mydriaza
Mydriaza (rozszerzenie źrenicy) to stan fizjologiczny lub patologiczny, w którym dochodzi do poszerzenia źrenicy oka na skutek skurczu mięśnia rozszerzającego źrenicę lub porażenia mięśnia zwieracza źrenicy. Jest to ważny objaw kliniczny obserwowany w praktyce okulistycznej i neurologicznej.
Fizjologicznie mydriaza występuje w warunkach słabego oświetlenia, podczas silnych emocji, wysiłku fizycznego oraz w odpowiedzi na bodźce bólowe. Patologiczne rozszerzenie źrenicy może być związane z urazami oka, neuropatią nerwu okoruchowego, działaniem leków (atropina, tropikamid), stosowaniem substancji psychoaktywnych, a także może towarzyszyć wzrostowi ciśnienia śródczaszkowego czy niedokrwieniu mózgu.
W diagnostyce okulistycznej mydriaza jest wywoływana farmakologicznie przy pomocy kropli rozszerzających źrenicę (midriatikami), co umożliwia dokładne badanie dna oka, soczewki oraz ciała szklistego. Najczęściej stosowane leki to parasympatykolityki (np. tropikamid) oraz sympatykomimetyki (np. fenylefryna). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, gdzie rozszerzenie źrenicy może sprowokować ostry atak jaskry.
Podczas diagnostyki różnicowej jednostronnej mydriazy należy uwzględnić tętniaka tętnicy łączącej tylnej, krwawienie podpajęczynówkowe, udar mózgu, guzy mózgu oraz inne stany neurologiczne. Obustronnie rozszerzone, niereagujące źrenice mogą wskazywać na zatrucie, śmierć mózgową lub ciężkie uszkodzenie pnia mózgu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Adablok 10 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu może prowadzić do nasilonych objawów cholinolitycznych, obejmujących zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (omamy, pobudzenie, drgawki), niewydolność oddechową, tachykardię z możliwością wydłużenia odstępu QT, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic (mydriaza). Najwyższa udokumentowana dawka przypadkowa wyniosła 280 mg w ciągu 5 godzin, skutkując zmianami stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Leczenie wymaga natychmiastowej interwencji, w tym dekontaminacji przewodu pokarmowego (węgiel aktywowany, płukanie żołądka do 1 godziny od przyjęcia), oraz terapii objawowej: fizostygmina lub karbachol na objawy ośrodkowe, benzodiazepiny na drgawki, sztuczna wentylacja przy niewydolności oddechowej, β-blokery na tachykardię, cewnikowanie pęcherza przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpina i zaciemnienie przy mydriazie.
benzodiazepiny, bradykardia, cewnikowanie pęcherza, drgawki, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, inhibitor acetylocholinesterazy, karbachol, leki beta-adrenolityczne, mydriaza, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy cholinolityczne, odstęp QT, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie, solifenacyna bursztynianu, stan psychiczny, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wymiana gazowa, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Valused Noc Plus (154 mg + 34,75 mg + 20 mg)/tabl.
Przedawkowanie leku Valused Noc Plus, zawierającego 154 mg wyciągu z korzenia kozłka lekarskiego, 34,75 mg wyciągu z szyszki chmielu oraz 20 mg wyciągu z ziela męczennicy na tabletkę, stanowi poważne wyzwanie kliniczne. Objawy toksyczności pojawiają się przy spożyciu około 20 g surowca kozłka lekarskiego dziennie, co odpowiada 26-43 tabletkom. Klinicznie obserwuje się zmęczenie, nadmierną senność, apatię, skurcze mięśni gładkich w podbrzuszu, trudności w oddychaniu, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy, drżenie rąk oraz rozszerzenie źrenic (mydriasis). Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca i duszność, które mogą zagrażać życiu pacjenta.
diagnostyka różnicowa, drżenie rąk, interakcja lekowa, kozłek lekarski, leczenie objawowe, lek nasenny, lek przeciwdrgawkowy, lek uspokajający, mydriaza, obraz kliniczny przedawkowania, rozszerzenie źrenic, skurcz podbrzusza, substancja psychoaktywna, szyszka chmielu, trudność w oddychaniu, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie układu autonomicznego, zawrót głowy, ziele męczennicy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Medikinet CR 20 mg 20 mg
Przedawkowanie metylofenidatu zawartego w Medikinet CR stanowi poważne zagrożenie ze względu na zmodyfikowany mechanizm uwalniania leku, co może powodować przedłużone i opóźnione objawy toksyczne. Toksyczność wynika głównie z nadmiernej stymulacji ośrodkowego i współczulnego układu nerwowego, manifestującej się szerokim spektrum objawów neurologicznych (drżenia, drgawki toniczno-kloniczne, śpiączka), psychicznych (pobudzenie, majaczenie, omamy), sercowo-naczyniowych (tachykardia, arytmie, nadciśnienie tętnicze), termoregulacyjnych (hipertermia > 38°C), gastrycznych (wymioty), mięśniowych (rabdomioliza) oraz innych. Szczególnie istotne jest ryzyko powikłań zagrażających życiu, takich jak drgawki, śpiączka, przełom nadciśnieniowy, hipertermia prowadząca do uszkodzenia wielonarządowego oraz rabdomioliza z możliwością ostrej niewydolności nerek.
arytmia, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, drgawki, funkcje nerek i wątroby, hemodializa, hipertermia, majaczenie, metylofenidat, mydriaza, nadciśnienie, objawy neurologiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pobudzenie układu współczulnego, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rozpad mięśni, stymulacja adrenergiczna, uszkodzenie wielonarządowe, węgiel aktywowany, zaburzenia neurologiczne, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atofab 25 mg
Przedawkowanie atomoksetyny, substancji czynnej produktu leczniczego Atofab, może wystąpić zarówno w formie ostrej, jak i przewlekłej, manifestując się szerokim spektrum objawów klinicznych. Dominują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha), ośrodkowego układu nerwowego (senność, zawroty głowy, drżenie, napady drgawkowe) oraz układu autonomicznego (tachykardia, podwyższone ciśnienie tętnicze, rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych). Szczególnie istotne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak wydłużenie odstępu QT w EKG oraz napady drgawkowe. W literaturze opisano również przypadki śmiertelnego zatrucia przy jednoczesnym przedawkowaniu atomoksetyny i innych leków, co podkreśla konieczność uwzględnienia interakcji farmakologicznych w ocenie ryzyka i leczeniu.
atomoksetyna, chlorowodorek, drożność dróg oddechowych, drżenie, hemodializa, hiperaktywność, kserostomia, leczenie objawowe, monitorowanie czynności serca, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, objawy żołądkowo-jelitowe, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie atomoksetyny, senność, świąd skóry, tachykardia, węgiel aktywny, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia zachowania, zatrucie, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Venlafaxine Teva 37,5 mg
Przedawkowanie wenlafaksyny stanowi poważne zagrożenie dla życia, manifestując się objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego, neurologicznego oraz metabolicznego. Najczęściej obserwowane symptomy to tachykardia (>100 uderzeń/min), zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, mydriaza, drgawki uogólnione oraz wymioty, które zwiększają ryzyko zachłyśnięcia. W EKG mogą wystąpić wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa oraz poszerzenie zespołu QRS, a także groźne arytmie, takie jak tachykardia komorowa i bradykardia. Ciężkie zatrucia mogą pojawić się już po dawce około 3 g wenlafaksyny u dorosłych, a w najcięższych przypadkach dochodzi do zgonu. Przedawkowanie wiąże się z wyższym ryzykiem śmiertelności w porównaniu do leków z grupy SSRI, choć niższym niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Należy uwzględnić, że pacjenci leczeni wenlafaksyną często mają zwiększone ryzyko samobójstwa, co komplikuje ocenę toksyczności leku.
blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, dializa, drgawki, elektrokardiogram, hemoperfuzja, hipoglikemia, mydriaza, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, płukanie żołądka, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, tachykardia komorowa, toksykologia kliniczna, transfuzja wymienna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, węgiel aktywowany, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie zespołu QRS, wymuszona diureza, zaburzenia świadomości, zatrucie wenlafaksyną - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sonoxen 12,5 mg
Przedawkowanie doksylaminy wodorobursztynianu charakteryzuje się szerokim spektrum objawów obejmujących ośrodkowy układ nerwowy (senność, pobudzenie, splątanie, majaczenie, drgawki), działanie przeciwcholinergiczne (mydriasis, suchość w jamie ustnej, gorączka), układ sercowo-naczyniowy (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie) oraz przewód pokarmowy (nudności, wymioty). Ciężkie zatrucia mogą prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki, a także rabdomiolizy, która występuje przy dawce około 13 mg/kg masy ciała i może skutkować ostrą niewydolnością nerek. Dawka śmiertelna wynosi około 25 mg/kg masy ciała, a śmiertelność w ciężkich przypadkach rabdomiolizy wynosi około 5%. Objawy ustępują zwykle w ciągu 24-48 godzin, jednak należy uwzględnić możliwość współistniejącego zatrucia innymi lekami, co komplikuje obraz kliniczny.
alkalizacja moczu, ataksja, depresja oddechowa, dializa otrzewnowa, doksylamina wodorobursztynian, działanie przeciwcholinergiczne, hemodializa, hemofiltracja, kinaza kreatynowa, kserostomia, lek przeciwhistaminowy, majaczenie, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nawadnianie, niedociśnienie, niewydolność nerek, objawy sercowo-naczyniowe, omamy, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, przedawkowanie doksylaminy, rabdomioliza, splątanie, tachykardia, wymuszona diureza, zaburzenia OUN, zatrucie lekami - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tropicamidum WZF 0,5% 5 mg/ml
Tropikamid, należący do grupy leków przeciwcholinergicznych (ATC: S01FA06), jest parasympatykolitykiem stosowanym w okulistyce do rozszerzania źrenicy (mydriasis). Jego mechanizm działania polega na konkurencyjnym antagonizmie receptorów muskarynowych, co prowadzi do porażenia mięśnia zwieracza źrenicy oraz mięśnia rzęskowego, skutkując rozszerzeniem źrenicy i zaburzeniem akomodacji. Preparat Tropicamidum WZF dostępny jest w stężeniach 0,5% (5 mg/ml) oraz 1%, gdzie niższe stężenie wywołuje głównie efekt mydriatyczny, a wyższe dodatkowo powoduje wyraźne porażenie akomodacji. Roztwór zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) jako substancję pomocniczą.
acetylocholina, akomodacja oka, antagonizm konkurencyjny, atropina, badanie dna oka, badanie okulistyczne, chlorek benzalkoniowy, lek rozszerzający źrenice, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, porażenie akomodacji, preparat przeciwcholinergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, skurcz mięśni, tropikamid, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Versatis 700 mg
Przedawkowanie plastra Versatis, zawierającego 700 mg lidokainy (5% w/w) na plaster o wymiarach 10 cm x 14 cm, jest rzadkie przy prawidłowym stosowaniu, jednak może wystąpić w przypadku aplikacji zbyt wielu plastrów, stosowania ich przez nadmiernie długi czas lub aplikacji na uszkodzoną skórę. Takie sytuacje prowadzą do podwyższenia stężenia lidokainy w osoczu, co skutkuje toksycznością ogólnoustrojową. Objawy przedawkowania obejmują zaburzenia OUN (zawroty głowy, senność, drgawki), reakcje ze strony układu autonomicznego (mydriaza), oraz układu sercowo-naczyniowego (bradykardia <60/min, arytmie, wstrząs z hipotensją i tachykardią). Występują również objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak wymioty.
arytmia, atropina, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, ciężka bradykardia, dostęp dożylny, drgawki, działanie addytywne, działanie kardiodepresyjne, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, działanie synergistyczne, erytromycyna, flukonazol, hipoperfuzja tkanek, hipotensja, inhibitor CYP3A4, kardiomiocyt, ketokonazol, klarytromycyna, lek antyarytmiczny, lek miejscowo znieczulający, makrolid, mydriaza, napad drgawkowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność krążenia, płynoterapia, pochodna imidazolu, rozszerzenie źrenic, saturacja, stężenie lidokainy w osoczu, tachykardia, toksyczność ogólnoustrojowa, układ autonomiczny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wazopresor, wstrząs, zaburzenie równowagi, zaburzenie rytmu serca, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ubistesin (40 mg + 6 mcg)/ml
Ubistesin to roztwór do wstrzykiwań zawierający artykainę chlorowodorek (40 mg/ml) oraz epinefrynę chlorowodorek (0,006 mg/ml), stosowany jako miejscowe znieczulenie. Profil działań niepożądanych jest zbliżony do innych amidowych środków znieczulających z dodatkiem środków obkurczających naczynia. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego (neuropatia, neuralgia, niedoczulica), reakcje miejscowe w miejscu iniekcji, reakcje alergiczne oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak bradykardia, tachykardia czy niedociśnienie tętnicze. Produkt zawiera także siarczyn sodu (0,6 mg/ml), co może wywoływać reakcje u pacjentów wrażliwych. Porażenie nerwu twarzowego może pojawić się z opóźnieniem do 2 tygodni po podaniu i utrzymywać się długo, a parestezje mogą mieć charakter przewlekły, szczególnie po blokadzie nerwu żuchwowego.
amidowy środek znieczulający, artykaina chlorowodorek, bradykardia, depresja OUN, drgawka typu grand mal, dysfagia, dysfonia, epinefryna chlorowodorek, idiosynkrazja, kołatanie serca, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuralgia, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, porażenie mięśni okoruchowych, przeczulica słuchowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, siarczyn sodu, skurcz oskrzeli, substancja obkurczająca naczynia krwionośne, szczękościsk, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie nerwu twarzowego, zaburzenie układu nerwowego, zapalenie dziąseł, zespół Hornera, zespół Kearns-Sayre - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tolzurin 2 mg
Przedawkowanie tolterodyny winianu, substancji czynnej leku Tolzurin, prowadzi do nasilenia działań antycholinergicznych, obejmujących zarówno objawy ośrodkowe (halucynacje, silne pobudzenie, drgawki) jak i obwodowe (tachykardia, zatrzymanie moczu, mydriaza). Maksymalna jednorazowa dawka w badaniach klinicznych wynosiła 12,8 mg (postać o natychmiastowym uwalnianiu), przy której obserwowano poważne działania niepożądane, w tym zaburzenia akomodacji i trudności w mikcji. Dawka dobową 8 mg przez 4 dni wiązano z wydłużeniem odstępu QT, co stanowi trzykrotność maksymalnego stężenia po podaniu kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Objawy przedawkowania wymagają szybkiej diagnostyki i wdrożenia odpowiednich interwencji terapeutycznych, uwzględniając farmakokinetykę postaci leku.
benzodiazepina, beta-bloker, cewnikowanie pęcherza moczowego, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwcholinergiczne, fizostygmina, halucynacja, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, mydriaza, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, płukanie żołądka, postać o natychmiastowym uwalnianiu, tachykardia, węgiel aktywowany, winian tolterodyny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji oka, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Duloxetine Medical Valley
Duloksetyna, stosowana w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych, neuropatii cukrzycowej oraz wysiłkowego nietrzymania moczu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową, napadami padaczkowymi oraz u osób poniżej 25 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych. Monitorowanie pacjentów jest kluczowe zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii i po zmianie dawki. Duloksetyna jest przeciwwskazana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat oraz u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min). Należy zwracać uwagę na ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych lub wpływających na metabolizm serotoniny i dopaminy.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, duże zaburzenie depresyjne, epizod manii, hemodializa, hiperrefleksja, hipertermia, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, krwotok poporodowy, lek serotoninergiczny, marskość wątroby, mydriaza, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, uszkodzenie wątroby, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół SIADH, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Atropinum sulfuricum WZF 0,5 mg/ml
Atropina, jako lek o działaniu cholinolitycznym, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia jej efektów lub modyfikacji działania innych leków. Szczególnie istotne jest sumowanie działania antycholinergicznego z lekami takimi jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, imipramina), leki przeciwskurczowe (drotaweryna, papaweryna), leki stosowane w chorobie Parkinsona (biperiden, triheksyfenidyl), przeciwhistaminowe I generacji (hydroksyzyna, klemastyna), pochodne fenotiazyny (chlorpromazyna, lewomepromazyna), dizopiramid oraz chinidyna. Interakcje te mogą skutkować nasileniem działań niepożądanych, takich jak suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu, tachykardia, zaburzenia widzenia, a także zwiększonym ryzykiem arytmii i hipertermii. Atropina wpływa również na farmakokinetykę leków doustnych poprzez opóźnianie opróżniania żołądka, co może zmieniać tempo wchłaniania substancji leczniczych, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym.
adrenalina, aminy katecholowe, amitryptylina, biperiden, chinidyna, chlorpromazyna, choroba Parkinsona, dizopiramid, dobutamina, drotaweryna, działanie cholinolityczne, echokardiografia obciążeniowa, efekt cholinolityczny, farmakokinetyka leków, hipertermia, hydroksyzyna, imipramina, interakcje lekowe, kardiomiopatia stresowa, klemastyna, leki przeciwdepresyjne trójpierścieniowe, leki przeciwhistaminowe, leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, leki przeciwparkinsonowskie, leki przeciwskurczowe, lewomepromazyna, mydriaza, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, papaweryna, pochodne fenotiazyny, propofol, triheksyfenidyl, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, zespół Tako-tsubo - Leksykon leków
Przedawkowanie – Citabax 20 20 mg
Przedawkowanie cytalopramu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, z objawami obejmującymi układ nerwowy (drgawki, śpiączka, pobudzenie), sercowo-naczyniowy (wydłużenie QT, poszerzenie QRS, bradykardia, niedociśnienie, torsade de pointes) oraz inne układy. Dawka śmiertelna nie jest jednoznacznie określona, jednak odnotowano przeżycia po dawkach >2 g. Alkohol i leki psychotropowe (TLPD, inhibitory MAO, inne SSRI) nasilają toksyczność. W ciężkich zatruciach może wystąpić zespół serotoninowy z triadą objawów: zmiany stanu psychicznego, hiperaktywność neuro-mięśniowa, niestabilność autonomiczna, gorączka i wzrost kinazy kreatynowej, a także rabdomioliza.
blok odnogi pęczka Hissa, bradyarytmia, bradykardia, dawka śmiertelna, diazepam, drgawki, drżenia mięśniowe, hiperwentylacja, inhibitory MAO, interakcje lekowe, monitorowanie elektrokardiograficzne, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niemiarowość rytmu serca, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie cytalopramu, przedawkowanie leku, rabdomioliza, rozszerzenie źrenic, sinica, śpiączka, środki przeczyszczające, SSRI, torsade de pointes, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia układu nerwowego, zapis EKG, zastoinowa niewydolność serca, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Neospasmina Extra –
Przedawkowanie preparatu Neospasmina Extra, zawierającego wyciąg z korzenia kozłka (Valeriana officinalis), liścia melisy (Melissa officinalis), tlenek magnezu oraz witaminę B6, występuje przy spożyciu dawki korzenia kozłka przekraczającej 20 g, co odpowiada około 13 kapsułkom. Przedawkowanie to może wywołać objawy takie jak zmęczenie (nadmierna senność, apatia, osłabienie), skurcze brzucha, zawroty głowy, uczucie ucisku w klatce piersiowej, drżenie rąk oraz rozszerzenie źrenic (mydriasis). Objawy te są związane z toksycznym działaniem składników preparatu i zazwyczaj ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin od spożycia nadmiernej dawki.
drżenie rąk, kozłek lekarski, leczenie objawowe, melisa lekarska, mydriaza, parametry życiowe, przedawkowanie leku, rozszerzenie źrenic, skurcz brzucha, tlenek magnezu, ucisk w klatce piersiowej, witamina B6, wyciąg z korzenia kozłka, wyciąg z liścia melisy, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zawroty głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Olpinat 5 mg
Lek Olpinat zawierający olanzapinę w dawce 5 mg w postaci tabletek powlekanych posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na olanzapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (159,9 mg/tabletkę) oraz lecytynę sojową (0,0384 mg/tabletkę). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią reakcji alergicznych na leki przeciwpsychotyczne, zwłaszcza pochodne tienobenzodiazepin. Kolejnym istotnym przeciwwskazaniem jest jaskra z wąskim kątem przesączania lub ryzyko jej wystąpienia, ze względu na działanie antycholinergiczne olanzapiny, które może prowadzić do rozszerzenia źrenicy i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, nasilając objawy jaskry ostrej.
alergia na soję, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, jaskra ostra, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza, lecytyna sojowa, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, mydriaza, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, olanzapina, potencjał antycholinergiczny, reakcja nadwrażliwości, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, tabletka powlekana - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betadrin (1 mg + 0,33 mg)/ml
Lek Betadrin w postaci kropli do oczu, zawierający difenhydraminy chlorowodorek (1 mg/ml) oraz nafazoliny azotan (0,33 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje czynne, a także na benzalkoniowy chlorek (0,1 mg/ml) i inne składniki pomocnicze. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania u chorych z jaskrą z wąskim kątem, ze względu na ryzyko wywołania mydriazy i nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co może prowadzić do ostrego ataku jaskry, silnego bólu oka, zaczerwienienia spojówek, pogorszenia widzenia, a nawet nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na środki adrenomimetyczne, gdyż nafazolina może indukować objawy takie jak nadmierne obkurczenie naczyń, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię, bóle głowy, drżenia mięśniowe oraz niepokój.
benzalkoniowy chlorek, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, difenhydraminy chlorowodorek, działanie adrenomimetyczne, działanie przeciwhistaminowe, jaskra z wąskim kątem, lek sympatykomimetyczny, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nafazoliny azotan, nerw wzrokowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, ostry atak jaskry, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenicy, środek adrenomimetyczny, tachykardia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Belaristo 10 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej w Belaristo 5 mg i 10 mg, może wywołać ciężkie objawy antycholinergiczne, takie jak omamy, nadmierne pobudzenie psychoruchowe, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz zmiany stanu psychicznego. Zgłoszono przypadek spożycia dawki aż 280 mg (28-56-krotnie przekraczającej dawkę terapeutyczną) w ciągu 5 godzin, skutkujący zaburzeniami świadomości, lecz bez konieczności hospitalizacji. Postępowanie terapeutyczne obejmuje węgiel aktywny i płukanie żołądka (do 1 godziny od przyjęcia), z wykluczeniem prowokowania wymiotów. Leczenie objawowe dostosowuje się do symptomów: fizostygmina lub karbachol na ciężkie objawy ośrodkowe, benzodiazepiny na drgawki, wentylacja mechaniczna przy niewydolności oddechowej, beta-adrenolityki na tachykardię, cewnikowanie pęcherza przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpina miejscowo na mydriazę.
benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, choroba układu sercowo-naczyniowego, depresja ośrodka oddechowego, drgawki, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, hipokaliemia, karbachol, mydriaza, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, omamy, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, solifenacyna bursztynianu, splątanie, tachykardia, węgiel aktywny, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – AuroDulox
Duloxetine Apotex, będąca inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią manii, chorobą afektywną dwubiegunową, napadami padaczkowymi oraz u osób poniżej 18. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii i po zmianie dawki, jest kluczowe, zwłaszcza u osób z historią myśli samobójczych, w wieku <25 lat oraz u pacjentów z neuropatią cukrzycową. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, buprenorfina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, hipertermią, zaburzeniami koordynacji i nudnościami. Duloksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, w tym przełom nadciśnieniowy, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem, co wymaga regularnej kontroli ciśnienia, zwłaszcza w pierwszym miesiącu leczenia. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) lek jest przeciwwskazany, a u osób z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawki.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, hemodializa, hepatocyt, hiponatremia, IMAO, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek trójpierścieniowy, marskość wątroby, mydriaza, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, NLPZ, przełom nadciśnieniowy, remisja objawów, ryzyko samobójcze, SIADH, SNRI, SSRI, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie lękowe, zapalenie wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Kwasy walerenowe – Przedawkowanie
Kwasy walerenowe, aktywne związki obecne w korzeniu kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix), są składnikiem wielu preparatów uspokajających, takich jak Optimum Tabletki uspokajające Labofarm, Tabletki uspokajające Labofarm oraz Valdix Noc. Preparaty Optimum i Tabletki uspokajające Labofarm zawierają po 0,15 mg kwasów walerenowych na tabletkę i nie wykazują objawów przedawkowania. W przypadku Valdix Noc, zawierającego 400 mg korzenia kozłka (min. 0,32 mg kwasów walerenowych), odnotowano przypadki przedawkowania przy jednorazowym spożyciu około 20 g korzenia. Objawy przedawkowania obejmowały zmęczenie, skurcze w nadbrzuszu, uczucie ucisku w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie rąk oraz rozszerzenie źrenic, wszystkie o łagodnym nasileniu i ustępujące samoistnie w ciągu 24 godzin.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Symcloza 100 mg
Przedawkowanie klozapiny, zwłaszcza w dawkach przekraczających 2000 mg, wiąże się z wysokim ryzykiem powikłań zagrażających życiu, w tym niewydolności serca i zachłystowego zapalenia płuc, co przekłada się na śmiertelność około 12%. U pacjentów nieleczonych wcześniej klozapiną dawki już od 400 mg mogą indukować stany śpiączkowe, a w populacji pediatrycznej dawki 50-200 mg wywołują silne działanie uspokajające lub śpiączkę, choć bez zgonów. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), zaburzenia poznawcze i psychiczne, objawy neurologiczne (m.in. drgawki, brak odruchów), dysfunkcje układu autonomicznego (ślinotok, hipertermia), rozszerzenie źrenic, niedociśnienie tętnicze, arytmie serca, a także ciężkie zaburzenia oddechowe prowadzące do niewydolności oddechowej i powikłań płucnych.
arytmia serca, częstoskurcz, depresja oddechowa, dezorientacja, dializa otrzewnowa, drgawki, duszność, działanie uspokajające, hemodializa, hiperrefleksja, hipertermia, klozapina, letarg, majaczenie, mydriaza, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, omam, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychomotoryczne, powikłanie kardiologiczne, powikłanie oddechowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, rozszerzenie źrenic, ślinotok, śmiertelność, śpiączka, splątanie, stan śpiączkowy, węgiel aktywowany, zaburzenie poznawcze, zaburzenie świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zahamowanie czynności oddechowej, zapaść - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pram 20 mg
Przedawkowanie cytalopramu, substancji czynnej leku PRAM, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, manifestując się szerokim spektrum objawów neurologicznych (drgawki, senność, śpiączka, zespół serotoninowy), kardiologicznych (tachykardia, bradykardia, wydłużenie odstępu QT, blok lewej odnogi pęczka, szeroki zespół QRS, torsade de pointes, zatrzymanie akcji serca) oraz ze strony układu krążenia (niedociśnienie, nadciśnienie, sinica) i oddechowego (hiperwentylacja). Ciężkość objawów koreluje z dawką i współistnieniem innych substancji psychoaktywnych. Szczególnie niebezpieczne są powikłania kardiologiczne, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT lub u pacjentów z niewydolnością serca, bradyarytmią czy zaburzonym metabolizmem (np. niewydolność wątroby).
blok lewej odnogi pęczka przedsionkowo-komorowego, bradyarytmia, bradykardia, cytalopram, częstoskurcz komorowy, drgawki, hiperwentylacja, lek przeczyszczający, mydriaza, niedociśnienie tętnicze, przedawkowanie cytalopramu, sinica, śpiączka, tachykardia, torsade de pointes, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zespół QRS, zespół serotoninowy - Leksykon substancji czynnych
Chmiel zwyczajny – Przedawkowanie
Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus L.) jest składnikiem preparatu Valused, występującym w formie wyciągu suchego z szyszek chmielu w dawce 40 mg na kapsułkę miękką. Preparat stosowany jest głównie ze względu na właściwości uspokajające i jest bezpieczny przy przestrzeganiu zalecanych dawek. Główne ryzyko przedawkowania wiąże się z długotrwałym stosowaniem bardzo wysokich dawek, rzędu około 20 g surowca dziennie, co odpowiada przyjęciu około 97 kapsułek Valused. Objawy przedawkowania mogą obejmować zmęczenie, nadmierną senność, skurcze podbrzusza, trudności w oddychaniu, zaburzenia rytmu serca (arytmie, bradykardia, tachykardia), zawroty głowy, drżenie rąk oraz rozszerzenie źrenic (mydriaza). W przypadku wystąpienia tych symptomów zaleca się natychmiastowe zaprzestanie stosowania preparatu.
arytmia, bradykardia, charakterystyka produktu leczniczego, chmiel zwyczajny, dolegliwości bólowe, drżenie rąk, duszność, korzeń kozłka lekarskiego, mydriaza, objawy, preparat Valused, procedura detoksykacyjna, reakcja niepożądana, rozszerzenie źrenic, senność, skurcze podbrzusza, tachykardia, trudności w oddychaniu, waleriana, właściwości uspokajające, wyciąg suchy z szyszek chmielu, zaburzenia akomodacji oka, zaburzenia koncentracji, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alventa 75 mg
Przedawkowanie wenlafaksyny, dawką około 3 g u dorosłych, niesie ryzyko poważnych, potencjalnie śmiertelnych powikłań, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem lub innymi lekami. Objawy kliniczne obejmują tachykardię, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, mydriazę, drgawki, wymioty, zmiany w EKG (wydłużenie QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS), tachykardię komorową, bradykardię, niedociśnienie, hipoglikemię oraz zawroty głowy. Ryzyko zgonu jest wyższe niż przy przedawkowaniu SSRI, ale niższe niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, co może być związane z charakterystyką pacjentów leczonych wenlafaksyną.
blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, drgawki, hipoglikemia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, leczenie zatruć, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwdrgawkowy, lek wazopresyjny, mydriaza, niedociśnienie, ośrodek toksykologiczny, płynoterapia, poszerzenie zespołu QRS, tachykardia, tachykardia komorowa, węgiel aktywowany, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie świadomości, zatrucie ciężkie, zawroty głowy, zmiany w EKG - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek fenylefryny – Działania niepożądane
Chlorowodorek fenylefryny, sympatykomimetyczna amina działająca głównie na receptory α-adrenergiczne, jest powszechnie stosowany jako lek obkurczający naczynia krwionośne w preparatach łagodzących objawy przeziębienia i grypy. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak podwyższenie ciśnienia tętniczego (częste w badaniach klinicznych), tachykardia, zaburzenia rytmu serca oraz kołatanie serca, które mogą stanowić zagrożenie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Ponadto fenylefryna może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego (lęk, niepokój, nerwowość, bezsenność, ból i zawroty głowy, omamy), układu pokarmowego (nudności, wymioty, pieczenie w nadbrzuszu, suchość w jamie ustnej), układu moczowego (zatrzymanie moczu, kolka nerkowa, martwica brodawek nerkowych) oraz układu oddechowego (napady astmy oskrzelowej). Reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz poważne zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, trombocytopenia) również zostały odnotowane, choć z częstością rzadką lub bardzo rzadką.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, amina sympatykomimetyczna, arytmia serca, astma oskrzelowa, bladość skóry, chlorowodorek fenylefryny, choroba sercowo-naczyniowa, dysfunkcja układu moczowego, dyspepsja, dysuria, granulocytopenia, jaskra zamkniętego kąta, kolka nerkowa, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, palpitacje, przerost prostaty, przewlekła choroba układu oddechowego, reakcja alergiczna, receptor alfa-adrenergiczny, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bellapan 0,25 mg/tabl.
Bellapan, zawierający alkaloidy tropanowe w dawce odpowiadającej 0,25 mg siarczanu atropiny, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z cholinolitycznego mechanizmu działania, polegającego na blokadzie receptorów muskarynowych. Działania te obejmują suchość błon śluzowych i skóry, zaczerwienienie skóry, zaparcia, zaburzenia akomodacji, porażenie zwieraczy źrenicy (mydriaza), zwiększenie ciśnienia śródgałkowego oraz objawy ze strony układu nerwowego i psychiki, takie jak pobudzenie, depresja czy omamy wzrokowe. Częstość występowania tych działań jest określona jako „niekiedy”, co wskazuje na sporadyczne pojawianie się, jednak ryzyko wzrasta u pacjentów z jaskrą, osób starszych oraz z zaburzeniami funkcji nerek, wątroby i psychicznymi.
alkaloid tropanowy, ciśnienie śródgałkowe, depresja, gruczoł wydzielniczy, jaskra, mydriaza, omam wzrokowy, perystaltyka jelit, receptor muskarynowy, siarczan atropiny, stosunek korzyści do ryzyka, suchość błon śluzowych, właściwość cholinolityczna, zaburzenie akomodacji, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie psychiczne, zaczerwienienie skóry, zwieracz źrenicy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Santaherba –
Produkt leczniczy Santaherba (krople doustne, roztwór) jest złożonym preparatem homeopatycznym zawierającym 11 substancji czynnych w rozcieńczeniach homeopatycznych (D3-D6 oraz TM), m.in. Belladonna D4, Stramonium D4, Lobelia inflata D3, Ephedra vulgaris D4 oraz Adrenalinum D6. Do momentu opracowania Charakterystyki Produktu Leczniczego nie odnotowano zgłoszonych przypadków przedawkowania. Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest zawartość etanolu na poziomie 39,5% (v/v), co może stanowić ryzyko szczególnie u dzieci, pacjentów z chorobami wątroby, układu sercowo-naczyniowego oraz osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Potencjalne objawy przedawkowania wynikają głównie z działania etanolu oraz farmakologicznych właściwości poszczególnych składników, takich jak tachykardia, zaburzenia świadomości, halucynacje, nudności czy podwyższone ciśnienie tętnicze, jednak rozcieńczenia homeopatyczne znacząco ograniczają ryzyko toksyczności.
Adrenalinum, Belladonna, bezsenność, biegunka, ból głowy, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, crataegus oxyacantha, depresja oddechowa, drgawka, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane, ephedra vulgaris, galeopsis ochroleuca, halucynacja, hipertermia, interakcja z alkoholem, Ipeca, leczenie objawowe, Lobelia inflata, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niepokój, nudność, objaw toksyczności, ośrodek toksykologiczny, parametr życiowy, pobudzenie psychoruchowe, retencja moczu, rozcieńczenie homeopatyczne, Sambucus nigra, Solidago virga aurea, Stramonium, suchość jamy ustnej, tachykardia, wymioty, Yerba santa, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Difenoksylat – Przedawkowanie
Przedawkowanie difenoksylatu chlorowodorku (2,5 mg) w preparacie Reasec, zawierającym również atropinę siarczan (0,025 mg), manifestuje się złożonym zespołem objawów wynikających z toksyczności obu składników. Początkowo dominują symptomy atropinowe, takie jak suchość skóry i błon śluzowych, mydriaza, tachykardia (>100/min), hipertermia (>38°C), a także pobudzenie psychomotoryczne. Następnie pojawiają się objawy związane z toksycznością difenoksylatu, w tym mioza, senność, hipodynamia, zaparcia, ból brzucha i wymioty. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zatrzymanie oddechu, które może wystąpić nawet po 12-30 godzinach od przyjęcia leku i mieć charakter nawracający, co wymaga długotrwałego monitorowania pacjenta, zwłaszcza dzieci, u których objawy mogą być bardziej nasilone.
antagonista receptorów opioidowych, atropina siarczan, dekontaminacja przewodu pokarmowego, difenoksylat chlorowodorek, drożność dróg oddechowych, farmakokinetyka naloksonu, hipertermia, hipodynamia, hipotermia, mioza, mydriaza, nalokson, nalokson chlorowodorek, niewyraźne widzenie, płukanie żołądka, Reasec, śpiączka, sztuczne oddychanie, tachykardia, tachypnoe, węgiel aktywowany, zaburzenie akomodacji, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu - Leksykon substancji czynnych
Petydyna – Przedawkowanie
Przedawkowanie chlorowodorku petydyny, opioidowego analgetyku, manifestuje się wieloukładowo, obejmując ośrodkowy układ nerwowy, układ oddechowy oraz krążenia. Kluczowymi objawami są zwężenie źrenic (mioza), depresja oddechowa prowadząca do zatrzymania oddechu, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, hipotensja oraz tachykardia jako mechanizm kompensacyjny. W miarę narastającej hipoksemii może wystąpić paradoksalne rozszerzenie źrenic (mydriasis), delirium, kurcze mięśniowe oraz hipertermia. Szczególnie niebezpieczne jest dożylne podanie petydyny, które może szybko skutkować niewydolnością oddechową i krążeniową. W praktyce klinicznej należy uwzględnić możliwość współistniejącego zatrucia alkoholem lub innymi substancjami psychoaktywnymi, co komplikuje obraz kliniczny i pogarsza rokowanie.
antagonista receptorów opioidowych, chlorowodorek petydyny, delirium, depresja oddechowa, hipertermia, hipoksemia, hipotensja, kurcze mięśniowe, mioza, mydriaza, nalokson, oddychanie kontrolowane, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, petydyna, płukanie żołądka, podanie dożylne, rozszerzenie źrenic, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, tachykardia, węgiel aktywny, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia świadomości, zatrzymanie oddechu, zawroty głowy, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tolzurin 4 mg
Przedawkowanie tolterodyny winianu, substancji czynnej leku Tolzurin (kapsułki o przedłużonym uwalnianiu 2 mg i 4 mg), może prowadzić do nasilenia działań przeciwcholinergicznych, takich jak zaburzenia akomodacji i trudności w oddawaniu moczu, obserwowane przy dawce jednorazowej 12,8 mg. Dodatkowo, przy dawce dobowej 8 mg przez 4 dni stwierdzono wydłużenie odstępu QT w EKG, co stanowi ryzyko zaburzeń rytmu serca. Inne objawy przedawkowania obejmują halucynacje, silne pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic (mydriaza), choć dla tych objawów brak jest precyzyjnych danych dotyczących dawki wywołującej ich wystąpienie.
benzodiazepina, beta-bloker, cewnikowanie, drgawka, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, fizostygmina, halucynacja, inhibitor cholinoesterazy, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, mydriaza, niewydolność oddechowa, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie, rozszerzenie źrenic, sztuczne oddychanie, tachykardia, tolterodyna winian, trudność w oddawaniu moczu, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dimastin 1 mg/g
Dimastin w postaci żelu zawiera 1 mg/g dimetyndenu maleinianu i jest stosowany miejscowo na skórę. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania przy prawidłowej aplikacji miejscowej, jednak przypadkowe połknięcie może prowadzić do objawów przedawkowania leków przeciwhistaminowych H1. Objawy te różnią się w zależności od wieku pacjenta: u dorosłych dominuje senność i łagodne objawy przeciwmuskarynowe, natomiast u dzieci i osób starszych występuje pobudzenie OUN, niezborność ruchowa, halucynacje, skurcze toniczno-kloniczne, rozszerzenie źrenic, suchość w jamie ustnej, zaczerwienienie twarzy, hipotensja, zatrzymanie moczu oraz gorączka.
antagonista receptora histaminowego H1, ataksja, dimetyndenu maleinian, dysfagia, działanie antagonistyczne, działanie przeciwmuskarynowe, halucynacja, hipotensja, kserostomia, lek przeciwhistaminowy, mydriaza, niezborność ruchowa, objaw przeciwmuskarynowy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie OUN, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, spadek ciśnienia tętniczego, środek przeczyszczający, suchość w jamie ustnej, węgiel aktywny, zahamowanie czynności OUN, zatrucie lekiem przeciwhistaminowym, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axhidrox 2,2 mg/dozę
Axhidrox, zawierający glikopironiowy bromek w stężeniu 2,2 mg na dawkę (270 mg kremu), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla leków o działaniu antycholinergicznym. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe (15,3%), suchość jamy ustnej (12,3%), suchość oczu (3,3%), ból głowy (1,3%), suchość skóry (1,3%), suchość jamy nosowej (1,5%), zaparcia (1,3%) oraz niewyraźne widzenie (1,1%). W trakcie długotrwałej terapii (do 72 tygodni) nasilenie suchości jamy ustnej wykazuje tendencję do zmniejszania się, natomiast częstość i charakter pozostałych działań niepożądanych pozostają stabilne. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (21,6 mg), alkohol benzylowy (2,7 mg) oraz glikol propylenowy (8,1 mg) na dawkę, które mogą przyczyniać się do działań niepożądanych miejscowych.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, anizokoria, atopowe zapalenie skóry, bilirubina, bromek glikopironiowy, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, glikol propylenowy, glikopironium, hiperhidroza, klasyfikacja MedDRA, kserostomia, małopłytkowość, MCH, MCV, mydriaza, obrzęk naczynioruchowy, reakcja miejscowa, reakcja nadwrażliwości, rozedma brzucha, suchość jamy ustnej, suchość oczu, tachykardia, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia mikcji, zaburzenia okulistyczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia wątrobowe, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie mieszków włosowych, zawroty błędnikowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atenza 45 mg
Lek Atenza zawierający metylofenidatu chlorowodorek w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 18 mg, 27 mg, 36 mg, 45 mg, 54 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęstsze działania obejmują zaburzenia neuropsychiatryczne, takie jak bezsenność i nerwowość (bardzo często, ≥1/10), ból głowy (bardzo często), a także zaburzenia ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, biegunka – często, ≥1/100 do <1/10) oraz sercowo-naczyniowe (tachykardia, arytmia, nadciśnienie tętnicze – często). U dzieci obserwuje się umiarkowane opóźnienie wzrostu i masy ciała przy długotrwałym stosowaniu. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zaburzenia psychotyczne, próby samobójcze (bardzo rzadko, <1/10 000), ciężkie reakcje alergiczne, zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia) oraz poważne incydenty sercowo-naczyniowe (zawał mięśnia sercowego, zatrzymanie akcji serca). Konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, funkcji wątroby, układu krwiotwórczego oraz stanu psychicznego pacjentów, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi zaburzeniami psychicznymi lub chorobami sercowo-naczyniowymi.
arytmia, częstomocz, dławica piersiowa, drgawki, dyskineza, fosfataza zasadowa, jadłowstręt, jadłowstręt psychiczny, kołatanie serca, krwiomocz, leukopenia, mania, martwicze zapalenie naczyń, metylofenidatu chlorowodorek, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność wątroby, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, zaburzenie akomodacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zaburzenie psychotyczne, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół Tourette’a, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Duloksetyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Duloksetyna wymaga ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową oraz napadami padaczkowymi ze względu na ryzyko indukcji maniakalnego epizodu i napadów drgawkowych. Zgłaszano przypadki mydriazy, co nakłada konieczność szczególnej uwagi u osób z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub ryzykiem ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania. Duloksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, w tym nadciśnienie klinicznie istotne i przełom nadciśnieniowy, zwłaszcza u pacjentów z istniejącym nadciśnieniem. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego, szczególnie w pierwszym miesiącu terapii, oraz ostrożność u pacjentów z chorobami serca. U pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min (ciężkie zaburzenia czynności nerek, hemodializa) stosowanie jest przeciwwskazane, a u osób z klirensem 30-80 ml/min konieczne jest dostosowanie dawki. Duloksetyna może wywołać zespół serotoninowy, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, TLPD, tryptany, IMAO, buprenorfina, leki przeciwpsychotyczne), objawiający się zmianami stanu psychicznego, niestabilnością układu autonomicznego, zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi i objawami żołądkowo-jelitowymi. W przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duże zaburzenie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, epizod manii, hiperrefleksja, hiponatremia, IMAO, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, krwotok poporodowy, lek serotoninergiczny, mydriaza, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne, objawy odstawienne, parestezje, plamica, przełom nadciśnieniowy, SIADH, SNRI, SSRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybroczyny, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Symkinet MR 10 mg
Przedawkowanie metylofenidatu chlorowodorku, zwłaszcza w formie o zmodyfikowanym uwalnianiu, jak Symkinet MR (dawki 10 mg, 20 mg, 30 mg, 40 mg odpowiadające 8,65 mg, 17,3 mg, 25,95 mg i 34,6 mg czystej substancji), stanowi poważne zagrożenie kliniczne. Toksyczność wynika z nadmiernej stymulacji ośrodkowego układu nerwowego i układu współczulnego, manifestującej się objawami neurologicznymi (pobudzenie psychoruchowe, drżenia, drgawki, splątanie, omamy, majaczenie) oraz sercowo-naczyniowymi (tachykardia >100/min, arytmie, nadciśnienie tętnicze). Dodatkowo obserwuje się objawy ze strony układu autonomicznego (pocenie, mydriaza, hipertermia), pokarmowego (wymioty) i mięśniowego (drżenia, rabdomioliza). Ze względu na przedłużone uwalnianie substancji czynnej z preparatu MR, objawy mogą rozwijać się wolniej i utrzymywać dłużej, co wymaga wydłużonej obserwacji pacjenta oraz monitorowania funkcji życiowych i neurologicznych.
dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, drgawki, drżenie, euforia, hemodializa pozaustrojowa, hipertermia, kołatanie serca, majaczenie, metylofenidat chlorowodorek, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość psychoruchowa, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie metylofenidatu, rabdomioliza, splątanie, tachykardia, układ współczulny, węgiel aktywowany, wzmożone odruchy, zaburzenia rytmu serca, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cetirizine Genoptim SPH 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny, definiowane jako przyjęcie dawki co najmniej 5-krotnie przekraczającej zalecaną dobową (≥ 50 mg dla Cetirizine Genoptim SPH), prowadzi do objawów związanych z ośrodkowym układem nerwowym (OUN) oraz działaniem przeciwcholinergicznym. Do najczęstszych symptomów należą splątanie, zawroty głowy, zmęczenie, ból głowy, senność, stupor, drgawki, a także rozszerzenie źrenic (mydriaza), zatrzymanie moczu i częstoskurcz. Intensywność objawów zależy od dawki, indywidualnej wrażliwości pacjenta oraz współistniejących schorzeń i interakcji lekowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko drgawek i zaburzeń rytmu serca, które mogą stanowić zagrożenie życia.
cetyryzyna, częstoskurcz, dializoterapia, drgawki, działanie przeciwcholinergiczne, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, mydriaza, napad drgawkowy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, splątanie, stupor, suchość błon śluzowych, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clozapine Hasco 100 mg
Przedawkowanie klozapiny, zwłaszcza produktu Clozapine Hasco, stanowi poważne zagrożenie życia z około 12% śmiertelnością, głównie w wyniku niewydolności serca lub zachłystowego zapalenia płuc po dawkach >2000 mg. Istotne jest, że dawki już od 400 mg mogą wywołać zagrażające życiu stany śpiączki, szczególnie u pacjentów nieleczonych wcześniej klozapiną. U dzieci dawki 50-200 mg powodują silne działanie sedatywne lub śpiączkę, choć bez zgonów. Objawy przedawkowania obejmują szerokie spektrum zaburzeń neurologicznych (senność, śpiączka, drgawki), psychiatrycznych (omamy, majaczenie), wegetatywnych (ślinotok, mydriaza), kardiologicznych (niedociśnienie, zapaść, arytmie) oraz oddechowych (zachłystowe zapalenie płuc, depresja ośrodka oddechowego). Szczególnie niebezpieczne są stany prowadzące do niewydolności wielonarządowej i ryzyko aspiracji.
arefleksja, arytmia serca, częstoskurcz, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, duszność, działanie uspokajające, hemodializa, hiperrefleksja, hipertermia, hipotermia, majaczenie, mydriaza, nagłe zatrzymanie krążenia, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, odwrotność efektu presyjnego, omam, płukanie żołądka, pobudzenie psychomotoryczne, pozaustrojowe oczyszczanie krwi, przedawkowanie klozapiny, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, ślinotok, stan śpiączki, węgiel aktywny, wiązanie leku z białkami osocza, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie termoregulacji, zachłystowe zapalenie płuc - Leksykon leków
Przedawkowanie – Anturin 5 mg
Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Anturin 5 mg, prowadzi do nasilenia działania cholinolitycznego poprzez blokadę receptorów muskarynowych, co skutkuje szeregiem objawów ośrodkowych i obwodowych. W opisywanym przypadku pacjent przyjął 280 mg leku w ciągu 5 godzin, co stanowi ponad 50-krotność standardowej dawki, doświadczając zmian stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. Objawy przedawkowania obejmują dezorientację, omamy, nadmierne pobudzenie, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię (>100 uderzeń/min), zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz wydłużenie odstępu QT, szczególnie u pacjentów z hipokaliemią, bradykardią lub chorobami układu sercowo-naczyniowego.
benzodiazepina, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, depresja ośrodka oddechowego, dezorientacja, drgawki, działanie cholinolityczne, efekt antycholinergiczny, fizostygmina, hipokaliemia, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, majaczenie, mięsień wypieracz pęcherza, mydriaza, nadmierne pobudzenie, napad toniczno-kloniczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, omamy, ośrodkowy objaw cholinolityczny, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, płukanie żołądka, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, sinica, solifenacyna bursztynianu, światłowstręt, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmiana stanu psychicznego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Defur 4 mg
Przedawkowanie tolterodyny winianu, substancji czynnej leku Defur, może prowadzić do nasilenia działań antycholinergicznych, manifestujących się m.in. zaburzeniami akomodacji, trudnościami w oddawaniu moczu, omamami, drgawkami, tachykardią oraz niewydolnością oddechową. Największa pojedyncza dawka podana ochotnikom wynosiła 12,8 mg (postać o natychmiastowym uwalnianiu). W badaniach klinicznych zaobserwowano wydłużenie odstępu QT po dawce dobowej 8 mg (dwukrotność zalecanej dawki), co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko kardiologiczne. Objawy przedawkowania należy rozpoznać szybko i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe, uwzględniając specyfikę kliniczną każdego przypadku.
benzodiazepina, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawki, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, monitorowanie EKG, mydriaza, niewydolność oddechowa, omamy, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, sztuczne oddychanie, tachykardia, tolterodyna winian, tolterodyna wodorowinian, trudność w oddawaniu moczu, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie oddychania, zatrzymanie moczu, β-adrenolityk - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cetrix 10 mg
Przedawkowanie cetyryzyny dichlorowodorku, substancji czynnej leku Cetrix, występuje przy dawkach ≥ 50 mg, czyli co najmniej 5-krotnie przekraczających standardową dawkę dobową 10 mg. Objawy kliniczne obejmują zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak splątanie, senność, sedacja, osłupienie, niepokój ruchowy, a także objawy przeciwcholinergiczne, w tym rozszerzenie źrenic (mydriaza) oraz zatrzymanie moczu. Dodatkowo mogą wystąpić tachykardia (>100 uderzeń/min), drżenie, bóle głowy, zawroty głowy, biegunka, świąd oraz ogólne złe samopoczucie i zmęczenie. Objawy te wymagają natychmiastowej oceny stanu klinicznego i monitorowania funkcji życiowych pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego.
antidotum, biegunka, ból głowy, cetyryzyna dichlorowodorek, cewnikowanie pęcherza moczowego, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializoterapia, drżenie, działanie przeciwcholinergiczne, mydriaza, niepokój ruchowy, osłupienie, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, rozszerzenie źrenic, sedacja, senność, splątanie, świąd, tachykardia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Titlodine 2 mg
Przedawkowanie tolterodyny, substancji czynnej leku Titlodine, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się nasileniem działań przeciwcholinergicznych zarówno ośrodkowych, jak i obwodowych. W badaniach klinicznych dawka pojedyncza 12,8 mg tolterodyny o konwencjonalnym uwalnianiu wywołała zaburzenia akomodacji oraz trudności w oddawaniu moczu. Przy dawkach przekraczających zalecane wartości terapeutyczne obserwowano wydłużenie odstępu QT, co niesie ryzyko groźnych arytmii. Objawy przedawkowania obejmują halucynacje, pobudzenie psychoruchowe, drgawki, niewydolność oddechową, tachykardię, zatrzymanie moczu, rozszerzenie źrenic oraz zaburzenia repolaryzacji komór serca. Szczególnie istotne jest monitorowanie EKG i elektrolitów (potas, magnez) w celu zapobiegania powikłaniom kardiologicznym.
benzodiazepina, beta-bloker, blokada receptora muskarynowego, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawka, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdrgawkowe, fizostygmina, halucynacja, inhibitor acetylocholinesterazy, kardiowersja, konwulsja, mydriaza, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, ośrodkowe działanie przeciwcholinergiczne, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie tolterodyny, rozszerzenie źrenic, sztuczne oddychanie, tachykardia, trudność w oddawaniu moczu, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie repolaryzacji komór serca, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Wskazania do stosowania
Cyklopentolat, zawarty w preparacie Cykloftyal w stężeniu 10 mg/ml (0,3 mg chlorowodorku cyklopentolatu w jednej kropli o objętości około 0,03 ml), jest stosowany w okulistyce jako środek przeciwcholinergiczny. Jego główne zastosowanie diagnostyczne obejmuje rozszerzenie źrenicy i porażenie akomodacji, co umożliwia pełną wizualizację dna oka, w tym siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego, oraz precyzyjną ocenę refrakcji. Preparat jest bezpieczny do stosowania miejscowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 3 miesięcy. Roztwór do oczu ma pH w zakresie 3,0-5,5, osmolalność 300-400 mOsm/kg oraz zawiera 0,1 mg/ml chlorku benzalkoniowego jako konserwant.
akomodacja, badanie refrakcji, chlorek benzalkoniowy, cyklopentolat, cykloplegia, diagnostyka okulistyczna, dno oka, działanie przeciwcholinergiczne, krople oczne, mięsień rzęskowy, mydriatyk, mydriaza, naczyniówka, nerw wzrokowy, przedni odcinek oka, receptory muskarynowe, siatkówka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie tęczówki, zrosty, zwieracz źrenicy