tiopental

Tiopental (tiopental sodu) to ultraszybko działający barbiturowy lek nasenny, stosowany głównie do indukcji znieczulenia ogólnego. Po podaniu dożylnym wywołuje utratę przytomności w ciągu 30-60 sekund, z czasem działania około 5-10 minut, co wynika z szybkiej redystrybucji z mózgu do innych tkanek.

Mechanizm działania tiopentalu polega na wzmocnieniu hamującego przekaźnictwa GABA-ergicznego poprzez wydłużenie czasu otwarcia kanałów chlorkowych w receptorze GABA-A. Lek charakteryzuje się działaniem przeciwdrgawkowym i obniża ciśnienie wewnątrzczaszkowe, co uzasadnia jego zastosowanie w stanach podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego.

Do najważniejszych działań niepożądanych tiopentalu należą: depresja oddechowa, spadek ciśnienia tętniczego (zwłaszcza u pacjentów hipowolemicznych), reakcje alergiczne oraz możliwość wywołania porfirii u predysponowanych pacjentów. Lek nie wykazuje działania przeciwbólowego, dlatego w znieczuleniu ogólnym wymaga połączenia z analgetykami.

Tiopental podlega metabolizmowi wątrobowemu, a przy wielokrotnym podawaniu lub w ciągłym wlewie może kumulować się w organizmie, prowadząc do przedłużonego działania. W praktyce klinicznej został w dużej mierze zastąpiony przez propofol, jednak nadal znajduje zastosowanie w wybranych sytuacjach, szczególnie w neuroanestezjologii.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl