astenia
Astenia to termin medyczny oznaczający nadmierne osłabienie organizmu, zmniejszenie siły mięśniowej oraz zwiększoną męczliwość, które nie ustępują po odpoczynku. Jest to objaw niespecyficzny, występujący w przebiegu wielu różnych chorób oraz stanów klinicznych.
W praktyce klinicznej astenia może towarzyszyć chorobom przewlekłym (m.in. niewydolności serca, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, nowotworom), zaburzeniom endokrynologicznym (np. niedoczynności tarczycy), chorobom zakaźnym (w tym wirusowym), ale także stanom psychicznym, takim jak depresja czy zaburzenia lękowe. Istotnym podtypem jest astenia neurocyrkulacyjna, charakteryzująca się objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego i autonomicznego.
Diagnostyka astenii wymaga dokładnego wywiadu lekarskiego i badań ukierunkowanych na identyfikację choroby podstawowej. Leczenie powinno być przyczynowe, skupione na chorobie wywołującej osłabienie. W przypadkach idiopatycznych zaleca się modyfikację stylu życia, regularną aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości pacjenta oraz odpowiednią dietę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Tifay 14 mg
Teriflunomid, stosowany w dawce 14 mg raz na dobę u pacjentów z rzutową postacią stwardnienia rozsianego (RMS), wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 1112 pacjentów przez medianę 672 dni. Najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), nudności (10,7%), łysienie (13,5%) oraz zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) (15%). Łysienie miało charakter łagodny, rozlany i ustępowało u 87,1% pacjentów, a przerwanie terapii z tego powodu dotyczyło 1,3%. Zwiększenie aktywności AlAT do ≤3× GGN było częstsze niż w grupie placebo, ale wartości >3× GGN występowały z podobną częstością w obu grupach. Wzrost ciśnienia tętniczego (skurczowe >140 mmHg u 19,9% vs. 15,5% placebo) oraz zmniejszenie liczby białych krwinek (<15% spadku, głównie neutrofili i limfocytów) były obserwowane, jednak ciężkie zakażenia nie występowały częściej niż w grupie kontrolnej (2,7% vs. 2,2%). Neuropatia obwodowa pojawiła się u 1,9% pacjentów leczonych teriflunomidem, a u 5 pacjentów konieczne było przerwanie leczenia z powodu tego powikłania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, białe krwinki, biegunka, ból głowy, ciężka reakcja skórna, ciężkie zakażenie, ciśnienie tętnicze, czerwone krwinki, dyslipidemia, gamma-glutamylotransferaza, limfocyt, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, łysienie, małopłytkowość, martwicze zapalenie trzustki, mononeuropatia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutrofil, nowotwór złośliwy, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, płytki krwi, podwyższona AlAT, polineuropatia, posocznica, reumatoidalne zapalenie stawów, rwa kulszowa, rzutowe stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, torbiel trzustki, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół cieśni nadgarstka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Galena
Metformina chlorowodorek wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek, ze szczególnym uwzględnieniem wartości przesączania kłębuszkowego (GFR), które nie powinno być niższe niż 30 ml/min, gdyż poniżej tego progu lek jest przeciwwskazany. Istotne jest także tymczasowe odstawienie metforminy w stanach odwodnienia, ostrych zaburzeń czynności nerek, podczas stosowania leków nefrotoksycznych (przeciwnadciśnieniowych, moczopędnych, NLPZ) oraz przed i po badaniach z użyciem jodowych środków kontrastowych (odstawienie na co najmniej 48 godzin i potwierdzenie prawidłowej funkcji nerek). W przypadku zabiegów chirurgicznych pod znieczuleniem ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym, metformina powinna być przerwana bezpośrednio przed zabiegiem i wznowiona nie wcześniej niż po 48 godzinach, po ocenie funkcji nerek i rozpoczęciu odżywiania doustnego.
astenia, ból brzucha, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, ciało ketonowe, dieta cukrzycowa, duszność kwasicza, filtracja kłębuszkowa, GFR, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metforminy chlorowodorek, nadmierne spożycie alkoholu, niedotlenienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, stężenie mleczanów w osoczu, stosunek mleczanów do pirogronianów, źle kontrolowana cukrzyca, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sunitinib Vipharm 12,5 mg
Przedawkowanie sunitynibu (Sunitinib Vipharm) w dawkach 12,5 mg, 25 mg lub 50 mg stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, gdyż nie istnieje swoista odtrutka neutralizująca jego działanie. W przypadku przedawkowania, jeśli czas od przyjęcia leku jest krótki, zaleca się eliminację niewchłoniętej substancji z przewodu pokarmowego poprzez wywołanie wymiotów (u pacjentów przytomnych i bez przeciwwskazań neurologicznych) lub płukanie żołądka (w warunkach szpitalnych, szczególnie przy dużym przedawkowaniu). Objawy przedawkowania to nasilenie typowych działań niepożądanych sunitynibu, w tym zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), hematologiczne (neutropenia, małopłytkowość), kardiologiczne (arytmie, nadciśnienie), podwyższenie enzymów wątrobowych oraz nasilone zmęczenie i astenia.
arytmia, astenia, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, indukcja wymiotów, jabłczan sunitynibu, kapsułki twarde, leczenie wspomagające, małopłytkowość, neutropenia, odtrutka, parametry hematologiczne, płukanie żołądka, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie sunitynibu, sunitynib, transfuzja krwi, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simvagen 20 20 mg
Wyniki długoterminowych, kontrolowanych badań klinicznych, takich jak Heart Protection Study (HPS) i Scandinavian Simvastatin Survival Study (4S), potwierdzają bezpieczeństwo stosowania symwastatyny w dawce 20 mg (Simvagen 20). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 4,8% w grupie leczonej symwastatyną i 5,1% w grupie placebo. Częstość miopatii była poniżej 0,1%, a podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x ULN) wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie vs 0,09% na placebo. Wysoka dawka 80 mg/dobę wiązała się z wyższym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02% przy 20 mg). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) oraz niewydolność wątroby, a także zespół nadwrażliwości z objawami wielonarządowymi. Zgłaszano również wzrost HbA1c i glukozy na czczo oraz rzadkie zaburzenia funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku.
aminotransferaza, anafilaksja, astenia, ból mięśniowy, cyklosporyna, eozynofilia, fibrat, fosfataza alkaliczna, ginekomastia, hemoglobina glikowana, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, tendinopatia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tenaxum 1 mg
Produkt leczniczy Tenaxum zawierający rylmenidynę w dawce 1 mg raz na dobę wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa i dobrą tolerancję, z częstością działań niepożądanych porównywalną do placebo. Nawet przy dawce 2 mg/dobę, Tenaxum cechuje się lepszym profilem bezpieczeństwa niż klonidyna (0,15-0,30 mg/dobę) i alfa-metylodopa (500-1000 mg/dobę). Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (senność, ból głowy, zawroty głowy), psychicznego (lęk, depresja, bezsenność), sercowo-naczyniowego (palpitacje, bradykardia, niedociśnienie ortostatyczne), pokarmowego (ból żołądka, suchość błony śluzowej, biegunka, zaparcia) oraz skóry i mięśni (świąd, wysypka, skurcze mięśni). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z uwzględnieniem częstości nieznanej.
alfa-metylodopa, astenia, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból żołądka, bradykardia, depresja, działanie niepożądane, klonidyna, lęk, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, obrzęk, palpitacje, rylmenidyna, senność, skurcz mięśni, suchość jamy ustnej, świąd, uczucie zimna w kończynach, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia nastroju, zaburzenia seksualne, zaburzenia skórne, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaparcie, zawroty głowy, zgłaszanie działań niepożądanych, zmęczenie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Vitabalans
Metformin Vitabalans (chlorowodorek metforminy 500 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza przy ostrym pogorszeniu czynności nerek, chorobach układu krążenia, oddechowego lub posocznicy. Kluczowe czynniki ryzyka to odwodnienie, nadmierne spożycie alkoholu, niewydolność wątroby, źle kontrolowana cukrzyca, ketoza, długotrwałe głodzenie oraz stany niedotlenienia. W przypadku wystąpienia objawów takich jak duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermia czy śpiączka, należy natychmiast odstawić metforminę i podjąć pilną interwencję medyczną. Diagnostycznie istotne są odchylenia laboratoryjne: pH krwi < 7,35, stężenie mleczanów w osoczu > 5 mmol/l, zwiększona luka anionowa oraz stosunek mleczanów do pirogronianów. Przerwanie terapii metforminą jest również wskazane przed i po badaniach z użyciem jodowych środków kontrastowych (co najmniej 48 godzin), z ponowną oceną funkcji nerek przed wznowieniem leczenia.
astenia, ból brzucha, chlorowodorek metforminy, choroba układu krążenia, choroba układu oddechowego, cukrzyca, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, insulina, ketoza, kwasica mleczanowa, luka anionowa, meglitynid, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostre pogorszenie czynności nerek, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy z jodem, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abmetfina XR
Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym terapii metforminą, szczególnie w kontekście ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, oddechowego oraz posocznicy. Nagłe obniżenie GFR poniżej 30 ml/min stanowi przeciwwskazanie do stosowania metforminy ze względu na ryzyko kumulacji leku i rozwoju kwasicy mleczanowej. Diagnostyka opiera się na stwierdzeniu kwasicy metabolicznej z pH krwi <7,35, stężeniu mleczanów >5 mmol/l, zwiększonej luce anionowej oraz podwyższonym stosunku mleczanów do pirogronianów. Wskazane jest regularne monitorowanie czynności nerek oraz ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych, alkoholu, czy w stanach niedotlenienia tkanek. W przypadku podejrzenia kwasicy mleczanowej należy natychmiast odstawić metforminę i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne.
astenia, ból brzucha, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca, czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej, doustne leki przeciwcukrzycowe, duszność kwasicza, GFR, glikemia, HbA1c, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, hipotermia, jodowe środki kontrastowe, ketoza, kumulacja metforminy, kwasica mleczanowa, leki przeciwnadciśnieniowe, luka anionowa, meglitynidy, metformina, mleczany, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedocukrzenie, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie, pH krwi, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, skurcze mięśni, śpiączka, witamina B12, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zabiegi chirurgiczne, zaburzenia perfuzji narządów, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Calcium folinate Kalceks 10 mg/ml
Calcium folinate Kalceks, dostępny jako roztwór do wstrzykiwań/infuzji o stężeniu 10 mg/mL, jest stosowany w różnych dawkach od 50 mg do 1000 mg kwasu folinowego. Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie wykazuje on negatywnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Brak jest dowodów na zaburzenia koordynacji, czasu reakcji czy sprawności poznawczej wywołane przez ten lek. W praktyce klinicznej oznacza to, że pacjenci stosujący Calcium folinate Kalceks zasadniczo nie podlegają ograniczeniom w zakresie prowadzenia pojazdów mechanicznych czy obsługi maszyn, co może pozytywnie wpływać na ich jakość życia podczas terapii.
astenia, Calcium folinate Kalceks, folinian wapnia, folinian wapnia uwodniony, funkcja psychomotoryczna, kwas folinowy, lek cytotoksyczny, protokół leczenia, reakcja indywidualna, roztwór do wstrzykiwań, schemat terapeutyczny, sprawność psychomotoryczna, terapia skojarzona, właściwość farmakologiczna, zaburzenie psychomotoryczne, zawroty głowy, zdarzenie niepożądane - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Gedeon Richter 25 mg
Lenalidomid (Lenalidomide Gedeon Richter) charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, które różnią się w zależności od wskazania klinicznego i schematu terapeutycznego. Najczęściej obserwowane poważne działania niepożądane to zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02), zakażenia płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104), żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna 2,7-3,6%), neutropenia i gorączka neutropeniczna (42,2-83,3%), trombocytopenia (21,5-72,3%) oraz niewydolność nerek (6,3%). Działania hematologiczne, takie jak neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość i leukopenia, występują bardzo często i wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi. Ponadto, lenalidomid zwiększa ryzyko infekcji, zwłaszcza zapalenia płuc, zakażeń górnych dróg oddechowych i zakażeń neutropenicznych, co jest szczególnie istotne u pacjentów z neutropenią.
alergiczne zapalenie skóry, astenia, bakteriemia, biegunka, chłoniak, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytopenia, duszność, gorączka neutropeniczna, hipokaliemia, lenalidomid, leukopenia, limfopenia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudność, obrzęk obwodowy, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, półpasiec, posocznica, przewód pokarmowy, remisja, skurcz mięśni, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie neutropeniczne, zakażenie płuc, zakażenie układu moczowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmęczenie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Calrecia 14,7 g/l
Przedawkowanie Calrecia, roztworu do infuzji zawierającego chlorek wapnia dwuwodny (14,7 g/l, 100 mmol/l jonów Ca²⁺, 200 mmol/l jonów Cl⁻, osmolarność 300 mOsm/l), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, prowadząc do hiperkalcemii. Hiperkalcemia definiowana jest jako stężenie wapnia całkowitego w osoczu >3 mmol/l lub wapnia zjonizowanego >1,2 mmol/l, a przełom hiperkalcemiczny występuje przy stężeniu >4 mmol/l. Przedawkowanie może wynikać z zbyt szybkiego podania dożylnego lub przekroczenia zalecanej dawki całkowitej, co skutkuje gwałtownym wzrostem stężenia wapnia i objawami obejmującymi zaburzenia czucia, reakcje naczyniowe, zaburzenia hemodynamiczne, objawy neuropsychiatryczne, arytmie serca oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Objawy hiperkalcemii dotyczą wielu układów: neurologicznego (letarg, dezorientacja), sercowo-naczyniowego (tachykardia, niemiarowości, nadciśnienie, skrócenie QT), pokarmowego (nudności, zaparcia), moczowego (poliuria, pragnienie, depozyty soli wapnia) oraz ogólnoustrojowego (astenia).
anuria, astenia, atonia jelita, bradykardia, chlorek wapnia dwuwodny, dezorientacja, dysfunkcja neuronalna, forsowana diureza, hiperkalcemia, hipotensja, jon chlorkowy, jon wapnia, kurczliwość serca, nadciśnienie, niedrożność jelita, niemiarowość serca, niewydolność nerek, objaw neuropsychiatryczny, odstęp QT, oliguria, płyn dializacyjny, poliuria, przełom hiperkalcemiczny, przewodnictwo serca, roztwór do infuzji, roztwór fizjologiczny, stężenie wapnia, stężenie wapnia we krwi, tachykardia, uderzenie gorąca, wapń całkowity, wapń zjonizowany, zaburzenie czucia, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaparcie, zatrzymanie krążenia - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Fulvestrant medac 250 mg
Fulwestrant, stosowany w terapii zaawansowanego raka piersi, nie wykazuje istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne, co oznacza, że sam mechanizm działania leku nie zaburza zdolności prowadzenia pojazdów ani obsługi maszyn. Niemniej jednak, bardzo częstym działaniem niepożądanym jest astenia, występująca u ≥10% pacjentek, która może znacząco obniżać czas reakcji, koncentrację i koordynację ruchową. Ponadto, inne działania niepożądane, takie jak nudności, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna) oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia, mogą pośrednio wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów, zwłaszcza jeśli objawy te są nasilone. W przypadku przedawkowania fulwestrantu, które może nasilić objawy, w tym astenię, zaleca się leczenie objawowe i bezwzględne powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów do czasu ustąpienia symptomów i konsultacji lekarskiej.
AlAT, AspAT, astenia, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, fulwestrant, funkcje psychomotoryczne, leczenie objawowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, lek psychotropowy, nudności, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie fulwestrantu, rak piersi zaawansowany, reakcja w miejscu wstrzyknięcia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tizanor 4 mg
Tyzanidyna (Tizanor) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawkowaniem oraz indywidualną reakcją pacjenta. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to senność i zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (≥1/10), osłabienie mięśni oraz zmęczenie, które mogą istotnie wpływać na funkcjonowanie pacjenta. Często występują również niedociśnienie tętnicze (≥1/100 do <1/10), nudności, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz zwiększenie aktywności aminotransferaz (≥1/100 do <1/10), co wymaga regularnego monitorowania parametrów wątrobowych i ciśnienia tętniczego. Rzadziej notuje się bradykardię (≥1/1000 do <1/100), a także potencjalnie poważne powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odcinka QT, torsade de pointes oraz omdlenia. W zgłoszeniach spontanicznych odnotowano także przypadki zapalenia i niewydolności wątroby, reakcje nadwrażliwości (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (omamy, stan splątania) oraz zaburzenia skórne i wzrokowe o nieznanej częstości występowania.
aminotransferazy, anafilaksja, astenia, bezsenność, bradykardia, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, dyzartria, klasyfikacja MedDRA, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśni, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, schorzenia sercowo-naczyniowe, senność, spastyczność, stan splątania, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, torsade de pointes, tyzanidyna, udar mózgu, wydłużenie odcinka QT, wzmożone napięcie mięśni, zaburzenia snu, zaburzenia wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół odstawienia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Blocard 2,5 mg
Bisoprolol fumaran w dawce 2,5 mg, stosowany w leku Blocard, wykazuje typowy dla beta-adrenolityków profil działań niepożądanych, z dominującą częstością występowania bradykardii (≥1/10). Często obserwuje się pogorszenie niewydolności serca (≥1/100 do <1/10), niedociśnienie tętnicze oraz objawy ze strony układu nerwowego, takie jak zawroty i bóle głowy (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia snu i depresja (≥1/1 000 do <1/100), a także skurcz oskrzeli u pacjentów z chorobami obturacyjnymi układu oddechowego. Rzadko notuje się omdlenia, reakcje alergiczne, zaburzenia słuchu, zapalenie wątroby oraz zaburzenia potencji (≥1/10 000 do <1/1 000). Bardzo rzadko występują łysienie i zapalenie spojówek (<1/10 000).
alergiczny nieżyt nosa, astenia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, Blocard, ból głowy, bradykardia, depresja, hipertriglicerydemia, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obturacyjna choroba płuc, podwyższone enzymy wątrobowe, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie potencji, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Tamsulosyna – Działania niepożądane
Tamsulosyna, stosowana głównie w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn w wieku 45-91 lat (średnia 65 lat), działa poprzez rozluźnienie mięśni gładkich prostaty i cewki moczowej. Profil działań niepożądanych obejmuje zawroty głowy (1,3%), ból głowy, zaburzenia wytrysku (w tym wytrysk wsteczny i brak wytrysku) występujące często (≥1/100 do <1/10), a także omdlenia, niewyraźne widzenie, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, zaparcia, biegunki, nudności, wysypkę i astenie, które występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Rzadko obserwuje się obrzęk naczynioruchowy, a bardzo rzadko zespół Stevensa-Johnsona i priapizm (<1/10 000). Działania niepożądane o częstości nieznanej to m.in. migotanie przedsionków, arytmia, tachykardia, krwawienie z nosa, duszność oraz rumień wielopostaciowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko śródoperacyjnego zespołu wiotkiej tęczówki (IFIS) podczas operacji zaćmy lub jaskry u pacjentów leczonych tamsulosyną.
arytmia, astenia, cewka moczowa, duszność, dutasteryd, jaskra, kołatanie serca, krwawienie z nosa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, rumień wielopostaciowy, senność, solifenacyna, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tachykardia, tamsulosyna, wytrysk wsteczny, zaburzenia ejakulacji, zaćma, zapalenie błony śluzowej nosa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół małej źrenicy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Coripren 20 mg + 20 mg
Produkt leczniczy Coripren, zawierający enalapryl maleinian 20 mg oraz lerkanidypinę chlorowodorek 20 mg, wykazuje nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, jednak terapia może wywoływać działania niepożądane istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane objawy to zawroty głowy (1,67%), w tym ortostatyczne i pochodzenia błędnikowego, oraz ból głowy (1,67%), które mogą zaburzać ocenę odległości, czas reakcji i koncentrację. Inne działania niepożądane o znaczącym wpływie to astenia, zmęczenie, senność (rzadko, ale bardzo istotna), niedociśnienie, szum uszny, lęk, tachykardia i kołatanie serca. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami czynności nerek, hipotensją oraz stosujących leki o działaniu sedatywnym, ze względu na zwiększone ryzyko nasilenia działań niepożądanych i upośledzenia zdolności psychomotorycznych.
astenia, bloker kanału wapniowego, Coripren, enalapryl maleinian, hipotensja, inhibitor ACE, kołatanie serca, lerkanidypina chlorowodorek, niedociśnienie, szum uszny, tachykardia, zaburzenia błędnika, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia naczyniowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia serca, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ortostatyczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esogno 1 mg
Profil działań niepożądanych eszopiklonu został szczegółowo opisany na podstawie badań klinicznych obejmujących 1626 pacjentów leczonych dawkami 1-3 mg przez okres do 6 miesięcy. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym była dysgeuzja (nieprzyjemny smak w ustach). Inne często obserwowane objawy to ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy oraz nudności, występujące u mniej niż 10% pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania psychiczne i neurologiczne, takie jak amnezja wsteczna (zależna od dawki), depresja, reakcje paradoksalne (np. niepokój, agresja, urojenia, psychozy) oraz ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, nawet przy dawkach terapeutycznych. U osób w podeszłym wieku profil działań niepożądanych jest podobny, jednak częściej występują zamglone widzenie i świąd, a także zwiększone ryzyko reakcji paradoksalnych i upadków.
amnezja wsteczna, anosmia, astenia, ataksja, depresja oddechowa, diplopia, dysgeuzja, dysmenorrhea, dyspepsja, eszopiklon, fotowrażliwość, hipokaliemia, inkontynencja moczu, krwawienie międzymiesiączkowe, kurcze mięśni, miastenia, niedokrwistość hipochromowa, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, reakcja anafilaktyczna, reakcje paradoksalne, somnambulizm, stan splątania, szumy uszne, uzależnienie fizyczne, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Oculobrim 2 mg/ml
Przedawkowanie brymonidyny winianu (2 mg/ml), stosowanej miejscowo w kroplach do oczu Oculobrim, może nastąpić zarówno przez nadmierną aplikację do oka, jak i przypadkowe połknięcie. U dorosłych przedawkowanie miejscowe nie wykracza poza typowe działania niepożądane, natomiast doustne może prowadzić do niedociśnienia, a następnie nadciśnienia na zasadzie efektu z odbicia. Objawy obejmują zaburzenia układu krążenia (niedociśnienie, bradykardia, zaburzenia rytmu), neurologiczne (ospałość, astenia, napady padaczkowe), oddechowe (depresja oddechowa, bezdech), okulistyczne (mioza) oraz ogólne (wymioty, hipotermia). Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie u dzieci, gdzie dominują objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego, takie jak śpiączka, hipotonia, rzadkoskurcz, hipotermia i bezdech, często wymagające hospitalizacji na OIT i intubacji.
agonista receptora alfa-2 adrenergicznego, aspiracja, astenia, bezdech, bradykardia, brymonidyna winian, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drożność dróg oddechowych, efekt z odbicia, hipotermia, hipotonia, intubacja dotchawicza, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, mioza, monitorowanie EKG, monitorowanie saturacji, nadciśnienie, napad padaczkowy, niedociśnienie, obniżenie poziomu świadomości, ospałość, śpiączka, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie termoregulacji - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclolux 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterynowy, substancja czynna preparatu Cyclolux, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi do umiarkowanych, przejściowymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych mieści się w zakresie od niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) do rzadko (≥1/10000 do <1/1000), obejmując m.in. niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, wysypkę, astenie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne i anafilaktyczne, mogą wystąpić natychmiast lub z opóźnieniem i w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, z potencjalnym ryzykiem zgonu. Zgłoszono również pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin.
astenia, częstoskurcz, drgawka, hemoliza, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rzadkoskurcz, saturacja tlenem, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, stan przedomdleniowy, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca - Leksykon substancji czynnych
Gabapentyna – Dawkowanie i sposób podawania
Gabapentyna wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania w zależności od wskazania terapeutycznego, wieku pacjenta oraz funkcji nerek. Standardowy schemat wprowadzania leczenia u dorosłych i młodzieży (≥12 lat) rozpoczyna się od 300 mg raz na dobę, stopniowo zwiększając dawkę do 300 mg trzy razy na dobę w ciągu 3 dni. W leczeniu padaczki dawki efektywne mieszczą się w zakresie 900-3600 mg/dobę, z możliwością zwiększania dawki o 300 mg co 2-3 dni, przy minimalnych okresach osiągania kolejnych dawek: 1800 mg/dobę po 1 tygodniu, 2400 mg/dobę po 2 tygodniach i 3600 mg/dobę po 3 tygodniach. U dzieci ≥6 lat dawka początkowa wynosi 10-15 mg/kg mc./dobę, a skuteczna dawka to 25-35 mg/kg mc./dobę, z dawkami do 50 mg/kg mc./dobę dobrze tolerowanymi. Całkowita dawka dobowa powinna być podzielona na trzy dawki, z maksymalnym odstępem nieprzekraczającym 12 godzin. Monitorowanie stężenia w osoczu nie jest konieczne, a gabapentyna może być stosowana w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi bez interakcji farmakokinetycznych.
astenia, bezmocz, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, gabapentyna, hemodializa, klirens kreatyniny, lek przeciwpadaczkowy, napad przełomowy, nerwoból popółpaścowy, neuropatia cukrzycowa, niewydolność nerek, obrzęk obwodowy, obwodowy ból neuropatyczny, padaczka, senność, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibandronic acid Synthon 50 mg
Kwas ibandronowy, stosowany w dawce 50 mg doustnie w terapii pacjentów onkologicznych z przerzutami do kości, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najpoważniejszych należą reakcje anafilaktyczne i wstrząs, nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej, zapalenie oka oraz martwica kości szczęki lub żuchwy (ONJ). Hipokalcemia, często obserwowana podczas terapii, charakteryzuje się obniżeniem stężenia wapnia w surowicy poniżej dolnej granicy normy, często towarzyszy jej obniżenie fosforanów i niestrawność. W trakcie leczenia należy również monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko niedokrwistości oraz funkcję nerek z uwagi na możliwość wystąpienia azotemii. Występują także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zapalenie przełyku, ból brzucha, nudności i zapalenie żołądka, a także reakcje skórne, w tym rzadkie, ale ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i rumień wielopostaciowy.
astenia, astma, azotemia, ból brzucha, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kserostomia, kwas ibandronowy, martwica kości, martwica kości szczęki, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedokrwistość, niestrawność, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie dwunastnicy, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, przerzut do kości, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, substancja czynna, świąd, zaburzenia smaku, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie oka, zapalenie przełyku, zapalenie twardówki, zapalenie żołądka, zdarzenie kostne, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości udowej, złamanie podkrętarzowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorazepam Orion 2,5 mg
Lek Lorazepam Orion w dawce 2,5 mg, będący benzodiazepiną, wykazuje typowy profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami układu nerwowego. Bardzo często obserwuje się uspokojenie i senność, a często ataksję i zawroty głowy. Niezbyt często występują bóle głowy, zmniejszenie czujności, zaburzenia widzenia (diplopia, niewyraźne widzenie) oraz nudności. Rzadko pojawiają się poważne objawy neurologiczne, takie jak drgawki, dyzartria czy śpiączka. Wśród zaburzeń psychicznych często notuje się dezorientację, depresję i ujawnienie wcześniej istniejącej depresji, a reakcje paradoksalne (lęk, pobudzenie, agresja) mają nieznaną częstość. Zmęczenie i astenię obserwuje się bardzo często i często, odpowiednio. Osłabienie mięśni, istotne zwłaszcza u osób starszych, występuje często, zwiększając ryzyko upadków.
agranulocytoza, astenia, ataksja, benzodiazepina, bezdech senny, depresja oddechowa, dezorientacja, diplopia, dyskrazja krwi, dyzartria, hiperbilirubinemia, hiponatremia, lorazepam, myśli samobójcze, napad padaczkowy, niepamięć następcza, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obturacyjna choroba płuc, osłabienie mięśni, pancytopenia, podwyższona fosfataza alkaliczna, podwyższone aminotransferazy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja paradoksalna, sedacja, senność, SIADH, trombocytopenia, zaburzenia snu, zawroty głowy, zespół odstawienia, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Noliprel Forte 5 mg + 1,25 mg
Noliprel Forte to lek zawierający 3,395 mg peryndoprylu (odpowiadającego 5 mg peryndoprylu z argininą) oraz 1,25 mg indapamidu, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Peryndopryl działa poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna-aldosteron, co zmniejsza utratę potasu indukowaną przez indapamid. Mimo tego, hipokaliemia (stężenie potasu <3,4 mmol/l) wystąpiła u 4% pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, parestezje), narządów zmysłów (zaburzenia widzenia, szum uszny), układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie tętnicze), oddechowego (kaszel, duszność), żołądkowo-jelitowego (ból brzucha, zaparcia, nudności, wymioty), skórne (świąd, wysypka plamkowo-grudkowa) oraz mięśniowo-szkieletowe (kurcze mięśni). Ponadto, indapamid może wywoływać reakcje nadwrażliwości, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi i astmatycznymi.
astenia, biegunka, ból brzucha, duszność, hipokaliemia, indapamid, inhibitor ACE, kaszel, kurcz mięśni, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, peryndopryl, reakcja nadwrażliwości, świąd, szum uszny, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wymioty, wysypka, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmin NeuroPharma 3 mg
Rywastygmina w postaci wodorowinianu dostępna jest w kapsułkach twardych o dawkach 1,5 mg, 3,0 mg, 4,5 mg oraz 6,0 mg i stosowana jest w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą układu pokarmowego (nudności 38%, wymioty 23%, biegunka – bardzo często), układu nerwowego (zawroty głowy – bardzo często, bóle głowy, senność, drżenie – często) oraz zaburzeń psychicznych (pobudzenie, splątanie, lęk – często). Kobiety wykazują większą wrażliwość na działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego oraz częściej doświadczają zmniejszenia masy ciała. Wśród działań rzadkich i bardzo rzadkich odnotowano m.in. chorobę wrzodową, krwawienia z przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, drgawki, objawy pozapiramidowe oraz zaburzenia rytmu serca. W badaniach klinicznych u pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona obserwowano specyficzne działania niepożądane, takie jak drżenie (10,2%), nasilenie choroby Parkinsona (3,3%), dyskineza i spowolnienie ruchowe (często). Działania niepożądane związane z postacią transdermalną obejmują m.in. majaczenie, gorączkę, zmniejszony apetyt i nietrzymanie moczu.
agresja, alergiczne zapalenie skóry, astenia, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bóle głowy, bradykardia, brak łaknienia, choroba wrzodowa żołądka, depresja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dyspepsja, dystonia, hipokineza, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, omdlenie, otępienie alzheimerowskie, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, pokrzywka, rumień, rywastygmina, splątanie, spowolnienie ruchowe, świąd, sztywność mięśni, sztywność typu koła zębatego, tachykardia, wodorowinan rywastygminy, wysypka, zaburzenia chodu, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Olanzapina – Działania niepożądane
Olanzapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny stosowany w schizofrenii i zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze to zaburzenia metaboliczne. Po krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni) u 22,2% pacjentów obserwuje się wzrost masy ciała o ≥7%, a po długotrwałym stosowaniu (≥48 tygodni) odpowiednio u 64,4% (≥7%), 31,7% (≥15%) i 12,3% (≥25%). Olanzapina powoduje także istotne zwiększenie stężeń cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), LDL, triglicerydów (≥2,26 mmol/l) oraz glukozy (≥7 mmol/l), co może prowadzić do rozwoju lub zaostrzenia cukrzycy, w tym rzadkich, ale ciężkich powikłań jak kwasica ketonowa czy śpiączka. Ponadto, u około 30% pacjentów stwierdza się hiperprolaktynemię, manifestującą się ginekomastią, mlekotokiem i zaburzeniami miesiączkowania. Wśród działań neurologicznych dominują senność, akatyzja, parkinsonizm i dyskinezy, a rzadziej występuje złośliwy zespół neuroleptyczny oraz napady drgawek, szczególnie u osób z predyspozycjami.
akatyzja, astenia, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradykardia, choroba Parkinsona, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, otępienie, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, schizofrenia, senność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie erekcji, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół odstawienia u noworodków, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, zwiększenie masy ciała, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betadrin WZF (1 mg + 0,33 mg)/ml
Produkt leczniczy Betadrin WZF, zawierający difenhydraminy chlorowodorek (1 mg/ml) oraz nafazoliny azotan (0,33 mg/ml), może wywoływać działania niepożądane o bardzo rzadkiej częstości (<1/10 000). Do zgłaszanych efektów ubocznych należą hiperglikemia, bóle i zawroty głowy, senność, niepokój, zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, nudności, nadmierne pocenie się oraz ogólne osłabienie. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do niedotlenienia nabłonka błony śluzowej nosa, co pogarsza rokowanie, a po odstawieniu leku może wystąpić efekt "z odbicia" – nasilenie objawów pierwotnie leczonych.
arytmia, astenia, ból i zawroty głowy, difenhydraminy chlorowodorek, długotrwałe stosowanie leku, efekt z odbicia, hiperglikemia, hiperhydroza, krople do nosa, nabłonek błony śluzowej nosa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, nafazoliny azotan, niedotlenienie tkanek, niepokój, nudności, rokowanie, senność, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin Medreg
Metformina chlorowodorku, stosowana w leczeniu cukrzycy typu 2, wymaga ścisłej kontroli ze względu na ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej, szczególnie u pacjentów z ostrym pogorszeniem funkcji nerek, niewydolnością serca, wątroby, czy w stanach niedotlenienia. Kluczowe jest monitorowanie wartości przesączania kłębuszkowego (GFR), które powinno być oznaczane przed rozpoczęciem terapii i regularnie kontrolowane; metformina jest przeciwwskazana przy GFR <30 mL/min. W przypadku wystąpienia objawów takich jak duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermia czy śpiączka, należy natychmiast odstawić lek i przeprowadzić diagnostykę laboratoryjną, w tym ocenę pH krwi (<7,35), stężenia mleczanów (>5 mmol/l), luki anionowej oraz stosunku mleczanów do pirogronianów. Szczególną ostrożność wymaga jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych, nadmierne spożycie alkoholu oraz stany odwodnienia.
astenia, ból brzucha, cukrzyca, cukrzyca typu 2, czynność nerek, duszność kwasicza, GFR, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, metformina chlorowodorek, mleczan, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie, pH krwi, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, skurcz mięśni, śpiączka, środek kontrastowy jodowy, układ krążenia, układ oddechowy, witamina B12, zabieg chirurgiczny, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Fulvestrant Vipharm 250 mg/5 ml
Fulwestrant, stosowany w terapii onkologicznej, nie wykazuje istotnego wpływu na aktywność enzymu CYP 3A4, co potwierdzono badaniami z midazolamem, ryfampicyną i ketokonazolem. Metabolizm fulwestrantu pozostaje stabilny mimo jednoczesnego stosowania induktorów lub inhibitorów CYP 3A4, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania. Jednakże, fulwestrant może wpływać na funkcję wątroby, powodując wzrost aktywności enzymów AlAT, AspAT, fosfatazy alkalicznej oraz bilirubiny, a w rzadkich przypadkach prowadzić do niewydolności lub zapalenia wątroby. Zaleca się monitorowanie parametrów wątrobowych, szczególnie u pacjentek stosujących leki hepatotoksyczne lub z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby.
AlAT, alkohol benzylowy, AspAT, astenia, benzylu benzoesan, cytochrom P450, działanie antyestrogenowe, enzym CYP 3A4, fosfataza alkaliczna, fulwestrant, hepatotoksyczność, induktor CYP 3A4, inhibitor CYP 3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, ketokonazol, klirens fulwestrantu, midazolam, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, parametr wątrobowy, powikłanie krwotoczne, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ryfampicyna, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polkepral 1000 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Polkepral dostępnego w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg i 1000 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania. Najczęstsze działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, bóle głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia. Profil bezpieczeństwa leku jest podobny u dorosłych i dzieci, jednak u pacjentów pediatrycznych częściej obserwuje się zaburzenia zachowania i psychiczne, takie jak agresja (8,2%), pobudzenie (3,4%) oraz wymioty (11,2% u dzieci 4-16 lat). Wśród rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych wymienia się pancytopenię, encefalopatię, zespół DRESS, a także wydłużenie odstępu QT w EKG. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko jadłowstrętu przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu oraz na występowanie łysienia, które ustępuje po odstawieniu leku.
agranulocytoza, anafilaksja, astenia, ataksja, choreoatetoza, dyskineza, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, napad padaczkowy, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, topiramat, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Formetic SR
Podczas terapii metforminą w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Formetic SR 500 mg) kluczowe jest monitorowanie czynności nerek, ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej – powikłania metabolicznego o ciężkim przebiegu, szczególnie w stanach ostrego pogorszenia funkcji nerek, niewydolności serca, wątroby, czy niedotlenienia. Metformina jest przeciwwskazana przy wskaźniku filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 30 ml/min. W trakcie leczenia należy unikać stosowania leków nefrotoksycznych (NLPZ, diuretyki, leki przeciwnadciśnieniowe) oraz przerwać terapię w przypadku odwodnienia lub planowanych badań z jodowymi środkami kontrastowymi, wstrzymując podawanie metforminy na co najmniej 48 godzin i wznowić ją po potwierdzeniu stabilnej funkcji nerek. Objawy kwasicy mleczanowej, takie jak duszność kwasicza, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia, hipotermia i śpiączka, wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Diagnostycznie potwierdza się ją obniżeniem pH krwi (<7,35), wzrostem stężenia mleczanów (>5 mmol/l) oraz zwiększoną luką anionową i stosunkiem mleczanów do pirogronianów.
alkoholizm, astenia, ból brzucha, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowe środki kontrastowe, ketoza, kwasica mleczanowa, leki przeciwcukrzycowe, luka anionowa, meglitynidy, metformina, mleczany, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niedotlenienie, niedożywienie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pH krwi, pochodne sulfonylomocznika, posocznica, skurcze mięśni, śpiączka, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fampridine Zentiva 10 mg
Fampridine Zentiva 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wykazują profil działań niepożądanych głównie związanych z układem nerwowym oraz zakażeniami, szczególnie układu moczowego, które występują bardzo często u około 12% pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane obejmują napady drgawkowe (niezbyt często), bezsenność, lęk, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, parestezje, drżenie, bóle głowy oraz astenia. Dodatkowo obserwuje się często infekcje takie jak grypa, zapalenie jamy nosowo-gardłowej i zakażenia wirusowe. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy, choć niezbyt często, stanowią poważne zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, co ułatwia ocenę ryzyka podczas terapii.
anafilaksja, astenia, bezsenność, ból gardłowo-krtaniowy, duszność, dyskomfort w klatce piersiowej, dyspepsja, działanie niepożądane, famprydyna, hipotensja, kołatanie serca, lęk, nadwrażliwość, napad drgawkowy, neuralgia nerwu trójdzielnego, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, stwardnienie rozsiane, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, wymioty, wysypka, zaburzenie równowagi, zakażenie układu moczowego, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zaparcie, zawrót głowy, zawrót głowy układowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Bocouture 100 j. toksyny botulinowej typu A (150 kD)/ fiolkę
Produkt leczniczy BOCOUTURE zawiera toksynę botulinową typu A (150 kD) wolną od białek kompleksujących, dostępny w dawkach 50 i 100 jednostek, i wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. W trakcie terapii należy szczególnie monitorować wystąpienie objawów niepożądanych takich jak astenia, osłabienie mięśni, zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz opadanie powiek (ptoza), które mogą znacząco obniżyć zdolności psychomotoryczne pacjenta. W przypadku pojawienia się tych symptomów zaleca się całkowite powstrzymanie się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, aby zapobiec ryzyku wypadków i zagrożeniu bezpieczeństwa pacjenta.
astenia, białko kompleksujące, BOCOUTURE, Clostridium botulinum, dezorientacja, dysfunkcja narządu wzroku, działanie niepożądane, funkcje psychomotoryczne, koordynacja ruchowa, osłabienie mięśniowe, ptoza, ptoza powiek, roztwór do wstrzykiwań, toksyna botulinowa typu A, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aurorix 150 mg
Aurorix (moklobemid), selektywny inhibitor MAO-A, stosowany w leczeniu depresji, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do bardzo częstych należą zawroty głowy i bóle głowy (≥1/10), suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz nudności (≥1/10), a także zaburzenia snu. Często obserwuje się parestezje, pobudzenie, lęk, niepokój, wymioty, biegunkę, zaparcia, wysypkę skórną, niedociśnienie tętnicze oraz drażliwość (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zaburzenia smaku, myśli samobójcze, stany splątania, obrzęk, świąd, pokrzywka, zaburzenia widzenia, zaczerwienienie twarzy, astenia oraz hiponatremia (≥1/1 000 do <1/100). Rzadko notuje się zachowania samobójcze, omamy, zmniejszenie apetytu, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz zespół serotoninowy (≥1/10 000 do <1/1 000), który jest stanem zagrażającym życiu, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych.
agitacja, anoreksja, astenia, biegunka, ból głowy, depresja, diplopia, drażliwość, dysgeuzja, enzymy wątrobowe, halucynacja, hiponatremia, hipotensja, inhibitor MAO-A, insomnia, kserostomia, lęk, moklobemid, myśli samobójcze, nieostre widzenie, nudność, obrzęk, parestezja, pokrzywka, rumień, SSRI, stan splątania, świąd, vertigo, wymioty, wysypka, zaburzenie widzenia, zachowanie samobójcze, zaparcie, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fulwestrant Accord 250 mg/5 ml
Fulwestrant Accord w dawce 500 mg (250 mg/5 ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z najczęstszymi reakcjami obejmującymi odczyny w miejscu podania, astenia, nudności oraz istotne podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa). Mediana czasu terapii wynosiła 6,5 miesiąca. Bardzo często obserwuje się uderzenia gorąca, bóle mięśniowo-szkieletowe, wysypkę oraz reakcje nadwrażliwości, natomiast często występują nudności, wymioty, biegunka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa oraz neuropatia obwodowa. Niezbyt często notowane są poważne powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, niewydolność i zapalenie wątroby, krwotok w miejscu podania oraz kandydoza pochwy. Monitorowanie funkcji wątroby, parametrów hematologicznych oraz wczesnych objawów zakrzepicy jest kluczowe dla bezpieczeństwa terapii.
astenia, biegunka, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, ból pleców, hiperbilirubinemia, hipotensja, jadłowstręt, kandydoza pochwy, krwawienie z pochwy, lek przeciwgrzybiczy, małopłytkowość, nadwrażliwość, nerwoból, neuropatia obwodowa, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, rwa kulszowa, skurcz oskrzeli, uderzenia gorąca, upławy, wymioty, wysypka, zakażenie dróg moczowych, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, nie był przedmiotem specyficznych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, charakterystyki produktów leczniczych wskazują na bardzo częste występowanie zawrotów głowy (>10% pacjentów), co stanowi istotne ryzyko upośledzenia percepcji i koordynacji. Inne działania niepożądane, takie jak ból głowy (≥1/100 do <1/10), zmęczenie, astenia oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), mogą również negatywnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Profil bezpieczeństwa preparatów złożonych z tenofowiru i emtrycytabiny jest podobny, z bólem głowy jako najczęstszym działaniem niepożądanym w profilaktyce przedekspozycyjnej (1%).
astenia, biegunka, ból głowy, działanie niepożądane, emtrycytabina, HBV, interakcja lekowa, lek przeciwretrowirusowy, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nudności, objawy neurologiczne, profilaktyka przedekspozycyjna, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwwirusowa, wirus HIV-1, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metformin hydrochloride STADA
Metformin hydrochloride STADA 1000 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z ostrym pogorszeniem czynności nerek, niewydolnością serca, wątroby, odwodnieniem, czy stosujących leki nefrotoksyczne. Kwasica mleczanowa charakteryzuje się obniżeniem pH krwi poniżej 7,35, wzrostem stężenia mleczanów powyżej 5 mmol/l oraz zwiększoną luką anionową. Monitorowanie funkcji nerek poprzez oznaczanie GFR jest kluczowe – metformina jest przeciwwskazana przy GFR <30 ml/min. Przed planowanymi badaniami z użyciem jodowych środków kontrastowych oraz zabiegami chirurgicznymi należy przerwać terapię na co najmniej 48 godzin i wznowić ją dopiero po potwierdzeniu stabilnej czynności nerek.
astenia, cukrzyca, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność kwasicza, hipoglikemia, hipotermia, jodowy środek kontrastowy, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, luka anionowa, meglitynid, metformina, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pH krwi, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, śpiączka, stężenie mleczanów, układ krążenia, witamina B12, współczynnik przesączania kłębuszkowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Temsirolimus Accord 30 mg
Temsirolimus, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz chłoniaka z komórek płaszcza (MCL), wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa, obejmujący liczne działania niepożądane o różnym stopniu nasilenia. Do najpoważniejszych należą reakcje nadwrażliwości i reakcje podczas wlewu, które mogą zagrażać życiu, a także hiperglikemia, zakażenia, śródmiąższowe choroby płuc, niewydolność nerek, perforacja jelit, małopłytkowość i neutropenia (w tym gorączka neutropeniczna). Profil działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania: u pacjentów z RCC obserwowano m.in. anafilaksję, zaburzenia gojenia ran i zatorowość płucną, natomiast u chorych z MCL dominowały małopłytkowość i neutropenia. Częstość występowania działań niepożądanych jest wyższa przy dawce 175 mg/tydzień w porównaniu do 75 mg/tydzień, zwłaszcza w zakresie zakażeń stopnia 3. i 4. oraz małopłytkowości. W badaniach fazy 3 najczęściej zgłaszano niedokrwistość, nudności, wysypkę, zmniejszenie apetytu, obrzęki, astenia, biegunki, gorączkę, hiperglikemię i hipercholesterolemię, a także objawy ze strony układu oddechowego i skóry.
anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból mięśniowy, ból stawowy, chłoniak z komórek płaszcza, depresja, duszność, gorączka neutropeniczna, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, interferon alfa, kaszel, krwawienie z nosa, krwotok wewnątrzczaszkowy, kryteria NCI CTCAE, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nieżyt nosa, nudności, obrzęk, obrzęk twarzy, perforacja jelita, powikłanie gojenia ran, rak nerkowokomórkowy, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, świąd, temsirolimus, wymioty, wysięk opłucnowy, wysypka, wysypka krostkowa, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka świądowa, zaburzenie smaku, zaćma, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zawrót głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Avamina
Stosowanie chlorowodorku metforminy (Avamina) wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, zwłaszcza w sytuacjach takich jak ostra niewydolność nerek, choroby układu krążenia, układu oddechowego czy posocznica. Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR < 30 ml/min, a jej stosowanie należy tymczasowo przerwać w stanach odwodnienia, ciężkiej biegunce, wymiotach, gorączce lub przy stosowaniu leków mogących zaburzyć czynność nerek (np. leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne, NLPZ). Diagnostyka kwasicy mleczanowej obejmuje obniżenie pH krwi poniżej 7,35, wzrost stężenia mleczanów w osoczu powyżej 5 mmol/l, zwiększenie luki anionowej oraz stosunku mleczanów do pirogronianów. Pacjenci powinni być poinformowani o objawach takich jak duszność, ból brzucha, skurcze mięśni, astenia i hipotermia, które wymagają natychmiastowego odstawienia metforminy i konsultacji medycznej.
astenia, chlorowodorek metforminy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, duszność kwasicza, GFR, hipoglikemia, hipotermia, ketoza, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, meglitynid, metformina, nefropatia kontrastowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, NLPZ, odwodnienie, pochodna sulfonylomocznika, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, środek kontrastowy jodowy, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Liść senesu – Przedawkowanie
Liść senesu (Sennae folium) zawiera glikozydy hydroksyantracenowe, przeliczane na sennozyd B, i jest stosowany jako środek przeczyszczający w preparatach takich jak Laxantia Tea (17 mg sennozydu B/saszetkę) oraz Red Senes Tea (20 mg sennozydu B/saszetkę). Przedawkowanie liścia senesu prowadzi do nadmiernej stymulacji perystaltyki jelit, co skutkuje ostrą biegunką, odwodnieniem oraz zaburzeniami wodno-elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią. Hipokaliemia jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, leki moczopędne, adrenokortykosteroidy lub preparaty z korzeniem lukrecji, ze względu na ryzyko arytmii i osłabienia mięśniowego. Objawy ostrego przedawkowania obejmują kurczowy ból brzucha, biegunkę, osłabienie mięśniowe, zaburzenia rytmu serca oraz odwodnienie.
adrenokortykosteroid, arytmia, astenia, bradykardia, glikozyd antrachinonowy, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, korzeń lukrecji, kurczowy ból brzucha, lek moczopędny, liść senesu, ostra biegunka, perystaltyka jelit, powikłanie hepatotoksyczne, sennae folium, sennozyd B, tachykardia, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie hepatocytu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie wodno-elektrolitowe