Dawkowanie i sposób podawania
Desfluran

Desfluran jest wziewnym środkiem anestetycznym wymagającym podawania przez wykwalifikowany personel medyczny z użyciem specjalistycznego parownika. Monitorowanie podczas znieczulenia obejmuje EKG, ciśnienie tętnicze, saturację tlenem oraz pCO2 po wydechu, ze szczególnym uwzględnieniem ciśnienia krwi i częstości akcji serca w celu oceny głębokości znieczulenia. Minimalne stężenie pęcherzykowe (MAC) desfluranu zmienia się z wiekiem pacjenta i jest mniejsze przy jednoczesnym stosowaniu podtlenku azotu (N2O) lub leków takich jak opioidy i benzodiazepiny. Przykładowo, u dorosłych 25-letnich MAC wynosi 7,3% w 100% tlenie i 4,0% przy mieszaninie 60% N2O/40% O2, a u 70-latków odpowiednio 5,2% i 1,7%. Indukcja znieczulenia u dorosłych rozpoczyna się od stężenia 3%, zwiększanego co 2–3 oddechy o 0,5–1,0%, osiągając znieczulenie chirurgiczne w 2–4 minuty przy stężeniach 4–11%, z możliwością stosowania do 15% przy zapewnieniu minimum 30% tlenu w mieszaninie wdechowej.

  1. Dawkowanie i sposób podawania desfluranu
    1. Premedykacja
    2. Wartości Minimalnego Stężenia Pęcherzykowego (MAC)
    3. Indywidualizacja znieczulenia
    4. Interakcje z innymi lekami
  2. Wprowadzenie do znieczulenia
    1. Indukcja znieczulenia u osób dorosłych
    2. Wprowadzenie do znieczulenia u dzieci
    3. Wprowadzenie do znieczulenia u pacjentów neurochirurgicznych
  3. Podtrzymanie znieczulenia
    1. Podtrzymanie znieczulenia u osób dorosłych
    2. Podtrzymanie znieczulenia u dzieci
  4. Dawkowanie w specjalnych populacjach pacjentów
    1. Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek i wątroby
    2. Stosowanie u pacjentów z hipowolemią, niedociśnieniem tętniczym lub w złym stanie ogólnym
    3. Stosowanie w chirurgii stomatologicznej
    4. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania desfluranu

Desfluran jest wziewnym środkiem anestetycznym, który powinien być podawany wyłącznie przez fachowy personel medyczny przeszkolony w prowadzeniu znieczulenia ogólnego. Istotne jest stosowanie parownika specjalnie skonstruowanego i skalibrowanego do podawania desfluranu. Na miejscu musi być dostępny i gotowy do natychmiastowego użycia sprzęt do utrzymywania drożności dróg oddechowych, prowadzenia sztucznej wentylacji, wzbogacania mieszaniny oddechowej tlenem i prowadzenia resuscytacji krążeniowej.12

W trakcie znieczulenia muszą być monitorowane takie parametry, jak EKG, ciśnienie krwi, saturacja tlenem oraz pCO2 po wydechu. Szczególnie istotne jest monitorowanie ciśnienia krwi i częstości akcji serca podczas podtrzymywania znieczulenia w ramach oceny głębokości znieczulenia.34

Premedykacja

Premedykację należy dobierać indywidualnie w zależności od potrzeb pacjenta. Decyzję dotyczącą stosowania leków przeciwcholinergicznych podejmie lekarz anestezjolog. Należy uwzględnić stymulację wydzielania śliny przy doborze leków.56

Wartości Minimalnego Stężenia Pęcherzykowego (MAC)

Minimalne stężenie pęcherzykowe (MAC) desfluranu jest definiowane jako minimalne stężenie w pęcherzykach płucnych, przy którym 50% pacjentów nie wykazuje reakcji na standardowe cięcie chirurgiczne. Wartości MAC desfluranu zmniejszają się wraz z wiekiem pacjenta. Dawkę desfluranu należy zatem ustalać stosownie do wieku pacjenta.78

Poniższa tabela przedstawia wartości stężenia procentowego desfluranu odpowiadające 1 MAC w zależności od wieku pacjenta i składu mieszaniny wdechowej:

Wiek Liczba par (N)* Tlen 100% Liczba par (N)* Podtlenek azotu 60%/Tlen 40%
2 tygodnie 6 9,2 ± 0,0 – –
10 tygodni 5 9,4 ± 0,4 – –
9 miesięcy 4 10,0 ± 0,7 5 7,5 ± 0,8
2 lata 3 9,1 ± 0,6 – –
3 lata – – 5 6,4 ± 0,4
4 lata 4 8,6 ± 0,6 – –
7 lat 5 8,1 ± 0,6 – –
25 lat 4 7,3 ± 0,0 4 4,0 ± 0,3
45 lat 4 6,0 ± 0,3 6 2,8 ± 0,6
70 lat 6 5,2 ± 0,6 6 1,7

910

* N = liczba par w układzie naprzemiennym (w metodzie góra/dół modelu dyskretnego wyboru).1112

Indywidualizacja znieczulenia

Znieczulenie ogólne musi być prowadzone w sposób zindywidualizowany, w oparciu o stwierdzane u pacjenta reakcje, w zależności od zamierzonego efektu i z uwzględnieniem wieku oraz stanu klinicznego pacjenta.1314

Interakcje z innymi lekami

Desfluran można stosować jednocześnie z innymi substancjami powszechnie stosowanymi w anestezjologii, najlepiej zaś z dożylnie podawanymi opioidami, benzodiazepinami i środkami nasennymi. W przypadku użycia opioidów lub benzodiazepin dawka desfluranu potrzebna do wywołania znieczulenia jest mniejsza.1516

Zapotrzebowanie na desfluran jest też zmniejszone w przypadku jednoczesnego stosowania podtlenku azotu (N2O).17

Desfluran zmniejsza zalecaną dawkę środków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Jeśli konieczne jest zwiększone rozluźnienie, można podać dodatkowe dawki leków zwiotczających mięśnie.1819

Wprowadzenie do znieczulenia

Indukcja znieczulenia u osób dorosłych

Ze względu na złą tolerancję desfluranu przez pacjentów przytomnych ocenę stosunku korzyści do ryzyka związanych z przeprowadzeniem indukcji znieczulenia przy pomocy tego właśnie leku należy przeprowadzać w sposób zindywidualizowany.20

U dorosłych podawanie desfluranu zaleca się rozpocząć od stężenia wynoszącego 3%, które co 2–3 oddechy zwiększa się skokowo o 0,5–1,0%. Wdychanie desfluranu w stężeniu od 4% do 11% pozwala na uzyskanie znieczulenia o głębokości odpowiedniej do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego zwykle w ciągu od 2 do 4 minut.2122

Można też stosować większe stężenia, nawet do 15%. Przy tak dużych stężeniach desfluranu dochodzi do proporcjonalnego rozcieńczenia stężenia tlenu, w związku z czym w początkowej mieszaninie wdechowej tlen powinien stanowić minimum 30%.2324

W trakcie wprowadzania pacjentów dorosłych do znieczulenia do desaturacji hemoglobiny utlenowanej (SpO2 <90%) dochodziło z ogólną częstością wynoszącą 6%. Desfluran w dużych stężeniach może wywoływać zdarzenia niepożądane w obrębie górnych dróg oddechowych.2526

U pacjentów dorosłych wprowadzanych do znieczulenia przy użyciu dożylnego produktu leczniczego, np. tiopentalu lub propofolu, podawanie desfluranu można rozpocząć od stężenia w zakresie mniej więcej od 3,0% (0,5 MAC) do 6,0% (1 MAC) bez względu na to, czy gazem nośnym jest O2, czy N2O/O2.2728

Podczas wprowadzania do znieczulenia desfluranem może wystąpić krótkotrwałe ciągłe pobudzenie.29

Wprowadzenie do znieczulenia u dzieci

Desfluranu nie należy stosować do indukcji znieczulenia ogólnego u dzieci ze względu na częste wywoływanie kaszlu, zatrzymywania oddechu, bezdechu, skurczu krtani i zwiększonego wydzielania śliny.3031

Wprowadzenie do znieczulenia u pacjentów neurochirurgicznych

U pacjentów ze stwierdzonym lub podejrzewanym podwyższonym ciśnieniem płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) desfluran powinien być podawany w stężeniu odpowiadającym 0,8 MAC lub mniejszym w skojarzeniu z indukcją znieczulenia przy użyciu barbituranów oraz z hiperwentylacją (hipokapnią) aż do momentu odbarczenia mózgu. Należy poświęcić należytą uwagę na utrzymywanie odpowiedniego ciśnienia perfuzyjnego w krążeniu mózgowym.3233

Podtrzymanie znieczulenia

Podtrzymanie znieczulenia u osób dorosłych

Jeśli desfluran podawany jest w tlenie lub w powietrzu wzbogaconym tlenem, konieczne może być zastosowanie stężenia od 2,5% do 8,5%. U osób dorosłych znieczulenie o głębokości odpowiedniej do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego można podtrzymać przy użyciu mniejszego stężenia desfluranu (od 2% do 6%), jeśli jednocześnie stosuje się podtlenek azotu.3435

W przypadku podawania desfluranu w dużych stężeniach jednocześnie z podtlenkiem azotu należy dopilnować, aby stężenie tlenu w mieszaninie wdechowej wynosiło przynajmniej 25%.36

U pacjentów przyjmujących opioidy, benzodiazepiny lub inne leki uspokajające potrzebna jest mniejsza dawka desfluranu.37

Podtrzymanie znieczulenia u dzieci

Desfluran jest wskazany do stosowania w podtrzymywaniu znieczulenia u niemowląt i dzieci. Znieczulenie na poziomie odpowiednim do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego można u dzieci podtrzymać desfluranem w stężeniu końcowo-wydechowym od 5,2% do 10% podawanym z podtlenkiem azotu lub bez niego.3839

Choć odnotowano przypadki krótkotrwałego podawania desfluranu w stężeniach końcowo-wydechowych sięgających nawet 18%, w przypadku podawania desfluranu w dużych stężeniach jednocześnie z podtlenkiem azotu należy dopilnować, aby stężenie tlenu w mieszaninie wdechowej wynosiło przynajmniej 25%.4041

Desfluranu nie należy stosować do podtrzymywania znieczulenia u niezaintubowanych dzieci w wieku poniżej 6 lat ze względu na częstsze wywoływanie działań niepożądanych w obrębie układu oddechowego.42

Dawkowanie w specjalnych populacjach pacjentów

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek i wątroby

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek lub wątroby oraz podczas zabiegów przeszczepienia nerki z powodzeniem stosowano desfluran w stężeniach od 1% do 4% w skojarzeniu z podtlenkiem azotu lub tlenem. Z uwagi na niski stopień metabolizowania nie ma potrzeby dostosowywania dawki u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby.4344

Pierwotne uszkodzenie wątroby lub wcześniejsze znieczulenia przy użyciu anestetyków halogenowych mogą powodować zaburzenia czynności wątroby i/lub jej alergiczne zapalenie.45

Stosowanie u pacjentów z hipowolemią, niedociśnieniem tętniczym lub w złym stanie ogólnym

Tak jak w przypadku innych silnych wziewnych środków znieczulających u tych pacjentów zaleca się stosowanie mniejszych stężeń desfluranu.46

Stosowanie w chirurgii stomatologicznej

Stosowanie desfluranu w stomatologii ograniczone jest jedynie do szpitali i ambulatoryjnych zabiegów chirurgicznych.47

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl