faza akceleracji
Faza akceleracji jest istotnym parametrem w kardiotokografii, odnoszącym się do dynamiki zmian częstości rytmu serca płodu. Polega na przejściowym zwiększeniu częstości uderzeń serca płodu powyżej linii podstawowej o co najmniej 15 uderzeń na minutę, utrzymującym się przez minimum 15 sekund. Obecność faz akceleracji jest pozytywnym wskaźnikiem dobrostanu płodu.
W praktyce położniczej faza akceleracji stanowi jeden z kluczowych elementów oceny reaktywności serca płodu w zapisie KTG. Jest fizjologiczną odpowiedzią na ruchy płodu, stymulację zewnętrzną lub wewnętrzną i odzwierciedla prawidłowe funkcjonowanie autonomicznego układu nerwowego płodu. Regularne występowanie akceleracji w zapisie kardiotokograficznym wskazuje na dobrą kondycję płodu i wydolność jego układu krążenia.
Brak faz akceleracji lub ich nieprawidłowy charakter może sugerować niedotlenienie płodu lub inne zaburzenia jego dobrostanu. W przypadku zapisów niereaktywnych, gdy akceleracje nie występują spontanicznie, stosuje się stymulację akustyczną lub manualną w celu ich wywołania. Interpretacja obecności, częstości i charakteru faz akceleracji zawsze powinna być dokonywana w kontekście całego zapisu KTG oraz stanu klinicznego ciężarnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dazatynib – Wskazania do stosowania
Dazatynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych związanych z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Dostępny w dawkach od 16 mg do 140 mg w formie tabletek powlekanych, dazatynib jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u dorosłych i dzieci z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP). Ponadto, jest stosowany w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym terapię imatynibem, zarówno w fazie przewlekłej, akceleracji, jak i przełomu blastycznego CML oraz u pacjentów z ALL Ph+ i limfoblastyczną postacią przełomu blastycznego CML. W populacji pediatrycznej dazatynib jest również stosowany w skojarzeniu z chemioterapią u dzieci z nowo rozpoznaną ALL Ph+.
ALL Ph+, białko docelowe, chromosom Philadelphia, CML Ph+, działanie niepożądane, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, nowotwór mieloproliferacyjny, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, terapia skojarzona, toksyczność leku - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Viatris 50 mg
Dasatinib Viatris, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach od 20 mg do 140 mg, jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych związanych z chromosomem Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i pacjentów pediatrycznych. U dorosłych stosuje się go jako terapię pierwszego rzutu w przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP), a także w leczeniu opornych lub nietolerowanych postaci CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+. W populacji pediatrycznej dasatinib jest stosowany zarówno jako leczenie pierwszego rzutu w Ph+ CML CP i Ph+ ALL (w skojarzeniu z chemioterapią), jak i w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dasatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór hematologiczny, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przełom blastyczny limfoblastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Krka 100 mg
Dasatinib Krka jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) i powinien być stosowany przez lekarzy z doświadczeniem w terapii białaczek. Dawkowanie u dorosłych z CML w fazie przewlekłej wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, przełomu blastycznego oraz Ph+ ALL zaleca się dawkę 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, np. 40 mg dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg i 100 mg dla ≥45 kg. U pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są zalecane. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL stosuje się je maksymalnie przez 2 lata w skojarzeniu z chemioterapią. Po przeszczepieniu komórek macierzystych dazatynib można podawać dodatkowo przez rok.
aspiracja szpiku kostnego, biopsja, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, lek moczopędny, małopłytkowość, masa czerwonokrwinkowa, neutropenia, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Etiologia i przyczyny
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest nowotworem hematologicznym charakteryzującym się niekontrolowaną proliferacją komórek linii granulocytarnej, spowodowaną obecnością chromosomu Philadelphia (Ph) w ponad 90-95% przypadków. Translokacja t(9;22)(q34;q11.2) prowadzi do powstania genu fuzyjnego BCR-ABL1, kodującego konstytutywnie aktywną kinazę tyrozynową, która zaburza szlaki sygnałowe komórkowe, zwiększając proliferację, zmniejszając apoptozę i powodując niestabilność genomową. Postęp choroby wiąże się z dodatkowymi aberracjami genetycznymi, takimi jak trisomia 8, izochromosom 17 czy duplikacja chromosomu Philadelphia, które mogą indukować oporność na inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI). CML najczęściej diagnozuje się u osób w wieku 40-60 lat, z przewagą mężczyzn, a głównym udokumentowanym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja na wysokie dawki promieniowania jonizującego. Inne potencjalne czynniki ryzyka to długotrwała ekspozycja na benzen i chemikalia przemysłowe, podczas gdy dziedziczność, palenie tytoniu, dieta i infekcje nie wykazują istotnego wpływu na rozwój choroby.
apoptoza, benzen, chromosom Philadelphia, cykl komórkowy, czynnik ryzyka, deregulacja cyklu komórkowego, duplikacja chromosomu, ekspansja klonalna, faza akceleracji, gen BCR-ABL, gen fuzyjny BCR-ABL1, hematopoeza, inhibitor kinazy tyrozynowej, izochromosom 17, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórka białaczkowa, mutacja punktowa, niestabilność genomowa, oporność na leczenie, proliferacja komórkowa, promieniowanie jonizujące, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, radioterapia, szpik kostny, translokacja chromosomowa, trisomia 8 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Stada 100 mg
Bosutinib Stada, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg w postaci tabletek powlekanych, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Lek ten jest wskazany zarówno u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP) jako terapia pierwszego rzutu, jak i u pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, akceleracji (AP) lub przełomu blastycznego (BP), którzy wcześniej byli leczeni inhibitorami kinazy tyrozynowej i wykazali brak odpowiedzi, nietolerancję lub przeciwwskazania do imatynibu, nilotynibu i dasatynibu. Bosutinib jest szczególnie zalecany u pacjentów z mutacjami domeny kinazowej BCR-ABL1 wrażliwymi na ten lek, ale opornymi na inne inhibitory. Dawkowanie i postać leku umożliwiają indywidualne dostosowanie terapii w zależności od odpowiedzi i tolerancji pacjenta.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, badanie PCR, badanie szpiku kostnego, blast, bosutynib, CML Ph+, enzymy wątrobowe, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, funkcja wątroby i nerek, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory kinazy tyrozynowej, komórka białaczkowa, morfologia krwi, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, parametry nerkowe, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, tabletka powlekana, transkrypt BCR-ABL1 - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Zentiva 100 mg
Bosutinib Zentiva to inhibitor kinazy tyrozynowej (TKI) dostępny w tabletkach powlekanych o mocach 100 mg, 400 mg i 500 mg, stosowany w leczeniu dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Lek jest wskazany zarówno jako terapia pierwszego rzutu u pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP), jak i w leczeniu pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, akceleracji (AP) oraz przełomu blastycznego (BP), którzy byli wcześniej leczeni innymi TKI (imatynib, nilotynib, dazatynib) i u których te leki okazały się nieskuteczne, nietolerowane lub przeciwwskazane. Dawkowanie można precyzyjnie dostosować dzięki trzem dostępnym dawkom tabletek: 100 mg (żółta, owalna, 6×11 mm), 400 mg (pomarańczowa, owalna, 9×17 mm) oraz 500 mg (różowa, owalna, 10×18 mm).
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, bosutynib, choroba współistniejąca, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory kinazy tyrozynowej, nieskuteczność terapii, nietolerancja leku, ostra białaczka, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 80 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest selektywnym inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u pacjentów dorosłych i pediatrycznych. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Wskazania obejmują: nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej jako terapię pierwszej linii, leczenie CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a także Ph+ ALL i limfoblastyczną postać przełomu blastycznego CML. U dzieci stosuje się go zarówno jako terapię pierwszej linii w Ph+ CML CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL.
ALL Ph+, białaczka szpikowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, gen fuzyjny BCR-ABL, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, limfoblastyczny przełom blastyczny, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, parametry hematologiczne, proliferacja komórek, protokół chemioterapii, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, translokacja chromosomowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meaxin 100 mg
Meaxin, zawierający imatynib w formie mezylanu, jest dostępny w tabletkach do sporządzania zawiesiny doustnej o dawkach 100 mg i 400 mg. Dawkowanie leku jest ściśle uzależnione od fazy choroby i wskazań klinicznych, a terapia powinna być prowadzona przez specjalistów z doświadczeniem w onkologii hematologicznej i mięsakach. W fazie przewlekłej przewiduje się dawkę 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę w przypadku braku odpowiedzi lub progresji. Lek należy przyjmować doustnie podczas posiłku, a tabletki rozpuszczać w odpowiedniej ilości niegazowanej wody lub soku jabłkowego (min. 25 ml dla 100 mg i 100 ml dla 400 mg), przyjmując zawiesinę natychmiast po przygotowaniu. Dawkowanie u dzieci ustala się na podstawie powierzchni ciała, z zalecaną dawką 340 mg/m²/dobę (maksymalnie 800 mg), z możliwością podziału dawki na dwie porcje.
aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, aspiracja szpiku, bilirubina, chemioterapia, dializa, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyty zasadochłonne, imatynib mezylan, leczenie adjuwantowe, leczenie podtrzymujące, neutrofile, neutropenia, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, posiłek, progresja choroby, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, włókniakomięsak guzowaty skóry, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół hipereozynofilowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 63 mg
Produkt Daruph (dazatynib) charakteryzuje się wyższą biodostępnością niż inne preparaty zawierające dazatynib, co wymaga zmniejszenia dawki o 21% w celu uzyskania porównywalnej ekspozycji. Zalecana dawka początkowa w fazie przewlekłej przewlekłej białaczki szpikowej (CML-CP) wynosi 79 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) – 111 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg na dobę, przy czym u pacjentów <10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej. Dazatynib podaje się doustnie raz dziennie, a dawkowanie należy regularnie korygować co 3 miesiące lub częściej, uwzględniając zmiany masy ciała. W przypadku braku odpowiedzi terapeutycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do 111 mg/dobę (CML-CP) lub 142 mg/dobę (faza zaawansowana, Ph+ ALL). Produkt dostępny jest w tabletkach powlekanych o różnych mocach (16 mg, 40 mg, 55 mg, 63 mg, 79 mg, 111 mg), co umożliwia elastyczne dostosowanie dawki.
achlorhydria, aspiracja szpiku kostnego, AUC, białaczka, biodostępność, biopsja, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytopenia, dazatynib, faza akceleracji, granulocyt obojętnochłonny, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, kwasowość żołądka, małopłytkowość, neutropenia, nietolerancja leczenia, niewydolność nerek, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, tabletka powlekana, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meaxin 100 mg
Lek Meaxin (imatynib) stosuje się doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego. Dawkowanie jest zależne od wskazania klinicznego i fazy choroby. W przewlekłej białaczce szpikowej (CML) u dorosłych dawka wynosi 400 mg/dobę w fazie przewlekłej, 600 mg/dobę w fazie akceleracji i przełomu blastycznego (w dwóch dawkach po 400 mg przy dawce 800 mg). U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m²/dobę, max 800 mg). W Ph+ ALL dawka u dorosłych to 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m²/dobę (max 600 mg). W innych wskazaniach, takich jak MDS/MPD stosuje się 400 mg/dobę, w HES/CEL początkowo 100 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 400 mg, a w GIST 400 mg/dobę (leczenie adjuwantowe przez 36 miesięcy). W DFSP dawka wynosi 800 mg/dobę. W przypadku trudności z połykaniem można przygotować zawiesinę z tabletek w odpowiedniej objętości płynu (np. 50 ml dla tabletki 100 mg, 200 ml dla 400 mg), którą należy podać natychmiast po przygotowaniu.
aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferaza wątrobowa, aspiracja szpiku, bezwzględna liczba granulocytów, bilirubina, biopsja, działanie niepożądane pozahematologiczne, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyt zasadochłonny, leczenie adjuwantowe, leczenie podtrzymujące, neutropenia, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, podanie doustne, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, włókniakomięsak guzowaty skóry, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina leku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Zentiva 100 mg
Terapia produktem leczniczym Dasatinib Zentiva powinna być prowadzona przez lekarzy z doświadczeniem w leczeniu białaczek, ze względu na konieczność precyzyjnego monitorowania i dostosowywania dawki. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową w fazie przewlekłej (CML-CP) zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w zaawansowanych postaciach choroby (faza akceleracji, mieloblastyczna, limfoblastyczna, Ph+ ALL) dawka wzrasta do 140 mg raz na dobę. U pacjentów pediatrycznych dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i wymaga regularnej weryfikacji co 3 miesiące, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę w formie tabletek powlekanych, a u dzieci poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki dostępne są w dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii, jednak należy pamiętać, że tabletki i zawiesina nie są biorównoważne i zmiana formy podania wymaga odpowiedniego dostosowania dawki.
biorównoważność, chemioterapia podstawowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pełna odpowiedź cytogenetyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meaxin 100 mg
Meaxin (imatynib) w dawce 100 mg w formie tabletek powlekanych jest lekiem stosowanym przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży, w różnych fazach choroby, w tym po niepowodzeniu terapii interferonem alfa, w fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym. Ponadto, imatynib jest wskazany w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) jako element terapii skojarzonej lub monoterapia w nawrotach. Lek znajduje zastosowanie także w zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR, w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα, a także w leczeniu guzów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST) z ekspresją CD117 oraz w terapii adjuwantowej po resekcji tych guzów u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Wskazaniem są również guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) w przypadkach nieoperacyjnych lub nawrotowych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie odpowiednich markerów molekularnych i cytogenetycznych, a dawkowanie i decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać aktualne wytyczne oraz indywidualne ryzyko pacjenta.
faza akceleracji, faza przewlekła, guzowaty włókniakomięsak skóry, imatynib, leczenie adjuwantowe, mezylan imatynibu, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Daruph 16 mg
Dazatynib, substancja czynna preparatu Daruph, jest inhibitorem kinazy proteinowej o wysokiej specyficzności wobec kinazy BCR-ABL, wykazującym aktywność już w stężeniach subnanomolarnych 0,6-0,8 nM. Lek ten wiąże się zarówno z aktywną, jak i nieaktywną konformacją BCR-ABL, co odróżnia go od innych inhibitorów tyrozynowych kinaz. Ponadto dazatynib hamuje kinazy rodziny SRC, c-KIT, receptory efryny (EPH) oraz receptor PDGFβ, co rozszerza jego spektrum działania przeciwnowotworowego. W badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych wykazano skuteczność dazatynibu wobec linii komórkowych białaczkowych, w tym opornych na imatynib, oraz zdolność do przełamywania oporności poprzez hamowanie mutacji BCR-ABL, alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych i mechanizmów oporności wielolekowej.
alternatywna droga sygnalizacyjna, chromosom Philadelphia, Daruph, dazatynib, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła CML, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza BCR-ABL, kinaza receptora efryny, kinaza rodziny SRC, lek przeciwnowotworowy, morfologia krwi, mutacja domeny kinazy, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, oporność wielolekowa, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, Ph+ ALL, postać mieloblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Zentiva 100 mg
Imatinib Zentiva jest lekiem stosowanym w terapii hematologicznych nowotworów złośliwych oraz mięsaków, wymagającym inicjacji i monitorowania przez doświadczonych specjalistów. Preparat podaje się doustnie podczas posiłku, w dawkach dostosowanych do fazy choroby i wieku pacjenta. Dawkowanie u dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) wynosi 400 mg/dobę w fazie przewlekłej, 600 mg/dobę w fazie akceleracji i przełomie blastycznym, z możliwością zwiększenia do 800 mg/dobę podzielonej na dwie dawki. U dzieci dawka ustalana jest na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m² pc., max. 800 mg). W leczeniu Ph+ ALL zalecana dawka u dorosłych to 600 mg/dobę, a u dzieci 340 mg/m² pc. (max. 600 mg). W innych wskazaniach, takich jak MDS/MPD, HES/CEL, GIST czy DFSP, dawki wahają się od 100 mg do 800 mg/dobę, z odpowiednimi modyfikacjami w zależności od odpowiedzi i tolerancji. W przypadku trudności z połykaniem możliwe jest przygotowanie zawiesiny z tabletek w wodzie lub soku jabłkowym (50 ml na 100 mg tabletki, 200 ml na 400 mg). Leczenie kontynuuje się do progresji choroby, a zaprzestanie po osiągnięciu pełnej odpowiedzi cytogenetycznej nie jest dobrze zbadane.
aminotransferazy wątrobowe, bezwzględna liczba neutrofili, bilirubina, blasty, chromosom Philadelphia, dysfagia, działanie pozahematologiczne, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyty zasadochłonne, hematologiczne nowotwory złośliwe, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, włókniakomięsak guzowaty skóry, zaburzenie wątrobowe, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Leczenie
Inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) stanowią podstawę leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (PBSz), działając poprzez selektywne blokowanie aktywności białka BCR-ABL, będącego produktem translokacji chromosomu Philadelphia. W terapii pierwszej linii fazy przewlekłej PBSz stosuje się imatynib (pierwsza generacja), dazatynib, nilotynib, bozutynib (druga generacja) oraz ponatynib i asciminib (trzecia generacja). Monitorowanie odpowiedzi molekularnej, w tym poziomu BCR-ABL1, jest kluczowe; wartość powyżej 10% po 3 miesiącach leczenia wskazuje na niepowodzenie terapii. W przypadku oporności lub nietolerancji stosuje się TKI kolejnych generacji, a w szczególnych przypadkach (np. mutacja T315I) preferowany jest ponatynib. Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych pozostaje jedyną metodą potencjalnie leczącą PBSz, jednak ze względu na wysoką toksyczność jest zarezerwowany dla pacjentów z oporną lub zaawansowaną chorobą.
asciminib, badanie molekularne, białko BCR-ABL, chemioterapia, chromosom Philadelphia, cytarabina, dazatynib, faza akceleracji, faza blastyczna, fludarabina, głęboka odpowiedź molekularna, hydroksymocznik, idarubicyna, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa-2b, komórka białaczkowa, komórka blastyczna, morfologia krwi, mutacja T315I, nilotynib, odpowiedź molekularna, ostra białaczka, ponatynib, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, remisja szpiku kostnego, remisja wolna od leczenia, splenektomia, terapia celowana, transfuzja krwi, translokacja chromosomowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 80 mg
Dasatinib SUN to lek przeciwnowotworowy zawierający dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowany w leczeniu nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej (CP) jako terapia pierwszego rzutu u dorosłych i dzieci. Ponadto, jest wskazany u pacjentów z CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego wykazujących oporność lub nietolerancję na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. W leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML, dasatinib stosuje się u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejszą terapię, a u dzieci z Ph+ ALL wyłącznie w skojarzeniu z chemioterapią. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach od 27 mg (20 mg tabletka) do 188 mg (140 mg tabletka), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
chemioterapia, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, leczenie pierwszego rzutu, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, nietolerancja galaktozy, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, onkohematologia, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, terapia pierwszej linii - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Zentiva 80 mg
Dasatinib Zentiva jest inhibitorem kinazy tyrozynowej dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, zawierających odpowiednio od 28 mg do 194 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Lek jest wskazany do leczenia dorosłych i dzieci z przewlekłą białaczką szpikową (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, fazie akceleracji lub przełomu blastycznego, zwłaszcza w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib. Ponadto, Dasatinib stosuje się w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ u dorosłych i dzieci, w tym w terapii skojarzonej z chemioterapią u populacji pediatrycznej.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia drugiego rzutu, terapia pierwszego rzutu, terapia skojarzona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dasatinib Sandoz, zawierający dazatynib, jest lekiem stosowanym w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego z chromosomem Philadelphia (Ph+), dostępny w dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg w formie tabletek powlekanych. U dorosłych jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej oraz w leczeniu CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego, zwłaszcza w przypadku oporności lub nietolerancji wcześniejszej terapii, w tym imatynibu. Ponadto, jest stosowany w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML przy oporności lub nietolerancji wcześniejszego leczenia. W populacji pediatrycznej dasatinib jest zalecany jako terapia pierwszego rzutu w Ph+ CML w fazie przewlekłej oraz w przypadku oporności lub nietolerancji wcześniejszego leczenia, a także w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór układu krwiotwórczego, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, populacja pediatryczna, przełom blastyczny, przełom blastyczny limfoblastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 40 mg
Lek Daruph, zawierający dazatynib, jest wskazany do leczenia białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej (CP), fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym, zwłaszcza w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a także ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ i limfoblastyczną postać przełomu blastycznego CML. U pacjentów pediatrycznych Daruph stosuje się zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z chemioterapią (w Ph+ ALL). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o zawartości dazatynibu od 15,8 mg do 110,6 mg, z różną zawartością laktozy jednowodnej (21–149 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy. Terapia powinna być prowadzona przez specjalistów w ośrodkach hematoonkologicznych, z potwierdzeniem obecności chromosomu Philadelphia lub translokacji BCR-ABL oraz monitorowaniem odpowiedzi i działań niepożądanych.
ALL, chemioterapia, chromosom Philadelphia, CML, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, leczenie białaczki, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, translokacja BCR-ABL, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Zentiva 500 mg
Bosutinib Zentiva jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+). Lek dostępny jest w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg w formie tabletek powlekanych, które różnią się kolorem i wymiarami (100 mg: żółte, 6×11 mm, oznaczenie „C18”; 400 mg: pomarańczowe, 9×17 mm, oznaczenie „C19”; 500 mg: różowe, 10×18 mm, oznaczenie „C20”). Bosutinib jest wskazany jako terapia pierwszego rzutu u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP). Ponadto, stosuje się go u pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, akceleracji (AP) lub przełomu blastycznego (BP), którzy wcześniej byli leczeni inhibitorami TKI (imatynib, nilotynib, dazatynib), ale leczenie to było nieskuteczne, nieodpowiednie lub nietolerowane.
chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, faza przewlekła CML, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory kinazy tyrozynowej, leczenie pierwszego rzutu, nietolerancja leku, oporność na leki, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, translokacja genetyczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 111 mg
Leczenie produktem leczniczym Daruph (dazatynib) powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, ze względu na konieczność precyzyjnego monitorowania efektów terapii i działań niepożądanych. Daruph charakteryzuje się wyższą biodostępnością niż inne preparaty dazatynibu, co wymaga stosowania specyficznego dawkowania: 79 mg/dobę w przewlekłej fazie CML oraz 111 mg/dobę w fazie zaawansowanej CML i Ph+ ALL. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg/dobę, a tabletki powlekane nie są zalecane u pacjentów <10 kg, gdzie stosuje się proszek do zawiesiny. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib podaje się maksymalnie przez 2 lata w skojarzeniu z chemioterapią. Po przeszczepieniu komórek macierzystych możliwe jest kontynuowanie terapii przez rok.
achlorhydria, aspiracja szpiku kostnego, biodostępność, biopsja, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytopenia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, lek moczopędny, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła faza CML, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego