Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sunitinib Bluefish 25 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne sunitynibu wykazały wpływ na wiele narządów docelowych, w tym przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny, trzustkę, ślinianki, stawy oraz narządy rozrodcze, przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych. Obserwowano nudności, biegunki, przekrwienie i martwicę tkanek, zmniejszenie liczby komórek szpiku kostnego, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. W testach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego leku.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Sunitinib Bluefish

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania sunitynibu opierają się na szeregu badań toksykologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Badania te dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego leku u ludzi.1

Toksyczność po wielokrotnym podaniu

W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym trwających do 9 miesięcy, prowadzonych u szczurów i małp, zidentyfikowano kluczowe narządy docelowe, na które wpływa sunitynib. Efekty te obserwowano przy stężeniach osoczowych istotnych klinicznie i obejmowały:2

  • Przewód pokarmowy – nudności i biegunki u małp
  • Nadnercza – przekrwienie kory i/lub krwotoki u szczurów i małp, z następującą martwicą i włóknieniem u szczurów
  • Układ limfatyczny i krwiotwórczy – zmniejszenie liczby komórek szpiku kostnego i zanik tkanki limfoidalnej w grasicy, śledzionie i węzłach chłonnych
  • Trzustka (część zewnątrzwydzielnicza) – degranulacja komórek pęcherzykowych z martwicą pojedynczych komórek
  • Ślinianki – przerost gronek
  • Stawy – zgrubienie płytki wzrostu
  • Narządy rozrodcze – zanik macicy i zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych

Dodatkowe działania obserwowane w innych badaniach obejmowały: wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium w nerkach, krwotok z przewodu pokarmowego i do jamy ustnej, oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w obrębie macicy (zanik błony śluzowej) i płytki wzrostowej kości (zgrubienie nasad kostnych lub dysplazja chrząstki) były prawdopodobnie związane z farmakologicznym działaniem sunitynibu. Co istotne, większość obserwowanych zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia leczenia.3

Genotoksyczność

Potencjalne działanie genotoksyczne sunitynibu zostało ocenione w testach in vitro i in vivo. Wyniki badań wskazują, że:4

  • Sunitynib nie wykazywał właściwości mutagennych w badaniach na bakteriach z zastosowaniem aktywacji metabolicznej przez wątrobę szczura
  • Nie indukował strukturalnych aberracji chromosomalnych w ludzkich limfocytach krwi obwodowej in vitro
  • Obserwowano poliploidię (liczbowe aberracje chromosomalne) w ludzkich limfocytach krwi obwodowej in vitro, zarówno w przypadku zastosowania aktywacji metabolicznej, jak i bez niej
  • Nie wykazywał działania klastogennego w szczurzym szpiku kostnym in vivo

Należy zaznaczyć, że nie oceniano potencjalnej genotoksyczności podstawowego czynnego metabolitu sunitynibu.5

Działanie rakotwórcze

Potencjalne działanie rakotwórcze sunitynibu oceniano w kilku modelach zwierzęcych:6

Badania na myszach transgenicznych rasH2
  • W jednomiesięcznym badaniu określającym zakres dawek (0, 10, 25, 75 lub 200 mg/kg mc./dobę) podawanych doustnie u myszy transgenicznych rasH2, obserwowano raka i rozrost gruczołów Brunnera w dwunastnicy przy największej badanej dawce (200 mg/kg mc./dobę)
  • W sześciomiesięcznym badaniu rakotwórczości po codziennym podaniu doustnym (0, 8, 25, 75 [zmniejszone do 50] mg/kg mc./dobę), przy dawkach ≥ 25 mg/kg mc./dobę po 1 lub 6 miesiącach leczenia (ekspozycja ≥ 7,3 razy większa niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową) obserwowano przypadki raka żołądka i dwunastnicy, zwiększoną częstość występowania złośliwego śródbłoniaka krwionośnego oraz hiperplazję błony śluzowej żołądka7
Badanie na szczurach

W dwuletnim badaniu rakotwórczości u szczurów, przy dawkach 0, 0,33, 1 lub 3 mg/kg mc./dobę podawanych w 28-dniowych cyklach, po których następowała 7-dniowa przerwa, zaobserwowano: 1 rok (ekspozycja ≥ 7,8 razy większa niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową).”>8

  • Zwiększenie odsetka guzów chromochłonnych i rozrostu rdzenia nadnerczy u samców szczurów po podaniu 3 mg/kg mc./dobę przez > 1 rok (ekspozycja ≥ 7,8 razy większa niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową)
  • Rak gruczołów Brunnera w dwunastnicy po dawce ≥ 1 mg/kg mc./dobę u samic szczurów (ekspozycja ≥ 0,9 razy większa niż AUC u pacjentów) i po dawce 3 mg/kg mc./dobę u samców szczurów (ekspozycja ≥ 7,8 razy większa niż AUC u pacjentów)
  • Rozrost komórek błony śluzowej w gruczołach żołądka po dawce 3 mg/kg mc./dobę u samców szczurów (ekspozycja 7,8 razy większa niż AUC u pacjentów)9

Znaczenie kliniczne dla ludzi obserwowanych nowotworów u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów nie zostało jednoznacznie ustalone.10

Toksyczny wpływ na rozród i rozwój potomstwa

Wpływ na płodność

W specyficznych badaniach toksycznego wpływu na rozród szczurów nie stwierdzono bezpośredniego wpływu na płodność samców ani samic. Jednakże w badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym u szczurów i małp zaobserwowano:11

  • Wpływ na płodność samic – atrezja pęcherzyków, zwyrodnienie ciałek żółtych, zmiany błony śluzowej macicy, zmniejszenie masy macicy i jajników przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji układowej
  • Wpływ na płodność samców – zanik kanalików jądrowych, zmniejszenie liczby plemników w najądrzach i zmniejszenie ilości koloidu w obrębie gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych przy poziomach ekspozycji osoczowej 25 razy większych niż narażenie ogólnoustrojowe u ludzi12
Wpływ na rozwój zarodków i płodów

U szczurów śmiertelność zarodków i płodów charakteryzowała się:13

  • Istotnym zmniejszeniem liczby żywych płodów
  • Zwiększoną liczbą resorpcji
  • Wzrostem utrat ciąży po zagnieżdżeniu zarodka
  • Całkowitą utratą miotów u 8 z 28 samic ciężarnych przy poziomach stężenia leku w osoczu 5,5 razy większych niż narażenie ogólnoustrojowe u ludzi

U królików obserwowano:14

  • Redukcję masy macicy samic ciężarnych i liczby żywych płodów
  • Zwiększenie liczby resorpcji
  • Wzrost liczby utrat ciąży po zagnieżdżeniu zarodka
  • Całkowitą utratę miotów u 4 z 6 samic ciężarnych przy poziomach stężenia leku w osoczu 3 razy większych niż narażenie ogólnoustrojowe u ludzi
Wpływ teratogenny

Stosowanie sunitynibu powodowało zmiany rozwojowe u badanych zwierząt:15

  • U szczurów – w okresie organogenezy przy dawce ≥ 5 mg/kg mc./dobę obserwowano zwiększoną częstość występowania wad rozwojowych szkieletu płodu, charakteryzujących się przede wszystkim opóźnieniem kostnienia kręgów piersiowych i/lub lędźwiowych (przy poziomach stężenia leku w osoczu 5,5 razy większych niż narażenie ogólnoustrojowe u ludzi)
  • U królików – obserwowano zwiększoną częstość występowania rozszczepu wargi przy poziomach stężenia leku w osoczu zbliżonych do poziomów klinicznych u ludzi oraz rozszczepu wargi i rozszczepu podniebienia przy poziomach stężenia 2,7 razy większych niż narażenie ogólnoustrojowe u ludzi16
Badanie rozwoju pre- i postnatalnego

W badaniu prenatalnego i postnatalnego rozwoju potomstwa u ciężarnych szczurów, którym podawano sunitynib (0,3, 1,0 lub 3,0 mg/kg mc./dobę), zaobserwowano: 1 mg/kg mc. na dobę, ale nie obserwowano toksycznego wpływu na rozród do dawki 3 mg/kg mc. na dobę (szacowana ekspozycja ≥ 2,3 razy większa niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową).”>17

  • Zmniejszony przyrost masy ciała matki podczas ciąży i laktacji po dawce > 1 mg/kg mc./dobę
  • Brak toksycznego wpływu na rozród do dawki 3 mg/kg mc./dobę (szacowana ekspozycja ≥ 2,3 razy większa niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową)
  • Zmniejszenie masy ciała potomstwa w okresie przed odstawieniem od piersi i po odstawieniu od piersi po dawce 3 mg/kg mc./dobę
  • Brak toksycznego wpływu na rozród po dawce 1 mg/kg mc./dobę (przybliżona ekspozycja ≥ 0,9 razy większa niż AUC u pacjentów otrzymujących zalecaną dawkę dobową)18
Badanie Gatunek Dawka Główne obserwacje Ekspozycja względem dawki klinicznej
Toksyczność po podaniu wielokrotnym Szczury i małpy Różne Wpływ na przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny, trzustkę, ślinianki, stawy, narządy rozrodcze Przy istotnych klinicznie poziomach stężenia
Rakotwórczość (1 miesiąc) Myszy rasH2 0-200 mg/kg/dobę Rak i rozrost gruczołów Brunnera Przy dawce 200 mg/kg/dobę
Rakotwórczość (6 miesięcy) Myszy rasH2 0-75 mg/kg/dobę Rak żołądka i dwunastnicy, zwiększona częstość złośliwego śródbłoniaka ≥7,3x AUC człowieka
Rakotwórczość (2 lata) Szczury 0-3 mg/kg/dobę Guzy chromochłonne, rak gruczołów Brunnera ≥7,8x AUC człowieka
Toksyczność rozwojowa Szczury ≥5 mg/kg/dobę Wady rozwojowe szkieletu płodu 5,5x ekspozycja człowieka
Toksyczność rozwojowa Króliki Różne Rozszczep wargi, rozszczep podniebienia 1-2,7x ekspozycja człowieka
Rozwój pre- i postnatalny Szczury 0,3-3 mg/kg/dobę Zmniejszenie masy ciała potomstwa ≥2,3x AUC człowieka przy 3 mg/kg
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl