nadnercze
Nadnercze to niewielki, parzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego, umiejscowiony nad górnym biegunem każdej nerki. Anatomicznie dzieli się na dwie części: korę i rdzeń, które pochodzą z różnych listków zarodkowych i pełnią odmienne funkcje hormonalne.
Kora nadnerczy, stanowiąca około 80-90% masy gruczołu, produkuje hormony steroidowe: glikokortykoidy (głównie kortyzol), mineralokortkoidy (głównie aldosteron) oraz androgeny nadnerczowe. Rdzeń nadnerczy wydziela katecholaminy: adrenalinę i noradrenalinę, odgrywające kluczową rolę w reakcji organizmu na stres.
W praktyce klinicznej istotne są schorzenia nadnerczy, takie jak: choroba i zespół Cushinga, zespół Conna, niedoczynność nadnerczy (choroba Addisona), wrodzony przerost nadnerczy, pheochromocytoma oraz guzy nadnerczy (incydentaloma). Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (oznaczanie hormonów i ich metabolitów), testy czynnościowe oraz badania obrazowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Voriconazole Sandoz 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa worykonazolu wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności jest wątroba, z hepatotoksycznością obserwowaną przy stężeniach osoczowych zbliżonych do tych u ludzi po dawkach terapeutycznych. Dodatkowo, u szczurów, myszy i psów stwierdzono minimalne zmiany w nadnerczach. Worykonazol wykazuje działanie teratogenne u szczurów oraz embriotoksyczne u królików przy ekspozycji porównywalnej do ludzkiej. Badania rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów ujawniły wydłużenie czasu trwania ciąży i porodu, dystocję, zwiększoną śmiertelność matek oraz zmniejszone przeżycie młodych w okresie okołoporodowym, nawet przy ekspozycji niższej niż terapeutyczna. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność samców i samic szczura. Konwencjonalne testy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi.
aktywacja makrofagów, azolowy lek przeciwgrzybiczny, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, estradiol, farmakologia bezpieczeństwa, hepatotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, nadnercze, postać dożylna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, reakcja nadwrażliwości, śmiertelność matczyna, Voriconazole Sandoz, wątroba, worykonazol - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olmita 40 mg + 10 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące skojarzenia olmesartanu medoksomilu i amlodypiny, jak również każdej substancji oddzielnie, wykazały brak synergii toksyczności, pomimo odmiennych miejsc działania (nerki dla olmesartanu i serce dla amlodypiny). W 3-miesięcznym badaniu toksyczności u szczurów zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, zmiany nerkowe i jelitowe, przerost komórek nadnerczy oraz przerost przewodów mlecznych, typowe dla poszczególnych substancji. W badaniach przewlekłych u szczurów i psów olmesartan medoksomil powodował wzrost stężenia BUN i kreatyniny, zmniejszenie masy serca oraz uszkodzenia nerek, które można było częściowo złagodzić podaniem chlorku sodu. Genotoksyczność in vitro wykazała zwiększoną częstość pęknięć chromosomów, jednak badania in vivo, nawet przy dawkach do 2000 mg/kg, nie potwierdziły działania genotoksycznego. Badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego olmesartanu medoksomilu.
aktywność reniny, antagonista receptora AT1, azot mocznikowy, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, jelito, komórka Sertoliego, komórki przykłębuszkowe nerki, masa serca, miedniczka nerkowa, nadnercze, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcie chromosomu, przewód mleczny, przeżywalność potomstwa, spermatyda, teratogenność, uszkodzenie nerki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Morfeo 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zaleplonu wykazały, że wielokrotne podanie doustne leku u szczurów i psów powodowało przemijające zwiększenie masy wątroby i nadnerczy, jednak tylko przy dawkach wielokrotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi. W trzymiesięcznych badaniach na młodych psach zaobserwowano istotne zmniejszenie masy gruczołu krokowego i jąder, również przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne. Nie stwierdzono mikroskopowych zmian zwyrodnieniowych w badanych narządach, co wskazuje na brak toksycznego uszkodzenia tkanek w warunkach stosowania klinicznego. Długoterminowe badania karcynogenności u gryzoni wykazały brak nowotworów związanych z zaleplonem u szczurów przy dawkach do 20 mg/kg/dobę przez 104 tygodnie. U myszy podawanie dawek ≥100 mg/kg/dobę przez 65 lub 104 tygodnie wiązało się ze statystycznie istotnym wzrostem występowania łagodnych nowotworów wątroby, co interpretowano jako adaptacyjną reakcję organizmu na wysokie dawki, bez obecności nowotworów złośliwych. Całościowa analiza danych przedklinicznych potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa zaleplonu przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych u ludzi.
- Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Objawy
Neuroblastoma to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek nerwowych, najczęściej diagnozowany u dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza niemowląt. Stanowi około 6-8% wszystkich nowotworów dziecięcych i jest najczęstszym pozaczaszkowym guzem litym u dzieci. Lokalizuje się głównie w nadnerczach (około 65% przypadków), jamie brzusznej, klatce piersiowej, szyi oraz rdzeniu kręgowym. Objawy kliniczne są zróżnicowane i zależą od lokalizacji guza, jego wielkości, stopnia zaawansowania oraz ewentualnej produkcji hormonów przez komórki nowotworowe. Charakterystyczne symptomy obejmują gorączkę, zmęczenie, utratę masy ciała, a także objawy miejscowe takie jak wyczuwalna masa w jamie brzusznej, świszczący oddech, zespół Hornera czy objawy ucisku rdzenia kręgowego. W momencie rozpoznania u 50-70% pacjentów stwierdza się przerzuty do węzłów chłonnych, kości, szpiku, wątroby i skóry, co znacząco pogarsza rokowanie.
amplifikacja MYCN, anizokoria, ataksja, ganglioneuroma, guz pozaczaszkowy, komórki nerwowe, mioklonie, nadciśnienie tętnicze, nadnercze, neuroblastoma, oczy szopa, opsoklonus, proptoza, przerzut do kości, spontaniczna regresja, stopień zaawansowania choroby, szpik kostny, ucisk rdzenia kręgowego, wazoaktywny peptyd jelitowy, wodnista biegunka, wydzielanie hormonów, zespół Hornera, zespół paraneoplastyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tafen Nasal 50 mcg/dawkę donosową
Przedkliniczne badania budezonidu, substancji czynnej preparatu Tafen Nasal, wykazały, że podskórne podawanie dawki 5 μg/kg mc./dobę przez 14 dni nie powodowało istotnych zmian klinicznych, biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych u szczurów. Zwiększenie dawki do 20 μg/kg mc./dobę skutkowało zmniejszeniem przyrostu masy ciała, wzrostem erytrocytów i hemoglobiny, spadkiem liczby limfocytów, nieznacznym wydłużeniem czasu protrombinowego oraz zmniejszeniem masy nadnerczy. Dawka 80 μg/kg mc./dobę pogłębiła te zmiany, dodatkowo wywołując wakuolizację hepatocytów i zmniejszenie liczby limfocytów w węzłach chłonnych, jednak bez wpływu na długość życia zwierząt.
aerozol do nosa, badanie hematologiczne, badanie histopatologiczne, budezonid, czas protrombinowy, działanie teratogenne, działanie toksyczne, erytrocyt, hemoglobina, limfocyt, masa ciała płodu, nadnercze, parametry biochemiczne krwi, poronienie, śledziona, substancja czynna, Tafen Nasal, wakuolizacja hepatocytów, węzeł chłonny, wpływ teratogenny, zaburzenia rozwoju kości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały, że główne narządy docelowe obejmują przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy czym zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zaobserwowano m.in. wymioty, biegunki, przekrwienie i krwotoki nadnerczy, zmniejszenie liczby komórek szpiku, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki z przewodu pokarmowego. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro obserwowano poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥25 mg/kg mc. (≥7,3-krotna ekspozycja AUC klinicznego) indukowały nowotwory przewodu pokarmowego i rozrosty nadnerczy.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, embriotoksyczność, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, pęcherzyk nasienny, płytka wzrostowa kości, poliplodia, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfoidalna grasicy, węzeł chłonny, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abiraterone STADA 250 mg
Przedkliniczne badania octanu abirateronu wykazały, że lek powoduje znaczące obniżenie stężenia testosteronu, co prowadzi do zmniejszenia masy narządów rozrodczych, nadnerczy, przysadki i sutków oraz zmian morfologicznych i histopatologicznych. Zmiany te są częściowo lub całkowicie odwracalne w ciągu 4 tygodni po zakończeniu terapii. Wpływ na płodność u samców i samic szczurów był istotny, jednak odwracalny w okresie 4-16 tygodni po zaprzestaniu podawania leku. W badaniach rozwojowych u szczurów odnotowano zmniejszenie masy płodu, obniżenie wskaźników przeżycia oraz wpływ na rozwój zewnętrznych narządów płciowych, bez działania teratogennego. Profil toksyczności jest zgodny z farmakologicznym mechanizmem działania jako inhibitora biosyntezy androgenów.
androgen, badanie płodności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, bezpieczeństwo farmakologiczne, biosynteza androgenów, działanie teratogenne, genotoksyczność, inhibitor biosyntezy androgenów, nadnercze, narząd rozrodczy, nowotwór komórek interstycjalnych, octan abirateronu, profil hormonalny, przysadka, ryzyko środowiskowe, testosteron, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozwojowa - Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie tętnicze – Etiologia i przyczyny
Nadciśnienie tętnicze definiuje się jako utrzymujące się wartości ciśnienia skurczowego powyżej 130 mmHg lub rozkurczowego powyżej 80 mmHg, zgodnie z wytycznymi Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Stan ten jest głównym czynnikiem ryzyka wielu poważnych schorzeń, w tym udaru mózgu, choroby wieńcowej, niewydolności serca, migotania przedsionków, przewlekłej choroby nerek oraz otępienia naczyniowego. Nadciśnienie pierwotne, stanowiące 90-95% przypadków, ma etiologię wieloczynnikową, obejmującą interakcję czynników genetycznych (udział dziedziczności 33-57%) oraz środowiskowych, takich jak wiek, rasa, otyłość, nadmierne spożycie sodu, brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, stres i zaburzenia snu. Nadciśnienie wtórne (5-10%) jest związane z chorobami nerek, zaburzeniami endokrynologicznymi (np. pierwotny hiperaldosteronizm, zespół Cushinga, guzy chromochłonne), obturacyjnym bezdechem sennym oraz stosowaniem niektórych leków i substancji. Warto podkreślić, że otyłość odpowiada za 65-78% przypadków nadciśnienia pierwotnego, a ryzyko rozwoju nadciśnienia w wieku 55-65 lat sięga 90% u osób bez wcześniejszej diagnozy.
choroba wieńcowa, ciśnienie krwi, ciśnienie skurczowe, epinefryna, guz chromochłonny, hiperaldosteronizm, kłębuszkowe zapalenie nerek, koarktacja aorty, metylacja DNA, miażdżyca, migotanie przedsionków, naczynie krwionośne, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nadczynność tarczycy, nadnercze, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, norepinefryna, obturacyjny bezdech senny, otępienie naczyniowe, otyłość, przewlekła choroba nerek, rzut serca, stan przedrzucawkowy, tętniczka, tętno, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazokonstrykcja, wielotorbielowatość nerek, zespół Cushinga, zespół Liddle’a, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunka), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządy rozrodcze żeńskie (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani działania klastogennego in vivo, jednak in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego leku.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, in vitro, in vivo, kostnienie kręgów, limfocyt krwi obwodowej, martwica komórkowa, nadnercze, organogeneza, poliploidia, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianki, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik kanalików jąder, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Bluefish 25 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne sunitynibu wykazały wpływ na wiele narządów docelowych, w tym przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny, trzustkę, ślinianki, stawy oraz narządy rozrodcze, przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych. Obserwowano nudności, biegunki, przekrwienie i martwicę tkanek, zmniejszenie liczby komórek szpiku kostnego, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. W testach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego leku.
atrezja pęcherzyków, badanie toksykologiczne, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie teratogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanaliki jądrowe, koloid, komórki mezangium, nadnercze, narządy rozrodcze, organogeneza, pęcherzyki jajnikowe, płytka wzrostowa, poliploidia, przewód pokarmowy, resorpcja, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianki, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, układ krwiotwórczy, węzły chłonne, właściwości mutagenne, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Melabiorytm
Produkt leczniczy Melabiorytm, zawierający melatoninę w dawce 5 mg w postaci tabletek, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami układu immunologicznego, hormonalnego oraz u osób z padaczką. Melatonina, ze względu na swoje immunomodulujące właściwości, może wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego, co wymaga monitorowania u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi lub po przeszczepach narządów. Ponadto, u pacjentów z dysfunkcjami tarczycy, nadnerczy, przysadki czy gonad konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego ze względu na potencjalne interakcje melatoniny z układem endokrynologicznym. W przypadku pacjentów z padaczką, melatonina może obniżać próg drgawkowy, co wymaga szczególnego nadzoru podczas inicjacji, modyfikacji dawkowania oraz odstawiania leku.
choroba autoimmunologiczna, choroba współistniejąca, gonada, lek przeciwzakrzepowy, melatonina, nadnercze, padaczka, parametr krzepnięcia, próg drgawkowy, przeszczep narządu, przysadka, układ endokrynologiczny, układ odpornościowy, wskaźnik koagulologiczny, zaburzenie czynności układu immunologicznego, zaburzenie funkcji tarczycy, zaburzenie hormonalne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gliclazide Zentiva
Stosowanie Gliclazide Zentiva wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko hipoglikemii, która może być ciężka i długotrwała, wymagająca hospitalizacji i podawania glukozy. Kluczowe jest indywidualne dostosowanie dawki oraz edukacja pacjenta w zakresie rozpoznawania objawów hipoglikemii, zapobiegania jej poprzez regularne spożywanie posiłków (szczególnie śniadania) oraz monitorowanie stężenia glukozy. Czynniki ryzyka hipoglikemii obejmują nieregularne przyjmowanie leków i posiłków, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zaburzenia endokrynologiczne, interakcje lekowe oraz stosowanie diety niskokalorycznej, intensywny wysiłek fizyczny i spożycie alkoholu. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby farmakokinetyka gliklazydu może ulegać zmianom, co wymaga intensywnego monitorowania i dostosowania terapii.
brak laktazy, dieta niskokaloryczna, dysfunkcja tarczycy, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, farmakokinetyka, fluorochinolon, gliklazyd, gorączka, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, insulinoterapia, komórki beta trzustki, laktoza jednowodna, nadnercze, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna sulfonylomocznika, porfiria, przysadka mózgowa, terapia skojarzona, wtórna nieskuteczność, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie endokrynologiczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Naproxen Genoptim 500 mg
Naproksen, substancja czynna leku Naproxen Genoptim, jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) z grupy pochodnych kwasu propionowego (kod ATC: M01AE02). Jego podstawowy mechanizm działania polega na hamowaniu enzymów cyklooksygenaz (COX-1 i COX-2), co prowadzi do zmniejszenia syntezy prostaglandyn – kluczowych mediatorów stanu zapalnego, bólu i gorączki. Efekty farmakodynamiczne naproksenu obejmują działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz przeciwgorączkowe, potwierdzone zarówno w badaniach przedklinicznych, jak i klinicznych. Istotnym aspektem jest niezależność działania przeciwzapalnego od osi przysadkowo-nadnerczowej, co odróżnia naproksen od kortykosteroidów i wskazuje na bezpośredni wpływ na mediatory zapalenia. Preparat dostępny jest w tabletkach o dawkach 250 mg i 500 mg, które umożliwiają precyzyjne dostosowanie terapii dzięki linii podziału i standaryzowanemu uwalnianiu substancji czynnej.
adrenalektomia, choroba reumatyczna, COX-1, COX-2, cyklooksygenaza, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, kortykosteroid, kwas propionowy, mediator stanu zapalnego, nadnercze, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, oś przysadkowo-nadnerczowa, ośrodek termoregulacji, prostaglandyna, syntetaza prostaglandyn - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Voriconazol Adamed 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa worykonazolu wykazały, że głównym narządem docelowym toksyczności po wielokrotnym podaniu jest wątroba, z hepatotoksycznością obserwowaną przy ekspozycjach w osoczu porównywalnych do dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi. Dodatkowo, minimalne zmiany w nadnerczach stwierdzono u szczurów, myszy i psów przy podobnych poziomach ekspozycji. Standardowe badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi, a testy genotoksyczności i karcynogenności nie potwierdziły potencjału mutagennego ani rakotwórczego worykonazolu.
badanie farmakologiczne, dawka terapeutyczna, dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, estradiol, genotoksyczność, hepatotoksyczność, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, nadnercze, narząd docelowy, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, rozwój przed- i pourodzeniowy, toksyczność, worykonazol, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abiraterone Exeltis, zawierający abirateronu octan, jest inhibitorem enzymu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy (CYP17), kluczowego w biosyntezie androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu CYP17, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów osiąganych po analogach LHRH lub orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% redukcję stężenia PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo. Zahamowanie CYP17 powoduje również wzrost produkcji mineralokortykosteroidów, co wymaga uwagi klinicznej i jest szczegółowo omówione w charakterystyce produktu leczniczego.
20-liaza, antygen specyficzny dla prostaty, biosynteza androgenów, chemioterapia taksanami, dehydroepiandrosteron, hormon uwalniający hormon luteinizujący, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, nadnercze, octan abirateronu, orchidektomia, pregnenolon i progesteron, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, spironolakton, supresja androgenowa, terapia hormonalna, testosteron, wskaźnik Gleasona - Leksykon substancji czynnych
Flutamid – Wskazania do stosowania
Flutamid jest niesteroidowym antyandrogenem, który działa poprzez konkurencyjne blokowanie receptorów androgenowych na poziomie komórkowym. Jego główne zastosowanie kliniczne obejmuje leczenie raka gruczołu krokowego, zwłaszcza w zaawansowanym stadium D2 z przerzutami, gdzie stosowany jest w ramach terapii skojarzonej mającej na celu całkowitą blokadę androgenową. Flutamid jest szczególnie efektywny w połączeniu z agonistami hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH), takimi jak octan leuproreliny, co pozwala na zahamowanie zarówno produkcji testosteronu, jak i jego działania na komórki nowotworowe. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w leczeniu miejscowo zaawansowanego raka (stadia B2/T2b i C/T3-T4), terapii uzupełniającej po orchidektomii oraz jako wsparcie przed i w trakcie radioterapii.
agonista LHRH, całkowita blokada androgenowa, flutamid, leczenie hormonalne, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, nadnercze, niesteroidowy antyandrogen, nowotwór gruczołu krokowego, octan leuproreliny, orchidektomia, radioterapia, rak gruczołu krokowego z przerzutami, receptor androgenowy, stymulacja androgenowa, torebka gruczołu krokowego, węzły chłonne, zaawansowany nowotwór gruczołu krokowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olmesartan LEK-AM 40 mg
Olmesartan LEK-AM to lek przeciwnadciśnieniowy dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 20 mg i 40 mg, zawierający olmesartan medoksomil – selektywny antagonista receptora angiotensyny II typu AT1. Preparat jest wskazany wyłącznie do leczenia nadciśnienia tętniczego pierwotnego u dorosłych pacjentów. Mechanizm działania polega na blokowaniu wiązania angiotensyny II z receptorami AT1, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia oporu obwodowego, a w efekcie do obniżenia ciśnienia tętniczego. Lek dostępny jest w formie tabletek o masie laktozy jednowodnej odpowiednio 151,66 mg (20 mg tabletka) oraz 303,3 mg (40 mg tabletka), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny II, choroba endokrynologiczna, ciśnienie tętnicze krwi, laktoza jednowodna, naczynie krwionośne, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie samoistne, nadciśnienie tętnicze pierwotne, nadciśnienie wtórne, nadnercze, olmesartan medoksomil, opór obwodowy, receptor AT1, rozszerzenie naczyń, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały toksyczność po wielokrotnym podaniu u szczurów i małp, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układzie rozrodczym żeńskim (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach wykazały występowanie nowotworów przewodu pokarmowego i nadnerczy przy ekspozycji ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższej niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową (RDD).
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie prenatalne i postnatalne, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, laktacja, nadnercze, poliplodia, potencjał genotoksyczny, przewód pokarmowy, przysadka, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ limfatyczny i krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klertis 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały istotne zmiany toksykologiczne w narządach docelowych, takich jak przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, przy stężeniach osoczowych odpowiadających ekspozycji klinicznej. Obserwowano również działania farmakologiczne, m.in. wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) oraz zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości, z większością efektów odwracalnych po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu był negatywny w testach mutagenności i klastogenności in vivo, choć in vitro wykazano poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych wykazały występowanie nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, gruczołów Brunnera, guzy chromochłonne) przy dawkach ≥ 0,9 do 7,8-krotnie przekraczających AUC u pacjentów leczonych zalecaną dawką.
atrezja pęcherzyków, badanie toksyczności, ciałko żółte, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, komórka mezangium, krwotok z przewodu pokarmowego, morfologia krwi, mutagenność, nadnercze, najądrze, odstęp QTc, pęcherzyk nasienny, płat przedni przysadki, poliploidia, przewód pokarmowy, rak żołądka, resorpcja zarodka, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, śródbłoniak krwionośny, szpik kostny, tkanka limfoidalna, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu, zewnątrzwydzielnicza część trzustki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abiraterone Olainfarm 500 mg
Badania przedkliniczne abirateronu octanu wykazały istotne obniżenie stężenia testosteronu, co skutkowało zmianami morfologicznymi i histopatologicznymi w narządach rozrodczych, nadnerczach, przysadce mózgowej oraz tkance sutków. Zmiany te, zgodne z mechanizmem farmakologicznym leku, były całkowicie lub częściowo odwracalne w ciągu 4 tygodni po zakończeniu terapii. Wpływ na płodność u szczurów obejmował znaczące, lecz odwracalne zaburzenia u obu płci, z pełnym powrotem funkcji rozrodczych w okresie 4-16 tygodni po odstawieniu. W badaniach rozwojowych zaobserwowano zmniejszenie masy płodu, obniżenie wskaźników przeżycia oraz zmiany w zewnętrznych narządach płciowych, jednak bez działania teratogennego, co wiąże się z hamowaniem syntezy androgenów.
abirateron octan, badanie ekotoksykologiczne, badanie genotoksyczności, badanie toksyczności, działanie teratogenne, efekt gatunkowo specyficzny, mechanizm farmakologiczny, nadnercze, narząd rozrodczy, narząd wrażliwy na androgeny, nowotwór komórek interstycjalnych, oś podwzgórze-przysadka-gonady, potencjał rakotwórczy, przysadka mózgowa, synteza steroidów, testosteron krążący, tkanka sutka, toksyczność dla ryb, toksyczność rozwojowa, układ hormonalny, zaburzenie płodności, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biosteron 10 mg
Dehydroepiandrosteron (DHEA), obecny w preparacie Biosteron (tabletki 10 mg i 25 mg), jest steroidowym hormonem anabolicznym i prohormonem, syntetyzowanym głównie w warstwie siatkowatej kory nadnerczy. Jego biosynteza rozpoczyna się od cholesterolu, a następnie przez pregnenolon i 17-OH-pregnenolon prowadzi do powstania DHEA. W organizmie pełni rolę prekursora androgenów i estrogenów, z konwersją zależną od płci i wieku pacjenta. Maksymalna produkcja endogenna u mężczyzn wynosi 15-30 mg/dobę, z poziomami wolnego DHEA we krwi 1,3-12 ng/mL oraz siarczanu DHEA (DHEA-S) 1,4-7,9 ng/mL, u kobiet wartości te są o 10-15% niższe. DHEA-S, dominująca forma we krwi, charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania i brakiem rytmu dobowego, co wpływa na stabilność stężeń w trakcie terapii.
17-OH-pregnenolon, adrenarche, andropauza, androstendion, atrofia, biosynteza estrogenów, choroba autoimmunologiczna, choroba układu krążenia, dehydroepiandrosteron, demencja, estrogen, hormon steroidowy, hydroksylacja C17, insulinowrażliwość, konwersja enzymatyczna, liaza C17-C20, menopauza, nadnercze, niewydolność kory nadnerczy, otyłość, prohormon, siarczan DHEA, stan depresyjny, steroid anaboliczny, terapia substytucyjna, testosteron, toczeń rumieniowaty uogólniony, ujemne sprzężenie zwrotne, warstwa siatkowata nadnerczy, zaburzenie erekcji, zaburzenie snu, zespół przewlekłego zmęczenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowy wpływ leku przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmujący przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), zewnątrzwydzielniczą część trzustki, ślinianki, stawy (zgrubienie płytki wzrostu), macicę (zanik błony śluzowej) oraz jajniki (zmniejszony wzrost pęcherzyków). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. Badania rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów wykazały rozwój nowotworów przewodu pokarmowego (rak gruczołów Brunnera, rak żołądka i dwunastnicy) oraz guzów chromochłonnych przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji ≥ 0,9 do 7,8 razy większej niż u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, ciałko żółte, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanalik jądrowy, komórki mezangium, małpa, nadnercze, najądrze, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, organogeneza, pęcherzyk nasienny, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, resorpcja zarodka, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, ślinianka, śródbłoniak złośliwy, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny, wada rozwojowa szkieletu, węzeł chłonny, zagnieżdżenie zarodka