barbiturany

Barbiturany to grupa leków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy, pochodne kwasu barbiturowego. Historycznie były szeroko stosowane jako leki nasenne, przeciwdrgawkowe i przeciwlękowe, jednak obecnie ich zastosowanie zostało znacznie ograniczone ze względu na wysoki potencjał uzależniający oraz wąski indeks terapeutyczny.

Mechanizm działania barbituranów polega na wzmacnianiu działania kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) poprzez wiązanie się z receptorem GABA-A, co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błon neuronalnych dla jonów chlorkowych i w konsekwencji do hiperpolaryzacji komórki. W zależności od dawki mogą wywoływać efekty od uspokojenia po głęboką śpiączkę.

W praktyce klinicznej barbiturany zostały w większości zastąpione przez bezpieczniejsze benzodiazepiny. Współcześnie ich zastosowanie ogranicza się głównie do leczenia niektórych form padaczki, indukcji znieczulenia ogólnego (tiopental), oraz w protokołach eutanazji. W toksykologii mają znaczenie ze względu na częste przypadki przedawkowania, które może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki i zgonu.

Przewlekłe stosowanie barbituranów prowadzi do rozwoju tolerancji, silnego uzależnienia fizycznego i psychicznego. Nagłe odstawienie u osób uzależnionych może wywołać groźny zespół abstynencyjny, potencjalnie zagrażający życiu, objawiający się drgawkami, majaczeniem i zaburzeniami wegetatywnymi.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl