wyprysk kontaktowy
Wyprysk kontaktowy (kontaktowe zapalenie skóry) to stan zapalny skóry wywołany kontaktem z substancją drażniącą lub alergenem. Wyróżnia się dwa główne typy tego schorzenia: wyprysk kontaktowy z podrażnienia, występujący bez uprzedniej sensytyzacji, oraz alergiczny wyprysk kontaktowy, będący reakcją nadwrażliwości typu opóźnionego.
Objawy wyprysku kontaktowego obejmują zaczerwienienie, świąd, obrzęk, pęcherzyki, grudki oraz łuszczenie się naskórka. Zmiany skórne pojawiają się w miejscu kontaktu z czynnikiem wywołującym, jednak mogą rozprzestrzeniać się poza pierwotną lokalizację. W fazie ostrej dominuje obrzęk i pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, natomiast w fazie przewlekłej obserwuje się lichenifikację i złuszczanie naskórka.
Diagnostyka wyprysku kontaktowego opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz testach płatkowych, które są szczególnie istotne w przypadku podejrzenia alergicznego wyprysku kontaktowego. Leczenie polega przede wszystkim na identyfikacji i eliminacji czynnika wywołującego, stosowaniu miejscowych glikokortykosteroidów, emolientów oraz – w cięższych przypadkach – ogólnoustrojowych leków przeciwhistaminowych i immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Alkohole sterolowe z lanoliny – Wskazania do stosowania
Alkohole sterolowe z lanoliny, obecne w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 1000 µg/cm² (810 µg na płatek testowy nr 2 w panelu 1), stanowią kluczowy alergen w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u osób dorosłych. Test ten umożliwia wykrycie nadwrażliwości na ten składnik, powszechnie występujący w kosmetykach i preparatach leczniczych. Wskazania do wykonania testu obejmują podejrzenie alergicznego kontaktowego zapalenia skóry o nieznanej etiologii, przewlekłe lub nawracające zmiany skórne, zaostrzenia atopowego zapalenia skóry z podejrzeniem nadwrażliwości kontaktowej oraz reakcje alergiczne po stosowaniu produktów zawierających lanolinę. Test jest przeciwwskazany u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
alergen, alergia kontaktowa, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol sterolowy z lanoliny, atopowe zapalenie skóry, dermatolog, dermatoza, emolient, emulgator, konsultacja alergologiczna, nadwrażliwość kontaktowa, płatek testowy, produkt kosmetyczny, przemysł farmaceutyczny, reakcja alergiczna, test płatkowy, TRUE Test, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Chibroxin 3 mg/ml
Norfloksacyna w postaci kropli do oczu (Chibroxin 3 mg/ml) może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwuje się miejscowe uczucie pieczenia lub kłucia (≥1/10), które jest wynikiem działania norfloksacyny na zakończenia nerwowe spojówki i rogówki i zwykle ustępuje bez konieczności przerwania terapii. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują przekrwienie i obrzęk spojówek oraz gorzki smak po wkropleniu, natomiast bardzo rzadko (≤1/10 000) mogą pojawić się złogi w rogówce, które potencjalnie wpływają na ostrość widzenia i wymagają konsultacji okulistycznej. Światłowstręt (fotofobia) ma częstość nieznaną i wymaga indywidualnej oceny klinicznej. Produkt zawiera chlorek benzalkoniowy (0,025 ml/ml) jako konserwant, który może powodować dodatkowe reakcje, zwłaszcza u pacjentów z zespołem suchego oka lub przy przewlekłym stosowaniu.
chlorek benzalkoniowy, fotofobia, gorzki smak, jama nosowo-gardłowa, kanaliki łzowe, konsultacja okulistyczna, norfloksacyna, obrzęk spojówki, ostrość widzenia, pieczenie oka, przekrwienie spojówki, rozszerzenie naczyń, tkanka spojówkowa, wyprysk kontaktowy, zaburzenia widzenia, zakończenia nerwowe, zespół suchego oka, złogi rogówki - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg
Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kłącza pięciornika – Wskazania do stosowania
Wyciąg z kłącza pięciornika (Tormentillae extractum fluidum) w stężeniu 3% jest składnikiem maści Tormexal forte, która dodatkowo zawiera tlenek cynku (20%), ichtamol (2%) oraz boraks (1%). Preparat wykazuje działanie przeciwzapalne, ściągające, antybakteryjne i regenerujące, co czyni go wskazanym w leczeniu zmian wypryskowych, oparzeń I stopnia oraz łagodnego trądziku pospolitego. Kompleksowe działanie składników aktywnych pozwala na skuteczne łagodzenie objawów zapalnych, świądu oraz podrażnień skóry, a także wspomaga procesy regeneracyjne naskórka. Postać maści umożliwia efektywne dostarczenie substancji czynnych do zmienionych chorobowo obszarów skóry.
boraks, działanie antybakteryjne, działanie antyseptyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwłojotokowe, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, garbniki, ichtamol, lanolina, monoterapia, nadwrażliwość, oparzenie I stopnia, oparzenie termiczne, terapia skojarzona, tlenek cynku, Tormentillae extractum fluidum, trądzik pospolity, wyciąg z kłącza pięciornika, wyprysk, wyprysk kontaktowy - Leksykon chorób i schorzeń
Żylakiowe zapalenie skóry – Leczenie
Żylakowe zapalenie skóry (eczema varicosum) to przewlekła dermatoza dolnych partii kończyn dolnych, często powiązana z przewlekłą niewydolnością żylną i żylakami. Leczenie opiera się na kompleksowej terapii obejmującej modyfikację stylu życia (regularna aktywność fizyczna, unoszenie nóg powyżej poziomu serca przez 15 minut co 2 godziny, unikanie długotrwałego stania/siedzenia, utrzymanie prawidłowej masy ciała), stosowanie emolientów co najmniej 2 razy dziennie (preferowane preparaty na bazie wosku pszczelego lub zawierające mocznik w przypadku bardzo suchej skóry) oraz miejscowych kortykosteroidów o umiarkowanej lub silnej mocy w okresach zaostrzeń. Kluczową rolę odgrywają również medyczne pończochy kompresyjne o średniej kompresji, które poprawiają hemodynamikę żylną, zmniejszają obrzęk i zapobiegają powikłaniom, takim jak owrzodzenia żylne. W przypadku wtórnych zakażeń bakteryjnych wskazane jest stosowanie doustnych antybiotyków (np. flukloksacylina) oraz miejscowych środków wysuszających (roztwór nadmanganianu potasu, płyn Castellaniego).
ablacja endowenozna, ablacja laserowa, chirurg naczyniowy, czynnik wzrostu naskórka, diosmina, doksycyklina, emolient, fibryna bogatopłytkowa, flawonoid, flebektomia ambulatoryjna, flebolog, grzybica stóp, infekcja grzybicza, inhibitor kalcyneuryny, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwgrzybiczny, lek wenotoniczny, miejscowy kortykosteroid, nadmanganian potasu, owrzodzenie żylne, pentoksyfilina, pończocha kompresyjna, przeszczep skóry, skleroterapia, specjalista naczyniowy, takrolimus, test płatkowy, wyciąg z kasztanowca, wyprysk kontaktowy, zakażenie bakteryjne, żylak, żylakowe zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Dimetynden – Wskazania do stosowania
Dimetynden, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, wykazuje działanie przeciwalergiczne, przeciwświądowe i przeciwzapalne. W postaci żelu (1 mg/g) stosowany jest miejscowo w leczeniu świądu towarzyszącego dermatozom, pokrzywce, ukąszeniom owadów, oparzeniom słonecznym oraz powierzchownym oparzeniom skóry pierwszego stopnia u pacjentów od 1. roku życia. Doustne krople (1 mg/ml) wskazane są w leczeniu objawowym pokrzywki, świądu różnego pochodzenia, alergicznego i endogennego wyprysku, sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, alergii pokarmowych i polekowych oraz świądu w przebiegu chorób zakaźnych. Preparat donosowy łączący dimetynden z fenylefryną (Otrivin Allergy) stosowany jest u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat w leczeniu zapaleń błony śluzowej nosa, zatok, ucha środkowego oraz w pielęgnacji przed- i pooperacyjnej nosa.
alergia pokarmowa, alergia polekowa, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, atopowe zapalenie skóry, całoroczne zapalenie błony śluzowej nosa, chirurgia nosa, choroba alergiczna skóry, choroba zakaźna, dermatoza, działanie przeciwzapalne, fenylofryna, immunoterapia, immunoterapia swoista, katar sienny, leczenie odczulające, lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji, naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej, nadwrażliwość, oparzenie pierwszego stopnia, oparzenie słoneczne, ospa wietrzna, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej, przeziębienie, stan świądowy, ukąszenie owada, użądlenie owada, wyprysk endogenny, wyprysk kontaktowy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 8 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidami w ciężkich postaciach chorób reumatologicznych, pulmonologicznych, dermatologicznych, hematologicznych oraz gastroenterologicznych. W reumatologii stosuje się go m.in. w postępującym reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniu stawów z zajęciem narządów wewnętrznych. W pulmonologii wskazania obejmują astmę oskrzelową (w terapii skojarzonej z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzenia POChP (leczenie do 10 dni), śródmiąższowe choroby płuc oraz sarkoidozę w stadium II i III. W dermatologii Meprelon jest stosowany w ciężkich reakcjach alergicznych, chorobach autoimmunologicznych skóry oraz rozległych zmianach, które nie reagują na miejscowe kortykosteroidy. W hematologii znajduje zastosowanie w autoimmunologicznej niedokrwistości hemolitycznej, a w gastroenterologii w leczeniu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna wymagających systemowej terapii glikokortykosteroidami.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, glikokortykosteroidy, hydrokortyzon, katar sienny, leczenie substytucyjne, leki rozszerzające oskrzela, martwica naskórka, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, usunięcie nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Eugenol – Wskazania do stosowania
Eugenol jest kluczowym składnikiem mieszaniny substancji zapachowych stosowanej w systemie plastrów TRUE Test 36, wykorzystywanym do diagnostyki alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u dorosłych. W płatku nr 6 panelu nr 1 znajduje się 430 µg/cm² (lub 348 µg/płatek) tej mieszaniny, w której eugenol stanowi 2 części wagowe. Mieszanina zawiera również geraniol, wyciąg z mchu dębowego, hydroksycytronellal, alkohol cynamonowy, aldehyd cynamonowy, izoeugenol oraz aldehyd amylocynamonowy. Test ten umożliwia identyfikację nadwrażliwości na eugenol, który jest powszechnie obecny w produktach kosmetycznych, stomatologicznych i spożywczych, co jest istotne w różnicowaniu wyprysku kontaktowego wywołanego przez alergeny zapachowe. W przypadku pozytywnej reakcji zaleca się dalsze testy z poszczególnymi składnikami mieszaniny w celu precyzyjnego określenia alergenu i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego polegającego na unikaniu kontaktu z eugenolem.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alergen zapachowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol cynamonowy, diagnostyka dermatologiczna, diagnostyka różnicowa, eugenol, geraniol, hydroksycytronellal, izoeugenol, mech dębowy, mieszanina substancji zapachowych, nadwrażliwość kontaktowa, olejek goździkowy, reakcja alergiczna, środek przeciwbólowy, test płatkowy, wyprysk kontaktowy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Viru-Merz 10 mg/g
Lek Viru-Merz w postaci żelu zawiera 10 mg/g tromantadyny chlorowodorku i cechuje się niskim potencjałem toksyczności ogólnoustrojowej przy prawidłowym stosowaniu miejscowym. Nawet długotrwała aplikacja nie prowadzi do istotnych objawów toksyczności, co wynika z ograniczonego wchłaniania substancji czynnej przez skórę. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum; podstawowym postępowaniem jest zaprzestanie stosowania leku, a zazwyczaj nie są wymagane dodatkowe interwencje terapeutyczne.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meprelon 4 mg
Meprelon, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg, 8 mg oraz 16 mg, jest wskazany do systemowej terapii glikokortykosteroidowej w schorzeniach o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii stosuje się go w ciężkich postaciach reumatoidalnego zapalenia stawów oraz młodzieńczego RZS z zajęciem narządów wewnętrznych. W chorobach układu oddechowego Meprelon jest użyteczny w astmie oskrzelowej (w skojarzeniu z lekami rozszerzającymi oskrzela), zaostrzeniach POChP (leczenie do 10 dni) oraz w śródmiąższowych chorobach płuc i sarkoidozie w stadium II i III. W alergologii i dermatologii stosuje się go w ciężkich postaciach kataru siennego, alergicznego nieżytu nosa oraz w rozległych i nasilonych chorobach skóry, w tym autoimmunologicznych i alergicznych reakcjach skórnych. W hematologii wskazaniem jest autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, a w gastroenterologii – wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Meprelon jest także stosowany w leczeniu substytucyjnym niewydolności kory nadnerczy po zakończeniu wzrostu pacjenta.
alergiczny nieżyt nosa, alveolitis, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba Leśniowskiego-Crohna, dermatoza neutrofilowa, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, kortyzon, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór ACTH, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, osutka krostkowa, POChP, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktoidalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień guzowaty, rumień wysiękowy, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, toczeń rumieniowaty dyskoidalny, toczeń skórny, toksyczna martwica naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, wysypka polekowa, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Lyella, zespół nadnerczowo-płciowy, zespół Stilla, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydrocortisonum Ziaja 5 mg/g
Lek Hydrocortisonum Ziaja w formie kremu zawiera 5 mg/g octanu hydrokortyzonu i jest wskazany do miejscowego leczenia stanów zapalnych skóry o podłożu alergicznym, takich jak atopowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy, łojotokowe zapalenie skóry oraz reakcje po ukąszeniach owadów. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia, a jego forma kremowa ułatwia aplikację na zmienione chorobowo obszary. W składzie znajdują się również substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy (38 mg/g), alkohol stearylowy (38 mg/g), glikol propylenowy (80 mg/g) oraz konserwanty metylu i propylu parahydroksybenzoesanu (odpowiednio 2 mg/g i 1 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne lub podrażnienia u pacjentów z nadwrażliwością.
atopowe zapalenie skóry, glikokortykosteroid, gruczoł łojowy, hydrokortyzon, łojotokowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na lek, obrzęk skóry, octan hydrokortyzonu, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja po ukąszeniu owada, reakcja skórna, substancja drażniąca, świąd, terapia glikokortykosteroidami, wyprysk alergiczny, wyprysk kontaktowy, zmiany skórne alergiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tormexal forte –
Lek Tormexal forte w postaci maści jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, takie jak tlenek cynku (20%), wyciąg płynny z kłącza pięciornika (3%), ichtamol (2%) oraz boraks (1%). Substancje te wykazują działanie ściągające, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, jednak mogą wywoływać reakcje alergiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na lanolinę, substancję pomocniczą o potencjale alergizującym, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycją do alergii kontaktowych. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się miejscowym zaczerwienieniem, świądem, pieczeniem, wysypką kontaktową, obrzękiem, a w cięższych przypadkach pokrzywką lub wypryskiem kontaktowym.
alergia kontaktowa, boraks, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, ichtamol, lanolina, nadwrażliwość na składniki leku, obrzęk, pokrzywka, próba uczuleniowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, świąd, tlenek cynku, Tormexal forte, właściwości przeciwświądowe, właściwości ściągające, wyciąg z pięciornika, wyprysk kontaktowy, wysypka kontaktowa, zaczerwienienie skóry, związki boru - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Metypred 4 mg
Metyloprednizolon (Metypred) jest glikokortykosteroidem dostępnym w tabletkach 4 mg i 16 mg, stosowanym doustnie w terapii objawowej wielu schorzeń zapalnych i autoimmunologicznych. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu zaostrzeń i podtrzymującym w chorobach reumatycznych (np. łuszczycowe i reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), chorobach układu oddechowego (np. sarkoidoza, astma oskrzelowa), ciężkich dermatozach (np. pęcherzyca, rumień wielopostaciowy), a także w chorobach hematologicznych (np. samoistna plamica małopłytkowa, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna). Ponadto Metypred jest stosowany w leczeniu powikłań okulistycznych, chorób neurologicznych (np. zaostrzenia stwardnienia rozsianego), a także w terapii immunosupresyjnej po przeszczepach narządów. W zaburzeniach endokrynologicznych pełni funkcję terapii substytucyjnej, m.in. w niedoczynności kory nadnerczy i wrodzonym przerostu nadnerczy.
alergiczne zapalenie nosa, aplazja szpiku, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, nadwrażliwość na leki, nefropatia toczniowa, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, przeszczep narządów, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, terapia substytucyjna, toczeń rumieniowaty układowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie siatkówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie spojówek, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Solu-Medrol 125 mg
Solu-Medrol, zawierający metyloprednizolon w postaci soli sodowej bursztynianu, jest glikokortykosteroidem dostępnym w dawkach 40 mg, 125 mg, 500 mg oraz 1000 mg, stosowanym głównie w terapii objawowej oraz jako leczenie substytucyjne w zaburzeniach endokrynologicznych, takich jak pierwotna i wtórna niedoczynność kory nadnerczy, wrodzony przerost nadnerczy czy ostra niedoczynność kory nadnerczy. Preparat znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu zaostrzeń chorób reumatycznych, układowych chorób tkanki łącznej, ciężkich chorób alergicznych, schorzeń okulistycznych, chorób zapalnych jelit, pulmonologicznych oraz hematologicznych. Wskazania obejmują także leczenie paliatywne w onkologii, obrzęk mózgu, ostre urazy rdzenia kręgowego (terapia powinna być rozpoczęta w ciągu 8 godzin od urazu) oraz zapobieganie nudnościom i wymiotom po chemioterapii. Dawkowanie i droga podania (dożylna lub domięśniowa) są dostosowywane do stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem przeciwwskazań, np. w idiopatycznej plamicy małopłytkowej dozwolone jest wyłącznie podanie dożylne. Preparaty o wyższych dawkach (500 mg i 1000 mg) zawierają odpowiednio 70,2 mg i 140,4 mg alkoholu benzylowego oraz 58,3 mg i 116,8 mg sodu, co należy uwzględnić przy doborze terapii.
alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka i chłoniak, blok podpajęczynówkowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, nadwrażliwość na leki, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, ostra białaczka, ostra niedoczynność kory nadnerczy, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, plamica małopłytkowa, pneumocystoza, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, układowe zapalenie wielomięśniowe, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Klobetazol – Wskazania do stosowania
Klobetazol, będący bardzo silnym kortykosteroidem miejscowym (propionian klobetazolu 0,5 mg/g), jest wskazany do leczenia opornych na terapię słabszymi kortykosteroidami dermatoz, takich jak łuszczyca zadawniona (z wyłączeniem uogólnionej i rozległej plackowatej), liszaj płaski z nasilonym świądem, toczeń rumieniowaty krążkowy (DLE), nawracający wyprysk (w tym kontaktowy i zliszajowaciały), atopowe i łojotokowe zapalenie skóry, liszaj rumieniowaty, rumień wielopostaciowy oraz pemfigoid pęcherzowy. Preparaty dostępne są w formie kremu, maści oraz roztworu na skórę, a ich dobór zależy od charakteru zmian: krem zalecany jest do ostrych, wilgotnych i wysiękowych zmian oraz skóry delikatnej, maść do zmian suchych, łuszczących się i hiperkeratotycznych (np. łuszczyca), natomiast roztwór do obszarów owłosionych (np. skóra głowy). Klobetazol jest stosowany u dorosłych, u młodzieży od 12. roku życia (np. Dermovate maść) oraz u dzieci powyżej 1. roku życia w wybranych preparatach (Clobetaxon maść).
atopowe zapalenie skóry, choroba autoimmunologiczna, choroba pęcherzowa, dermatoza, działanie niepożądane, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, hiperkeratoza, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid słaby, lichenifikacja, liszaj płaski, liszaj rumieniowaty, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczyca zadawniona, obszar owłosiony, oporna dermatoza, pemfigoid pęcherzowy, postać farmaceutyczna, propionan klobetazolu, rumień wielopostaciowy, silny kortykosteroid, skóra owłosiona głowy, toczeń rumieniowaty krążkowy, wyprysk kontaktowy, wyprysk nawracający, wyprysk zliszajowaciały, wysięk, zmiana pęcherzowa - Leksykon substancji czynnych
Natamycyna – Wskazania do stosowania
Natamycyna, antybiotyk polienowy, jest skutecznym środkiem w leczeniu zakażeń grzybiczych wywołanych głównie przez Candida albicans. Preparat Pimafucin dostępny jest w formie globulek dopochwowych (100 mg) oraz kremu (20 mg/g), stosowanych odpowiednio w kandydozie pochwy oraz powierzchniowych zakażeniach grzybiczych skóry. Globulki dopochwowe są lekiem z wyboru w niepowikłanych infekcjach pochwy, natomiast krem Pimafucin dedykowany jest do miejscowego leczenia zmian skórnych bez komponenty zapalnej i zakażenia bakteryjnego. Wskazania do stosowania preparatów opierają się na lokalizacji i charakterze zakażenia, co pozwala na precyzyjne dopasowanie terapii do potrzeb pacjenta.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polienowy, atopowe zapalenie skóry, Candida, Candida albicans, dermatoza, grzyb chorobotwórczy, grzybica pochwy, hydrokortyzon, kandydoza, kortykosteroid, łojotokowe zapalenie skóry, mieszane zakażenie skóry, natamycyna, neomycyna, powierzchniowe zakażenie grzybicze, stan zapalny, wyprysk kontaktowy, zakażenie grzybicze, zakażenie pochwy - Leksykon substancji czynnych
Tromantadyna – Przedawkowanie
Tromantadyna, substancja czynna preparatu Viru-Merz, wykazuje miejscowe działanie przeciwwirusowe z korzystnym profilem bezpieczeństwa i brakiem ogólnoustrojowej toksyczności przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. W przypadku przedawkowania nie istnieje specyficzne antidotum, a podstawowym postępowaniem jest zaprzestanie aplikacji leku. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaostrzenia wyprysku kontaktowego, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i zastosowania wilgotnego opatrunku. W cięższych reakcjach skórnych dopuszcza się krótkotrwałe miejscowe stosowanie kortykosteroidów, z wykluczeniem sytuacji nadkażenia bakteryjnego.
- Leksykon substancji czynnych
Heksamidyna – Działania niepożądane
Heksamidyna, stosowana w postaci diizetionianu heksamidyny w preparatach miejscowych takich jak krem Imazol plus (2,5 mg/g) oraz krople do oczu Zamidine (1 mg/ml), wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to miejscowe reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, pieczenie, parzenie oraz uczuleniowy wyprysk kontaktowy, które w przypadku Imazol plus występują bardzo rzadko (<1/10 000). W preparatach okulistycznych częstość reakcji alergicznych jest nieznana, jednak mogą one obejmować zapalenie skóry i inne objawy nadwrażliwości. Reakcje te mogą mieć charakter zarówno miejscowy, jak i – rzadko – systemowy, zwłaszcza przy stosowaniu na uszkodzoną skórę lub błony śluzowe, co może prowadzić do zwiększonej absorpcji substancji i poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.
alergia krzyżowa, alergiczne zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, bąbel skórny, diizotionian heksamidyny, działanie przeciwdrobnoustrojowe, kontaktowe zapalenie skóry, krople oczne, nadwrażliwość, obrzęk śluzowy, pieczenie skóry, pokrzywka, preparat miejscowy, przewlekła dermatoza, reakcja nadwrażliwości, rumień, wyprysk, wyprysk kontaktowy, wysypka skórna, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Locoid 1 mg/ml
Locoid roztwór na skórę o stężeniu 1 mg/ml 17-maślanu hydrokortyzonu jest wskazany w leczeniu stanów zapalnych owłosionej skóry głowy o etiologii nieinfekcyjnej, takich jak łuszczyca, wyprysk kontaktowy, łojotokowe zapalenie skóry oraz neurodermit. Preparat jest szczególnie zalecany w sytuacjach, gdy wcześniejsze leczenie słabszymi kortykosteroidami okazało się nieskuteczne lub gdy konieczne jest stopniowe odstawienie silniejszych kortykosteroidów. Formuła roztworu ułatwia aplikację na owłosioną skórę, co jest istotne w porównaniu do maści czy kremów, umożliwiając skuteczne dotarcie substancji czynnej do skóry. Lek powinien być stosowany po wykluczeniu infekcyjnych przyczyn zmian skórnych lub równoczesnym wdrożeniu terapii przeciwdrobnoustrojowej.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zrost błon śluzowych – Patofizjologia i mechanizm
Zrost błon śluzowych (labial fusion) to częściowe lub całkowite zrośnięcie warg sromowych mniejszych lub większych, najczęściej w okolicy łechtaczki, związane głównie z hipoestrogenią. Stan ten występuje najczęściej u dziewczynek przed okresem dojrzewania (3,3% w wieku 13-23 miesięcy), kobiet w okresie pomenopauzalnym oraz karmiących piersią. Patogeneza obejmuje ścieńczenie nabłonka, stany zapalne, mikrourazy oraz choroby autoimmunologiczne, takie jak liszaj twardzinowy czy liszaj płaski. Objawy mogą obejmować zaburzenia mikcji, nawracające zakażenia układu moczowego, dyspareunię oraz powikłania ginekologiczne, w tym zatrzymanie krwi miesiączkowej. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i w razie potrzeby badaniach endoskopowych, szczególnie u kobiet dorosłych z całkowitym zrostem. Leczenie zachowawcze obejmuje miejscowe stosowanie kremów estrogenowych (np. 0,01% estradiol lub estriol) przez 2-8 tygodni oraz glikokortykosteroidów (betametazon 0,05% lub mometazon), wykazujących skuteczność do 90% i 68% odpowiednio, z nawrotami w zakresie 7-55%.
aglutynacja warg sromowych, badanie endoskopowe, cystoskopia, dyspareunia, hematocolpos, krem estrogenowy, liszaj płaski, liszaj twardzinowy, miejscowy glikokortykosteroid, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor glikokortykosteroidowy, synechia vulvae, wargi sromowe mniejsze, wargi sromowe większe, wodonercze, wyprysk kontaktowy, zakażenie układu moczowego, zapalenie pochwy, zapalenie sromu i pochwy, zarośnięta błona dziewicza, zatoka moczowo-płciowa, zatrzymanie moczu, zrost błon śluzowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hascovir LIPOŻEL 50 mg/g
Stosowanie acyklowiru w postaci żelu (Hascovir LIPOŻEL, 50 mg/g) wiąże się głównie z miejscowymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi skóry w miejscu aplikacji. Najczęściej obserwuje się łagodne wysuszenie lub złuszczenie skóry (często, ≥1/100 do <1/10), które zwykle nie wymaga przerwania terapii i może być łagodzone stosowaniem emolientów. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują przemijające uczucia pieczenia, mrowienia lub świądu, które ustępują samoistnie. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą pojawić się rumień i kontaktowe zapalenie skóry, co wymaga rozważenia przerwania leczenia i ewentualnego zastosowania miejscowych kortykosteroidów. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić nagłe reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy, stanowiący zagrożenie życia i wymagający natychmiastowego przerwania terapii oraz pilnej interwencji medycznej z podaniem leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów i adrenaliny.
acyklowir w żelu, adrenalina, alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, działania niepożądane produktów leczniczych, emolient, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, MedDRA, monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, niedrożność dróg oddechowych, objawy niepożądane, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, pieczenie skóry, przewlekła dermatoza, reakcja nadwrażliwości, rumień, terapia przeciwwirusowa, wyprysk kontaktowy, złuszczenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olejek jałowcowy – Działania niepożądane
Olejek jałowcowy (Juniperi aetheroleum), stosowany m.in. w maści Aroma-Activ w stężeniu 0,5 g/100 g, wykazuje działanie lecznicze, jednak jego aplikacja wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się miejscowe podrażnienia skóry, takie jak zaczerwienienie, świąd i pieczenie, a także reakcje alergiczne, w tym wyprysk kontaktowy i pokrzywkę, szczególnie u pacjentów z atopią lub chorobami dermatologicznymi (np. atopowe zapalenie skóry, łuszczyca). Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie inhalacji swobodnej, które może wywołać skurcz oskrzeli objawiający się dusznością, świszczącym oddechem i uczuciem ucisku w klatce piersiowej, stanowiący poważne zagrożenie dla pacjentów z astmą oskrzelową lub POChP. Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje alergiczne systemowe, takie jak obrzęk naczynioruchowy czy reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
adrenalina, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, choroba układu oddechowego, duszność, glikokortykosteroid, Juniperi aetheroleum, łuszczyca, obrzęk naczynioruchowy, olejek jałowcowy, POChP, podrażnienie skóry, pokrzywka, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, wyprysk kontaktowy, β2-mimetyk - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kory kasztanowca – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z kory kasztanowca (Aesculus hippocastanum L., cortex) jest stosowany w leczeniu objawów hemoroidów, dostępny m.in. w preparatach Aesculan (maść doodbytnicza, 62,5 mg wyciągu suchego/g) oraz Hemoroidal (żel doodbytniczy, 50 mg wyciągu suchego/g). Ekstrakcja odbywa się przy użyciu 90% metanolu (v/v) z współczynnikiem 40-90:1. Oba preparaty zawierają chlorowodorek lidokainy jednowodny w dawce 5 mg/g, co zapewnia działanie miejscowo znieczulające. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na wyciąg z kory kasztanowca, lidokainę lub inne amidowe środki znieczulające, a także alergię na rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek, arnika, nagietek). Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność substancji pomocniczych o potencjale alergizującym: bronopol i lanolina w maści Aesculan oraz balsam peruwiański, bronopol i etylu parahydroksybenzoesan w żelu Hemoroidal.
Aesculan, amidowy środek znieczulający, balsam peruwiański, biodostępność substancji czynnych, bronopol, chlorowodorek lidokainy, etylu parahydroksybenzoesan, Hemoroidal, hemoroidy, lanolina, maść doodbytnicza, nadwrażliwość, nadwrażliwość na Asteraceae, parabeny, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, wyciąg z kory kasztanowca, wyprysk kontaktowy, żel doodbytniczy, zmiany hemoroidalne - Leksykon substancji czynnych
Dezoni – Wskazania do stosowania
Dezonid, będący kortykosteroidem o niskiej sile działania, jest substancją czynną kremu Locatop w stężeniu 1 mg/g, stosowanego miejscowo w leczeniu różnych dermatoz zapalnych. Wskazania obejmują m.in. wyprysk kontaktowy, atopowe zapalenie skóry, łuszczycę (z wyłączeniem bardzo nasilonych zmian), łojotokowe zapalenie skóry (z wyjątkiem zmian na twarzy), liszaj płaski, liszaj twardzinkowy i zanikowy, świerzbiaczkę ograniczoną, ziarniniaka obrączkowatego, toczeń rumieniowaty przewlekły, łuszczycę krostkową dłoni i stóp, objawowe leczenie świądu w ziarniniaku grzybiastym oraz duże odczyny po ukąszeniach owadów. Preparat jest odpowiedni do stosowania u niemowląt, dzieci, młodzieży i dorosłych, co wynika z niskiego stężenia substancji czynnej i korzystnego profilu bezpieczeństwa.
atopowe zapalenie skóry, chłoniak skóry z komórek T, choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna skóry, dermatoza, dezonid, działanie przeciwzapalne i przeciwświądowe, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, nadwrażliwość, profil bezpieczeństwa, schorzenie dermatologiczne, substancja czynna leku, świerzbiączka ograniczona, ukąszenie owada, wyprysk kontaktowy, zapalenie skóry, ziarniniak grzybiasty, ziarniniak obrączkowaty - Leksykon substancji czynnych
Olejek cytrynowy – Działania niepożądane
Olejek cytrynowy (Limonis aetheroleum), stosowany w preparatach złożonych takich jak Amol czy Argol Essenza Balsamica, wykazuje liczne właściwości lecznicze, jednak jego użycie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane reakcje to podrażnienia skóry i błon śluzowych manifestujące się rumieniem, świądem oraz wypryskiem kontaktowym, a także fotosensybilizacja objawiająca się nasileniem reakcji skórnych pod wpływem promieniowania UV. W układzie oddechowym mogą wystąpić suchy kaszel oraz skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą lub nadreaktywnością oskrzeli. Doustne podanie olejku może wywołać bardzo rzadkie (<1/10 000) objawy podrażnienia żołądka, takie jak dyskomfort w nadbrzuszu, pieczenie i nudności. Istnieje również ryzyko oparzeń miejscowych o nieznanej częstości, wymagających natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia.
alergen, alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, dermatoza, działanie niepożądane, farmakowigilancja, fotosensybilizacja, grudka i pęcherzyk, kaszel suchy, nadreaktywność oskrzeli, odczyn skórny, olejek eteryczny, oparzenie w miejscu aplikacji, podrażnienie dróg oddechowych, podrażnienie żołądka, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, układ immunologiczny, wyprysk kontaktowy, wywiad alergiczny, zaburzenie układu oddechowego - Leksykon substancji czynnych
Alkohol cynamonowy – Wskazania do stosowania
Alkohol cynamonowy jest składnikiem mieszaniny substancji zapachowych w plastrach TRUE Test 36, stosowanych w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry (ACD) u osób dorosłych. W mieszaninie, której całkowita zawartość wynosi 430 µg/cm² (348 µg/płatek), alkohol cynamonowy stanowi 4 części, obok geraniolu (5 części), wyciągu z mchu dębowego (5 części), hydroksycytronellalu (4 części) i innych alergenów zapachowych. Test ten jest dedykowany do użytku specjalistycznego w dermatologii i alergologii, umożliwiając precyzyjną ocenę nadwrażliwości na alkohol cynamonowy oraz identyfikację alergenu w warunkach klinicznych, co minimalizuje ryzyko wyników fałszywie dodatnich lub ujemnych.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergolog, alkohol cynamonowy, dermatolog, diagnostyka różnicowa, eugenol, geraniol, hydroksycytronellal, izoeugenol, mieszanina substancji zapachowych, nadwrażliwość skórna, plaster do prób prowokacyjnych, próba prowokacyjna, przewlekła dermatoza, reakcja skórna, test płatkowy, TRUE Test, wyciąg z mchu dębowego, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Methylprednisolone Sopharma 250 mg
Methylprednisolone Sopharma, dostępny w dawkach 40 mg i 250 mg w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań, jest glikokortykosteroidem stosowanym głównie objawowo, z wyjątkiem leczenia substytucyjnego w zaburzeniach endokrynologicznych. Wskazania obejmują pierwotną i wtórną niedoczynność kory nadnerczy (często w skojarzeniu z mineralokortykosteroidami), wstrząs nadnerczowy, wrodzony przerost nadnerczy, hiperkalcemię w przebiegu chorób nowotworowych oraz liczne choroby reumatyczne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa czy toczeń rumieniowaty układowy. Lek jest również stosowany w ciężkich chorobach dermatologicznych (np. pęcherzyca, łuszczyca), alergicznych (astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry) oraz w stanach zapalnych i alergicznych oczu (np. zapalenie tęczówki, zapalenie rogówki). Ponadto, preparat znajduje zastosowanie w leczeniu chorób układu oddechowego (sarkoidoza, beryloza, gruźlica płuc), hematologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, idiopatyczna plamica małopłytkowa) oraz w terapii paliatywnej nowotworów hematologicznych i zespołu nerczycowego bez mocznicy.
alergiczny nieżyt nosa, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, guzkowe zapalenie tętnic, hiperkalcemia, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, metyloprednizolon, nefropatia toczniowa, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, ostra białaczka, pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, pneumocystoza, półpasiec oczny, przerost nadnerczy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, transplantacja narządów, uraz rdzenia kręgowego, włośnica, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyniówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tarczycy, zapalenie tęczówki, zespół Goodpasture’a, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Partenolid – Działania niepożądane
Partenolid, stosowany w dawce 3,0 μg/cm² (2,4 μg/płatek) w panelu nr 3 (pozycja 34) plastrów TRUE Test 36, jest substancją aktywną wykorzystywaną w diagnostyce alergii kontaktowej. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą skóry i tkanki podskórnej, obejmując przewlekłe reakcje utrzymujące się tygodnie lub miesiące oraz uczucie pieczenia w miejscu aplikacji. Często obserwuje się także przejściowe odbarwienia lub przebarwienia skóry oraz rumień, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu 1-2 tygodni po zakończeniu testu. Rzadziej występują zaostrzenia zmian zapalnych (≥1/1 000 do <1/100), szczególnie przy aktywnym zapaleniu skóry, oraz reakcje uczuleniowe (≥1/10 000 do <1/1 000), w tym ryzyko uczulenia aktywnego. Bardzo rzadko mogą pojawić się reakcje anafilaktyczne lub ciężkie objawy nadwrażliwości, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, choć do tej pory nie odnotowano takich przypadków po zastosowaniu TRUE Test 36.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, ciśnienie tętnicze, dermatoza, dodatnia reakcja testowa, nadwrażliwość, partenolid, pieczenie skóry, podrażnienie taśmą chirurgiczną, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, reakcja przewlekła, reakcja uczuleniowa, rumień, systemowa reakcja alergiczna, test płatkowy, test prowokacyjny, TRUE Test, uczulenie aktywne, wyprysk kontaktowy, zaburzenia pigmentacji, zaostrzenie zmian zapalnych - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z arniki – Działania niepożądane
Ekstrakt z arniki (Arnica chamissonis L.) stosowany miejscowo, np. w Maści arnikowej zawierającej również wazelinę białą, może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze reakcji alergicznych skóry. Najczęściej obserwowane są odczyny alergiczne manifestujące się zaczerwienieniem, świądem, pieczeniem oraz podrażnieniem w miejscu aplikacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na alergię kontaktową typu IV, czyli opóźnioną reakcję nadwrażliwości, która może objawiać się wypryskiem kontaktowym. Częstość występowania tych działań niepożądanych jest określona jako nieznana, co podkreśla konieczność ostrożności u pacjentów z historią alergii skórnych lub atopowego zapalenia skóry.
alergia kontaktowa, alergia skórna, arnica chamissonis, atopowe zapalenie skóry, działania niepożądane produktów leczniczych, ekstrakt z arniki, leczenie przeciwalergiczne, maść arnikowa, monitorowanie bezpieczeństwa, nadwrażliwość typu IV, odczyn alergiczny, odczyn alergiczny skóry, opóźniona reakcja alergiczna, podrażnienie skóry, reakcja skórna, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wyprysk kontaktowy, wyroby medyczne i produkty biobójcze, zaczerwienienie i świąd - Leksykon leków
Działania niepożądane – Baikadent 5,77 mg/g
Preparat Baikadent zawiera zespół flawonów izolowanych z korzenia tarczycy bajkalskiej (Scutellaria baicalensis Georgi, radix) z zawartością nie mniej niż 65% bajkaliny, w formie żelu do stosowania w jamie ustnej. W trakcie badań klinicznych oraz po wprowadzeniu do obrotu nie odnotowano szczegółowych raportów dotyczących działań niepożądanych, jednak preparat zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywoływać reakcje niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością. Są to: glikol propylenowy (0,350 g/100 g żelu) mogący powodować miejscowe podrażnienia, metylu parahydroksybenzoesan (E 218) (0,100 g/100 g żelu) oraz propylu parahydroksybenzoesan (E 216) (0,050 g/100 g żelu), które mogą wywoływać reakcje alergiczne typu natychmiastowego i późnego, takie jak zaczerwienienie, obrzęk, świąd, kontaktowe zapalenie skóry czy wyprysk kontaktowy. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest określona na podstawie dostępnych danych.
bajkalina, błona śluzowa, działanie niepożądane, fachowy personel medyczny, farmakovigilancja, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowe podrażnienie, monitorowanie bezpieczeństwa produktów leczniczych, objaw nadwrażliwości, podrażnienie skóry, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja alergiczna typu późnego, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, tarczyca bajkalska, wyprysk kontaktowy, żel do jamy ustnej, zespół flawonów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum VP 10 mg
Hydroksyzyna chlorowodorek, dostępna w preparacie Hydroxyzinum VP w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg i 25 mg, znajduje zastosowanie w trzech głównych wskazaniach klinicznych: leczeniu zaburzeń lękowych, objawowym leczeniu świądu o różnej etiologii oraz premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi. W terapii lęku hydroksyzyna wykazuje działanie anksjolityczne, szczególnie u pacjentów z przeciwwskazaniami do benzodiazepin lub wymagających krótkotrwałego leczenia objawowego. W leczeniu świądu, wynikającego m.in. z pokrzywki, atopowego zapalenia skóry czy wyprysku kontaktowego, lek działa poprzez blokadę receptorów histaminowych H₁, co redukuje odczucie świądu i stan zapalny. Hydroksyzyna jest także stosowana w premedykacji, gdzie jej właściwości sedatywne i anksjolityczne pomagają zmniejszyć lęk przedoperacyjny, uspokoić pacjenta oraz obniżyć dawki leków przeciwbólowych i anestetyków.
analgosedacja, anestetyk, atopowe zapalenie skóry, benzodiazepina, czerwień koszenilowa, dermatoza, działanie anksjolityczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwświądowe, działanie sedatywne, hydroksyzyna chlorowodorek, laktoza jednowodna, lek przeciwbólowy, pokrzywka, premedykacja, receptor histaminowy H1, schorzenie dermatologiczne, stan lękowy, świąd, wyprysk kontaktowy, zaburzenie lękowe, znieczulenie - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum Espefa 10 mg
Hydroxyzinum Espefa 10 mg, zawierający chlorowodorek hydroksyzyny, jest lekiem przeciwhistaminowym o dodatkowych właściwościach anksjolitycznych i sedatywnych, stosowanym przede wszystkim w krótkotrwałym leczeniu objawowego lęku u dorosłych. Działa poprzez łagodzenie napięcia psychicznego, niepokoju ruchowego oraz zaburzeń snu związanych z lękiem, stanowiąc alternatywę dla benzodiazepin, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do ich stosowania lub ryzykiem uzależnienia. Ponadto hydroksyzyna jest skuteczna w terapii świądu o różnej etiologii, w tym w pokrzywce, atopowym zapaleniu skóry, wyprysku kontaktowym oraz świądzie związanym z chorobami ogólnoustrojowymi i nowotworowymi, dzięki silnemu działaniu przeciwhistaminowemu i wpływowi na ośrodkowy układ nerwowy. Lek jest również wykorzystywany w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi, gdzie zmniejsza lęk przedoperacyjny, wywołuje sedację, wzmacnia działanie leków przeciwbólowych i anestetycznych oraz redukuje wydzielanie dróg oddechowych poprzez efekt antycholinergiczny.
atopowe zapalenie skóry, benzodiazepina, chlorowodorek hydroksyzyny, dermatoza świądowa, działanie anksjolityczne, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwświądowe, lek anestetyczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lęk przedoperacyjny, nietolerancja laktozy, objawowe leczenie lęku, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, pokrzywka, premedykacja przedoperacyjna, sedacja, stan lękowy, świąd, świąd cholestatyczny, świąd mocznicowy, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum VP 25 mg
Hydroxyzinum VP (chlorowodorek hydroksyzyny) jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 10 mg (różowe, okrągłe, obustronnie wypukłe) oraz 25 mg (ciemnoróżowe, okrągłe, obustronnie wypukłe). Lek znajduje zastosowanie w leczeniu stanów lękowych, objawowym leczeniu świądu oraz jako premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi. W terapii lęku stosuje się go w krótkoterminowym leczeniu różnych postaci zaburzeń lękowych, zwłaszcza gdy inne metody farmakoterapii są nieskuteczne lub przeciwwskazane. W leczeniu świądu, który może towarzyszyć dermatozom, alergiom czy chorobom ogólnoustrojowym (np. choroby nerek, wątroby), hydroksyzyna działa przeciwhistaminowo, przynosząc ulgę w takich schorzeniach jak pokrzywka, atopowe zapalenie skóry czy wyprysk kontaktowy. W premedykacji lek redukuje lęk i napięcie emocjonalne, wywołuje sedację oraz uzupełnia analgezję, co pozwala na zmniejszenie dawek anestetyków i ułatwia indukcję znieczulenia.
analgezja, atopowe zapalenie skóry, chlorowodorek hydroksyzyny, choroba nerek, choroba wątroby, działanie przeciwcholinergiczne, indukcja znieczulenia, jaskra, lęk przedoperacyjny, lęk sytuacyjny, lęk uogólniony, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, pokrzywka, premedykacja, pruritus, przerost gruczołu krokowego, sedacja przedoperacyjna, stan lękowy, świąd, właściwość przeciwhistaminowa, wydłużenie odstępu QT, wyprysk kontaktowy, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon substancji czynnych
Olejek sosnowy – Działania niepożądane
Olejek sosnowy (Pini aetheroleum/Pini silvestris aetheroleum), stosowany w preparatach takich jak maść Aroma-Activ i Hotlec, wykazuje działanie rozgrzewające i przeciwbólowe, jednak może indukować liczne działania niepożądane, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami alergicznymi lub chorobami układu oddechowego. Najczęściej obserwowane reakcje to miejscowe podrażnienia skóry, takie jak zaczerwienienie, świąd i dyskomfort, występujące u osób z wrażliwą skórą lub atopią. Rzadziej pojawiają się reakcje alergiczne skórne (wyprysk kontaktowy, pokrzywka) oraz miejscowy ból i przekrwienie skóry. Szczególnie niebezpieczne są skurcze oskrzeli i napady astmy, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową lub POChP, a w bardzo rzadkich przypadkach może dojść do wstrząsu anafilaktycznego, wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej. Częstość występowania działań niepożądanych określono według standardowych kategorii: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000).
adrenalina, alergia kontaktowa, astma oskrzelowa, atopia, bronchodilator, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, działanie rozgrzewające, inhalacja swobodna, maść Aroma-Activ, napad astmy, olejek sosnowy, Pini aetheroleum, płynoterapia, POChP, podrażnienie skóry, pokrzywka, przekrwienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, skurcz oskrzeli, tlenoterapia, wstrząs, wyprysk kontaktowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pimafucort (10 mg + 10 mg + 3500 I.U.)/g
Maść Pimafucort zawiera 10 mg natamycyny, 10 mg hydrokortyzonu oraz 3500 I.U. neomycyny w gramie preparatu i jest wskazana do krótkotrwałego leczenia powierzchniowych dermatoz z komponentą zapalną reagującą na kortykosteroidy, które są powikłane wtórnym zakażeniem bakteryjnym lub grzybiczym. Hydrokortyzon działa przeciwzapalnie, natomiast neomycyna i natamycyna zapewniają szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i przeciwgrzybiczego, odpowiednio wobec bakterii wrażliwych na aminoglikozydy oraz grzybów podatnych na polienowe antybiotyki. Preparat jest szczególnie użyteczny w leczeniu dermatoz takich jak wyprysk kontaktowy, atopowe zapalenie skóry czy wyprysk pieniążkowaty, które uległy wtórnemu zakażeniu bakteryjnemu lub grzybiczemu.
Stosowanie Pimafucortu powinno być ograniczone czasowo ze względu na obecność hydrokortyzonu i neomycyny, a preparat nie jest wskazany do leczenia pierwotnych infekcji skóry. Skuteczność terapii zależy od wrażliwości patogenów na zawarte w maści substancje przeciwdrobnoustrojowe. Lekarz powinien rozważyć jego zastosowanie wyłącznie w przypadkach wtórnych zakażeń nakładających się na istniejącą dermatozę, aby uniknąć nieprawidłowego stosowania i potencjalnych działań niepożądanych. Kompleksowe działanie przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe czyni Pimafucort wartościowym narzędziem w terapii złożonych stanów dermatologicznych z komponentą zapalną i infekcyjną.
aminoglikozyd, antybiotyk polienowy, atopowe zapalenie skóry, bakterie Gram-dodatnie, choroba skóry, dermatoza, hydrokortyzon, kortykosteroid, lek przeciwgrzybiczny, nadkażenie bakteryjne, natamycyna, neomycyna, siarczan neomycyny, stan dermatologiczny, wyprysk kontaktowy, wyprysk pieniążkowaty, zakażenie bakteryjno-grzybicze, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hydroxyzinum Polfarmex 2 mg/ml
Hydroxyzinum Polfarmex w postaci syropu o stężeniu 2 mg/ml hydroksyzyny chlorowodorku jest wskazany do objawowego leczenia stanów lękowych u dorosłych, wykazując działanie przeciwlękowe o szerokim spektrum zastosowań. Ponadto, preparat skutecznie łagodzi świąd związany z różnymi schorzeniami dermatologicznymi, takimi jak pokrzywka, atopowe zapalenie skóry, wyprysk kontaktowy oraz świąd o etiologii nerkowej czy wątrobowej, co jest szczególnie istotne w przypadku nasilonych objawów zaburzających sen i codzienne funkcjonowanie. Hydroksyzyna znajduje także zastosowanie w premedykacji przedoperacyjnej, gdzie zmniejsza napięcie i lęk, działa sedatywnie, redukuje sekrecję dróg oddechowych oraz potencjalizuje działanie leków przeciwbólowych i anestetycznych.
atopowe zapalenie skóry, choroby nerek, choroby wątroby, cukrzyca, drogi oddechowe, dysfagia, działanie przeciwlękowe, działanie sedatywne, hydroksyzyny chlorowodorek, interakcje lekowe, lęk przedoperacyjny, leki anestetyczne, leki przeciwbólowe, pokrzywka, premedykacja, reakcja alergiczna, sacharoza, sodu benzoesan, stany lękowe, świąd, właściwości przeciwhistaminowe, wyprysk kontaktowy - Leksykon chorób i schorzeń
Swędzenie odbytu – Diagnostyka i diagnoza
Swędzenie odbytu (pruritus ani) to objaw dermatologiczny dotykający 1-5% populacji, częściej mężczyzn w wieku 40-60 lat. Może nasilać się nocą lub po wypróżnieniu, znacząco obniżając jakość życia. Etiologia dzieli się na pierwotną (idiopatyczną, do 90% przypadków) oraz wtórną, związaną z chorobami dermatologicznymi, infekcjami, schorzeniami proktologicznymi i ogólnoustrojowymi. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad (czas trwania, nasilenie, czynniki nasilające, higiena, dieta, leki, choroby współistniejące), badanie fizykalne (oględziny, per rectum, anoskopia, proktoskopia) oraz badania dodatkowe: mikrobiologiczne, histopatologiczne, laboratoryjne (morfologia, biochemia, hormony tarczycy), testy alergiczne, badania kału, kolonoskopia u osób >50 r.ż. lub z podejrzeniem nowotworu. W diagnostyce dzieci szczególną uwagę zwraca się na owsicę (test taśmy celofanowej).
anoskopia, atopowe zapalenie skóry, badanie histopatologiczne, badanie mikrobiologiczne, badanie per rectum, biopsja skóry, choroba Bowena, choroba Pageta, hemoroidy, kandydoza, kolonoskopia, liszaj płaski, liszaj twardzinowy, łuszczyca, owsica, proktoskopia, przetoka okołoodbytnicza, rezonans magnetyczny miednicy, sigmoidoskopia, świąd idiopatyczny, świąd odbytu, świąd pierwotny, świąd wtórny, szczelina odbytu, test taśmy celofanowej, ultrasonografia transrektalna, wypadanie odbytnicy, wyprysk kontaktowy - Leksykon substancji czynnych
Olejek cytronelowy – Działania niepożądane
Olejek cytronelowy (Citronellae aetheroleum), stosowany jako składnik aktywny w preparatach leczniczych takich jak Amol czy Aromatol, może wywoływać działania niepożądane, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane są reakcje nadwrażliwości skórnej, w tym podrażnienia skóry i błon śluzowych manifestujące się rumieniem, świądem i pieczeniem, a także wyprysk kontaktowy. Działania niepożądane występują bardzo rzadko (<1/10 000), jednak u pacjentów predysponowanych olejek może wywoływać silne reakcje alergiczne. Ponadto, preparaty zawierające olejek cytronelowy mogą indukować zaburzenia układu oddechowego, takie jak suchy kaszel i skurcz oskrzeli, szczególnie u chorych z astmą oskrzelową lub POChP. Doustne stosowanie może powodować podrażnienie błony śluzowej żołądka, objawiające się dyskomfortem w nadbrzuszu, nudnościami lub zgagą. Miejscowo zgłaszano również oparzenia skóry o nieznanej częstości występowania, a także reakcje fotosensybilizujące, które zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie UV.
astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, citronellae aetheroleum, dyskomfort w nadbrzuszu, kaszel suchy, łuszczyca, nadwrażliwość skórna, nudności, odczyn uczuleniowy, olejek cytronelowy, oparzenie w miejscu aplikacji, pieczenie, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie skóry, promieniowanie UV, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, reakcja fotosensybilizująca, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, wyprysk kontaktowy, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit, zgaga