Przedawkowanie
Lignocainum hydrochloricum WZF 2% 20 mg/ml
Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku (Lignocainum Hydrochloricum WZF 2%, 20 mg/ml) następuje po przekroczeniu dopuszczalnego stężenia w surowicy krwi i może mieć charakter względny (podanie do naczyń lub obszarów bogato unaczynionych) lub bezwzględny (przekroczenie dawki maksymalnej). Toksyczność lidokainy manifestuje się dwufazowo: w fazie wczesnej dominują objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak parestezje warg i języka, metaliczny smak, dyzartria, zawroty głowy, drżenia mięśni i drgawki, natomiast w fazie późniejszej przeważają objawy depresji OUN (śpiączka, depresja oddechowa) oraz zaburzenia hemodynamiczne (tachykardia, nadciśnienie, bradykardia, asystolia). Wartości stężenia lidokainy oraz dawki (np. 40 mg w ampułce 2 ml, 400 mg w fiolce 20 ml) są kluczowe dla oceny ryzyka przedawkowania.
Przedawkowanie leku Lignocainum Hydrochloricum WZF 2%
Przedawkowanie lidokainy chlorowodorku występuje, gdy w surowicy krwi pacjenta przekroczone zostanie określone stężenie substancji czynnej. Nasilenie objawów toksycznych jest ściśle uzależnione od dawki leku, dodatku substancji obkurczających naczynia krwionośne, miejsca podania, dystrybucji w tkankach, metabolizmu oraz indywidualnego stanu ogólnego pacjenta.1
Rodzaje przedawkowania
W praktyce klinicznej rozróżniamy dwa rodzaje przedawkowania lidokainy:2
- Przedawkowanie względne – sytuacja, gdy lek zostaje podany bezpośrednio do naczynia krwionośnego lub w okolicę ciała bogato unaczynioną
- Przedawkowanie bezwzględne – sytuacja, gdy przekroczona zostaje dawka dopuszczalna leku
Objawy kliniczne przedawkowania
Objawy toksyczne po przedawkowaniu lidokainy (Lignocainum Hydrochloricum WZF 2%) można podzielić na dwie fazy. Wczesne objawy najczęściej dotyczą ośrodkowego układu nerwowego, natomiast w fazie późniejszej dominują objawy depresji OUN oraz zaburzenia hemodynamiczne.3
| Faza | Objawy | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Faza pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego | Zaburzenia czucia w obrębie warg i języka | Wczesny objaw neurotoksyczności, parestezje w okolicy ust |
| Metaliczny smak w ustach | Charakterystyczne zaburzenie smaku, wczesny objaw ostrzegawczy | |
| Niespójność mowy | Dyzartria, trudności w formułowaniu zdań | |
| Zawroty głowy | Uczucie wirowania, niestabilności | |
| Szumy uszne | Nieprawidłowe dźwięki słyszalne mimo braku bodźca zewnętrznego | |
| Zaburzenia widzenia | Nieostre widzenie, podwójne widzenie | |
| Dreszcze | Mimowolne drżenie ciała | |
| Pobudzenie ruchowe | Niepokój, nadmierna aktywność ruchowa | |
| Drżenia mięśni | Nieregularne skurcze mięśni | |
| Drgawki | Napadowe, niekontrolowane skurcze mięśni | |
| Faza depresji ośrodkowego układu nerwowego i objawy sercowo-naczyniowe | Śpiączka | Utrata przytomności z brakiem reakcji na bodźce |
| Depresja oddychania | Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów | |
| Depresja krążenia | Spadek rzutu serca, zaburzenia perfuzji tkanek | |
| Tachykardia | Przyspieszenie czynności serca | |
| Wzrost ciśnienia tętniczego i oporu naczyniowego | Początkowo może wystąpić nadciśnienie | |
| Osłabienie automatyzmu serca | Zaburzenia rytmu, zaburzenia przewodzenia | |
| Bradykardia, asystolia | Zwolnienie czynności serca, zatrzymanie czynności elektrycznej serca | |
| Rozszerzenie oskrzeli | Poszerzenie dróg oddechowych |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Pojawienie się objawów toksycznych związanych z przedawkowaniem lidokainy wymaga natychmiastowego przerwania podawania leku.4 Postępowanie lecznicze zależy od nasilenia objawów przedawkowania:
- Objawy o niewielkim natężeniu (zaburzenia widzenia, zawroty głowy):5
- Uspokojenie pacjenta
- Podanie tlenu do oddychania
- Zabezpieczenie dostępu do żyły
- Silniejsza reakcja toksyczna (ograniczenie świadomości, drżenia mięśni):6
- Zastosowanie wentylacji zastępczej płuc w razie potrzeby
- Dożylne podanie leków podwyższających ciśnienie tętnicze (efedryna, katecholaminy)
- Podanie leków przeciwdrgawkowych (midazolam lub diazepam)
- Utrata świadomości z drgawkami kloniczno-tonicznymi:7
- Natychmiastowa intubacja pacjenta
- Wentylacja zastępcza płuc 100% tlenem
- Dożylne podanie leków przeciwdrgawkowych (diazepam, propofol, tiopental)
- Korekcja kwasicy
- Leczenie objawowe zgodnie z zasadami intensywnej terapii
Należy podkreślić, że dializa nie stanowi skutecznej metody leczenia w przypadkach ostrego przedawkowania lidokainy.8
Uwagi dodatkowe
Produkt leczniczy Lignocainum Hydrochloricum WZF 2% zawiera 20 mg/ml lidokainy chlorowodorku jednowodnego w postaci roztworu do wstrzykiwań. Należy pamiętać, że ampułka 2 ml zawiera 40 mg, a fiolka 20 ml – 400 mg substancji czynnej.9 Ta informacja ma kluczowe znaczenie przy obliczaniu maksymalnej dawki dopuszczalnej i ocenie ryzyka przedawkowania.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania