faza akceleracji
Faza akceleracji jest istotnym parametrem w kardiotokografii, odnoszącym się do dynamiki zmian częstości rytmu serca płodu. Polega na przejściowym zwiększeniu częstości uderzeń serca płodu powyżej linii podstawowej o co najmniej 15 uderzeń na minutę, utrzymującym się przez minimum 15 sekund. Obecność faz akceleracji jest pozytywnym wskaźnikiem dobrostanu płodu.
W praktyce położniczej faza akceleracji stanowi jeden z kluczowych elementów oceny reaktywności serca płodu w zapisie KTG. Jest fizjologiczną odpowiedzią na ruchy płodu, stymulację zewnętrzną lub wewnętrzną i odzwierciedla prawidłowe funkcjonowanie autonomicznego układu nerwowego płodu. Regularne występowanie akceleracji w zapisie kardiotokograficznym wskazuje na dobrą kondycję płodu i wydolność jego układu krążenia.
Brak faz akceleracji lub ich nieprawidłowy charakter może sugerować niedotlenienie płodu lub inne zaburzenia jego dobrostanu. W przypadku zapisów niereaktywnych, gdy akceleracje nie występują spontanicznie, stosuje się stymulację akustyczną lub manualną w celu ich wywołania. Interpretacja obecności, częstości i charakteru faz akceleracji zawsze powinna być dokonywana w kontekście całego zapisu KTG oraz stanu klinicznego ciężarnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 50 mg
Dasatinib SUN jest wskazany do leczenia dorosłych i dzieci z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). U dorosłych z przewlekłą fazą CML zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub Ph+ ALL dawka początkowa to 140 mg raz na dobę. U pacjentów pediatrycznych dawkowanie jest dostosowane do masy ciała: od 40 mg dla dzieci 10–<20 kg do 100 mg dla masy ≥45 kg, podawane raz dziennie. Tabletki powlekane dostępne są w dawkach 20, 50, 70, 80, 100 i 140 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. W przypadku braku odpowiedzi terapeutycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do 140 mg/dobę u dorosłych z przewlekłą fazą CML oraz do 180 mg/dobę u pacjentów z fazą zaawansowaną lub Ph+ ALL. U dzieci z Ph+ CML-CP dawkę można zwiększać stopniowo do maksymalnie 120 mg/dobę, natomiast u dzieci z Ph+ ALL nie zaleca się zwiększania dawki ze względu na skojarzenie z chemioterapią.
chemioterapia, dawkowanie leku, dazatynib, faza akceleracji, hematopoetyczne czynniki wzrostu, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, modyfikacja dawkowania, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pełna odpowiedź cytogenetyczna, Ph+ ALL, postać mieloblastyczna, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML, tabletki powlekane, większa odpowiedź molekularna, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 140 mg
Dasatinib Sandoz jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+). Zalecana dawka początkowa u dorosłych z fazy przewlekłej CML wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, przełom blastyczny) oraz ALL Ph+ dawka początkowa to 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawane raz dziennie. Dazatynib podaje się doustnie, tabletki powlekane należy połykać w całości, a u pacjentów o masie ciała <10 kg dostępna jest postać proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, która nie jest biorównoważna z tabletkami. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub wystąpienia nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ dazatynib stosuje się maksymalnie do 2 lat w połączeniu z chemioterapią, z możliwością kontynuacji do roku po przeszczepieniu komórek macierzystych.
bezwzględna liczba neutrofilów, biopsja szpiku kostnego, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, czynnik wzrostu hematopoezy, faza akceleracji, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, kortykosteroid, lek moczopędny, mielosupresja, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza białaczki szpikowej, sok grejpfrutowy, wysięk w jamie opłucnej, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Krka 80 mg
Dasatinib Krka jest lekiem stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Dawkowanie u dorosłych pacjentów z CML w fazie przewlekłej wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej (akceleracja, przełom blastyczny) oraz u pacjentów z Ph+ ALL zalecana dawka początkowa to 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowywane do masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib podaje się maksymalnie przez dwa lata, często w skojarzeniu z chemioterapią. W przypadku konieczności modyfikacji dawki, zaleca się dostosowanie w zależności od odpowiedzi na leczenie i tolerancji, z możliwością zwiększenia dawki do 140 mg lub 180 mg u dorosłych w zależności od fazy choroby.
aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, białaczka, biopsja, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytopenia, faza akceleracji, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, komórkowość szpiku kostnego, małopłytkowość, neutropenia, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyurea medac 500 mg
Hydroksykarbamid (Hydroxycarbamidum) jest cytostatykiem stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz schorzeń mieloproliferacyjnych, takich jak samoistna nadpłytkowość i czerwienica prawdziwa. Preparat HYDROXYUREA medac dostępny jest w kapsułkach twardych o dawce 500 mg substancji czynnej, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do stopnia zaawansowania choroby i indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W CML lek jest stosowany zarówno w fazie przewlekłej, jak i akceleracji, natomiast w schorzeniach mieloproliferacyjnych hydroksykarbamid jest wskazany u pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych.
czerwienica prawdziwa, czynnik ryzyka zakrzepowo-zatorowego, działanie cytostatyczne, faza akceleracji, faza choroby, faza przewlekła, hematolog, hydroksykarbamid, nadpłytkowość samoistna, nowotwór hematologiczny, policytemia vera, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytemia samoistna, zakrzepica, zespół mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 111 mg
Lek Daruph (dazatynib) jest inhibitorem kinazy tyrozynowej drugiej generacji, stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomie blastycznym oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji dorosłych jest wskazany jako terapia pierwszego wyboru w nowo rozpoznanej CML-CP oraz jako leczenie drugiej linii po niepowodzeniu terapii imatynibem lub w przypadku nietolerancji. W pediatrii stosowany jest zarówno w monoterapii CML-CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL. Dazatynib dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach od 16 mg do 111 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do stopnia zaawansowania choroby i odpowiedzi pacjenta. Szczególnie dawka 111 mg jest rekomendowana w zaawansowanych postaciach białaczek lub przy progresji choroby mimo stosowania niższych dawek.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza BCR-ABL, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, monoterapia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib LEK-AM jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych i mięsaków złośliwych, a jego dawkowanie powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów. Lek podaje się doustnie podczas posiłku, popijając wodą, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie u dorosłych zależy od fazy choroby: w przewlekłej fazie CML stosuje się 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, z możliwością podziału dawki 800 mg na dwie dawki po 400 mg. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m² pc./dobę, max 800 mg), z możliwością zwiększenia do 570 mg/m² pc. W Ph+ ALL u dorosłych zaleca się 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m² pc. Dawkowanie w innych wskazaniach to m.in. 400 mg/dobę w MDS/MPD, 100-400 mg/dobę w HES/CEL oraz 800 mg/dobę w guzach stromalnych przewodu pokarmowego (DFSP).
aminotransferaza asparaginianowa, aspiracja szpiku, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła CML, granulocyty obojętnochłonne, granulocyty zasadochłonne, guz stromalny przewodu pokarmowego, imatynib, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, Ph+ ALL, podrażnienie przewodu pokarmowego, progresja choroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewód pokarmowy, zaburzenia czynności wątroby, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Leuzek 100 mg
Leuzek to preparat zawierający imatynib w dawce 100 mg, stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych z charakterystycznymi aberracjami genetycznymi, w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+), ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL), zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanego zespołu hipereozynofilowego (HES) i przewlekłej białaczki eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFR oraz guzowatych włókniakomięsaków skóry (DFSP). W Ph+ ALL u dorosłych i dzieci Leuzek stosuje się w skojarzeniu z chemioterapią lub jako monoterapia w nawrotach. W CML Ph+ lek jest wskazany w różnych fazach choroby, w tym u pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku, w przełomie blastycznym, fazie przewlekłej po nieskutecznym leczeniu interferonem alfa oraz w fazie akceleracji. W MDS/MPD i HES/CEL konieczne jest potwierdzenie obecności specyficznych rearanżacji genów przed rozpoczęciem terapii. W DFSP Leuzek jest opcją u pacjentów z nieoperacyjnymi lub nawrotowymi zmianami, którzy nie mogą być poddani zabiegowi chirurgicznemu.
białaczka, chemioterapia, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, interferon alfa, marker genetyczny, monoterapia, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja genu PDGFR, transplantacja szpiku, włókniakomięsak skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Sandoz 400 mg
Imatinib Sandoz, zawierający imatynib w formie mezylanu, jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, zarówno w nowo rozpoznanej fazie przewlekłej, jak i w fazie akceleracji oraz przełomu blastycznego. Lek stosuje się również w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) w skojarzeniu z chemioterapią lub jako monoterapia w nawrotach. Ponadto, imatynib jest zalecany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W onkologii mięsaków miękkich imatynib znajduje zastosowanie w leczeniu nieoperacyjnych lub przerzutowych guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP), zarówno w terapii zaawansowanej, jak i adjuwantowej (w przypadku GIST z wysokim ryzykiem nawrotu). Tabletki dostępne są w dawkach 100 mg i 400 mg, z możliwością podziału na równe części, co umożliwia indywidualizację terapii w zależności od wskazań, wieku pacjenta oraz funkcji narządów.
chromosom Philadelphia, dysfagia, faza akceleracji, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, interferon alfa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Philadelphia, przełom blastyczny, przeszczepienie szpiku, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, terapia adjuwantowa, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 50 mg
Dasatinib Krka jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomu blastycznego, a także ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+. U dorosłych lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML Ph+ w fazie przewlekłej oraz w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib w innych fazach choroby i w ALL Ph+. W populacji pediatrycznej Dasatinib stosuje się zarówno jako terapię pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML Ph+ CP, jak i w leczeniu opornym lub nietolerowanym na imatynib, a także w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach: 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, zawierających odpowiednio 26 mg do 184 mg laktozy, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, leczenie skojarzone, nietolerancja leku, odpowiedź na leczenie, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pacjent pediatryczny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, schemat dawkowania, stan kliniczny, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Stada 400 mg
Bosutinib Stada to lek w postaci tabletek powlekanych zawierający bosutynib, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg, stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Wskazania obejmują terapię pierwszego rzutu u pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP) oraz leczenie pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, fazie akceleracji (AP) i fazie przełomu blastycznego (BP), którzy byli wcześniej leczeni inhibitorami kinazy tyrozynowej (imatinib, nilotynib, dasatynib) i u których standardowe terapie okazały się nieskuteczne lub nietolerowane. Tabletki różnią się kolorem i oznaczeniem, co ułatwia identyfikację dawki: 100 mg (żółty, 6×11 mm, oznaczenie „C18”), 400 mg (pomarańczowy, 9×17 mm, „C19”) oraz 500 mg (różowy, 10×18 mm, „C20”).
bosutynib, CML Ph+, dasatynib, działania niepożądane, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, nilotynib, nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa, oporność na leczenie, przeciwwskazania, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, tabletki powlekane - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meaxin 100 mg
Meaxin, zawierający imatynib mezylan, jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w różnych fazach choroby, w tym nowo rozpoznanej, fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomie blastycznym, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży. Lek stosowany jest także w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) – w terapii skojarzonej z chemioterapią u nowo rozpoznanych oraz w monoterapii u dorosłych z nawracającą lub oporną postacią choroby. Ponadto Meaxin jest wskazany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym/przewlekłej białaczce eozynofilowej (HES/CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W leczeniu nowotworów litych Meaxin znajduje zastosowanie u dorosłych z nieoperacyjnymi lub przerzutowymi Kit (CD117) dodatnimi guzami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) oraz w leczeniu adjuwantowym u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu po resekcji, a także u dorosłych z guzowatymi włókniakomięsakami skóry (DFSP), w tym niekwalifikujących się do zabiegu chirurgicznego.
chromosom Philadelphia, diagnostyka molekularna, faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, imatynib mezylan, kinaza tyrozynowa, leczenie adjuwantowe, Meaxin, monoterapia, nowotwór hematologiczny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obiektywny współczynnik odpowiedzi, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie bez wznowy, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, terapia skojarzona, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 16 mg
Produkt Daruph, zawierający dazatynib o zwiększonej biodostępności, powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu białaczek. Ze względu na różnice farmakokinetyczne, Daruph nie jest zamienny z innymi preparatami dazatynibu, a jego dawka jest zredukowana o 21% w stosunku do standardowych dawek, aby zapewnić równoważną ekspozycję. W fazie przewlekłej przewlekłej białaczki szpikowej (CML-CP) zalecana dawka początkowa wynosi 79 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w Ph+ ALL dawka początkowa to 111 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowywane do masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej. Dazatynib podaje się doustnie raz na dobę, a dawkowanie należy regularnie korygować co 3 miesiące lub częściej, uwzględniając zmiany masy ciała i tolerancję leczenia.
achlorhydria, aspiracja szpiku, białaczka, biopsja szpiku, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, CML-CP, cytopenia, dazatynib, działania niepożądane niehematologiczne, ekspozycja na substancję czynną, faza akceleracji, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hipochlorhydria, inhibitor CYP3A4, małopłytkowość, neutropenia, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, przełom blastyczny, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Sandoz 100 mg
Dasatinib Sandoz jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). U dorosłych wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej jako terapię pierwszego rzutu, a także CML w fazie przewlekłej, akceleracji lub przełomu blastycznego w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. Ponadto, lek jest stosowany w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML u pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszej terapii. W populacji pediatrycznej Dasatinib Sandoz jest wskazany w nowo rozpoznanej Ph+ CML w fazie przewlekłej, w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib oraz w skojarzonej terapii z chemioterapią w ALL Ph+.
chromosom Philadelphia, dasatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczny przełom blastyczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 50 mg
Dazatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Mediana czasu leczenia u dorosłych pacjentów z CML w fazie przewlekłej wynosiła około 60 miesięcy, a u dzieci i młodzieży z Ph+ CML w fazie przewlekłej profil bezpieczeństwa był zbliżony do dorosłych, z wyjątkiem braku przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję (niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość), retencję płynów (wysięk opłucnowy 28% po 60 miesiącach, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%), biegunki, bóle głowy, zmęczenie, duszność, wysypkę, nudności, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz krwawienia. W badaniu III fazy u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej po 12 miesiącach obserwacji odnotowano neutropenię stopnia 3/4 u 21%, małopłytkowość u 19% i niedokrwistość u 10%, a po 60 miesiącach odpowiednio 29%, 22% i 13%.
arytmia komorowa, ból mięśniowo-szkieletowy, chromosom Philadelphia, CML w fazie przewlekłej, CML w fazie zaawansowana, duszność, faza akceleracji, gorączka neutropeniczna, hipercholesterolemia, hiperurykemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, krwawienie w OUN, limfadenopatia, limfopenia, małopłytkowość, mielosupresja, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, profil bezpieczeństwa, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, retencja płynów, śródmiąższowa choroba płuc, tętnicze nadciśnienie płucne, wstrząs anafilaktyczny, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie tarczycy, zastoinowa niewydolność serca, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Bosutynib – Wskazania do stosowania
Bosutynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) u dorosłych. Dostępny jest w formie tabletek powlekanych w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg (produkty Bosutinib Stada i Bosutinib Zentiva). Lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP) bez wcześniejszego leczenia inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI). Ponadto, bosutynib jest zalecany u pacjentów w fazie przewlekłej, akceleracji (AP) oraz przełomu blastycznego (BP), którzy byli wcześniej leczeni innymi TKI (imatynib, nilotynib, dasatynib), ale z powodu oporności, nietolerancji lub obecności mutacji w domenie kinazowej BCR-ABL wymagają zmiany terapii. Wskazania obejmują także pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania innych TKI lub specyficznym profilem toksyczności tych leków.
bosutynib, choroby współistniejące, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, historia leczenia, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory kinazy tyrozynowej, mutacja BCR-ABL, nietolerancja leku, oporność na leki, parametry laboratoryjne, profil molekularny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, stadium zaawansowania, tabletka powlekana, toksyczność leku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Zentiva 400 mg
Imatinib Zentiva, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 100 mg i 400 mg (imatynib mezylan), jest wskazany przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży. Lek stanowi terapię pierwszego wyboru u pacjentów z nowo rozpoznaną CML, którzy nie kwalifikują się do transplantacji szpiku, a także w fazie przewlekłej po niepowodzeniu terapii interferonem alfa oraz w fazie akceleracji i przełomie blastycznym. W ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) imatynib stosuje się w skojarzeniu z chemioterapią u nowo rozpoznanych pacjentów oraz w monoterapii u chorych z nawrotem lub opornością na standardowe leczenie. Ponadto, lek jest wskazany w rzadkich zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα u dorosłych. Wskazania obejmują także nowotwory lite, takie jak złośliwe, nieoperacyjne i/lub przerzutowe guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) Kit (CD117) dodatnie oraz leczenie adjuwantowe u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu po resekcji, a także guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) nieoperacyjne lub nawracające/przerzutowe.
chemioterapia standardowa, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib mezylanu, interferon alfa, leczenie adjuwantowe, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obiektywny współczynnik odpowiedzi, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie bez wznowy, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Dawkowanie i sposób podawania
Imatynib jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych i mięsaków złośliwych, z dawkowaniem dostosowanym do jednostki chorobowej, wieku pacjenta oraz fazy choroby. W przewlekłej fazie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) u dorosłych zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, przy czym dawka 800 mg/dobę podawana jest w dwóch dawkach po 400 mg. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m² pc. na dobę, max. 800 mg). W Ph+ ALL dawka u dorosłych to 600 mg/dobę, u dzieci 340 mg/m² pc. Dla MDS/MPD zalecana dawka to 400 mg/dobę, a w HES/CEL początkowo 100 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 400 mg. W DFSP stosuje się 800 mg/dobę. Imatynib podaje się doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a w przypadku trudności w połykaniu można rozpuścić tabletki w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym (50 ml na 100 mg, 200 ml na 400 mg). Leczenie kontynuuje się do progresji choroby, a w razie braku odpowiedzi lub progresji możliwe jest zwiększenie dawki, z koniecznością monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza asparaginianowa, dializa, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyty obojętnochłonne, granulocyty zasadochłonne, imatynib, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, podrażnienie przewodu pokarmowego, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, włókniakomięsak guzowaty skóry, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 100 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 2900 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane to mielosupresja (neutropenia 29%, małopłytkowość 22%, niedokrwistość 13% stopnia 3/4 po 60 miesiącach leczenia), retencja płynów (wysięk opłucnowy u 28%, obrzęki powierzchowne 14%, nadciśnienie płucne 5%, wysięk osierdziowy 4%), biegunka (27-28%), krwawienia (11-12%) oraz bóle mięśniowo-szkieletowe (14-22%). Wysięk opłucnowy, częstość narastająca do 28% po 60 miesiącach, jest zwykle odwracalny po przerwaniu terapii i zastosowaniu leków moczopędnych lub kortykosteroidów. U pacjentów z zaawansowaną fazą CML lub Ph+ ALL mielosupresja występuje częściej i wcześniej. Działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia wystąpiły u 19% pacjentów dorosłych, podczas gdy u dzieci i młodzieży z CML CP było to 1,5%, przy czym u młodszych pacjentów nie obserwowano wysięku opłucnowego, osierdziowego ani nadciśnienia płucnego.
arytmia komorowa, cewnikowanie prawej komory, chromosom Philadelphia, częstoskurcz komorowy, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, gorączka neutropeniczna, hipofosfatemia, hipokalcemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, małopłytkowość, mielosupresja, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk płuc, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, retencja płynów, substancja czynna, tętnicze nadciśnienie płucne, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Sandoz 50 mg
Dasatinib Sandoz, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+). U dorosłych wskazany jest jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej oraz jako leczenie u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze terapie, w tym imatynib. Ponadto, stosowany jest w ostrych białaczkach limfoblastycznych (ALL) Ph+ oraz w limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML. U dzieci dasatinib jest wskazany zarówno jako terapia pierwszego rzutu, jak i leczenie drugiego rzutu w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a w ALL Ph+ stosowany jest w skojarzeniu z chemioterapią.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, monoterapia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leku, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, terapia drugiego rzutu, terapia pierwszego rzutu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Zentiva 80 mg
Leczenie preparatem Dasatinib Zentiva powinno być prowadzone przez lekarzy z doświadczeniem w terapii białaczek, z uwzględnieniem precyzyjnego dawkowania. U dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, mieloblastyczna, limfoblastyczna) oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) dawka początkowa to 140 mg raz na dobę. U pacjentów pediatrycznych dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i podawane raz dziennie w formie tabletek powlekanych lub proszku do zawiesiny doustnej, z koniecznością regularnej weryfikacji dawki co 3 miesiące. Dla dzieci o masie ciała poniżej 10 kg zaleca się stosowanie proszku, gdyż tabletki nie są wskazane. Brak jest danych klinicznych dla dzieci poniżej 1 roku życia. Ważne jest, że tabletki i proszek nie są biorównoważne, co wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń przy zmianie formy podania.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła CML, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, pełna odpowiedź cytogenetyczna, postać mieloblastyczna, przełom blastyczny limfoblastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest wskazany do leczenia hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków, a dawkowanie zależy od fazy choroby oraz wieku pacjenta. U dorosłych z przewlekłą fazą przewlekłej białaczki szpikowej (CML) zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, a w przypadku przewlekłej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) 600 mg/dobę. Dzieci otrzymują dawkę obliczaną na podstawie powierzchni ciała, odpowiednio 340 mg/m²/dobę (nie przekraczając 800 mg). W przypadku dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) dawka wynosi 800 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a dawkę 800 mg dzielić na dwie dawki po 400 mg. W razie trudności z połykaniem można przygotować zawiesinę z tabletek rozpuszczonych w odpowiedniej objętości niegazowanej wody lub soku jabłkowego (100 mg w 50 ml, 400 mg w 200 ml).
aminotransferaza wątrobowa, bilirubina, biopsja szpiku, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, cytopenia, dermatofibrosarcoma protuberans, działanie niepożądane pozahematologiczne, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, indukcja, konsolidacja, leczenie podtrzymujące, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytka krwi, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, w dawkach 100 mg i 400 mg w formie tabletek powlekanych, które można dzielić dla precyzyjnego dawkowania. Lek jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku, a także jako terapia drugiej linii u pacjentów z nieskutecznym leczeniem interferonem alfa. Ponadto, imatinib jest stosowany w zaawansowanych stadiach CML (faza akceleracji, przełom blastyczny), w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach, a także w rzadkich zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w hipereozynofilowym zespole (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W dermatologii onkologicznej imatinib jest stosowany w guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP) u pacjentów z nieoperacyjnymi lub nawracającymi/przerzutowymi zmianami.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, interferon alfa, leczenie pierwszego rzutu, mięsak tkanek miękkich, monoterapia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytkopochodny czynnik wzrostu, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, tabletka powlekana, terapia drugiej linii, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to nowotwór mieloproliferacyjny charakteryzujący się niekontrolowaną proliferacją granulocytów we krwi i szpiku kostnym. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi obwodowej z rozmazem, gdzie typowo obserwuje się leukocytozę, anemię, zmiany w liczbie płytek oraz obecność blastów i bazofilii. Kluczowe jest badanie szpiku kostnego (aspiracja i biopsja) pozwalające na ocenę morfologii, odsetka blastów oraz fazy choroby. Potwierdzenie diagnozy wymaga wykrycia chromosomu Philadelphia (Ph) lub genu fuzyjnego BCR::ABL1, obecnych u około 90-95% pacjentów, za pomocą cytogenetyki (analiza kariotypu z co najmniej 20 metafaz), FISH lub ilościowej reakcji PCR (qPCR), która jest najbardziej czułą metodą wykrywania i monitorowania ekspresji BCR::ABL1. Przed terapią należy określić typ transkryptu BCR::ABL1 dla właściwego monitorowania choroby minimalnej resztkowej. Badania obrazowe (USG, RTG, CT) są pomocnicze w ocenie powiększenia narządów.
anemia, aspiracja szpiku kostnego, białe krwinki, biopsja szpiku kostnego, blasty, całkowita odpowiedź hematologiczna, choroba minimalna resztkowa, chromosom Philadelphia, czerwone krwinki, faza akceleracji, faza przewlekła, FISH, głęboka odpowiedź molekularna, hematopatolog, hemoglobina, inhibitory kinazy tyrozynowej, kariotyp, leukocytoza, morfologia krwi obwodowej, mutacja T315I, niedokrwistość, nowotwór mieloproliferacyjny, odpowiedź cytogenetyczna, PCR, płytki krwi, proliferacja granulocytów, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, qPCR, sekwencjonowanie nowej generacji, tomografia komputerowa, translokacja chromosomowa, USG jamy brzusznej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Zentiva 400 mg
Imatinib Zentiva jest lekiem stosowanym w terapii nowotworów hematologicznych i mięsaków złośliwych, dawkowanie którego zależy od rodzaju choroby, fazy oraz wieku pacjenta. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) dawki wynoszą 400 mg/dobę w fazie przewlekłej, 600 mg/dobę w fazie akceleracji i przełomie blastycznym, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w dwóch dawkach po 400 mg w przypadku braku odpowiedzi lub progresji. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała, standardowo 340 mg/m²/dobę, z możliwością zwiększenia do 570 mg/m²/dobę, nie przekraczając 800 mg. W leczeniu Ph+ ALL zalecana dawka u dorosłych to 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m²/dobę (max 600 mg). W innych wskazaniach, takich jak MDS/MPD, HES/CEL, GIST czy DFSP, dawki wahają się od 100 mg do 800 mg/dobę, z czasem leczenia dostosowanym do odpowiedzi i tolerancji pacjenta. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a w przypadku trudności z połykaniem można przygotować zawiesinę w odpowiedniej objętości płynu (50 ml dla 100 mg, 200 ml dla 400 mg).
aspiracja szpiku kostnego, biopsja szpiku kostnego, chromosom Philadelphia, dermatofibrosarcoma protuberans, dysfagia, faza akceleracji, faza indukcji, faza przewlekła, granulocyt zasadochłonny, leczenie adjuwantowe, neutrofil, neutropenia, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podrażnienie przewodu pokarmowego, progresja choroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 20 mg
Dasatinib SUN jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+), dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg. Lek znajduje zastosowanie u dorosłych w terapii pierwszego rzutu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP), a także u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem, w fazach przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego CML oraz w ostrych białaczkach limfoblastycznych Ph+ (Ph+ ALL). W populacji pediatrycznej dasatinib stosuje się zarówno jako terapię pierwszego rzutu w Ph+ CML CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej Ph+ ALL, co umożliwia skuteczne leczenie agresywnych postaci choroby u dzieci i młodzieży.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chemioterapia, chromosom Philadelphia, CML w fazie przewlekłej, dasatinib, dazatynib, faza akceleracji, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, populacja pediatryczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Objawy
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to hematologiczny nowotwór charakteryzujący się niekontrolowaną proliferacją granulocytów, związany z obecnością chromosomu Philadelphia i genu fuzyjnego BCR::ABL1 kodującego konstytutywnie aktywną kinazę tyrozynową. Choroba przebiega w trzech fazach: przewlekłej (<10% komórek blastycznych), akceleracji (10-19% blastycznych) oraz blastycznej (≥20% blastycznych), z narastającym nasileniem objawów i pogarszającą się odpowiedzią na leczenie. Typowe objawy to anemia, leukopenia, trombocytopenia lub trombocytoza z dysfunkcją płytek, zmęczenie, utrata masy ciała, nocne poty, gorączka, powiększenie śledziony, bóle kości i stawów oraz zwiększona podatność na infekcje i krwawienia. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi, badaniu szpiku i testach genetycznych, a wczesne rozpoznanie jest kluczowe dla skutecznego leczenia.
anemia, badanie fizykalne, badanie genetyczne, badanie krwi, badanie szpiku kostnego, białe krwinki, chromosom Philadelphia, czerwone krwinki, elementy morfotyczne krwi, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła, gen fuzyjny BCR-ABL1, infekcja bakteryjna, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, komórki blastyczne, kryzys blastyczny, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, plamica, płytki krwi, powiększona śledziona, priapizm, przewlekła białaczka szpikowa, remisja bez leczenia, szpik kostny, translokacja chromosomowa, trombocytopenia, trombocytoza - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) zrewolucjonizowało leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML), znacząco poprawiając rokowanie pacjentów, z 5-letnim przeżyciem sięgającym około 90%, a u osób poniżej 60 roku życia przekraczającym 90%. Pomimo tego, u części pacjentów dochodzi do progresji choroby do fazy akceleracji (AP) i blastycznej (BP), gdzie mediana przeżycia wynosi mniej niż rok, zwłaszcza bez możliwości allogenicznego przeszczepu komórek macierzystych. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek, fazę choroby, status chromosomu Philadelphia, wielkość śledziony, liczbę płytek krwi, obecność dodatkowych aberracji chromosomowych (ACA) oraz poziom blastów i hemoglobiny. W praktyce klinicznej stosuje się wskaźniki prognostyczne, takie jak Sokal, EUTOS i ELTS, z których ELTS wykazuje najwyższą wartość prognostyczną, przewidując ryzyko zgonu związanego z CML na poziomie 2%, 15% i 40% dla niskiego, pośredniego i wysokiego ryzyka odpowiednio w ciągu 10 lat.
aberracja chromosomowa, allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, chromosom Philadelphia, cyfrowy PCR, czynnik predykcyjny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła, głęboka odpowiedź molekularna, inhibitor kinazy tyrozynowej, mutacja punktowa, niestabilność genetyczna, odpowiedź molekularna, przewlekła białaczka szpikowa, remisja wolna od leczenia, wskaźnik ELTS, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Sokala - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 55 mg
Lek Daruph (dazatynib) jest inhibitorem kinazy tyrozynowej, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych związanych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej u dorosłych i dzieci, a także przewlekłą białaczkę szpikową w fazie przewlekłej, akceleracji lub przełomu blastycznego oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ u dorosłych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. W populacji pediatrycznej lek jest również stosowany w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach: 16 mg (15,8 mg dazatynibu, 21 mg laktozy jednowodnej), 40 mg (39,5 mg dazatynibu, 53 mg laktozy), 55 mg (55,3 mg dazatynibu, 75 mg laktozy), 63 mg (63,2 mg dazatynibu, 85 mg laktozy), 79 mg (79,0 mg dazatynibu, 107 mg laktozy) oraz 111 mg (110,6 mg dazatynibu, 149 mg laktozy).
białaczka, chemioterapia, chromosom Philadelphia, dazatynib, dazatynib bezwodny, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bosutinib Stada 500 mg
Analiza profilu bezpieczeństwa leku Bosutinib Stada, opartego na danych z badań klinicznych obejmujących 1372 pacjentów z białaczką, wykazała wysoką częstość występowania działań niepożądanych, z 98,3% pacjentów doświadczających co najmniej jednego zdarzenia niepożądanego. Mediana czasu leczenia wynosiła 26,30 miesiąca. Najczęstsze działania niepożądane (≥20%) to biegunka (80,4%, w tym 10,6% stopnia 3-4), nudności (41,5%), ból brzucha (35,6%), małopłytkowość (34,4%, 19,7% stopnia 3-4), wymioty (33,7%), wysypka (32,8%, 5,0% stopnia 3-4), podwyższona aktywność enzymów wątrobowych AlAT (28,0%, 14,6% stopnia 3-4) i AspAT (22,5%, 6,7% stopnia 3-4), niedokrwistość (27,2%, 10,3% stopnia 3-4), gorączka (23,4%) oraz zmęczenie (32,0%). Szczególnie istotne są ciężkie działania niepożądane hematologiczne, takie jak małopłytkowość, neutropenia (≥5%, 10,6% stopnia 3-4) i niedokrwistość, które mogą stanowić zagrożenie życia. Ponadto, podwyższone wartości enzymów wątrobowych i lipazy wskazują na ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki.
aktywność AlAT, aktywność AspAT, aktywność lipazy, białaczka z chromosomem Ph+, biegunka, ból brzucha, bosutynib, CML w fazie przewlekłej, duszność wysiłkowa, dysfagia, enzymy wątrobowe, faza akceleracji, hepatotoksyczność, infekcja bakteryjna, krwotok wewnątrzczaszkowy, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, ostra białaczka limfoblastyczna, parametry wątrobowe, płytki krwi, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysypka, zaburzenia biochemiczne, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 70 mg
Dasatinib Krka, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). U dorosłych lek stosuje się jako terapię pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML w fazie przewlekłej oraz w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem, w fazach przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego. W ALL Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML dasatinib jest stosowany po niepowodzeniu wcześniejszych terapii. U dzieci i młodzieży wskazania obejmują nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (monoterapia) oraz ALL Ph+ w skojarzeniu z chemioterapią, a także leczenie oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, interakcja lekowa, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, monitorowanie terapii, morfologia krwi obwodowej, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny CML, przewlekła białaczka szpikowa, szpik kostny, transkrypt BCR-Abl - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (ATC: L01EA02), wykazuje silne, subnanomolarne działanie hamujące na kinazę BCR-ABL (aktywność obserwowana przy stężeniu 0,6-0,8 nM) oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Jego unikalna zdolność do wiązania się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną konformacją BCR-ABL umożliwia skuteczne leczenie białaczek z chromosomem Philadelphia, w tym przypadków opornych na imatynib. Dazatynib przeciwdziała mechanizmom oporności, takim jak zwiększona ekspresja BCR-ABL, mutacje domeny kinazy, aktywacja alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych (SRC: LYN, HCK) oraz oporność wielolekowa, co potwierdzono w badaniach in vitro i modelach zwierzęcych, gdzie lek zapobiega progresji przewlekłej białaczki szpikowej (CML) do fazy blastycznej oraz wydłuża przeżycie, także przy zajęciu ośrodkowego układu nerwowego. Program kliniczny dazatynibu obejmował 2712 pacjentów, w tym 23% ≥65 lat i 5% ≥75 lat, co umożliwiło ocenę skuteczności i bezpieczeństwa u osób starszych. Badania fazy I i II potwierdziły trwałość odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej w różnych fazach CML oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+. W badaniach fazy III porównano schematy dawkowania (70 mg dwa razy na dobę vs. raz na dobę), a także oceniono dazatynib jako terapię pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów z CML w fazie przewlekłej. Skuteczność oceniano wielowymiarowo: odpowiedź hematologiczną, cytogenetyczną, trwałość efektów oraz wskaźnik przeżycia, co potwierdziło kliniczne korzyści stosowania dazatynibu w leczeniu CML i ALL Ph+.
białaczka z chromosomem Philadelphia, c-KIT, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza SRC, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, morfologia krwi, mutacja domeny kinazy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, receptor efryny, receptor PDGFβ - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 63 mg
Lek Daruph, zawierający dazatynib bezwodny, jest wskazany do leczenia nowo rozpoznanej oraz opornej lub nietolerowanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Ponadto, stosuje się go w ostrych białaczkach limfoblastycznych (Ph+ ALL) oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML u pacjentów wykazujących oporność lub nietolerancję na wcześniejsze terapie, w tym imatynib. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 16 mg, 40 mg, 55 mg, 63 mg, 79 mg i 111 mg, zawierających odpowiednio ilości dazatynibu bezwodnego (np. tabletka 63 mg zawiera 63,2 mg substancji czynnej) oraz laktozę jednowodną (np. 85 mg w tabletce 63 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Daruph konieczne jest potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia oraz genu fuzyjnego BCR-ABL za pomocą badań cytogenetycznych i molekularnych. Wskazane jest także wykonanie pełnej diagnostyki laboratoryjnej, w tym morfologii krwi z rozmazem oraz oceny funkcji wątroby i nerek, a także wykluczenie interakcji lekowych. Terapia powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą hematologiczną, a pacjent musi być poinformowany o możliwych działaniach niepożądanych. W populacji pediatrycznej Daruph stosuje się także w skojarzeniu z chemioterapią w leczeniu Ph+ ALL. Lek jest zalecany jako terapia pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów oraz jako leczenie drugiego rzutu u chorych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Philadelphia, CML-CP, dazatynib, dazatynib bezwodny, faza akceleracji, faza przewlekła, gen fuzyjny BCR-ABL, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, morfologia krwi z rozmazem, nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, schorzenie onkohematologiczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatenil 400 mg
Produkt Imatenil, stosowany w terapii hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków, powinien być podawany przez lekarzy z doświadczeniem w tych schorzeniach. Dawkowanie u dorosłych w przełomie blastycznym wynosi standardowo 600 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 800 mg (dwie dawki po 400 mg) w przypadku progresji choroby lub braku odpowiedzi hematologicznej/cytogenetycznej. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała, zwykle 340 mg/m²/dobę, z maksymalną dawką 800 mg. W Ph+ ALL u dorosłych zalecana dawka to 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m²/dobę (maksymalnie 600 mg). W MDS/MPD stosuje się 400 mg/dobę, w HES/CEL 100 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 400 mg, a w DFSP 800 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając wodą, a w przypadku trudności z połykaniem można przygotować zawiesinę z tabletek w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym.
aminotransferaza wątrobowa, aspiracja szpiku, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, bilirubina, biopsja, blast, choroba mieloproliferacyjna, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, dysfagia, faza akceleracji, faza indukcji, faza konsolidacji, hematologiczny nowotwór złośliwy, leczenie podtrzymujące, mięsak złośliwy, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, podrażnienie przewodu pokarmowego, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva, inhibitor kinazy tyrozynowej dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg, jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Lek stosowany jest zarówno w pierwszej linii u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP), jak i w kolejnych liniach u pacjentów z opornością lub nietolerancją na standardowe inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, nilotynib, dazatynib) w fazach CP, akceleracji (AP) oraz przełomu blastycznego (BP). Kluczowe kryteria kwalifikacji obejmują potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia lub translokacji BCR-ABL1, ocenę fazy choroby, historię wcześniejszego leczenia TKI oraz profil mutacji domeny kinazy BCR-ABL1, które mogą wpływać na skuteczność terapii bosutynibem.
badanie cytogenetyczne, blasty szpiku kostnego, CML Ph+, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, hepatotoksyczność, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, mielosupresja, morfologia krwi, nilotynib, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność pierwotna, oporność wtórna, pierwsza linia leczenia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, szpik kostny, wysięk opłucnowy, zaburzenie cytogenetyczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 100 mg
Leczenie dazatynibem powinno być prowadzone przez lekarzy z doświadczeniem w terapii białaczek, z indywidualnym dostosowaniem dawki do wskazań klinicznych, wieku i odpowiedzi pacjenta. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML oraz w Ph+ ALL – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała: 40 mg dla 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawane raz dziennie. Dla pacjentów <10 kg zalecana jest postać proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki i proszek nie są biorównoważne. Terapia trwa do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib stosuje się do 2 lat jako uzupełnienie chemioterapii, z możliwością kontynuacji do roku po przeszczepieniu komórek macierzystych.
biorównoważność, CCyR, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, hematopoetyczny czynnik wzrostu, masa czerwonokrwinkowa, MMR, MR4.5, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, postać mieloblastyczna, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, toksyczność hematologiczna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Krka 100 mg
Dasatinib Krka, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, jest silnym inhibitorem kinazy BCR-ABL oraz kinaz rodziny SRC, wykazującym aktywność już w stężeniach subnanomolarnych (0,6-0,8 nM). Lek ten hamuje zarówno aktywną, jak i nieaktywną formę BCR-ABL, a także inne kinazy onkogenne, co umożliwia przełamywanie oporności na imatynib u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) i Ph+ ALL. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły skuteczność i trwałość odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej u pacjentów opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując początkową dawkę 70 mg dwa razy na dobę z możliwością modyfikacji. Profil farmakokinetyczny i mechanizm działania dazatynibu są ściśle powiązane z jego efektywnością terapeutyczną w leczeniu nowotworów hematologicznych.
agregacja płytek krwi, brodawczak, c-KIT, dazatynib, domena kinazy BCR-ABL, działanie fototoksyczne, efekt klastogenny, faza akceleracji, faza przewlekła, gruczolak prostaty, immunosupresja, inhibitor kinazy proteinowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor subnanomolarny, kanał potasowy hERG, kinaza BCR-ABL, kinaza onkogenna, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, linia komórek białaczkowych, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, parametr czerwonokrwinkowy, Ph+ ALL, profil toksyczności, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, śródmiąższowa mineralizacja nerek, stężenie subnanomolarne, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, włókno Purkinjego - Leksykon chorób i schorzeń
Białaczka – Objawy
Białaczka to hematologiczny nowotwór złośliwy, rozpoczynający się w szpiku kostnym, charakteryzujący się nieprawidłową proliferacją i funkcją leukocytów. Objawy kliniczne różnią się w zależności od typu białaczki – ostrej (AML, ALL) lub przewlekłej (CLL, CML). Ostra białaczka manifestuje się gwałtownie, z objawami takimi jak ciężka anemia, trombocytopenia, neutropenia, wysoka leukocytoza, powiększenie węzłów chłonnych, śledziony i wątroby, a także objawy zajęcia OUN (bóle głowy, drgawki, zaburzenia widzenia). Przewlekła białaczka rozwija się powoli, często bezobjawowo przez miesiące lub lata, z objawami takimi jak powiększenie węzłów chłonnych, śledziony, nocne poty, utrata masy ciała i zmęczenie. Wartości diagnostyczne obejmują m.in. liczbę białych krwinek, obecność blastów, oraz specyficzne mutacje genetyczne, które wpływają na klasyfikację i rokowanie (np. system Rai dla CLL, fazy CML). Niedokrwistość, małopłytkowość i neutropenia są kluczowymi przyczynami objawów klinicznych, takich jak zmęczenie, skłonność do krwawień i infekcji.
anemia, białe krwinki, ból kości, czerwone krwinki, duszność, dysfagia, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła, grasica, klasyfikacja Rai, kołatanie serca, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, leukostaza, limfocyty, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wielonarządowa, nowotwór krwi, obniżona odporność, ostra białaczka, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, płytki krwi, poty nocne, powiększona śledziona, powiększone węzły chłonne, przewlekła białaczka, przewlekła białaczka limfocytowa, przewlekła białaczka szpikowa, splątanie, szpik kostny, trombocytopenia, wybroczyny, zaburzenia widzenia, zajęcie OUN, zespół żyły głównej górnej - Leksykon substancji czynnych
Bosutynib – Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie bosutynibem w przewlekłej białaczce szpikowej (CML Ph+) powinno być prowadzone przez doświadczonych specjalistów, z dawkowaniem dostosowanym do fazy choroby, odpowiedzi na leczenie oraz tolerancji leku. W nowo rozpoznanej fazie przewlekłej (CP) zalecana dawka początkowa wynosi 400 mg raz na dobę, natomiast u pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszej terapii dawka startowa to 500 mg raz na dobę. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi możliwe jest stopniowe zwiększanie dawki do maksymalnie 600 mg/dobę, pod warunkiem braku działań niepożądanych 3. lub 4. stopnia. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie toksyczności, zwłaszcza hematologicznej (neutropenia ANC < 1,0 x 10⁹/L, małopłytkowość < 50 x 10⁹/L) oraz niehematologicznej (np. wzrost aminotransferaz > 5 x GGN, biegunka stopnia 3-4 wg NCI CTCAE), które wymagają przerwania terapii i odpowiedniego dostosowania dawki, zwykle redukcji o 100 mg/dobę po ustąpieniu objawów. Dawkowanie poniżej 300 mg/dobę nie zostało potwierdzone jako skuteczne.
aminotransferaza wątrobowa, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dusznica bolesna niestabilna, faza akceleracji, faza przewlekła CML, fosfataza zasadowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, nasilone wymioty, neutrofil, neutropenia, nietolerancja leczenia, nowo rozpoznana CML, oporność na leczenie, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, stężenie bilirubiny, toksyczność niehematologiczna, transkrypt BCR-Abl, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Fresenius Kabi 100 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu różnych nowotworów hematologicznych i guzów litych, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 100 mg i 400 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Lek jest wskazany m.in. w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, zarówno jako leczenie pierwszego rzutu u pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku, jak i w fazie przewlekłej po nieskuteczności interferonu alfa, a także w fazie akceleracji i przełomie blastycznym. Ponadto, imatinib stosuje się w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) w skojarzeniu z chemioterapią lub jako monoterapia w nawrotach i oporności, a także u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα. W dermatologii lek jest stosowany w guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP) u pacjentów z nieoperacyjnymi lub nawrotowymi/przerzutowymi zmianami.
Skuteczność imatinibu oceniana jest na podstawie wskaźników odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej oraz przeżycia wolnego od progresji w CML, a także odpowiedzi hematologicznej w Ph+ ALL, MDS/MPD i HES/CEL. W DFSP monitoruje się obiektywną odpowiedź na leczenie. Należy jednak pamiętać, że brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających korzyść kliniczną lub wydłużenie przeżycia poza nowo rozpoznaną CML. Imatinib dostępny jest w tabletkach o wymiarach 10,1 mm (100 mg) i 10,6 x 21,6 mm (400 mg), obie z linią podziału umożliwiającą dzielenie dawki, co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od tolerancji i interakcji lekowych. W planowaniu leczenia należy uwzględnić brak danych dotyczących wpływu imatinibu na wyniki transplantacji szpiku.
chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, interferon alfa, leczenie skojarzone, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytkopochodny czynnik wzrostu, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, tabletka powlekana, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczno-mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 20 mg
Leczenie dazatynibem powinno być prowadzone przez lekarzy doświadczonych w terapii białaczek, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, typu i fazy choroby. U dorosłych z przewlekłą fazą CML zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, mieloblastycznej lub limfoblastycznej oraz w ALL z chromosomem Philadelphia – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg i 100 mg dla ≥45 kg. Dazatynib podaje się doustnie raz na dobę, z koniecznością regularnego przeliczania dawki co 3 miesiące. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do maksymalnie 180 mg/dobę u dorosłych i odpowiednio według schematu u dzieci. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ stosuje się dazatynib ciągle do 2 lat, często w połączeniu z chemioterapią i po przeszczepieniu komórek macierzystych.
ALL Ph+, ALL z chromosomem Philadelphia, aspiracja szpiku, cytopenia, Dasatinib Sandoz, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła CML, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, komórkowość szpiku, kortykosteroid, lek moczopędny, masa czerwonokrwinkowa, mielosupresja, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź molekularna, Ph+ CML-CP, postać limfoblastyczna przełomu blastycznego, postać mieloblastyczna, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przetoczenie płytek krwi, sok grejpfrutowy, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Sandoz 100 mg
Imatinib Sandoz, dostępny w tabletkach powlekanych 100 mg i 400 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+), ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+, zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, zespołu hipereozynofilowego (HES) i przewlekłej białaczki eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) Kit (CD117)+ oraz guzowatych włókniakomięsaków skóry (DFSP). Lek jest stosowany zarówno jako terapia pierwszego rzutu, jak i w przypadku niepowodzenia wcześniejszych terapii, w tym u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. W CML Ph+ Imatinib jest wskazany w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomie blastycznym, natomiast w Ph+ ALL stosowany jest w skojarzeniu z chemioterapią lub jako monoterapia w nawrotach u dorosłych. W GIST leczenie ma charakter paliatywny lub adjuwantowy po resekcji przy wysokim ryzyku nawrotu, z wyłączeniem pacjentów o niskim ryzyku. Tabletki 100 mg i 400 mg można dzielić, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki.
choroba przerzutowa, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła CML, interferon alfa, leczenie adjuwantowe, mezylan imatynibu, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przeszczepienie szpiku, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie bez wznowy, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, terapia paliatywna, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespoły mielodysplastyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 16 mg
Lek Daruph (dazatynib) w formie tabletek powlekanych o dawkach od 16 mg do 111 mg jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia, zarówno u dorosłych, jak i dzieci. W populacji dorosłych stosuje się go w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (Ph+ CML) w fazie przewlekłej jako terapię pierwszego rzutu, a także w zaawansowanych fazach CML (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w ostrych białaczkach limfoblastycznych Ph+ (Ph+ ALL) u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. U dzieci i młodzieży Daruph jest stosowany zarówno jako terapia pierwszego rzutu w Ph+ CML-CP i Ph+ ALL (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie. Tabletki zawierają od 15,8 mg do 110,6 mg dazatynibu bezwodnego oraz laktozę jednowodną w ilościach od 21 mg do 149 mg, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy.
Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia oraz ocena fazy choroby i historii leczenia, w tym dokumentacja oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie. Dawkowanie leku dobiera się indywidualnie, uwzględniając wiek pacjenta, fazę choroby oraz odpowiedź na leczenie. Monitorowanie terapii obejmuje ocenę parametrów hematologicznych, cytogenetycznych i molekularnych, co pozwala na optymalizację dawkowania i modyfikację leczenia w razie potrzeby. Szczególną uwagę należy zwrócić na współpracę interdyscyplinarną, zwłaszcza w leczeniu dzieci z Ph+ ALL, gdzie Daruph stosowany jest w schemacie skojarzonym z chemioterapią.
badanie diagnostyczne, brak laktazy, chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dazatynib, dazatynib bezwodny, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, monoterapia, nietolerancja galaktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, parametr hematologiczny, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 70 mg
Dazatynib, inhibitor kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01EA02), wykazuje silne, subnanomolarne działanie hamujące kinazę BCR-ABL (0,6-0,8 nM) oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Lek łączy się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną formą BCR-ABL, co umożliwia skuteczne leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), także u pacjentów opornych na imatynib. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły trwałą odpowiedź hematologiczną i cytogenetyczną, a dawka początkowa wynosiła 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji. Dazatynib wykazuje zdolność do zapobiegania progresji CML do fazy blastycznej oraz potencjalną skuteczność w zajęciu ośrodkowego układu nerwowego.
agregacja płytek krwi, c-KIT, chromosom Philadelphia, CML, czas krwawienia, domena kinazy BCR-ABL, faza akceleracji, gruczolak prostaty, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, kinaza SRC, lek przeciwnowotworowy, linia komórek białaczkowych, mieloblastyczna postać przełomu blastycznego, odstęp QT, oporność na imatynib, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr czerwonokrwinkowy, Ph+ ALL, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, receptor PDGFβ, repolaryzacja komór, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, węzeł chłonny, zapis EKG - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 100 mg
Dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, zarówno u pacjentów dorosłych, jak i pediatrycznych, jako terapia pierwszego rzutu. Ponadto, u dorosłych stosuje się go w fazie akceleracji i przełomu blastycznego CML oraz w ostrych białaczkach limfoblastycznych (ALL) Ph+ w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. U dzieci i młodzieży dazatynib jest również elementem skojarzonego leczenia nowo rozpoznanej Ph+ ALL, podawany wraz z chemioterapią. Preparat zawiera laktozę jednowodną (np. tabletka 100 mg zawiera 134 mg laktozy), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, marker molekularny, niepowodzenie terapii, nietolerancja laktozy, nietolerancja terapii, nowotwory hematologiczne, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, populacja pediatryczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Wskazania do stosowania
Imatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej o szerokim spektrum zastosowań w onkologii, szczególnie w leczeniu nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), takich jak przewlekła białaczka szpikowa (CML) oraz ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+ ALL). Wskazania obejmują leczenie nowo rozpoznanej CML Ph+ u dorosłych, dzieci i młodzieży, w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomu blastycznego, a także leczenie Ph+ ALL w skojarzeniu z chemioterapią lub w monoterapii w przypadku nawrotu. Ponadto imatynib jest stosowany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i/lub przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także w leczeniu Kit (CD117)-dodatnich guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) oraz guzowatych włókniakomięsaków skóry (DFSP). Skuteczność terapii ocenia się na podstawie odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej oraz okresu przeżycia wolnego od progresji, zależnie od rodzaju nowotworu.
aberracja genetyczna, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, GIST, guz lity, imatynib, leczenie adjuwantowe, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu PDGFR, substancja czynna, transplantacja szpiku, włókniakomięsak skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Epidemiologia
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) stanowi około 15% białaczek u dorosłych i charakteryzuje się obecnością chromosomu Philadelphia oraz genu fuzyjnego BCR-ABL1. Roczna zachorowalność globalnie wynosi 0,7-1,3/100 000, z wyższymi wskaźnikami w USA (1,4-2,2/100 000) i regionach takich jak Pernambuco w Brazylii (3,4/100 000). Mediana wieku diagnozy w Europie to 57-60 lat, a w USA 64-66 lat, z wyraźnym wzrostem zachorowalności wraz z wiekiem i przewagą mężczyzn (stosunek 1,2-1,7:1). Chorobowość szacowana jest na 10-15/100 000, a dzięki inhibitorom kinazy tyrozynowej (TKI) pięcioletnie przeżycie wzrosło z 30-40% do 70-90%. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu mutacji BCR-ABL1, a monitoring molekularny (RQ-PCR) jest standardem w ocenie odpowiedzi na leczenie i wykrywaniu nawrotów. Większość pacjentów diagnozowana jest w fazie przewlekłej, z łagodnym przebiegiem, natomiast fazy akceleracji i blastyczna charakteryzują się agresywnym przebiegiem i gorszym rokowaniem.
badania kliniczne, bazofile i eozynofile, biomarker prognostyczny, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza blastyczna, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gen BCR-ABL, gen fuzyjny BCR-ABL1, inhibitor kinazy tyrozynowej, leukocytoza, nieprawidłowość cytogenetyczna, nowotwór krwi, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka, promieniowanie jonizujące, przewlekła białaczka szpikowa, reakcja łańcuchowa polimerazy, remisja molekularna, splenomegalia, szpik kostny, transkrypt BCR-ABL1, zachorowalność