Przedawkowanie
Marcaine Spinal 0,5% Heavy 5 mg/ml

Przedawkowanie bupiwakainy, stosowanej w produkcie Marcaine Spinal 0,5% Heavy (5 mg/ml), może prowadzić do poważnych powikłań obejmujących ośrodkowy układ nerwowy oraz układ krążenia. W znieczuleniu podpajęczynówkowym stosuje się dawki stanowiące maksymalnie 20% dawek zewnątrzoponowych, co zwykle zapobiega toksycznym stężeniom w surowicy. Jednak kumulacja efektów toksycznych może wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu innych środków miejscowo znieczulających. Objawy przedawkowania obejmują wczesne symptomy neurotoksyczne, takie jak drętwienie języka i zawroty głowy, umiarkowane drżenie mięśniowe, a także ciężkie reakcje, w tym drgawki, niewydolność krążenia, zatrzymanie oddechu i niedociśnienie tętnicze, które mogą zagrażać życiu. Szczególnie niebezpieczne jest przypadkowe podanie donaczyniowe.

Przedawkowanie leku Marcaine Spinal 0,5% Heavy

Przedawkowanie bupiwakainy, substancji czynnej zawartej w produkcie Marcaine Spinal 0,5% Heavy (5 mg/ml), może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych. Należy podkreślić, że podczas stosowania zalecanych dawek w znieczuleniu podpajęczynówkowym (stanowiących maksymalnie 20% dawek używanych przy znieczuleniu zewnątrzoponowym) zwykle nie obserwuje się stężeń w surowicy, które mogłyby wywołać objawy toksyczności. Jednakże, jednoczesne stosowanie innych środków miejscowo znieczulających może prowadzić do sumowania się ich działań toksycznych i wystąpienia objawów niepożądanych1.

Mechanizm toksyczności bupiwakainy

Bupiwakaina w dużych dawkach może wywołać ostre objawy toksyczne, które wpływają głównie na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ krążenia. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w przypadku przypadkowego podania donaczyniowego2. W przypadku wystąpienia objawów toksyczności lub objawów całkowitego znieczulenia rdzeniowego, należy natychmiast przerwać podawanie środka miejscowo znieczulającego3.

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie bupiwakainy może manifestować się na dwa główne sposoby: poprzez ogólne objawy toksyczności oraz poprzez całkowite znieczulenie rdzeniowe. Do ogólnych objawów toksyczności należą: drętwienie języka, zawroty głowy, drżenie mięśniowe. W dalszej kolejności mogą wystąpić drgawki i niewydolność krążenia4.

W przypadku znieczulenia podpajęczynówkowego może dojść do wystąpienia tzw. wysokiego poziomu znieczulenia lub całkowitego znieczulenia rdzeniowego. Objawami tego typu komplikacji mogą być zatrzymanie oddechu i/lub niedociśnienie tętnicze5.

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm Ciężkość
Drętwienie języka Wczesny objaw toksyczności systemowej Działanie na ośrodkowy układ nerwowy Łagodny
Zawroty głowy Objaw działania neurotoksycznego Działanie na ośrodkowy układ nerwowy Łagodny
Drżenie mięśniowe Objaw pobudzenia OUN Działanie na ośrodkowy układ nerwowy Umiarkowany
Drgawki Późniejsza konsekwencja toksyczności Ciężkie zaburzenie OUN Ciężki
Niewydolność krążenia Zaburzenie hemodynamiczne zagrażające życiu Działanie kardiotoksyczne Zagrażający życiu
Zatrzymanie oddechu Efekt całkowitego znieczulenia rdzeniowego Blokada nerwów oddechowych Zagrażający życiu
Niedociśnienie tętnicze Efekt całkowitego znieczulenia rdzeniowego Blokada układu współczulnego Ciężki do zagrażającego życiu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w razie wystąpienia całkowitego znieczulenia rdzeniowego

W przypadku całkowitego znieczulenia rdzeniowego lub wysokiego poziomu znieczulenia, priorytetem jest zapewnienie właściwej wentylacji i utlenowania krwi. Należy zastosować podawanie tlenu oraz oddech wspomagany lub kontrolowany6.

Przy wystąpieniu niedociśnienia tętniczego zaleca się podanie leków obkurczających naczynia, takich jak efedryna w dawce od 10 do 15 mg dożylnie, z ewentualnym powtarzaniem wstrzyknięć aż do osiągnięcia pożądanej wartości ciśnienia tętniczego. Alternatywnie, można zastosować szybki wlew dożylny płynów wieloelektrolitowych lub koloidów w celu podwyższenia ciśnienia tętniczego7.

Postępowanie w razie wystąpienia ogólnych objawów toksyczności

Łagodniejsze ogólne objawy toksyczności zwykle nie wymagają natychmiastowego leczenia. Jednak w momencie wystąpienia drgawek należy bezwzględnie rozpocząć interwencję medyczną8.

Głównym celem leczenia jest przerwanie napadu drgawek oraz zapewnienie odpowiedniego utlenowania krwi. Należy podać tlen i w razie potrzeby zastosować wentylację wspomaganą lub kontrolowaną9.

Jeżeli drgawki nie ustąpią samoistnie w ciągu 15 do 20 sekund, zaleca się podanie:

  • Tiopentalu w dawce od 100 do 150 mg dożylnie, lub
  • Diazepamu w dawce od 5 do 10 mg dożylnie10

Można również zastosować sukcynylocholinę w dawce od 50 do 100 mg dożylnie, jednak w tym przypadku konieczna jest intubacja dotchawicza i wdrożenie pełnego leczenia jak u pacjenta po zwiotczeniu mięśni11.

W każdym przypadku należy zapewnić właściwe natlenowanie, oddech i krążenie oraz wdrożyć leczenie kwasicy, jeśli wystąpi. U dzieci dawki leków stosowanych w przypadku przedawkowania powinny być dostosowane do ich wieku i masy ciała12.

Szczególne uwagi kliniczne

Należy pamiętać, że wczesne rozpoznanie objawów przedawkowania bupiwakainy i wdrożenie odpowiedniego postępowania ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia i zapobiegania poważnym powikłaniom. Personel medyczny powinien być przygotowany na szybką interwencję z dostępem do odpowiedniego sprzętu resuscytacyjnego i leków niezbędnych do leczenia potencjalnych powikłań13.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl