Specjalne ostrzeżenia
Duloxetine Medical Valley
Duloksetyna, stosowana w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych, neuropatii cukrzycowej oraz wysiłkowego nietrzymania moczu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową, napadami padaczkowymi oraz u osób poniżej 25 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych. Monitorowanie pacjentów jest kluczowe zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii i po zmianie dawki. Duloksetyna jest przeciwwskazana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat oraz u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min). Należy zwracać uwagę na ryzyko zespołu serotoninowego i złośliwego zespołu neuroleptycznego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych lub wpływających na metabolizm serotoniny i dopaminy.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
- Zaburzenia psychiczne
- Stosowanie u dzieci i młodzieży
- Zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny
- Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Zaburzenia czynności nerek
- Zaburzenia czynności wątroby
- Zaburzenia krzepnięcia i krwawienia
- Hiponatremia
- Przerwanie leczenia
- Osoby w podeszłym wieku
- Akatyzja i niepokój psychoruchowy
- Rozszerzenie źrenic (mydriaza)
- Zaburzenia czynności seksualnych
- Uwagi dotyczące składników produktu
- Stosowanie z innymi produktami zawierającymi duloksetynę
- Interakcje z zielem dziurawca
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Zastosowanie leku Duloxetine Medical Valley wymaga uwzględnienia szeregu specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz rekomendowanych środków ostrożności podczas stosowania duloksetyny w praktyce klinicznej.1
Zaburzenia psychiczne
Epizody manii i napady padaczkowe: Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu duloksetyny pacjentom z historią epizodów manii lub zdiagnozowaną chorobą afektywną dwubiegunową i/lub napadami padaczkowymi.2
Ryzyko samobójstwa: Duże zaburzenia depresyjne i zaburzenia lękowe uogólnione wiążą się ze zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych, chęci samookaleczenia i samobójstw. Ryzyko to utrzymuje się do momentu uzyskania istotnej klinicznie poprawy. W pierwszych tygodniach leczenia, a nawet dłużej, pacjenci powinni być dokładnie obserwowani. Doświadczenia kliniczne wskazują, że ryzyko samobójstwa może wzrastać we wczesnym etapie poprawy stanu klinicznego.3
Inne zaburzenia psychiczne, w których przepisywana jest duloksetyna, również mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zachowań samobójczych. Zaburzenia te mogą współwystępować z dużymi zaburzeniami depresyjnymi. Należy zachować te same środki ostrożności u pacjentów leczonych z powodu innych zaburzeń psychicznych, jak u pacjentów z dużymi zaburzeniami depresyjnymi.4
Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów:
- z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie
- z myślami samobójczymi o znacznym nasileniu przed rozpoczęciem leczenia
- w wieku poniżej 25 lat (metaanaliza badań klinicznych wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych w tej grupie)
Podczas leczenia duloksetyną lub krótko po jego zakończeniu zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych.5
Rekomendacje dotyczące monitorowania pacjentów:
- Ścisła kontrola, szczególnie pacjentów z grupy wysokiego ryzyka
- Szczególna uwaga na początku leczenia i po zmianie dawki
- Edukacja pacjentów i ich opiekunów odnośnie konieczności obserwacji i natychmiastowego zgłaszania:
- pogorszenia stanu klinicznego
- myśli lub zachowań samobójczych
- nietypowych zmian w zachowaniu
6
Stosowanie u dzieci i młodzieży
Duloksetyny nie należy stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. W badaniach klinicznych w tej grupie wiekowej obserwowano częstsze występowanie zachowań samobójczych (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogości (przede wszystkim agresji, zachowań buntowniczych i objawów gniewu) u osób otrzymujących leki przeciwdepresyjne w porównaniu z grupą placebo.7
Jeżeli ze względu na potrzebę kliniczną zostanie podjęta decyzja o leczeniu, pacjent powinien być uważnie monitorowany pod kątem pojawienia się zachowań samobójczych. Dodatkowo, brak jest długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania duloksetyny u dzieci i młodzieży w kontekście wzrostu, dojrzewania oraz rozwoju poznawczego i behawioralnego.8
Zespół serotoninowy i złośliwy zespół neuroleptyczny
Podczas stosowania duloksetyny, podobnie jak w przypadku innych leków serotoninergicznych, może wystąpić zespół serotoninowy lub złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) – stany potencjalnie zagrażające życiu. Ryzyko to wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu:9
- innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub tryptany)
- leków zaburzających metabolizm serotoniny (np. inhibitory monoaminooksydazy – IMAO)
- leków przeciwpsychotycznych i innych antagonistów dopaminy mogących wpływać na neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne
10
Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować:
- zmiany stanu psychicznego (np. pobudzenie, omamy, śpiączka)
- niestabilność układu autonomicznego (np. tachykardia, zmienne ciśnienie tętnicze, hipertermia)
- zaburzenia nerwowo-mięśniowe (np. hiperrefleksja, zaburzenia koordynacji)
- objawy żołądkowo-jelitowe (np. nudności, wymioty, biegunka)
11
W najcięższej postaci zespół serotoninowy może przypominać złośliwy zespół neuroleptyczny, którego objawami są: hipertermia, sztywność mięśni, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, niestabilność układu autonomicznego z możliwymi szybkimi zmianami parametrów życiowych i zmianami stanu psychicznego.12
Jeśli jednoczesne stosowanie duloksetyny i innych leków wpływających na neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne i/lub dopaminergiczne jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważną obserwację pacjenta, szczególnie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki.13
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
Ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca: U niektórych pacjentów stosowanie duloksetyny powoduje zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi i klinicznie istotne nadciśnienie tętnicze. Zjawisko to może wynikać z noradrenergicznego działania duloksetyny.14
Zgłaszano przypadki przełomu nadciśnieniowego podczas stosowania duloksetyny, szczególnie u pacjentów z wcześniej istniejącym nadciśnieniem. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego, zwłaszcza w pierwszym miesiącu leczenia u pacjentów z rozpoznanym nadciśnieniem i/lub innymi chorobami serca.15
Szczególna ostrożność wymagana jest u pacjentów:
- których stan może się pogorszyć w następstwie wzrostu częstości akcji serca lub ciśnienia tętniczego
- przyjmujących jednocześnie leki mogące zaburzać metabolizm duloksetyny
- z utrzymującym się wysokim ciśnieniem tętniczym (należy rozważyć zmniejszenie dawki lub stopniowe odstawienie duloksetyny)
16
Przeciwwskazanie: U pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym nie należy rozpoczynać leczenia duloksetyną.17
Zaburzenia czynności nerek
U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek poddawanych hemodializie (klirens kreatyniny <30 mL/min) występuje zwiększone stężenie duloksetyny w osoczu.<sup data-drug="Duloxetine Medical Valley" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Zaburzenia czynności nerek: U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, poddawanych hemodializie (klirens kreatyniny 18
Duloksetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania u pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek znajdują się w punkcie 4.2 Charakterystyki Produktu Leczniczego.19
Zaburzenia czynności wątroby
Podczas stosowania duloksetyny obserwowano przypadki uszkodzenia wątroby, w tym:
- znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (>10-krotnie przekraczające górną granicę normy)
- zapalenie wątroby
- żółtaczkę
10-krotnie przekraczające górną granicę normy), zapalenie wątroby i żółtaczkę.”>20
Większość tych działań niepożądanych wystąpiła w pierwszych miesiącach leczenia. Uszkodzenie wątroby dotyczyło głównie hepatocytów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących jednocześnie inne leki mogące powodować uszkodzenie wątroby.21
Zaburzenia krzepnięcia i krwawienia
U pacjentów przyjmujących selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) i inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym duloksetynę, zgłaszano objawy zaburzeń krzepnięcia, takie jak:22
- wybroczyny
- plamica
- krwawienie z przewodu pokarmowego
Duloksetyna może zwiększać ryzyko krwotoku poporodowego. Należy zachować ostrożność u pacjentów:23
- przyjmujących leki przeciwzakrzepowe
- przyjmujących leki wpływające na czynność płytek krwi (np. NLPZ, kwas acetylosalicylowy)
- ze stwierdzoną skłonnością do krwawień
Hiponatremia
Podczas stosowania duloksetyny zgłaszano przypadki hiponatremii, w tym przypadki zmniejszenia stężenia sodu w surowicy poniżej 110 mmol/L. Hiponatremia może być spowodowana zespołem nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).24
Większość przypadków hiponatremii wystąpiła u:
- osób w podeszłym wieku
- pacjentów z zaburzoną równowagą płynów ustrojowych w wywiadzie
- osób ze współistniejącymi chorobami predysponującymi do zaburzeń równowagi płynów
25
Należy zachować ostrożność u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem hiponatremii, w tym u:
- pacjentów w podeszłym wieku
- pacjentów z marskością wątroby
- pacjentów odwodnionych
- osób przyjmujących leki moczopędne
26
Przerwanie leczenia
Objawy odstawienia po zakończeniu leczenia występują często, szczególnie w przypadku nagłego przerwania terapii. W badaniach klinicznych objawy niepożądane po nagłym przerwaniu leczenia wystąpiły u około 45% pacjentów leczonych duloksetyną i u 23% pacjentów otrzymujących placebo.27
Ryzyko objawów odstawienia podczas stosowania SSRI i SNRI może zależeć od wielu czynników, w tym od:28
- czasu trwania leczenia
- stosowanej dawki leku
- tempa zmniejszania dawki
Najczęstsze objawy odstawienia są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie. Występują zazwyczaj w pierwszych dniach po przerwaniu leczenia, choć zgłaszano również bardzo rzadkie przypadki objawów u pacjentów, którzy nieumyślnie pominęli pojedynczą dawkę duloksetyny.29
Objawy odstawienne ustępują zazwyczaj samoistnie w ciągu 2 tygodni, choć u niektórych pacjentów mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub dłużej). Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki duloksetyny przez okres nie krótszy niż 2 tygodnie w przypadku przerwania leczenia, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta.30
Osoby w podeszłym wieku
Dane dotyczące stosowania duloksetyny w dawce 120 mg u pacjentów w podeszłym wieku z dużymi zaburzeniami depresyjnymi i zaburzeniami lękowymi uogólnionymi są ograniczone. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu maksymalnej dawki u tych pacjentów.31
Akatyzja i niepokój psychoruchowy
Stosowanie duloksetyny wiązało się z występowaniem akatyzji, charakteryzującej się subiektywnie odczuwanym nieprzyjemnym lub przygnębiającym uczuciem niepokoju oraz koniecznością poruszania się, często połączoną z niemożliwością spokojnego usiedzenia lub ustania w miejscu.32
Objawy te najczęściej występują w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia. U pacjentów z takimi objawami zwiększanie dawki może być szkodliwe.33
Rozszerzenie źrenic (mydriaza)
Zgłaszano przypadki rozszerzenia źrenic w związku ze stosowaniem duloksetyny. Dlatego należy zachować ostrożność przepisując duloksetynę pacjentom z:34
- zwiększonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym
- ryzykiem ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania
Zaburzenia czynności seksualnych
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym duloksetyna, mogą powodować objawy zaburzeń czynności seksualnych. Zgłaszano przypadki długotrwałych zaburzeń czynności seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania stosowania SSRI/SNRI.35
Uwagi dotyczące składników produktu
Sacharoza: Produkt leczniczy Duloxetine Medical Valley zawiera sacharozę (90 mg kapsułka – 193 mg sacharozy; 120 mg kapsułka – 257 mg sacharozy). Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.36
Sód: Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na kapsułkę i uznawany jest za „wolny od sodu”.37
Jednoczesne stosowanie z alkoholem: Należy zachować ostrożność przy spożywaniu alkoholu podczas leczenia produktem leczniczym Duloxetine Medical Valley.38
Stosowanie z innymi produktami zawierającymi duloksetynę
Duloksetyna jest stosowana pod różnymi nazwami handlowymi w różnych wskazaniach, w tym w leczeniu:
- bólu w obwodowej neuropatii cukrzycowej
- dużych zaburzeń depresyjnych
- zaburzeń lękowych uogólnionych
- wysiłkowego nietrzymania moczu
Należy unikać jednoczesnego stosowania więcej niż jednego produktu leczniczego zawierającego duloksetynę.39
Interakcje z zielem dziurawca
Podczas jednoczesnego stosowania duloksetyny z produktami roślinnymi zawierającymi ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) mogą częściej występować działania niepożądane.40
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania