożnością, monitorowanie glikemii | Średni |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania