powiększenie wątroby
Powiększenie wątroby (hepatomegalia) to stan, w którym wątroba zwiększa swoje rozmiary ponad normę fizjologiczną. U osoby dorosłej prawidłowa wątroba nie powinna być wyczuwalna poniżej łuku żebrowego, a jej powiększenie może wskazywać na toczący się proces chorobowy.
Etiologia hepatomegalii jest zróżnicowana i obejmuje między innymi: choroby wątroby (marskość, zapalenie wątroby, stłuszczenie, nowotwory pierwotne i przerzutowe), zaburzenia metaboliczne (hemochromatoza, choroba Wilsona, glikogenozy), choroby układowe (amyloidoza, sarkoidoza), zastoinową niewydolność serca oraz choroby infekcyjne.
Diagnostyka powiększenia wątroby opiera się na badaniu przedmiotowym (palpacja, opukiwanie), badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz testach czynnościowych wątroby. W zależności od przyczyny mogą być konieczne dalsze badania, takie jak biopsja wątroby, która pozwala na ocenę histopatologiczną tkanki wątrobowej.
Leczenie hepatomegalii zależy od schorzenia podstawowego i może obejmować farmakoterapię, modyfikację stylu życia, leczenie chirurgiczne lub przeszczepienie wątroby w przypadkach zaawansowanej niewydolności narządu. Rokowanie jest ściśle związane z przyczyną powiększenia wątroby oraz stopniem uszkodzenia jej miąższu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie używania alkoholu – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenie używania alkoholu (ZUA) to kliniczny stan charakteryzujący się problematycznym wzorcem spożywania alkoholu, prowadzącym do istotnego upośledzenia funkcjonowania lub dystresu, diagnozowany na podstawie kryteriów DSM-5. Diagnoza wymaga obecności co najmniej 2 z 11 objawów w ciągu 12 miesięcy, z podziałem na postać łagodną (2-3 objawy), umiarkowaną (4-5 objawów) i ciężką (≥6 objawów). Kluczowe kryteria obejmują m.in. spożywanie alkoholu w większych ilościach niż zamierzano, głód alkoholowy, tolerancję, objawy odstawienia oraz kontynuowanie picia pomimo problemów zdrowotnych i społecznych. Ryzykowne wzorce picia definiuje się jako >7 drinków tygodniowo lub >3 przy jednej okazji u kobiet oraz >14 drinków tygodniowo lub >4 przy jednej okazji u mężczyzn. Diagnostyka opiera się na wywiadzie klinicznym, badaniu przedmiotowym (np. powiększona wątroba, żółtaczka, zaburzenia neurologiczne) oraz narzędziach przesiewowych takich jak AUDIT (wynik ≥5 w AUDIT-C wskazuje na niezdrowe używanie alkoholu) i CAGE. Biomarkery pośrednie (GGT, AST, ALT, MCV) i bezpośrednie (CDT, poziom alkoholu we krwi, etylo-glukuronid) wspomagają rozpoznanie, przy czym kombinacja GGT i CDT wykazuje wyższą czułość i swoistość diagnostyczną.
akamprozat, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, AUDIT, AUDIT-C, badanie przedmiotowe, benzodiazepiny, disulfiram, DSM-5, gamma-glutamylotransferaza, głód alkoholowy, kwestionariusz CAGE, naltrekson, objawy odstawienia, ondansetron, podwójna diagnoza, powiększenie wątroby, średnia objętość krwinki, SSRI, tachykardia, transferyna uboga w węglowodany, wodobrzusze, wywiad kliniczny, zaburzenie używania alkoholu, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Działania niepożądane
Sodu glicerofosforan, stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral, Multimel, Olimel czy SmofKabiven, jest źródłem fosforanów i sodu niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości (np. nadmierne pocenie, gorączka, duszność, skurcz oskrzeli), zaburzeń układu krążenia (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie), zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, wymioty, biegunka), a także zaburzeń czynności wątroby (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, cholestaza, żółtaczka). Częstość występowania tachykardii, podwyższenia temperatury ciała, dreszczy i wzrostu enzymów wątrobowych wynosi ≥1/100 do <1/10, natomiast duszność, nadwrażliwość, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół przedawkowania tłuszczu, który może prowadzić do hiperlipidemii, powiększenia wątroby i śledziony, anemii, leukopenii, trombocytopenii, zaburzeń krzepnięcia, hemolizy oraz śpiączki, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
anemia, azotemia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, cholestaza, drżenie, duszność, enzym wątrobowy, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, sodu glicerofosforan, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły, zawrót głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Epidemiologia
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła, cholestatyczna choroba autoimmunologiczna wątroby, charakteryzująca się destrukcyjnym zapaleniem małych dróg żółciowych oraz obecnością przeciwciał przeciwmitochondrialnych. Globalna zachorowalność wynosi średnio 1,76/100 000 osób rocznie, a rozpowszechnienie 14,60/100 000 osób, z wyraźnymi różnicami geograficznymi: Ameryka Północna (2,75/100 000 i 21,81/100 000), Europa (1,86/100 000 i 14,59/100 000) oraz region Azji i Pacyfiku (0,84/100 000 i 9,82/100 000). PBC dotyka głównie kobiety (stosunek 4-6:1), z najwyższą zachorowalnością w wieku 60-79 lat, a u mężczyzn choroba jest często diagnozowana później i przebiega agresywniej. Czynniki genetyczne, w tym warianty alleliczne MHC klasy II, oraz czynniki środowiskowe, takie jak palenie tytoniu i hormonalna terapia zastępcza, odgrywają istotną rolę w patogenezie. PBC często współwystępuje z innymi chorobami autoimmunologicznymi, np. zespołem Sjögrena czy autoimmunologiczną chorobą tarczycy, co podkreśla konieczność kompleksowego podejścia diagnostycznego i terapeutycznego.
badanie przesiewowe, choroba autoimmunologiczna tarczycy, choroba pierwotna dróg żółciowych, choroba Raynauda, elastografia wątroby, główny układ zgodności tkankowej, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, niewydolność wątroby, osteoporoza, pierwotna marskość dróg żółciowych, powiększenie wątroby, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przeszczep wątroby, rak wątrobowokomórkowy, twardzina, włóknienie wątroby, wskaźnik przeżycia, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie limfocytarne, zespół CREST, zespół Sjögrena, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie płucne – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Nadciśnienie płucne (PH) definiuje się jako średnie ciśnienie w tętnicy płucnej ≥25 mmHg, będące wynikiem zwężenia, zablokowania lub uszkodzenia naczyń płucnych, co prowadzi do zwiększonego oporu naczyniowego i przeciążenia prawej komory serca. Klinicznie manifestuje się stopniowo narastającą dusznością wysiłkową, zmęczeniem, omdleniami, objawami prawostronnej niewydolności serca (obrzęki, wodobrzusze, poszerzenie żył szyjnych) oraz zaburzeniami rytmu serca. Diagnostyka i monitorowanie obejmują ocenę hemodynamiczną, saturacji tlenem, bilansu płynów oraz objawów niewydolności serca. Wczesne rozpoznanie i wielodyscyplinarne podejście terapeutyczne są kluczowe dla poprawy rokowania i jakości życia pacjentów.
6-minutowy test marszu, antagonista receptora endoteliny, bloker kanału wapniowego, ciśnienie w tętnicy płucnej, digoksyna, diuretyk, duszność wysiłkowa, dysfagia, echokardiogram, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, kołatanie serca, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, omdlenie, opór naczyniowy, powiększenie wątroby, prawokomorowa niewydolność serca, prostacyklina, przeszczep płuc, przewlekłe zakrzepowo-zatorowe nadciśnienie płucne, rehabilitacja pulmonologiczna, saturacja tlenu, septostomia przedsionkowa, sinica, terapia tlenowa, tętnica płucna, tętnicze nadciśnienie płucne, tlenoterapia, trzepotanie przedsionków, uszkodzenie naczyń krwionośnych, wodobrzusze - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki trójdzielnej – Diagnostyka i diagnoza
Choroba zastawki trójdzielnej charakteryzuje się dysfunkcją zastawki między prawym przedsionkiem a prawą komorą serca, co może prowadzić do niedomykalności lub zwężenia. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu fizykalnym, w tym osłuchiwaniu serca w poszukiwaniu szmerów oraz ocenie objawów klinicznych takich jak zmęczenie, duszność i obrzęki. Kluczową rolę odgrywa echokardiografia, w tym przezklatkowa (TTE), przezprzełykowa (TEE) oraz trójwymiarowa (3D), które umożliwiają ocenę struktury zastawki, stopnia niedomykalności lub zwężenia oraz funkcji prawej komory i ciśnienia w tętnicy płucnej. Dodatkowo stosuje się rezonans magnetyczny serca (CMR), tomografię komputerową (CT), zdjęcia rentgenowskie klatki piersiowej oraz badania elektrokardiograficzne (EKG, Holter) w celu kompleksowej oceny stanu serca i różnicowania przyczyn dysfunkcji zastawki.
badanie echokardiograficzne, cewnikowanie serca, choroba zastawki serca, choroba zastawki trójdzielnej, dysfunkcja prawej komory, echokardiografia, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, echokardiografia trójwymiarowa, elektrokardiogram, holter EKG, kardiolog, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność serca, powiększenie wątroby, próba wysiłkowa, rezonans magnetyczny serca, tomografia komputerowa serca, TRI-SCORE, zabieg przezskórny, zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, zespół rakowiaka, zwężenie zastawki trójdzielnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Paracetamol Synoptis 500 mg
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne, prowadzące do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji do ostrej niewydolności wątroby i potencjalnie śmiertelnego przebiegu. Toksyczność rozwija się w trzech fazach klinicznych: faza I (0-14 godzin) charakteryzuje się niespecyficznymi objawami, takimi jak nudności, wymioty i senność, bez istotnych zmian biochemicznych; faza II (24-48 godzin) to okres subiektywnej poprawy, podczas którego pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby (ból brzucha, powiększenie wątroby, skąpomocz) oraz wzrost aminotransferaz, bilirubiny i wydłużenie czasu protrombinowego; faza III (powyżej 48 godzin) to pełnoobjawowa niewydolność wątroby z żółtaczką, zaburzeniami krzepnięcia, hipoglikemią, śpiączką wątrobową i możliwymi arytmiami serca. Hepatotoksyczność u dorosłych pojawia się po dawce 10-15 g (150-250 mg/kg), a dawki ≥20-25 g są potencjalnie śmiertelne.
acetylocysteina, arytmia serca, ból brzucha, dysfunkcja wątroby, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipoglikemia, martwica komórek wątrobowych, metionina, nadmierna potliwość, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy, powiększenie wątroby, przedawkowanie paracetamolu, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, węgiel aktywowany, wydłużony czas protrombinowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Apo-Flutam 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa flutamidu wykazały zróżnicowaną toksyczność ostrej dawki w zależności od gatunku, z LD50 wynoszącymi 3258 mg/kg u samców szczurów, 2768 mg/kg u samic szczurów, 1653 mg/kg u samców myszy, 218 mg/kg u samców świnek morskich oraz >1000 mg/kg u psów i kotów. Objawy toksyczności obejmowały spowolnienie czynności życiowych, niezborność ruchów i łzawienie u gryzoni oraz zmniejszone łaknienie, uspokojenie i wymioty u psów i kotów. W długoterminowych badaniach 52-tygodniowych na szczurach zaobserwowano dawkozależne zmniejszenie masy ciała oraz toksyczne zmiany w narządach układu rozrodczego, w tym zmniejszenie rozmiarów stercza, pęcherzyków nasiennych i nerek, a przy dawkach 18-krotnie wyższych niż u ludzi – zmiany strukturalne jąder, powiększenie wątroby i zmniejszenie laktacji u samic. Dodatkowo stwierdzono rozrost i obrzęk komórek śródmiąższowych jąder, gruczolaki tych komórek, zmniejszenie spermatogenezy, zanik prostaty i pęcherzyków nasiennych, rak sutków oraz zanikanie komórek przysadki mózgowej.
cykl estrogenowy, działanie antyandrogenne, działanie rakotwórcze, feminizacja, flutamid, komórki śródmiąższowe jąder, LD50, modyfikacja DNA, mutagenność, pęcherzyki nasienne, podanie doustne, potencjał mutagenny, powiększenie wątroby, rak sutka, test Amesa, toksyczność flutamidu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenia rozwojowe, zanik prostaty, zanik przysadki mózgowej, zapłodnienie, zmiany histologiczne, zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie spermatogenezy, zmniejszona spermatogeneza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Multimel N7-1000E –
Emulsja do infuzji Multimel N7-1000E, stosowana w żywieniu pozajelitowym, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku infuzji. Objawy alergiczne, takie jak pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka, duszności czy skurcz oskrzeli, powinny skutkować natychmiastowym przerwaniem podawania. W badaniach klinicznych obejmujących 286 pacjentów stosowano dawki do 40 ml/kg/dobę przez 5-14 dni, co pozwoliło ocenić bezpieczeństwo i skuteczność produktu. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane dotyczą układu immunologicznego (nadwrażliwość), układu nerwowego (drżenie), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), skóry (rumień, nadmierna potliwość) oraz miejsc infuzji (ból, obrzęk, zapalenie). Częstość występowania większości działań jest nieznana.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azotemia, bilirubina, cholestaza, duszność, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, hepatomegalia, hiperlipidemia, kurcz mięśni, małopłytkowość, martwica, nadwrażliwość, niedokrwistość, niewydolność płucna, obrzęk obwodowy, owrzodzenie, powiększenie wątroby, rak żołądka, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, śpiączka, stłuszczenie wątroby, transaminazy, triglicerydy, zaburzenia krzepliwości krwi, zapalenie, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Wzw (wirusowe zapalenie wątroby) – Diagnostyka i diagnoza
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to grupa chorób wątroby wywołanych przez różne wirusy hepatotropowe, zróżnicowane pod względem drogi transmisji i epidemiologii. Diagnostyka WZW opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum badań laboratoryjnych, w tym testach czynnościowych wątroby (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina, albumina, INR), badaniach serologicznych (anty-HAV IgM/IgG, HBsAg, anty-HBs, anty-HBc, anty-HCV, anty-HDV, anty-HEV) oraz molekularnych (DNA HBV, RNA HCV, RNA HDV, RNA HEV). W ostrym WZW obserwuje się znaczne podwyższenie aminotransferaz, często powyżej 400 IU/L, a w ciężkich przypadkach nawet do 1000-2000 IU/L. Przewlekłe zakażenie HBV definiuje się jako obecność HBsAg przez ponad 6 miesięcy. Diagnostyka obejmuje również ocenę stopnia włóknienia wątroby za pomocą elastografii i biopsji oraz badania przesiewowe w kierunku raka wątrobowokomórkowego (USG, alfa-fetoproteina). CDC rekomenduje uniwersalne badania przesiewowe dla dorosłych w kierunku HBV i HCV, a także badania kobiet w ciąży.
alfa-fetoproteina, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, antygen HBe, antygen HBs, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie laboratoryjne, badanie molekularne, badanie serologiczne, bilirubina całkowita, biopsja wątroby, elastografia przejściowa, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, genotypowanie HCV, HCV RNA, marskość wątroby, pajączki naczyniowe, PCR, powiększenie wątroby, przeciwciała anty-HBc IgM, rak wątrobowokomórkowy, rezonans magnetyczny, sucha kropla krwi, szybki test diagnostyczny, tomografia komputerowa, trwała odpowiedź wirusologiczna, ukryte zakażenie HBV, wirus hepatotropowy, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik INR, wywiad medyczny, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Objawy
Zapalenie wątroby alkoholowe (alcoholic hepatitis) to stan zapalny wątroby wywołany przewlekłym, nadmiernym spożyciem alkoholu, często powyżej 100 g dziennie przez ponad 20 lat. Choroba może przebiegać od bezobjawowego lub łagodnego zapalenia do ciężkiego, zagrażającego życiu stanu, charakteryzującego się żółtaczką, wodobrzuszem, encefalopatią wątrobową, niewydolnością wątroby i nerek. W ciężkich przypadkach śmiertelność wynosi 30-50% w ciągu 30 dni od wystąpienia objawów, a roczna śmiertelność po hospitalizacji sięga około 40%. Do oceny ciężkości stosuje się m.in. skale Maddrey Discriminant Function (MDF ≥ 32), MELD (≥ 21) oraz Lille, które pomagają prognozować odpowiedź na terapię steroidową i ryzyko zgonu.
asterixis, czarne stolce, delirium tremens, encefalopatia wątrobowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, palce pałeczkowate, powiększenie wątroby, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, skala MELD, śmiertelność, splątanie, stan zapalny wątroby, stłuszczeniowa choroba wątroby, tachykardia, terapia steroidowa, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wymioty krwią, wypadanie włosów, zapalenie wątroby alkoholowe, żółtaczka, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kabiven Peripheral –
Kabiven Peripheral to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym, której działania niepożądane wynikają zarówno ze składu (emulsja tłuszczowa, aminokwasy, glukoza), jak i drogi podania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do często obserwowanych należą bóle brzucha, nudności, wymioty, podwyższenie temperatury ciała, dreszcze i zmęczenie. Niezbyt często występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wysypka i pokrzywka, a także zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie i nadciśnienie). Zakrzepowe zapalenie żył jest częstym powikłaniem przy podawaniu do żył obwodowych, co jest typowe dla roztworów hipertonicznych. W badaniach diagnostycznych może wystąpić zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz objawy hematologiczne, takie jak hemoliza, retikulocytoza, anemia, leukopenia i trombocytopenia.
aminokwasy, anemia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, infuzja dożylna, leukopenia, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, śpiączka, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył obwodowych, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Objawy
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to zaburzenie rytmu serca charakteryzujące się nagłym początkiem i zakończeniem epizodów z częstością rytmu serca zazwyczaj 150-220 uderzeń na minutę, a u niemowląt nawet do 250-300 uderzeń na minutę. Objawy obejmują palpitacje, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, omdlenia, duszność oraz osłabienie, przy czym u niemowląt symptomy są często niespecyficzne, takie jak trudności w karmieniu czy nadmierna potliwość. Epizody mogą trwać od kilku sekund do kilku dni i występować z różną częstotliwością. Czynniki wyzwalające to m.in. stres, wysiłek fizyczny, spożycie kofeiny czy leki sympatykomimetyczne, jednak u 94% pacjentów epizody pojawiają się spontanicznie. U pacjentów z chorobami serca objawy mogą być bardziej nasilone i niebezpieczne, a długotrwałe epizody mogą prowadzić do kardiomiopatii tachyarytmicznej, niewydolności serca czy wstrząsu kardiogennego.
ablacja cewnikowa, arytmia, ból w klatce piersiowej, choroba wieńcowa, duszność, kardiomiopatia tachyarytmiczna, kołatanie serca, lek sympatykomimetyczny, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, obrzęk, omdlenie, palpitacje, parestezje, powiększenie wątroby, przedsionkowy peptyd natriuretyczny, przyspieszony oddech, stan przedomdleniowy, tachykardia nadkomorowa, wada strukturalna serca, wielomocz, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Hemochromatoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Hemochromatoza dziedziczna to genetycznie uwarunkowane schorzenie charakteryzujące się nadmiernym wchłanianiem żelaza z przewodu pokarmowego, prowadzącym do jego akumulacji w narządach takich jak wątroba, serce, trzustka i przysadka mózgowa. Diagnostyka opiera się na ocenie poziomu ferrytyny i nasycenia transferyny (TSAT), a w przypadku nieprawidłowości – na badaniach genetycznych. Leczenie polega przede wszystkim na regularnej flebotomii terapeutycznej, która w fazie indukcji odbywa się zwykle raz w tygodniu, usuwając 7 ml/kg masy ciała krwi (maksymalnie do 550 ml), a w fazie podtrzymującej 2-4 razy w roku. Każda jednostka krwi (450-500 ml) obniża poziom ferrytyny o około 30 ng/ml. Monitorowanie obejmuje morfologię krwi i poziom ferrytyny co 4 tygodnie w fazie intensywnej oraz co 6-12 miesięcy w fazie podtrzymującej, co pozwala na ocenę skuteczności terapii i zapobieganie anemii. Alternatywą dla flebotomii jest terapia chelatacyjna (deferoksamina, deferypron, deferasiroks) stosowana u pacjentów z przeciwwskazaniami do upustu krwi.
badanie CT, badanie funkcji wątroby, badanie MRI, choroba tarczycy, czerwona krwinka, deferasiroks, deferoksamina, deferypron, dysfagia, flebotomia terapeutyczna, hemochromatoza, hemochromatoza dziedziczna, hormon płciowy, marskość wątroby, mutacja genetyczna, nasycenie transferyny, powiększenie wątroby, poziom ferrytyny, przeładowanie żelazem, przeszczepienie wątroby, rak wątroby, terapia chelatacyjna, terapia insulinowa, ultrasonografia, upust krwi, wirusowe zapalenie wątroby, zmęczenie - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zastawki trójdzielnej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba zastawki trójdzielnej obejmuje głównie niedomykalność (regurgitację) i stenozę, prowadząc do zaburzeń przepływu krwi między prawym przedsionkiem a prawą komorą serca. Najczęstszą przyczyną niedomykalności jest powiększenie prawej komory, często wtórne do niewydolności prawokomorowej. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym (szmer holosystoliczny nasilający się przy wdechu), echokardiografii, EKG i RTG klatki piersiowej. Objawy, takie jak duszność, obrzęki kończyn dolnych, powiększenie wątroby i wodobrzusze, nasilają się wraz z postępem choroby. Leczenie zachowawcze obejmuje monitorowanie, farmakoterapię (diuretyki, ACE inhibitory, beta-blokery, digoksyna, leki przeciwarytmiczne i przeciwzakrzepowe) oraz edukację pacjenta w zakresie samoobserwacji i stylu życia.
annuloplastyka, anomalia Ebsteina, beta-bloker, choroba reumatyczna serca, digoksyna, diuretyk, duszność, duszność nocna, echokardiografia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, komisurotomia, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność prawej komory, niewydolność prawokomorowa, obrzęk kończyn dolnych, ortopnoe, powiększenie prawego przedsionka, powiększenie wątroby, prawy przedsionek, przepływ krwi, przezcewnikowa wymiana zastawki, rehabilitacja kardiologiczna, stenoza zastawki trójdzielnej, szmer holosystoliczny, wodobrzusze, wsteczny przepływ krwi, wymiana zastawki trójdzielnej, zapalenie wsierdzia, zastawka biologiczna, zastawka mechaniczna, zastawka trójdzielna, zwężenie zastawki - Leksykon substancji czynnych
Escyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Escyna, główny składnik aktywny wyciągu z nasion kasztanowca zwyczajnego, wykazuje stosunkowo niską toksyczność w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt. Wartości LD50 po podaniu doustnym wynoszą: myszy 990 mg/kg, szczury 2150 mg/kg, króliki 1530 mg/kg oraz psy 130 mg/kg masy ciała, przy czym psy są najbardziej wrażliwe. Maksymalna dawka bezpieczna u psów została określona na poziomie 30 mg/kg. Toksyczność przewlekła wykazała brak efektów toksycznych przy dawkach do 400 mg/kg u szczurów oraz podrażnienie żołądka u psów przy dawce 80 mg/kg po 34 tygodniach. Badania teratogenności wskazały na szkodliwy wpływ na płód jedynie przy dawce 300 mg/kg, czyli 30-krotnie wyższej niż dawka terapeutyczna u ludzi. Testy mutagenności i genotoksyczności nie wykazały działania szkodliwego escyny.
Aesculus hippocastanum, aminopeptydaza leucynowa, dawka no effect, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, efekt embriotoksyczny, escyna, karbamylotransferaza ornitynowa, kardiomegalia, LD50, mutagenność i genotoksyczność, płodność, podrażnienie żołądka, powiększenie wątroby, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, trokserutyna, układ sercowo-naczyniowy, wyciąg z nasion kasztanowca, zaburzenia przewodnictwa, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Estazolam Espefa 2 mg
Estazolam, będący pochodną benzodiazepiny, wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 wynoszącą 740 mg/kg u myszy oraz 3200 mg/kg u szczurów po podaniu doustnym. Objawy ostrego zatrucia obejmują senność, zaburzenia ruchowe oraz depresję oddechową. W badaniach przewlekłych, trwających 2 lata i obejmujących dawki od 0,5 do 10 mg/kg/dobę, nie zaobserwowano istotnych efektów toksycznych. Jednak w badaniach subchronicznych (21 dni) u szczurów, przy dawkach 5, 100 i 500 mg/kg/dobę, stwierdzono powiększenie wątroby oraz indukcję enzymów wątrobowych, w tym wzrost stężenia cytochromu P-450 oraz aktywności hydroksylazy, demetylazy i S-transferazy glutationu.
badania cytogenetyczne, cytochrom P-450, demetylaza, depresja oddechowa, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, estazolam, hydroksylaza, płodność, pochodna benzodiazepiny, podanie doustne, powiększenie wątroby, S-transferaza glutationu, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, układ enzymatyczny wątroby, wpływ na rozrodczość, zaburzenia ruchowe - Leksykon substancji czynnych
Estazolam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Estazolam wykazuje niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 wynoszącą 740 mg/kg u myszy oraz 3200 mg/kg u szczurów po podaniu doustnym. Objawy ostrego zatrucia obejmują senność, zaburzenia ruchowe oraz depresję oddechową. W badaniach toksyczności przewlekłej, przy dawkach 0,5-10 mg/kg/dobę podawanych przez 2 lata, nie zaobserwowano istotnych efektów toksycznych u gryzoni, co wskazuje na dobrą tolerancję długotrwałego stosowania. Jednakże, w badaniach 21-dniowych u szczurów podawano estazolam w dawkach 5, 100 i 500 mg/kg, co skutkowało istotnym powiększeniem wątroby oraz wzrostem stężenia cytochromu P-450 i aktywności enzymów wątrobowych (hydroksylazy, demetylazy, S-transferazy glutationu).
badania przedkliniczne, badanie cytogenetyczne, cytochrom P-450, demetylaza, depresja oddechowa, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, estazolam, hiperplastyczny guz wątrobowy, hydroksylaza, pochodna benzodiazepiny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, powiększenie wątroby, rozrost guzkowy wątroby, S-transferaza glutationu, senność, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaburzenia ruchowe - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła choroba wątroby charakteryzująca się postępującym zapaleniem, włóknieniem i zwężeniem dróg żółciowych wewnątrz- i zewnątrzwątrobowych. Diagnostyka opiera się na utrzymującym się ponad 6 miesięcy cholestatycznym profilu enzymów wątrobowych, w tym podwyższonym poziomie fosfatazy alkalicznej (ALP) i gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP), umiarkowanym wzroście aminotransferaz (ALT, AST) oraz obecności charakterystycznych zmian cholangiograficznych widocznych w MRCP, które wykazuje czułość 86% i swoistość 94%. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć wtórne przyczyny stwardniającego zapalenia dróg żółciowych oraz pierwotne zapalenie dróg żółciowych (PBC), które cechuje obecność przeciwciał przeciwmitochondrialnych (AMA). PSC silnie koreluje z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD), występując u 70-80% pacjentów, co wymaga wykonania kolonoskopii z biopsją w celu wykrycia współistniejącej choroby jelit.
aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biopsja wątroby, cholangiocarcinoma, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholestaza, choroba zapalna jelit, dominujące zwężenie, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, gęstość mineralna kości, hiperbilirubinemia, IgG4-zależne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, kolonoskopia, marker CA 19-9, osteoporoza, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, powiększenie wątroby, przeciwciała autoimmunologiczne, przeciwciała przeciwjądrowe, przeciwciała przeciwmitochondrialne, przewlekła stwardniająca cholangitis, świąd, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zwężenie dróg żółciowych