rumień
Rumień (erythema) to zaczerwienienie skóry spowodowane rozszerzeniem naczyń krwionośnych w jej obrębie. Jest jednym z podstawowych objawów stanu zapalnego skóry i może występować w przebiegu wielu chorób dermatologicznych, a także jako reakcja na czynniki zewnętrzne.
Klinicznie rumień objawia się jako różowe lub czerwone zabarwienie skóry, które blednie pod wpływem ucisku. Może być zlokalizowany (miejscowy) lub uogólniony (obejmujący rozległe obszary ciała). W zależności od przyczyny, rumień może towarzyszyć mu świąd, ból, obrzęk, złuszczanie naskórka lub inne objawy.
Przyczyny rumienia są zróżnicowane i obejmują: reakcje alergiczne, infekcje (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty, rumień wielopostaciowy), ekspozycję na promieniowanie UV (rumień słoneczny), działanie wysokiej temperatury, kontakt z substancjami drażniącymi, a także schorzenia ogólnoustrojowe.
Diagnostyka rumienia opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach dodatkowych, które pomagają ustalić przyczynę zaczerwienienia. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową i może obejmować leki przeciwzapalne, przeciwalergiczne, immunosupresyjne lub antybiotyki, w zależności od etiologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Myconafine 1% 10 mg/g (1%)
Myconafine 1% krem zawiera terbinafinę chlorowodorek w stężeniu 10 mg/g (1%) i jest stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry. Działania niepożądane związane z aplikacją kremu dotyczą głównie skóry i tkanki podskórnej, z częstością występowania obejmującą łuszczenie naskórka i świąd (często), zmiany skórne, strupy, zaburzenia pigmentacji, rumień oraz uczucie pieczenia (niezbyt często), a także suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry i egzemę (rzadko). W miejscu aplikacji mogą pojawić się również ból i podrażnienie (niezbyt często), a w rzadkich przypadkach nasilenie objawów grzybicy. Reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, występują z częstością nieznaną i wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Podrażnienie oka może wystąpić rzadko w przypadku przypadkowego kontaktu kremu z tkanką oka.
działanie niepożądane, egzema, grzybica, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczenie naskórka, łuszczenie skóry, monitorowanie, nasilenie grzybicy, podrażnienie oka, produkt leczniczy, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, strup, suchość skóry, świąd, terbinafina chlorowodorek, uczucie pieczenia, wysypka, zaburzenie ogólne, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Caspofungin Zentiva 50 mg
Produkt leczniczy Caspofungin Zentiva, zawierający 50 mg kaspofunginy w postaci kaspofunginy octanu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakąkolwiek substancję pomocniczą preparatu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu w celu identyfikacji ewentualnych reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z historią nadwrażliwości na echinokandyny. Po odtworzeniu w 10,5 ml wody do wstrzykiwań, uzyskuje się koncentrat o stężeniu 5,2 mg kaspofunginy w 1 ml roztworu, który podaje się dożylnie w formie infuzji.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gripp-Heel –
Tabletki Gripp-Heel to lek homeopatyczny zawierający substancje czynne w rozcieńczeniach: Aconitum napellus D4 (120 mg), Bryonia D4 (60 mg), Lachesis mutus D12 (60 mg), Eupatorium perfoliatum D3 (30 mg) oraz Phosphorus D5 (30 mg). W trakcie stosowania leku odnotowano bardzo rzadkie działania niepożądane, głównie przemijające reakcje skórne takie jak wysypka, świąd czy rumień, które ustępowały samoistnie. Profil bezpieczeństwa Gripp-Heel jest korzystny, jednak lekarze powinni być świadomi możliwości wystąpienia tych objawów i odpowiednio informować pacjentów.
Ważne jest systematyczne zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. +48 22 49-21-301, faks +48 22 49-21-309, zgłoszenia online: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu. Monitorowanie to umożliwia bieżącą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania Gripp-Heel, co jest kluczowe ze względu na charakter homeopatyczny preparatu i ograniczoną liczbę zgłaszanych działań niepożądanych.
aconitum napellus, Bryonia, działanie niepożądane, Eupatorium perfoliatum, Gripp-Heel, Lachesis mutus, lek homeopatyczny, manifestacja dermatologiczna, monitorowanie bezpieczeństwa leku, monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych, Phosphorus, profil bezpieczeństwa, reakcja skórna, rozcieńczenie homeopatyczne, rumień, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, świąd, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wysypka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Propolisol
Przed zastosowaniem preparatu Propolisol w formie płynu do natryskiwania na skórę, kluczowe jest przeprowadzenie testu uczuleniowego, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na produkty pszczele (miód, pyłek kwiatowy, mleczko pszczele). Test polega na aplikacji niewielkiej ilości preparatu na skórę w zgięciu łokciowym i obserwacji przez 3-24 godziny pod kątem objawów nadwrażliwości, takich jak obrzęk, rumień czy świąd. W przypadku pozytywnego wyniku testu lub wystąpienia reakcji alergicznej podczas terapii, należy natychmiast przerwać stosowanie preparatu, aby uniknąć nasilenia objawów i poważniejszych reakcji alergicznych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gliclazide Medreg 30 mg
Gliklazyd, jako pochodna sulfonylomocznika, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstszą i klinicznie najistotniejszą jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują szeroki zakres symptomów neuropsychiatrycznych (np. ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki), kardiologicznych (bradykardia, tachykardia, dławica piersiowa) oraz objawów ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty). Leczenie wymaga natychmiastowego podania węglowodanów, przy czym sztuczne słodziki są nieskuteczne. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Inne często obserwowane działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka), które można ograniczyć przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Rzadziej występują zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, granulocytopenia, a bardzo rzadko agranulocytoza, pancytopenia czy niedokrwistość hemolityczna, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
afazja, agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń krwionośnych, ból głowy, bradykardia, cholestaza, depresja, dławica piersiowa, drgawki, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, rumień, śpiączka, splątanie, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka plamkowo-grudkowa, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybiec pierścieniowy – Zapobieganie i profilaktyka
Grzybień pierścieniowy (Granuloma annulare) to przewlekłe, łagodne schorzenie skóry, najczęściej dotykające dzieci i młodych dorosłych, charakteryzujące się samoistnym ustępowaniem zmian u około 50% pacjentów w ciągu 2 lat, choć możliwe są nawroty. Nie istnieją potwierdzone metody profilaktyki pierwotnej, jednak zaleca się unikanie urazów skóry, ochronę przed promieniowaniem UV oraz wzmacnianie układu odpornościowego. W profilaktyce wtórnej kluczowe są regularne konsultacje dermatologiczne, indywidualny plan leczenia oraz monitorowanie skuteczności terapii, co pozwala na wczesne wykrycie i kontrolę nawrotów. Leczenie miejscowe obejmuje stosowanie kortykosteroidów o dużej sile działania oraz doogniskowe iniekcje, choć ich efektywność bywa ograniczona.
badanie krwi, choroba współistniejąca, cytokina, działanie niepożądane, fototerapia, fototerapia UVB, granuloma annulare, hydroksychlorochina, iniekcja kortykosteroidu, interakcja lekowa, izotretynoina, konsultacja dermatologiczna, kortykosteroid miejscowy, lek ogólnoustrojowy, limfoproliferacja, łuszczyca, metotreksat, odpowiedź immunologiczna, oparzenie słoneczne, remisja, rumień, schorzenie skóry, terapia PUVA, uraz skóry - Leksykon substancji czynnych
Babka lancetowata – Działania niepożądane
Babka lancetowata (Plantago lanceolata L.) jest szeroko stosowana w preparatach o działaniu przeciwzapalnym, łagodzącym podrażnienia błony śluzowej górnych dróg oddechowych oraz wykrztuśnym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje nadwrażliwości, które mogą obejmować od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, zwłaszcza u pacjentów z atopią. W preparatach złożonych, takich jak Padma 28 Formuła, zgłaszano niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100 przypadków) zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym niestrawność, nudności, zgagę i biegunkę. Preparaty immunoterapeutyczne zawierające alergeny babki lancetowatej (np. Catalet C, Perosall C) mogą wywoływać reakcje miejscowe (świąd, rumień, obrzęk, podskórne guzki) oraz ogólnoustrojowe (wstrząs anafilaktyczny, pokrzywka, obrzęk Quincke'go, zaostrzenie astmy). Objawy te są zazwyczaj krótkotrwałe, jednak w przypadku ciężkich reakcji konieczne jest przerwanie terapii.
atopia, babka lancetowata, biegunka, ból brzucha, dysfagia, działanie przeciwzapalne, działanie wykrztuśne, gorączka, immunoterapia alergenowa, immunoterapia alergiczna, immunoterapia podjęzykowa, niestrawność, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, personel medyczny, pieczenie oczu, pieczenie w jamie ustnej, podanie podskórne, pokrzywka uogólniona, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, świąd, świszczący oddech, tkanka podskórna, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, wysypka skórna, zaburzenie skóry, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, zgaga, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Seryma – Działania niepożądane
Stosowanie preparatów zawierających serymę w żywieniu pozajelitowym wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które mogą mieć różną częstość i nasilenie. Do najważniejszych należą reakcje nadwrażliwości (np. nadmierne pocenie się, gorączka, dreszcze, wysypki skórne, duszności), które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. Często obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (≥1/1000 do <1/100 dla Aminoplasmal B. Braun 10%, często dla Olimel N9), wymioty, ból brzucha i biegunka. Ponadto, często występują tachykardia, nadciśnienie tętnicze, zmniejszone łaknienie oraz hipertriglicerydemia. Wynaczynienie preparatu może prowadzić do miejscowych powikłań, takich jak ból, obrzęk, martwica skóry czy pęcherze. Bardzo rzadko obserwuje się zespół przeciążenia tłuszczami, szczególnie przy nieprawidłowym podaniu lub ograniczonej zdolności metabolizowania lipidów.
azotemia, cholestaza, choroba wątroby, duszność, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, hepatomegalia, hipertriglicerydemia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, stłuszczenie wątroby, tachykardia, wynaczynienie, wysypka skórna, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zator naczyń płucnych, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Benzacne Duo
Produkt leczniczy Benzacne Duo w postaci żelu zawiera klindamycynę (10 mg/g) oraz nadtlenek benzoilu (50 mg/g) i wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparat nie powinien mieć kontaktu z oczami, ustami, wargami oraz błonami śluzowymi, a także z uszkodzoną lub podrażnioną skórą. U pacjentów z atopowym zapaleniem skóry może nasilać suchość i podrażnienia. W początkowym okresie terapii często obserwuje się zaczerwienienie i łuszczenie skóry, co wymaga ewentualnego zastosowania niekomedogennego środka nawilżającego lub zmniejszenia częstotliwości aplikacji, jednak skuteczność stosowania rzadziej niż raz na dobę nie została potwierdzona. Preparat może zwiększać fotowrażliwość, dlatego należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV i stosować ochronę przeciwsłoneczną. W przypadku silnych objawów podrażnienia (rumień, przesuszenie, świąd, pieczenie) konieczne jest przerwanie terapii.
atopowe zapalenie skóry, biegunka przewlekła, Clostridium difficile, flora komensalna, fotowrażliwość, klindamycyna, kolonoskopia, linkomycyna, łuszczenie skóry, nadtlenek benzoilu, oporność krzyżowa, podrażnienie miejscowe, promieniowanie słoneczne, Propionibacterium acnes, przewlekłe zapalenie jelit, rumień, skurcz brzucha, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zapalenie okrężnicy, zapalenie okrężnicy poantybiotykowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vitaminum A Hasco 12000 j.m.
Przedawkowanie witaminy A (hiperwitaminoza A) stanowi poważny stan kliniczny, którego toksyczność ujawnia się po przekroczeniu dawki 75 000-350 000 j.m. u dzieci oraz 1 000 000 j.m. u dorosłych. Objawy ostrego zatrucia obejmują szerokie spektrum symptomów neurologicznych (bóle głowy, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, omamy słuchowe), dermatologicznych (suchość skóry, rumieniowe zapalenie, pękanie naskórka, uogólnione złuszczanie w ciągu 24h) oraz mięśniowo-szkieletowych (obrzęk tkanek podskórnych i okołokostnych, bóle mięśniowo-kostno-stawowe). Dodatkowo obserwuje się hiperkalcemię, wybroczyny, krwawienia oraz objawy neuropsychiatryczne takie jak nerwowość, zmęczenie, drażliwość i senność. Szczególnie u dzieci objawy wzrostu ciśnienia śródczaszkowego mogą prowadzić do obrzęku tarcz nerwów wzrokowych i zaburzeń widzenia.
anemia, anoreksja, ból głowy, ból mięśniowo-stawowy, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, łysienie, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, neutropenia, nudność, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, obrzęk tkanki podskórnej, omamy słuchowe, osteoporoza, osteoskleroza, ostre zatrucie witaminą A, pękanie naskórka, podwójne widzenie, rumień, rumieniowe zapalenie skóry, rzekomy guz mózgu, świąd, włóknienie wątroby, wybroczyny, wymioty, wyprysk, zaburzenie czynności oddechowej, zaburzenie krążenia wrotnego, zaburzenie widzenia, zapalenie dziąseł, zapalenie skóry, złuszczenie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin 20 mg/g (2%)
Bezpieczeństwo stosowania kremu dopochwowego Dalacin zawierającego 20 mg/g (2%) klindamycyny zostało ocenione w badaniach klinicznych u kobiet niebędących w ciąży oraz w II i III trymestrze ciąży. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zakażenia grzybicze i drożdżakowe, co jest typowym powikłaniem terapii przeciwbakteryjnej wpływającej na naturalną florę pochwy. Zakażenia bakteryjne występują niezbyt często, a kandydoza skóry rzadko. W obrębie przewodu pokarmowego zgłaszano ból brzucha, zaparcia, biegunkę, nudności i wymioty (częstość ≥1/1 000 do <1/100), a także rzadziej miejscowy ból brzucha, wzdęcia i nieprzyjemny zapach z ust. Szczególną uwagę wymaga rzekomobłoniaste zapalenie jelit, zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu, będące poważnym powikłaniem terapii antybiotykowej.
białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, Clostridioides difficile, cukromocz, drożdżyca, dysuria, endometrioza, kandydoza pochwy, kandydoza skóry, klindamycyna, krwotok maciczny, nadczynność tarczycy, nudności, obrzęk zapalny, pokrzywka, reakcja alergiczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, rzęsistkowe zapalenie pochwy, świąd, upławy, wymioty, wysypka, wysypka grudkowo-plamkowa, zaburzenia miesiączkowania, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie pochwy, zaparcie, zawroty błędnikowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Remodulin 1 mg/ml
Przedawkowanie treprostynilu, substancji czynnej Remodulin, manifestuje się nasilonymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaczerwienienie skóry (rumień twarzy i górnej części ciała), ból głowy o charakterze naczyniowym, niedociśnienie tętnicze prowadzące do zawrotów głowy lub omdleń, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego: mdłości, wymioty i biegunka. Nasilenie tych symptomów koreluje z wielkością przedawkowania. W przypadku wystąpienia objawów konieczne jest natychmiastowe zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie leku, aż do ustąpienia symptomów, przy jednoczesnym monitorowaniu parametrów hemodynamicznych, takich jak ciśnienie tętnicze i tętno.
antidotum, biegunka, ból głowy, ból naczyniowy głowy, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, interwencja medyczna, leczenie objawowe, mdłości, niedociśnienie tętnicze, odruch wymiotny, omdlenie, opróżnianie żołądka, parametry hemodynamiczne, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, treprostynil, wymioty, zaczerwienienie skóry, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Jad pszczoły – Działania niepożądane
Immunoterapia alergenowa z użyciem jadu pszczoły (np. preparat ALUTARD SQ) wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o charakterze miejscowym i ogólnoustrojowym. Reakcje miejscowe obejmują świąd, rumień, obrzęk, ból, pokrzywkę, a także rzadziej ziarniniaki czy nadmierne owłosienie w miejscu iniekcji. Zawartość glinu jako adjuwantu może nasilać te objawy. Reakcje układowe są zróżnicowane i obejmują objawy od łagodnego nieżytu nosa do ciężkich, zagrażających życiu stanów, takich jak wstrząs anafilaktyczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, w tym podania adrenaliny i intensywnego monitorowania. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu oddechowego (np. astmą) oraz układu sercowo-naczyniowego, ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli, tachykardii, niedociśnienia tętniczego i innych poważnych powikłań.
adrenalina, alergiczny nieżyt nosa, astma, atopowe zapalenie skóry, dysfagia, glikokortykosteroid, immunoterapia alergenowa, lek przeciwhistaminowy, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, postępowanie przeciwwstrząsowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktyczna ogólnoustrojowa, rumień, skurcz oskrzeli, tachykardia, test skórny, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie spojówek, ziarniniak - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simet 80 mg
Symetykon w dawce 80 mg, dostępny w formie tabletek do rozgryzania i żucia (SIMET), charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa i jest dobrze tolerowany przez pacjentów. Działania niepożądane, choć możliwe, występują rzadko i mają zazwyczaj łagodny oraz przemijający charakter. Najczęściej zgłaszane objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę oraz objawy dyspeptyczne takie jak wzdęcia, odbijanie i zgaga. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie została precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych klinicznych. Ponadto, obserwowano również reakcje skórne w postaci wysypki o różnym charakterze oraz bóle głowy o zmiennym nasileniu, które zwykle ustępują samoistnie.
badanie kliniczne, biegunka, ból głowy, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, klasyfikacja układów i narządów, mechanizm działania leku, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, nudności, objawy dyspeptyczne, profil bezpieczeństwa leku, rumień, symetykon, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wymioty, wysypka, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia skóry i tkanki podskórnej, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia żołądka i jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Contril 60 mg/10 ml
Lek Contril, zawierający 60 mg lewodropropizyny w 10 ml syropu, charakteryzuje się bardzo korzystnym profilem bezpieczeństwa, z częstością działań niepożądanych poniżej 1 na 500 000 przypadków. Działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000) i dotyczą różnych układów fizjologicznych, takich jak skóra (pokrzywka, rumień, świąd), przewód pokarmowy (nudności, wymioty, zapalenie języka), układ nerwowy (zawroty głowy, drżenia), serce (kołatanie, tachykardia), czy układ oddechowy (duszność, obrzęk błony śluzowej). Większość objawów ustępuje po przerwaniu terapii, a poważne powikłania, takie jak pojedynczy przypadek epidermolizy ze skutkiem śmiertelnym, śpiączka hipoglikemiczna czy zaburzenia rytmu serca, występują sporadycznie i najczęściej dotyczą pacjentów w podeszłym wieku lub stosujących jednocześnie inne leki.
aftowe zapalenie jamy ustnej, anafilaksja, cholestatyczne zapalenie wątroby, Contril, depersonalizacja, drażliwość, drgawki kloniczno-toniczne, duszność, epidermoliza, hipoglikemia, kołatanie serca, lek hipoglikemizujący, lewodropropizyna, napad petit mal, obniżenie ciśnienia tętniczego, obniżenie napięcia mięśni, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, osutka, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, rumień, śpiączka hipoglikemiczna, świąd, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie języka - Leksykon chorób i schorzeń
Bursitis kolana – Objawy
Bursitis kolana to zapalenie kaletek maziowych stawu kolanowego, objawiające się bólem (tępy, pulsujący, nasilający się przy ruchu, ucisku, klękaniu czy wchodzeniu po schodach), obrzękiem (wielkości od piłki golfowej do grejpfruta), zaczerwienieniem i ociepleniem skóry (wzrost temperatury nawet o około 2°C) oraz ograniczeniem ruchomości stawu. Wyróżnia się postać ostrą, pojawiającą się nagle po urazie lub infekcji, oraz przewlekłą, rozwijającą się stopniowo wskutek powtarzających się mikrourazów. Lokalizacja zapalenia determinuje charakterystyczne objawy, np. bursitis przedrzepkowa (kolano gospodyni domowej) objawia się obrzękiem przed rzepką, natomiast bursitis podrzepkowa wiąże się z bólem poniżej rzepki i promieniowaniem do łydki. Septyczne bursitis wymaga pilnej interwencji ze względu na ryzyko powikłań, takich jak wstrząs septyczny.
artretyzm, ból kolana, bursektomia, bursitis kolana, choroba zwyrodnieniowa stawów, choroby reumatyczne, obrzęk stawu, ograniczenie ruchomości, przedrzepkowe zapalenie kaletki, przewlekłe zapalenie kaletki, rumień, septyczne zapalenie kaletki, stan zapalny, tendinopatia rzepki, wstrząs septyczny, zapalenie kaletki, zapalenie kaletki gęsiej stopki, zapalenie kaletki stawowej kolana - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fraxodi 11 400 j.m. AXa/0,6 ml
Fraxodi, zawierający nadroparynę wapniową w dawce 11 400 j.m. AXa/0,6 ml, jest związany z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą powikłań krwotocznych, w tym krwiaków rdzeniowych, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Małopłytkowość indukowana heparyną (HIT), zarówno typ I, jak i immunologiczny typ II, wymaga monitorowania liczby płytek krwi, gdyż może prowadzić do stanu prozakrzepowego. W zakresie dermatologicznym obserwuje się reakcje od łagodnych wysypek i świądu po ciężkie martwice skóry, zwłaszcza w miejscu wstrzyknięcia. Często pojawiają się małe krwiaki i twarde grudki w miejscu podania, a rzadziej zwapnienia, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, np. w przewlekłej niewydolności nerek.
aldosteron, aminotransferaza, ból głowy, eozynofilia, Fraxodi, heparyna, hiperkaliemia, krwiak, krwiak rdzeniowy, małopłytkowość, małopłytkowość indukowana heparyną, martwica skóry, migrena, mikroangiopatia zakrzepowa, nadroparyna wapniowa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powikłanie krwotoczne, priapizm, reakcja alergiczna, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, układ chłonny, układ rozrodczy, wysypka, zaburzenie wątroby, zwapnienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gliclada 60 mg
Podczas terapii gliklazydem (substancja czynna leku Gliclada 60 mg) najczęstszym działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, występująca bardzo często (≥ 1/10). Objawy hipoglikemii obejmują zarówno symptomy neuroglukopenii (ból głowy, zaburzenia widzenia, splątanie, drgawki, utrata świadomości), jak i adrenergiczne (pocenie się, tachykardia, nadciśnienie, kołatanie serca, dławica piersiowa). Leczenie hipoglikemii wymaga podania węglowodanów, przy czym sztuczne substancje słodzące nie są skuteczne. Należy monitorować możliwość nawrotu hipoglikemii, a w ciężkich przypadkach rozważyć hospitalizację. Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) o częstości niezbyt częstej (≥ 1/1 000 do ≤ 1/100), które można minimalizować przez przyjmowanie leku podczas śniadania. Rzadko obserwuje się reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, rumień, wykwity plamkowo-grudkowe) oraz ciężkie odczyny pęcherzowe, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i zespół DRESS (bardzo rzadko, ≤ 1/10 000).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, ból brzucha, ból głowy, cukrzyca typu 2, drgawki, erytrocytopenia, gliklazyd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pocenie się, pokrzywka, rumień, śpiączka hipoglikemiczna, świąd, tachykardia, wykwit plamkowo-grudkowy, wysypka, zaburzenia świadomości, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, żółtaczka cholestatyczna, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 9,5 mg/24 h
Rywastygmina w postaci plastrów transdermalnych (Rivastigmine Mylan) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na 1670 pacjentach z otępieniem typu alzheimerowskiego, trwającymi 24-48 tygodni. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, głównie łagodne do umiarkowanych zaczerwienienia, z częstością przerwania leczenia ≤2,3%, przy wyższej częstości w populacjach azjatyckich (4,9% w Chinach, 8,4% w Japonii). Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty, również występują często. Działania niepożądane zależą od dawki – dawki >13,3 mg/24 h wiązały się z częstszym występowaniem bezsenności i niewydolności serca, jednak dawka 13,3 mg/24 h nie różniła się pod tym względem od placebo. Warto podkreślić, że niektóre działania niepożądane, takie jak splątanie, nasilone pocenie się czy krwotok żołądkowo-jelitowy, występowały wyłącznie po podaniu rywastygminy doustnej, a nie w formie transdermalnej.
alergiczne zapalenie skóry, badanie podwójnie zaślepione, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dławica piersiowa, jadłowstręt, krwotok żołądkowo-jelitowy, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie alzheimerowskie, pęknięcie przełyku, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcje skórne miejscowe, rumień, rywastygmina transdermalna, system przezskórny, tachykardia, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neoparin Forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml
Enoksaparyna sodowa (Neoparin Forte) jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz ostrych zespołów wieńcowych. Dawkowanie różni się w zależności od wskazań, np. profilaktycznie podaje się 4000 j.m. (40 mg) s.c. raz dziennie, a w leczeniu zakrzepicy 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę. W ostrym zawale z uniesieniem odcinka ST stosuje się bolus dożylny 3000 j.m. (30 mg), a następnie 100 j.m./kg mc. s.c. co 12 godzin. Profil bezpieczeństwa potwierdzono w badaniach klinicznych na ponad 15 000 pacjentach, w tym w grupach z chorobą nowotworową, gdzie profil działań niepożądanych był zbliżony do standardowego leczenia. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są krwotoki (do 4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych), małopłytkowość, trombocytoza oraz reakcje alergiczne, w tym rzadkie, ale poważne małopłytkowości immunoalergiczne z zakrzepicą.
aktywna choroba nowotworowa, aminotransferaza, ból głowy, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, deficyt neurologiczny, enoksaparyna sodowa, eozynofilia, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok zaotrzewnowy, łysienie, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna, martwica skóry, niedokrwistość pokrwotoczna, niestabilna dławica piersiowa, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, uniesienie odcinka ST, uszkodzenie komórek wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał bez załamka Q, zawał mięśnia sercowego, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivabradine Genoptim 5 mg
Iwabradyna, stosowana w celu obniżenia częstości akcji serca, wykazuje istotne działania niepożądane, z których najczęstsze to zaburzenia widzenia (14,5% pacjentów) oraz bradykardia (3,3%). Zaburzenia widzenia manifestują się jako przemijające fosfeny, aureole, efekt stroboskopowy lub kalejdoskopowy, a także zwielokrotnione obrazy, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch miesiącach terapii i ustępujące u 77,5% pacjentów bez konieczności przerwania leczenia. Bradykardia, szczególnie w początkowym okresie leczenia (2-3 miesiące), może prowadzić do znacznego obniżenia częstości rytmu serca do ≤40 uderzeń na minutę u 0,5% pacjentów, co wymaga monitorowania i odpowiedniego zarządzania terapią. Ponadto, iwabradyna zwiększa ryzyko migotania przedsionków, z częstością występowania 4,86% w porównaniu do 4,08% w grupie kontrolnej (współczynnik ryzyka 1,26; 95% CI [1,15-1,39]), co potwierdzają dane z badań klinicznych fazy II/III oraz badania SIGNIFY.
astenia, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, diplopia, duszność, efekt stroboskopowy, ekstrasystolia komorowa, ekstrasystolia nadkomorowa, eozynofilia, fosfeny, hiperurykemia, hipotensja, iwabradyna, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, niestabilne ciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, rumień, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia widzenia, zaparcie, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin T 10 mg/g
Dalacin T w postaci żelu miejscowego zawiera klindamycynę w stężeniu 10 mg/g (1%) i jest związany z szeregiem działań niepożądanych, głównie miejscowych reakcji skórnych. Najczęstsze powikłania to podrażnienie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka oraz nadmierne wysuszenie i przetłuszczenie skóry. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzenia flory bakteryjnej i rozwoju zapalenia mieszków włosowych wywołanego przez bakterie Gram-ujemne, często oporne na klindamycynę, co wymaga zmiany terapii. Pomimo miejscowej aplikacji, możliwa jest systemowa absorpcja klindamycyny, skutkująca zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, bólem brzucha oraz poważnym powikłaniem, jakim jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia.
bakterie Gram-ujemne, biegunka, ból brzucha, ból oka, Clostridioides difficile, Dalacin T, fosforan klindamycyny, glikol propylenowy, klindamycyna, kontaktowe zapalenie skóry, parahydroksybenzoesan metylu, podrażnienie skóry, pokrzywka, przetłuszczenie skóry, reakcja alergiczna, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, terminologia MedDRA, wysuszenie skóry, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oculobrim 2 mg/ml
Brymonidyna winian w stężeniu 2 mg/ml, stosowana w kroplach do oczu Oculobrim, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane objawy to suchość w ustach, przekrwienie spojówek oraz pieczenie i kłucie oczu, występujące u 22-25% pacjentów, zwykle przemijające i rzadko prowadzące do przerwania terapii. Reakcje alergiczne oczu pojawiły się u 12,7% pacjentów, z czego 11,5% wymagało odstawienia leku, najczęściej między 3 a 9 miesiącem leczenia. Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy i senność (bardzo często), zawroty głowy i zaburzenia smaku (często), a także rzadkie przypadki omdleń, depresji, bezsenności, kołatania serca, nadciśnienia i niedociśnienia. Objawy ze strony układu oddechowego, takie jak nieżyt nosa i suchość błony śluzowej, występują często, a suchość ust i zmęczenie są bardzo częste (≥1/10). Wśród działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego oraz reakcje skórne, w tym rumień i obrzęk twarzy.
astenia, bezdech, bezsenność, ból głowy, brymonidyna winian, depresja, depresja oddechowa, duszność, hipotermia, jaskra wrodzona, nadciśnienie, niedociśnienie, obrzęk twarzy, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, omdlenie, podrażnienie oka, przekrwienie spojówek, rumień, rzadkoskurcz, sinica, suchość jamy ustnej, suchość nosa, suchość oka, światłowstręt, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie brzegów powiek, zapalenie tęczówki, zawrót głowy, zmęczenie, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclo 3 Fort –
Produkt leczniczy Cyclo 3 Fort, zawierający w każdej kapsułce twardej 150 mg wyciągu z kłącza ruszczyka kolczastego, 150 mg hesperydyny metylochalkonu oraz 100 mg kwasu askorbinowego, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowanymi objawami są biegunka oraz bóle brzucha, przy czym biegunka może mieć charakter ciężki, prowadząc do utraty masy ciała i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, co wymaga przerwania terapii. Ponadto, u niektórych pacjentów odnotowano odwracalne mikroskopowe zapalenie okrężnicy o charakterze limfocytowym. Inne często występujące działania niepożądane obejmują zaburzenia psychiczne (bezsenność, nerwowość), reakcje skórne (rumień, świąd, wysypka plamkowo-grudkowa, pokrzywka) oraz podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii.
aftowe zapalenie jamy ustnej, aminotransferaza alaninowa, bezsenność, ból brzucha, ból kończyn, Cyclo 3 Fort, dyspepsja, hesperydyna metylochalkon, kwas askorbowy, limfocytowe zapalenie okrężnicy, mikroskopowe zapalenie okrężnicy, nudności, odwodnienie, pokrzywka, rumień, skurcz mięśni, świąd, wyciąg z ruszczyka kolczastego, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie okrężnicy - Leksykon substancji czynnych
Meldonium – Działania niepożądane
Meldonium dwuwodne, substancja czynna preparatu Mildronate 500 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane są reakcje alergiczne (rumień, wysypka, świąd, obrzęk) oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (dyskomfort w żołądku, nudności, wymioty, gorzki smak w jamie ustnej) i układu nerwowego (ból głowy). Eozynofilia, jako zaburzenie krwi i układu chłonnego, występuje z nieznaną częstością i może wskazywać na reakcję alergiczną lub stan zapalny. Rzadko, ale istotnie, mogą pojawić się tachykardia (>100 uderzeń/min) oraz niedociśnienie tętnicze, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Ponadto zgłaszano przypadki pobudzenia psychoruchowego oraz ogólnego osłabienia, choć ich częstość nie jest precyzyjnie określona.
białkomocz, ból głowy, dyskomfort w żołądku, działanie niepożądane, eozynofilia, gorzki smak w jamie ustnej, meldonium dwuwodne, Mildronate, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk, ogólne osłabienie, pobudzenie psychoruchowe, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, rumień, świąd, tachykardia, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy, wałeczki ziarniste, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia dyspeptyczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmiany nastroju - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Veregen 100 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Veregen, zawierającego wyciąg z liści zielonej herbaty (Camellia sinensis), wykazały brak istotnych działań ogólnoustrojowych oraz genotoksyczności i rakotwórczości. Badania przeprowadzone na produkcie o wyższej mocy (150 mg/g) potwierdzają bezpieczeństwo również dla wersji 100 mg/g. Działania niepożądane ograniczały się do miejscowych reakcji skórnych, takich jak podrażnienie, rumień, obrzęk i reakcje zapalne, które ulegały zmniejszeniu podczas kontynuacji terapii. U zwierząt stwierdzono potencjalne działanie uczulające na skórę oraz ciężkie, przejściowe reakcje zapalne po dopochwowym podaniu produktu. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność samców i samic szczurów ani na rozwój zarodka i płodu u szczurów i królików, choć podanie podskórne u królików wywołało toksyczne objawy u matki i wtórne zmiany rozwojowe u płodów, bez dowodów na działanie teratogenne.
alergia skórna, aplikacja dopochwowa, dane toksykokinetyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające na skórę, genotoksyczność, miejscowa reakcja zapalna, obrzęk, podanie podskórne, podrażnienie skóry, poród martwego płodu, poszerzenie splotu naczyniówkowego, powiększenie komory mózgu, przetwór roślinny, reakcja zapalna, rozwój zarodka i płodu, rumień, stężenie ogólnoustrojowe, toksyczne oddziaływanie, wodogłowie, wyciąg z liści zielonej herbaty - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imazol plus (10 mg + 2,5 mg)/g
Krem Imazol plus zawiera klotrymazol (10 mg/g) oraz diizetionian heksamidyny (2,5 mg/g) i może wywoływać miejscowe działania niepożądane, które należy uwzględnić w terapii. Do bardzo rzadkich działań niepożądanych (<1/10 000) należą zaczerwienienie skóry, pieczenie, parzenie oraz uczuleniowy wyprysk kontaktowy. Ponadto, w okresie po wprowadzeniu produktu na rynek zgłaszano działania o częstości nieznanej, takie jak alergiczne i kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk, obrzęk śluzowy, rumień narządów płciowych, uczucie pieczenia, wysypka, pokrzywka oraz świąd. Objawy te wskazują na możliwe reakcje immunologiczne i drażniące na skórze w miejscu aplikacji preparatu.
alergiczne zapalenie skóry, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, diizetionian heksamidyny, działanie niepożądane, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, monitorowanie bezpieczeństwa, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk śluzowy, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja immunologiczna, reakcja skórna, rumień, stan zapalny skóry, świąd, wyprysk, wyprysk kontaktowy, wysypka, zaczerwienienie skóry, zmiany zapalne skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Icatibant Medical Valley 30 mg
Icatibant Medical Valley w dawce 30 mg podawany podskórnie jest skutecznym lekiem w leczeniu napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE). Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z 999 napadów u 236 pacjentów oraz 129 zdrowych ochotników. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, takie jak podrażnienie, obrzęk, ból, świąd, rumień i uczucie pieczenia, które mają zwykle łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie. Inne często występujące działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują zawroty głowy, bóle głowy, nudności, wysypkę, rumień, świąd, gorączkę oraz podwyższenie aminotransferaz. Rzadziej obserwowano pokrzywkę o nieznanej częstości. W miejscu podania mogą pojawić się także zasinienia, krwiaki, drętwienie czy uczucie ciepła.
aminotransferazy, badanie kliniczne, ból głowy, dawkowanie według masy ciała, drętwienie, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, gorączka, hormony płciowe, ikatybant, immunogenność, krwiak, napad HAE, niedoczulica, nudności, pieczenie, podrażnienie skóry, pokrzywka, przeciwciała przeciwlekowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rumień, świąd, uczucie ucisku, wstrzyknięcie podskórne, wysypka, zasinienie, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maxicortan 10 mg/g
Maxicortan w postaci kremu zawiera octan hydrokortyzonu w stężeniu 10 mg/g i należy do grupy miejscowych kortykosteroidów dermatologicznych o słabej sile działania (grupa IV według europejskiej klasyfikacji). Substancja czynna, o kodzie ATC D07AA02, wykazuje wielokierunkowe działanie terapeutyczne, obejmujące efekt przeciwzapalny poprzez hamowanie mediatorów zapalnych i stabilizację błon komórkowych, działanie przeciwświądowe oraz obkurczanie naczyń krwionośnych, co skutkuje redukcją rumienia i obrzęku. Preparat jest wskazany do leczenia dermatoz o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, gdzie wymagana jest terapia kortykosteroidami o słabej sile działania.
dermatoza zapalna, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, klasyfikacja ATC, kortykosteroid dermatologiczny, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid o słabej sile działania, mediator zapalny, obkurczenie naczyń krwionośnych, obrzęk, octan hydrokortyzonu, rumień, stabilizacja błony komórkowej, świąd, syntetyczny kortykosteroid, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba popromienna – Objawy
Choroba popromienna (ARS) jest wynikiem ekspozycji całego lub większości ciała na wysokie dawki promieniowania jonizującego, gdzie nasilenie objawów koreluje z pochłoniętą dawką. Przebieg kliniczny dzieli się na fazę prodromalną (nudności, wymioty, biegunka, gorączka, objawy neurologiczne przy dawkach >8 Gy), fazę utajoną oraz fazę jawnej choroby z dysfunkcją narządów i poważnymi objawami hematologicznymi, żołądkowo-jelitowymi lub naczyniowo-neurologicznymi, zależnie od dawki (1-6 Gy – zespół hematologiczny, 5-20 Gy – zespół żołądkowo-jelitowy, >20-30 Gy – zespół naczyniowo-neurologiczny). Dawki powyżej 6-8 Gy wiążą się z wysoką śmiertelnością, a dawki >30 Gy prowadzą do zgonu w ciągu 24-48 godzin. Charakterystyczne jest paradoksalne pogorszenie objawów po fazie utajonej oraz burza cytokinowa i uszkodzenie śródbłonka naczyniowego. Monitorowanie limfocytopenii w pierwszych godzinach po ekspozycji stanowi ważny marker diagnostyczny i prognostyczny.
aplazja szpiku kostnego, ataksja, choroba popromienna, epilacja, faza prodromalna, hipowolemia, limfopenia, martwica, morfologia krwi obwodowej, neutropenia, nudności i wymioty, pancytopenia, popromienne uszkodzenie skóry, promieniowanie jonizujące, rumień, szpik kostny, trombocytopenia, uszkodzenie śródbłonka, wybroczyny, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół ostrej choroby popromiennej, zespół żołądkowo-jelitowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Eloprine Forte 1000 mg
Eloprine Forte, zawierający 1000 mg inozyny pranobeksu, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych sklasyfikowanych według układów i narządów MedDRA. Najczęstszym działaniem jest bardzo częste (≥1/10) zwiększenie stężenia kwasu moczowego w surowicy i moczu, które normalizuje się kilka dni po zakończeniu terapii. W obrębie układu nerwowego często (≥1/100 do <1/10) występują bóle głowy, zawroty głowy, zmęczenie i złe samopoczucie, a niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) nerwowość, senność lub bezsenność. Ze strony przewodu pokarmowego często obserwuje się nudności (z wymiotami lub bez) oraz dyskomfort w nadbrzuszu, a niezbyt często biegunki i zaparcia. Skórne działania niepożądane, takie jak świąd i wysypka, występują często, natomiast rumień zgłaszany jest z nieznaną częstością. Bóle stawów są częstym objawem ze strony układu mięśniowo-szkieletowego, a wielomocz występuje niezbyt często.
aminotransferaza, azot mocznikowy, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, ból stawów, dyskomfort w nadbrzuszu, fosfataza zasadowa, inozyna pranobeks, kwas moczowy, nadwrażliwość, nerwowość, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, świąd, wielomocz, wysypka, zaburzenie dróg moczowych, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zaparcie, zawrót głowy, złe samopoczucie, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h
Systemy transdermalne z fentanylem (Matrifen) są stosowane w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego, a ich bezpieczeństwo oceniono w 11 badaniach klinicznych obejmujących 1565 dorosłych i 289 dzieci. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi objawami: wymiotami (33,9%), nudnościami (23,5%), bólem głowy (16,3%), zaparciami (13,5%), biegunką (12,8%) i świądem (12,8%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. zaburzenia układu nerwowego, serca, układu oddechowego, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja, depresja oddechowa, duszność, gorączka, jadłowstręt, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, napad drgawkowy, nastrój euforyczny, niedobór androgenów, niedoczulica, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk obwodowy, omamy, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, sinica, skurcz mięśnia, stan splątania, suchość w ustach, świąd, system transdermalny fentanylu, tachykardia, terapia opioidowa, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zapalenie skóry, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imazol
Stosowanie pasty Imazol zawierającej 10 mg/g klotrymazolu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych zarówno ze strony substancji czynnej, jak i składników pomocniczych. Produkt zawiera m.in. butylohydroksyanizol (0,5 mg/g), alkohol cetostearylowy (57,0 mg/g) oraz polisorbat 20, które mogą wywoływać miejscowe reakcje podrażnieniowe, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, a także podrażnienie oczu i błon śluzowych. Pasta nie powinna być stosowana na otwarte rany ani błony śluzowe, aby uniknąć nadmiernej absorpcji i nasilonych działań niepożądanych. Personel medyczny powinien dokładnie poinformować pacjenta o prawidłowej aplikacji oraz potencjalnych zagrożeniach.
absorpcja składników, alkohol cetostearylowy, aplikacja leku, butylohydroksyanizol, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość miejscowa, nadwrażliwość uogólniona, pieczenie skóry, podrażnienie błon śluzowych, podrażnienie miejscowe, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, polisorbat, preparat dermatologiczny, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reakcja podrażnieniowa skóry, rumień, schemat leczenia, składnik pomocniczy, stan zapalny, substancja czynna, świąd - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etform SR 1 g
Metformina chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Etform SR) wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z formą o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz utratę apetytu, które występują głównie na początku terapii i zazwyczaj ustępują samoistnie. Stopniowe zwiększanie dawki poprawia tolerancję leku. Bardzo rzadkie, ale poważne działania niepożądane to kwasica mleczanowa (<1/10 000), wymagająca natychmiastowej interwencji, oraz zmniejszone wchłanianie witaminy B12, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej przy długotrwałej terapii. Częstość występowania dysgeuzji wynosi ≥1/100 do <1/10, a bardzo rzadkie reakcje skórne i zaburzenia czynności wątroby również zostały odnotowane.
ból brzucha, dysfunkcja wątroby, dysgeuzja, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, metformina o natychmiastowym uwalnianiu, metformina o przedłużonym uwalnianiu, morfologia krwi, nadwrażliwość skórna, niedokrwistość megaloblastyczna, pokrzywka, przewód pokarmowy, rumień, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, testy wątrobowe, utrata apetytu, wchłanianie witaminy B12, witamina B12, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Scaldex
Maść Scaldex zawiera nalewkę z kwiatów nagietka, wyciąg z propolisu, bacytracynę oraz witaminę A, co wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparat może wywoływać reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka, obrzęk, kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywka czy rumień, a w rzadkich przypadkach reakcje anafilaktyczne z objawami uogólnionego świądu, obrzęku twarzy, niedociśnienia i zatrzymania krążenia. Szczególnie narażeni są pacjenci uczuleni na neomycynę (możliwe reakcje krzyżowe z bacytracyną) oraz osoby uczulone na produkty pszczele (reakcje na propolis). Preparatu nie należy stosować u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry. W przypadku objawów alergicznych konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i konsultacja lekarska.
atopowe zapalenie skóry, bacytracyna, blokada nerwowo-mięśniowa, działanie nefrotoksyczne, kontaktowe zapalenie skóry, lanolina, leczenie przeciwbakteryjne, leczenie przeciwgrzybicze, nadkażenie, nagietek lekarski, oporny drobnoustrój, podrażnienie spojówki, pokrzywka kontaktowa, propolis, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, zaburzenie funkcji nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metcrean 1000 mg
Metcrean, zawierający metforminę chlorowodorek w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu) i występują bardzo często (≥1/10), zwłaszcza na początku terapii. Zaleca się podawanie leku w 2-3 dawkach podzielonych podczas lub po posiłku oraz stopniowe zwiększanie dawki w celu poprawy tolerancji. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują kwasicę mleczanową (<1/10 000), wymagającą natychmiastowego odstawienia leku, oraz zmniejszenie wchłaniania witaminy B12, co może prowadzić do niedokrwistości megaloblastycznej przy długotrwałym stosowaniu. Częstość występowania zaburzeń smaku wynosi ≥1/100 i <1/10, co może wpływać na jakość życia pacjentów.
ból brzucha, dolegliwości przewodu pokarmowego, działanie niepożądane, hepatotoksyczność, kwasica mleczanowa, metforminy chlorowodorek, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość na lek, niedokrwistość megaloblastyczna, nieprawidłowa czynność wątroby, pokrzywka, populacja pediatryczna, reakcja skórna, rumień, stężenie witaminy B12, świąd skóry, tabletka powlekana, utrata apetytu, wchłanianie witaminy B12, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Primovist 0,25 mmol/ml
Primovist (disodu gadoksetynian) jest środkiem kontrastowym stosowanym w diagnostyce obrazowej, którego profil bezpieczeństwa opiera się na danych klinicznych z udziałem ponad 1900 pacjentów oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥ 0,5%) to nudności, bóle głowy, uczucie gorąca, podwyższenie ciśnienia tętniczego, ból pleców oraz zawroty głowy, które mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany przebieg i są przejściowe. Reakcje alergiczne, w tym nadwrażliwość i reakcje anafilaktoidalne (0,1-1%), mogą pojawić się zarówno bezpośrednio po podaniu, jak i z opóźnieniem, nawet kilka dni później. Szczególnie istotny jest wstrząs anafilaktoidalny, stanowiący zagrożenie życia, wymagający natychmiastowej interwencji, co podkreśla konieczność podawania Primovistu w warunkach umożliwiających szybkie wdrożenie procedur ratunkowych.
ból głowy, disodu gadoksetynian, duszność, dysgeusia, dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, parestezja, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, rumień, środek kontrastowy, uderzenia gorąca, układ nerwowy, utrata przytomności, wstrząs anafilaktoidalny, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olopatadine UNIMED PHARMA 1 mg/ml
Olopatadyna w kroplach do oczu o stężeniu 1 mg/ml wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na ponad 1680 pacjentach, stosowana w dawkach od 1 do 4 razy dziennie przez okres do 4 miesięcy. Działania niepożądane wystąpiły u około 4,5% pacjentów, zaledwie 1,6% przerwało terapię z tego powodu. Nie odnotowano ciężkich działań niepożądanych okulistycznych ani ogólnoustrojowych. Najczęstszym objawem był ból oka (0,7%). Działania niepożądane okulistyczne obejmują często ból, podrażnienie, suchość i nietypowe odczucia w oczach (≥1/100 do <1/10), a rzadziej poważniejsze zmiany nabłonka i rogówki (≥1/1 000 do <1/100). Występują także objawy ogólnoustrojowe, takie jak bóle głowy, zaburzenia smaku, suchość błony śluzowej nosa i zmęczenie (≥1/100 do <1/10).
ból głowy, ból oka, duszność, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, kurcz powiek, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, nieprawidłowość nabłonka rogówki, niewyraźne widzenie, nieżyt błony śluzowej nosa, nudność, obrzęk rogówki, obrzęk twarzy, olopatadyna, osłabienie mięśni, podrażnienie oka, powikłanie okulistyczne, profil bezpieczeństwa, przekrwienie spojówek, punktowe zapalenie rogówki, rozszerzenie źrenicy, rumień, suchość błony śluzowej nosa, suchość oka, świąd oka, światłowstręt, wymioty, zaburzenie smaku, zapalenie rogówki, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie zatok, zmniejszona ostrość widzenia, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clotrimazolum Hasco 10 mg/g
Clotrimazolum Hasco (10 mg/g krem) może wywoływać miejscowe działania niepożądane, takie jak rumień, zaczerwienienie, pieczenie, pokrzywka, krostki, złuszczanie naskórka oraz podrażnienie, które występują rzadko i zazwyczaj ustępują po zakończeniu terapii. W składzie kremu znajduje się 1,5 g alkoholu benzylowego na 100 g produktu oraz alkohol cetostearylowy, które mogą nasilać reakcje skórne u pacjentów z nadwrażliwością. W przypadku wystąpienia pokrzywki lub ogólnoustrojowych reakcji alergicznych konieczne jest zaprzestanie stosowania i konsultacja lekarska. Objawy takie jak ból, świąd i wysypka również mogą się pojawić, jednak mają charakter przemijający.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, klotrymazol, krostki, miejscowe działania niepożądane, nadwrażliwość, pieczenie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, świąd, terapia przeciwgrzybicza, wykwit skórny, wysypka, zgłaszanie działań niepożądanych, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Theraflu Total Grip 500 mg + 6,1 mg + 100 mg
Lek Theraflu Total Grip zawiera paracetamol (500 mg), chlorowodorek fenylefryny (6,1 mg, odpowiadający 5 mg zasady fenylefryny) oraz gwajafenezynę (100 mg). Działania niepożądane tego preparatu są klasyfikowane według częstości występowania, przy czym większość zdarzeń występuje rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Paracetamol może wywoływać ciężkie reakcje hematologiczne, takie jak małopłytkowość, agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia i neutropenia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, u pacjentów z astmą lub nadwrażliwością na ASA/NLPZ może wystąpić skurcz oskrzeli. Fenylefryna, jako sympatykomimetyk α-adrenomimetyczny, może powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego, tachykardię, rozszerzenie źrenic i ostrą jaskrę zamkniętego kąta, a także objawy neurologiczne i psychiatryczne, takie jak zawroty głowy, bezsenność czy pobudzenie psychoruchowe. Gwajafenezyna może wywoływać reakcje anafilaktyczne, duszność oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, astma, bezsenność, biegunka, chlorowodorek fenylefryny, ciężka reakcja skórna, duszność, dyskomfort w jamie brzusznej, dyzuria, gwajafenezyna, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, paracetamol, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenic, rumień, skurcz oskrzeli, stan splątania, świąd, tachykardia, Theraflu Total Grip, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meladine SR 1000 mg
Meladine SR, zawierający metforminę chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych zbliżony do metforminy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu żołądkowo-jelitowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz utratę apetytu, które występują bardzo często (>1/10) i zwykle ustępują samoistnie w trakcie kontynuacji terapii. Częstość występowania innych działań niepożądanych to: zmniejszenie stężenia lub niedobór witaminy B12 (często, ≥1/100 do <1/10), zaburzenia smaku (często), a także bardzo rzadko (<1/10000) kwasica mleczanowa, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby oraz reakcje skórne takie jak rumień, świąd i pokrzywka. Kwasica mleczanowa stanowi poważne powikłanie metaboliczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
adherencja pacjenta, kwas mlekowy, kwasica mleczanowa, Meladine SR, metformina chlorowodorek, niedobór witaminy B12, niedokrwistość megaloblastyczna, nieprawidłowa czynność wątroby, pokrzywka, reakcje skórne, rumień, świąd skóry, zaburzenia smaku, zaburzenia wchłaniania, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sorafenib Pharmascience 200 mg
Przedawkowanie sorafenibu (200 mg tabletki powlekane) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia objawowego. W badaniach klinicznych dawka 800 mg dwa razy na dobę (1600 mg/dobę), czyli czterokrotność standardowej dawki, wiązała się z występowaniem nasilonej biegunki oraz zmian skórnych, takich jak rumień, zespół ręka-stopa i złuszczanie naskórka. Dodatkowo obserwowano zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha) przy dawkach przekraczających 400 mg dwa razy na dobę. Przedawkowanie może także prowadzić do zaburzeń czynności wątroby (podwyższone ALT, AST, bilirubina), nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego oraz nasilonego zmęczenia i osłabienia. Brak swoistego antidotum wymaga ścisłego monitorowania funkcji życiowych oraz parametrów laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby i nerek.
anoreksja, antidotum, astenia, białka osocza, bilirubina, ciśnienie tętnicze, elektrolity, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, hemodializa, hepatocyt, inhibitor kinazy, kardiotoksyczność, leczenie dermatologiczne, monitorowanie kardiologiczne, monitorowanie pacjenta, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nawodnienie dożylne, nudności, parametry wątrobowe, rumień, sorafenib, tabletka powlekana, zaburzenia elektrolitowe, zdarzenia niepożądane, zespół ręka-stopa, złuszczanie naskórka, zmiany skórne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Structum 500 mg
Structum 500 mg, zawierający chondroityny sodu siarczan, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 2244 pacjentów, z czego 1154 stosowało ten preparat. Nie zaobserwowano działań niepożądanych w kategoriach bardzo często (≥1/10) i bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej zgłaszane działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, nudności, wymioty) oraz reakcje skórne i tkanki podskórnej (pokrzywka, wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, rumień). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko obrzęku naczynioruchowego i obrzęku twarzy, które mogą wskazywać na ciężkie reakcje alergiczne z potencjalnym zagrożeniem życia. Ponadto, utrzymująca się biegunka i wymioty mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych, wymagając monitorowania i odpowiedniego nawodnienia pacjenta.
biegunka, ból brzucha, chondroityna sodu siarczan, MedDRA, nudności, obrzęk górnych dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, odwodnienie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądka i jelit, zawroty głowy