Działania niepożądane
Esogno 1 mg
Profil działań niepożądanych eszopiklonu został szczegółowo opisany na podstawie badań klinicznych obejmujących 1626 pacjentów leczonych dawkami 1-3 mg przez okres do 6 miesięcy. Najczęściej występującym działaniem niepożądanym była dysgeuzja (nieprzyjemny smak w ustach). Inne często obserwowane objawy to ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy oraz nudności, występujące u mniej niż 10% pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania psychiczne i neurologiczne, takie jak amnezja wsteczna (zależna od dawki), depresja, reakcje paradoksalne (np. niepokój, agresja, urojenia, psychozy) oraz ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, nawet przy dawkach terapeutycznych. U osób w podeszłym wieku profil działań niepożądanych jest podobny, jednak częściej występują zamglone widzenie i świąd, a także zwiększone ryzyko reakcji paradoksalnych i upadków.
Działania niepożądane leku Esogno (eszopiklon)
Profil działań niepożądanych eszopiklonu został dobrze udokumentowany w badaniach klinicznych trwających do 6 miesięcy, z zastosowaniem dawek 1-3 mg u dorosłych pacjentów. W badaniach tych uczestniczyło łącznie 1626 pacjentów przyjmujących eszopiklon i 858 pacjentów przyjmujących placebo. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym były zaburzenia smaku (nieprzyjemny smak w ustach). Inne często obserwowane działania niepożądane to ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy i nudności (występujące u mniej niż 10% pacjentów).1
Profil bezpieczeństwa ogólny
Działania niepożądane występujące przy stosowaniu eszopiklonu charakteryzują się zróżnicowanym nasileniem i obejmują szerokie spektrum układów i narządów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne reakcje psychiczne i neurologiczne, które mogą znacząco wpływać na funkcjonowanie pacjenta.2
Szczególne typy działań niepożądanych
Amnezja wsteczna może wystąpić przy stosowaniu zaleconych dawek terapeutycznych, przy czym ryzyko wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki. Co istotne, wystąpienie amnezji może wiązać się z niewłaściwym zachowaniem pacjenta.3
Depresja – należy mieć świadomość, że eszopiklon, podobnie jak inne benzodiazepiny lub substancje o zbliżonym mechanizmie działania, może ujawnić istniejącą wcześniej depresję, co ma istotne znaczenie kliniczne.4
Reakcje paradoksalne – obserwowano szereg reakcji psychicznych i paradoksalnych podczas stosowania eszopiklonu, podobnie jak w przypadku innych leków o zbliżonym mechanizmie działania. Obejmują one: niepokój, pobudzenie, drażliwość, brak zahamowań, agresywność, nieprawidłowe myślenie, urojenia, wściekłość, koszmary senne, depersonalizację, omamy, psychozy, nieprawidłowe zachowanie oraz ekstrawersję niezgodną z charakterem pacjenta. Te działania niepożądane występują częściej u osób w podeszłym wieku.5
Uzależnienie – istotnym zagrożeniem przy stosowaniu eszopiklonu jest możliwość rozwoju uzależnienia fizycznego, nawet przy dawkach terapeutycznych. Przerwanie leczenia może powodować wystąpienie objawów odstawiennych lub zjawiska odbicia. Może również rozwinąć się uzależnienie psychiczne. Zgłaszano przypadki nadużywania eszopiklonu, podobnie jak innych substancji o zbliżonym mechanizmie działania.6
Profil bezpieczeństwa u osób w podeszłym wieku
Profil działań niepożądanych eszopiklonu u osób w podeszłym wieku z bezsennością jest zasadniczo podobny do profilu obserwowanego u młodszych dorosłych pacjentów. Jednakże występują pewne różnice charakterystyczne dla tej grupy wiekowej – dodatkowym często zgłaszanym działaniem niepożądanym było zamglone widzenie oraz świąd. Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leku tej grupie pacjentów, uwzględniając możliwość większej wrażliwości na działania niepożądane.7
Kompleksowa tabela działań niepożądanych eszopiklonu
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Działania niepożądane wymienione w tabeli występowały z częstością większą niż przy placebo i u co najmniej 2 pacjentów w badaniach klinicznych.8
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość | Działanie niepożądane | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i infestacje | Niezbyt często | Zakażenia, zakażenia wirusowe | Różnego rodzaju zakażenia, zarówno bakteryjne jak i wirusowe |
| Najczęściej objawiają się w postaci typowych objawów infekcyjnych. Związek przyczynowy z lekiem może być trudny do ustalenia. | |||
| Zaburzenia krwi i układu limfatycznego | Niezbyt często | Niedokrwistość hipochromowa, niedokrwistość, leukopenia, eozynofilia | Zmiany parametrów hematologicznych wymagające monitorowania |
| Zaburzenia te mogą wymagać okresowej kontroli parametrów morfologii krwi, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. | |||
| Zaburzenia układu odpornościowego | Niezbyt często | Reakcje alergiczne | Różne postaci nadwrażliwości |
| Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy*, reakcje anafilaktyczne* | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niezbyt często | Nadczynność tarczycy | Zaburzenia czynności tarczycy wymagające oceny endokrynologicznej |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Niezbyt często | Obrzęk obwodowy, anoreksja, pragnienie, zwiększony apetyt, hipokaliemia | Zmiany nawyków żywieniowych i zaburzenia elektrolitowe |
| Hipokaliemia może wymagać suplementacji potasu i monitorowania poziomu elektrolitów. | |||
| Zaburzenia psychiczne | Często | Nerwowość, depresja, lęk | Objawy emocjonalne wymagające oceny psychiatrycznej |
| Niezbyt często | Niestabilność emocjonalna, obniżone libido, stan splątania, pobudzenie, omamy, bezsenność, apatia, euforia | Szeroki zakres zaburzeń funkcji poznawczych i emocjonalnych | |
| Rzadko | Drażliwość*, agresja*, niepokój*, przywidzenia*, złość*, nieprawidłowe zachowanie (prawdopodobnie związane z amnezją)* i somnambulizm | Reakcje paradoksalne o potencjalnie poważnych konsekwencjach społecznych | |
| Częstość nieznana | Uzależnienie, objawy odstawienne*, stłumione emocje* | Zaburzenia związane z fizjologicznym i psychologicznym uzależnieniem | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Zaburzenia smaku (nieprzyjemny smak) | Najczęstsze działanie niepożądane, dysgeuzja |
| Często | Ból głowy, senność, zawroty głowy, nieprawidłowe sny, zaburzenia pamięci, nieprawidłowe myślenie | Zaburzenia funkcji poznawczych i koordynacji ruchowej | |
| Niezbyt często | Zawroty głowy, ataksja, nieprawidłowy chód, brak koordynacji, hipokinezja, parestezje, otępienie, drżenie | Zaburzenia neuromotoryczne o różnym nasileniu | |
| Częstość nieznana | Zaburzenia węchu, zaburzenia uwagi*, wydłużony czas reakcji* | Zaburzenia funkcji sensorycznych i poznawczych | |
| Zaburzenia oka | Często | Zamglone widzenie (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku) | Zaburzenia ostrości widzenia wpływające na codzienne funkcjonowanie |
| Niezbyt często | Suche oko | Dyskomfort i potencjalne uszkodzenie powierzchni oka | |
| Częstość nieznana | Podwójne widzenie* | Dyplopia wpływająca na zdolność prowadzenia pojazdów | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Szumy uszne, ból ucha | Dolegliwości uszne wpływające na komfort pacjenta |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Migrena | Napadowe bóle głowy o charakterze naczyniowym |
| Niezbyt często | Nadciśnienie, omdlenia | Zaburzenia ciśnienia krwi wymagające monitorowania | |
| Zaburzenia oddychania, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Zapalenie gardła | Objawy zapalne w obrębie gardła |
| Niezbyt często | Duszność, nieżyt nosa, czkawka | Dolegliwości ze strony układu oddechowego | |
| Częstość nieznana | Depresja oddechowa* | Potencjalnie zagrażające życiu hamowanie ośrodka oddechowego | |
| Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Często | Suchość w ustach, biegunka, nudności, niestrawność, ból brzucha, wymioty | Dolegliwości przewodu pokarmowego o różnym nasileniu |
| Niezbyt często | Cuchnący oddech, owrzodzenie jamy ustnej, zapalenie jelita grubego, zapalenie żołądka i jelit, obrzęk języka | Poważniejsze patologie przewodu pokarmowego | |
| Suchość w ustach może prowadzić do próchnicowego uszkodzenia zębów przy dłuższym stosowaniu. | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko | Łagodny do umiarkowanego wzrost aktywności aminotransferaz i (lub) fosfatazy alkalicznej we krwi* | Zaburzenia funkcji wątroby wymagające monitorowania enzymów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka | Reakcje skórne o różnym nasileniu |
| Niezbyt często | Reakcja nadwrażliwości na światło, pocenie się, trądzik, sucha skóra, wyprysk | Różnorodne zmiany skórne wymagające ochrony przed nasłonecznieniem | |
| Rzadko | Świąd (często u pacjentów w podeszłym wieku) | Uporczywy świąd prowadzący do zaburzeń snu i dyskomfortu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Ból pleców, ból mięśni | Dolegliwości bólowe układu ruchu |
| Niezbyt często | Kurcze nóg, drgania mięśni, miastenia, zaburzenia stawów | Dysfunkcje układu mięśniowo-szkieletowego | |
| Częstość nieznana | Osłabienie mięśni* | Ogólne osłabienie siły mięśniowej wpływające na funkcjonowanie | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zwiększona częstość oddawania moczu, zakażenie dróg moczowych, ból nerek, nietrzymanie moczu, kamień nerkowy, albuminuria | Różnorodne zaburzenia funkcji układu moczowego |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Bolesne miesiączkowanie, krwawienie międzymiesiączkowe, ból piersi, skąpe miesiączkowanie, impotencja | Zaburzenia funkcji seksualnych i cyklu miesiączkowego |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Astenia, ból | Ogólne osłabienie i dolegliwości bólowe |
| Niezbyt często | Gorączka, zmęczenie* | Stany podgorączkowe i przewlekłe zmęczenie | |
| Badania diagnostyczne | Niezbyt często | Zwiększenie masy ciała, utrata masy ciała | Zmiany masy ciała wymagające monitorowania |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Rzadko | Upadki (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku)* | Zwiększone ryzyko urazów związane z sedacją i zaburzeniami równowagi |
* Działania niepożądane zgłaszane nie dla eszopiklonu, ale dla zopiklonu (związku o podobnej strukturze i mechanizmie działania).9
Kliniczne implikacje działań niepożądanych
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów
Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane wpływające na funkcje poznawcze i motoryczne, takie jak senność, wydłużony czas reakcji, zaburzenia uwagi czy podwójne widzenie. Objawy te mogą znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Ryzyko to jest zwiększone przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu lub stosowaniu innych leków o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy.10
Szczególne grupy ryzyka
Osoby w podeszłym wieku stanowią grupę szczególnego ryzyka występowania działań niepożądanych eszopiklonu. U tych pacjentów częściej obserwuje się zamglone widzenie i świąd. Ponadto, w tej grupie wiekowej wyższe jest ryzyko wystąpienia reakcji paradoksalnych oraz upadków, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.11
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu leku Esogno do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, fax: + 48 22 49 21 309, e-mail: [email protected]).12
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania