kora kruszyny
Kora kruszyny (Cortex Frangulae) jest pozyskiwana z krzewu Rhamnus frangula (kruszyna pospolita) i stanowi ważny surowiec leczniczy w fitoterapii. Substancjami czynnymi kory kruszyny są antrazwiązki, głównie glikozydy antranolowe, wśród których dominują frangulozydy A i B oraz glukofrangulin A i B.
Kora kruszyny wykazuje działanie przeczyszczające, które występuje z opóźnieniem 8-12 godzin po podaniu, co związane jest z uwalnianiem aktywnych metabolitów przez bakterie jelitowe. W medycynie klinicznej znajduje zastosowanie głównie w leczeniu przewlekłych zaparć, zespołu jelita drażliwego z przewagą zaparć oraz do przygotowania pacjenta do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego.
Zgodnie z zaleceniami klinicznymi, kora kruszyny nie powinna być stosowana długotrwale (nie dłużej niż 1-2 tygodnie) ze względu na ryzyko rozwoju atonii jelita grubego i uzależnienia od środków przeczyszczających. Przeciwwskazania do jej stosowania obejmują niedrożność jelit, nieswoiste choroby zapalne jelit, ciążę i okres laktacji oraz wiek poniżej 12 lat.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) jest składnikiem preparatu Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, gdzie występuje w mieszaninie z korzeniem mniszka w proporcji 2:1, w dawce 150 mg na tabletkę. Aktualna dokumentacja produktu nie zawiera danych klinicznych dotyczących wpływu kminku na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co oznacza brak dedykowanych badań oceniających potencjalny wpływ tej substancji na funkcje psychomotoryczne. Kminek, stosowany tradycyjnie w zaburzeniach trawiennych, nie jest powszechnie kojarzony z negatywnym wpływem na funkcje poznawcze, jednak obecność innych składników roślinnych (liść mięty pieprzowej, kora kruszyny, wyciąg z owocu ostropestu) może modyfikować jego działanie poprzez potencjalne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne.
charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie leku, działania niepożądane, funkcje poznawcze, interakcje lekowe, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, ostropest plamisty, preparaty ziołowe, reakcje psychomotoryczne, tabletki przeciw niestrawności, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia trawienne, zdolności psychomotoryczne - Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Mill.) są ograniczone, jednak badania wskazują na brak mutagenności wodnego wyciągu z owocu kopru w teście Amesa na szczepach Salmonella typhimurium TA98 i TA100. Warto zwrócić uwagę na obecność anetolu, jednego z głównych składników olejku eterycznego, który wykazywał słabe działanie mutagenne w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych. Estragol, inny składnik kopru, potencjalnie genotoksyczny, występuje w naparach z owoców kopru w niewielkich ilościach, co minimalizuje ryzyko kliniczne związane z jego obecnością. Zgodnie z europejskimi regulacjami (art. 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE), badania przedkliniczne nie są obligatoryjne dla niektórych produktów zawierających koper włoski, o ile nie jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa stosowania.
anetol, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, estragol, genotoksyczność, koper włoski, kora kruszyny, korzeń rzewienia, liść melisy, mutagenność, olejek eteryczny, owoc kminku, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność przedkliniczna, wyciąg z owocu kopru, wyciąg złożony, ziele krwawnika, ziele szanty - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Rzewień (Rhei radix), będący składnikiem preparatów złożonych takich jak Radirex PLUS, zawiera 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 15 ml syropu). Na podstawie dostępnych danych klinicznych preparaty zawierające rzewień są bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży oraz laktacji ze względu na potencjalne działanie niepożądane tych związków, które mogą przenikać do mleka matki i wpływać na organizm dziecka. Lekarz powinien jednoznacznie informować pacjentki o tych przeciwwskazaniach, niezależnie od trymestru ciąży, oraz proponować bezpieczne alternatywy terapeutyczne w leczeniu zaparć w tych okresach. Przeciwwskazanie dotyczy całego preparatu, w tym składników dodatkowych takich jak kora kruszyny, owoc kopru włoskiego i kminku.
- Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Dawkowanie i sposób podawania
Rzewień (Rhei radix) w preparacie Radirex PLUS występuje jako syrop zawierający 10 g wyciągu płynnego na 100 g produktu, z etanolem 50% (v/v) jako ekstrahentem. Kluczową substancją czynną są związki antranoidowe, których zawartość w 15 ml syropu wynosi 12,7 mg w przeliczeniu na glukofrangulinę A. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku: u dorosłych zaleca się 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych) przed snem, natomiast u młodzieży powyżej 12 lat dawka wynosi 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych). Preparat należy podawać doustnie przed snem, co pozwala na wystąpienie efektu przeczyszczającego po 6-8 godzinach. Dawkę należy indywidualizować, uwzględniając masę ciała i wrażliwość pacjenta.
Carvi fructus, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, efekt przeczyszczający, efekt terapeutyczny, Foeniculi fructus, forma farmaceutyczna, glukofranguina A, interakcje lekowe, kora kruszyny, korzeń rzewienia, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, perystaltyka jelitowa, przeciwwskazanie, przedawkowanie, Rhei radix, rzewień, substancja czynna, substancja pomocnicza, wyciąg płynny, wywiad medyczny, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Mięta pieprzowa – Właściwości farmakodynamiczne
Mentha piperita L. wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, szczególnie istotne w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego. Jej główne efekty obejmują rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego, co jest korzystne w kolkach jelitowych i skurczach, oraz działanie karminatywne ułatwiające eliminację gazów jelitowych. Olejki eteryczne mięty stymulują wydzielanie śliny, soku żołądkowego i żółci, co poprawia trawienie, zwłaszcza tłuszczów. Dodatkowo mięta wykazuje właściwości przeciwzapalne poprzez hamowanie 5-lipoksygenazy, przeciwbakteryjne i przeciwutleniające, co wspiera ochronę błony śluzowej przewodu pokarmowego. W preparatach złożonych, takich jak Iberogast czy Gastrosan fix, mięta działa synergistycznie z innymi składnikami, modulując napięcie mięśniowe oraz zmniejszając wrażliwość jelit na bodźce serotoninowe i rozciąganie.
działanie farmakologiczne, działanie karminatywne, działanie przeciwbakteryjne, działanie żółciopędne, efekt synergistyczny, efekt wiatropędny, enzym 5-lipoksygenaza, kanał wapniowy, kolka jelitowa, komórka okładzinowa, kora kruszyny, korzeń kozłka lekarskiego, leukotrien, liść senesu, mediator stanu zapalnego, melisa lekarska, mentol, mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, mięta pieprzowa, mucyna, nalewka miętowa, olejek eteryczny, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, pochodna antracenowa, prostaglandyna, receptor GABA, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, receptor TRPM8, receptor κ-opioidowy, sok żołądkowy, synteza leukotrienów, właściwość przeciwutleniająca, właściwość przeciwzapalna, wydzielanie śliny, wydzielanie żółci - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przedawkowanie
Aloes (Aloe capensis) zawiera związki antranoidowe o działaniu przeczyszczającym, stosowane m.in. w leku Alax, gdzie jedna tabletka drażowana zawiera 35 mg wysuszonego, sproszkowanego soku z liści aloesu z 18% zawartością aloiny oraz 10-15 mg związków antranoidowych z kory kruszyny. Przedawkowanie preparatów zawierających aloes prowadzi do silnego bólu brzucha i ciężkiej biegunki, co skutkuje utratą wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu (hipokalemia). Hipokalemia może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca oraz osłabienie mięśni, szczególnie u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, diuretyki, kortykosteroidy lub preparaty z korzenia lukrecji, ze względu na interakcje farmakodynamiczne zwiększające ryzyko powikłań kardiologicznych i metabolicznych.
arytmia, badanie EKG, biegunka, bilans płynów, ból brzucha, diuretyk, działanie przeczyszczające, elektrolity, glikozyd nasercowy, hipokalemia, homeostaza, interakcja farmakodynamiczna, kora kruszyny, kortykosteroid, lek rozkurczowy, lukrecja, nawadnianie, nawodnienie dożylne, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, perystaltyka jelit, potas w surowicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie elektrolitowe, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Właściwości farmakokinetyczne
Farmakokinetyka kminku zwyczajnego (Carum carvi L.) jako składnika preparatu Tabletki przeciw niestrawności Labofarm nie została szczegółowo zbadana, co jest zgodne z przepisami europejskimi (art. 16c (1) (a) (iii) Dyrektywy 2001/83/WE). Kminek występuje w preparacie w formie sproszkowanej, w proporcji 2:1 z korzeniem mniszka, w dawce 150 mg mieszaniny na tabletkę. Produkt zawiera także liść mięty pieprzowej (60 mg), korę kruszyny (60 mg, odpowiadającą 3,8 mg glukofrangulin) oraz wyciąg z owocu ostropestu (7 mg sylimaryny). Brak dedykowanych badań farmakokinetycznych wynika z klasyfikacji kminku jako tradycyjnego produktu leczniczego roślinnego o ugruntowanym zastosowaniu i potwierdzonej skuteczności.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, Carum carvi, działanie synergistyczne, fitoterapia, glukofrangulina, kora kruszyny, korzeń mniszka, liść mięty pieprzowej, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, profil bezpieczeństwa, roślina lecznicza, substancja aktywna, surowiec roślinny, sylimaryna, tabletki przeciw niestrawności, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, wchłanianie i dystrybucja leku, wyciąg z ostropestu, wydalanie substancji czynnej, zaburzenie trawienne, związek aktywny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Tabletki przeciw niestrawności Labofarm to preparat roślinny zawierający w jednej tabletce 150 mg sproszkowanego korzenia mniszka z owocem kminku (proporcja 2:1), 60 mg liścia mięty pieprzowej, 60 mg kory kruszyny (zawierającej 3,8 mg glukofrangulin A) oraz 7 mg standaryzowanego wyciągu z owocu ostropestu (DER 22-27:1, rozpuszczalnik aceton 95% V/V, 58% sylimaryny w przeliczeniu na sylibininę). Składniki te wykazują działanie wspomagające trawienie, motorykę przewodu pokarmowego oraz efekt hepatoprotekcyjny i łagodnie przeczyszczający. Preparat jest dostępny w formie tabletek doustnych, pakowanych w różne opakowania (blistry PVC/Aluminium lub pojemniki polipropylenowe) i powinien być przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, aby zachować stabilność składników aktywnych przez okres do 3 lat od daty produkcji.
działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeczyszczające, funkcja trawienna, glukofrangulina, kora kruszyny, korzeń mniszka z owocem kminku, liść mięty pieprzowej, motoryka przewodu pokarmowego, niestrawność, niezgodność farmaceutyczna, olejek eteryczny, owoc ostropestu, proces trawienny, substancja pomocnicza, sylibinina, sylimaryna, tabletka doustna, wyciąg suchy oczyszczony - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rzewień (Rhei radix), stosowany w preparatach przeczyszczających takich jak Radirex PLUS, powinien być używany wyłącznie po nieskuteczności diety bogatoresztkowej i innych metod niefarmakologicznych. Zaleca się ograniczenie stosowania do 1-2 tygodni ze względu na ryzyko zaburzeń funkcjonowania przewodu pokarmowego, w tym osłabienia perystaltyki jelit oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza hipokaliemii. Preparaty te są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u kobiet w okresie menstruacji ze względu na ryzyko nasilenia krwawień. W 15 ml syropu Radirex PLUS znajduje się 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A), 700 mg etanolu (3,5% m/m) oraz 12,4 g sacharozy, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz cukrzycą.
antrazwiązek, choroba wątroby, dieta bogatoresztkowa, ekstrakt złożony, glukofrangulina A, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, kora kruszyny, krwawienie menstruacyjne, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, perystaltyka jelit, preparat przeczyszczający, przekrwienie macicy, rzewień, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kminek – Przedawkowanie
Przedawkowanie preparatów zawierających kminek (Carum carvi L.) w połączeniu z substancjami antrachinonowymi, takimi jak kora kruszyny czy liście senesu, prowadzi przede wszystkim do objawów związanych z działaniem przeczyszczającym. Dominują ból brzucha oraz ciężka biegunka, które mogą skutkować znaczną utratą płynów i elektrolitów, zwłaszcza jonów potasu, co stanowi istotne ryzyko hipokaliemii. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek antrachinonów może wywołać toksyczne zapalenie wątroby, manifestujące się uszkodzeniem hepatocytów i podwyższonymi enzymami wątrobowymi. W preparacie Radirex PLUS nie odnotowano dotychczas objawów przedawkowania, natomiast w przypadku Tabletki przeciw niestrawności Labofarm przedawkowanie skutkuje biegunką i utratą elektrolitów.
antranoid, antrapochodna, ból brzucha, ciężka biegunka, enzym wątrobowy, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, hepatotoksyczność, hipokaliemia, jon potasu, kora kruszyny, liść senesu, monitoring elektrolitów, nawadnianie, osłabienie mięśniowe, toksyczne zapalenie wątroby, utrata elektrolitów, uzupełnienie płynów, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Dawkowanie i sposób podawania
Koper włoski (Foeniculum vulgare) jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, rodzaju preparatu oraz wskazań klinicznych. Preparat Apetiherb, zawierający wyciąg z kopru włoskiego wraz z innymi ziołami, podaje się doustnie w dawkach: dzieci 3-6 lat 2,5 ml 2 razy/dobę, dzieci >6 lat i młodzież do 18 lat 5 ml 2-3 razy/dobę, dorośli 15 ml 3-4 razy/dobę, najlepiej około 30 minut przed posiłkiem. Koper włoski fix, zawierający 2 g owocu kopru w saszetce, stosuje się jako napar (1 saszetka na 250 ml wrzącej wody, naparzać 15 minut), dawkowanie: dorośli i młodzież >12 lat 1 szklanka 3 razy/dobę, dzieci 4-12 lat ½ szklanki 3 razy/dobę, dzieci <4 lat nie zaleca się stosowania. Radirex PLUS, syrop z ekstraktami roślinnymi, w tym kopru włoskiego, podaje się doustnie przed snem: dorośli 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych), młodzież >12 lat 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych).
ekstrakt płynny, Foeniculum vulgare, glukofranguina A, kaszel przeziębienia, kora kruszyny, korzeń rzewienia, liść melisy, napar, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, pacjent pediatryczny, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, środek wykrztuśny, substancja czynna, wyciąg płynny, wykwalifikowany pracownik służby zdrowia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, ziele krwawnika, ziele szanty, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Ostropest plamisty – Wskazania do stosowania
Ostropest plamisty (Silybum marianum L.) jest rośliną leczniczą, której głównym składnikiem aktywnym jest sylimaryna, standaryzowana na 58% zawartości sylibininy w wyciągu z owocu. Wyciąg ten, stosowany w dawce 7 mg na tabletkę w preparacie Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, charakteryzuje się stosunkiem surowiec:wyciąg 22-27:1 i jest ekstraktowany 95% acetonem. Sylimaryna wykazuje działanie żółciotwórcze, hepatoprotekcyjne, stabilizujące błony komórkowe hepatocytów oraz przeciwzapalne, co przekłada się na poprawę funkcji układu pokarmowego, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami trawienia, takimi jak uczucie pełności w żołądku, wzdęcia, niewystarczające wydzielanie żółci i soku żołądkowego.
aceton, dyspepsja czynnościowa, działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeciwzapalne, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczowe, działanie żółciotwórcze, glukofranguliny, kminek, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, niedobór soku żołądkowego, ostropest plamisty, sok żołądkowy, sylimaryna, uczucie pełności w żołądku, wspomaganie trawienia, wyciąg z ostropestu, wzdęcia, zaburzenia trawienia, zaburzenia wydzielania żółci - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Normosan
Produkt leczniczy Normosan zawiera 22,02-29,79 mg antrapochodnych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g) pochodzących głównie z kory kruszyny (16,4-23,6 g/100 g) oraz listka senesu (7,9-14,3 g/100 g), które wykazują działanie przeczyszczające. Stosowanie Normosanu powinno być ograniczone do maksymalnie 7 dni ze względu na ryzyko zaburzeń czynności jelit i uzależnienia. Produkt jest przeciwwskazany w przypadku zaklinowania stolca, niezdiagnozowanych ostrych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty) oraz u pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym, kamicą żółciową, chorobami wątroby i dróg żółciowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób przyjmujących leki wpływające na gospodarkę elektrolitową (glikozydy nasercowe, leki antyarytmiczne, moczopędne, adrenokortykosteroidy, produkty zawierające korzeń lukrecji), ze względu na ryzyko poważnych interakcji i zaburzeń elektrolitowych.
achlorhydria, adrenokortykosteroid, bezkwaśność, choroba wątroby, glikozyd nasercowy, kamica żółciowa, kora kruszyny, korzeń lukrecji, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, mięta pieprzowa, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, refluks żołądkowo-przełykowy, uzależnienie, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi elektrolitów, zaburzenie rytmu serca, zaklinowanie stolca, zapalenie dróg żółciowych, zaparcie, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Normosan 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g
Produkt leczniczy Normosan, zawierający 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 1,4 g ziół do zaparzania, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają uwagi klinicznej. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, pokrzywka oraz miejscowa lub uogólniona wysypka. Ze strony przewodu pokarmowego obserwuje się bóle brzucha, skurcze jelit oraz wodnisty stolec, szczególnie u pacjentów z zespołem jelita drażliwego, często związane z przedawkowaniem preparatu. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do pseudomelanosis coli – odwracalnych zmian pigmentacyjnych błony śluzowej jelita grubego. U pacjentów z refluksem żołądkowo-przełykowym możliwe jest zaostrzenie objawów, w tym nasilenie zgagi.
antrapochodne, białkomocz, ból brzucha, działanie niepożądane, glukofrangulinę A, kora kruszyny, krwiomocz, liść senesu, mięśniówka jelitowa, monitorowanie działań niepożądanych, Normosan, pokrzywka, pseudomelanosis coli, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz jelita, świąd, wodnisty stolec, wysypka miejscowa, wysypka uogólniona, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zespół jelita drażliwego, zgaga, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Przedawkowanie Tabletek przeciw niestrawności Labofarm, zawierających 60 mg sproszkowanej kory kruszyny (Rhamnus frangula L.) z 3,8 mg glukofrangulin A na tabletkę, prowadzi do nasilonej perystaltyki jelit i wodnistej biegunki. Skutkiem jest utrata wody i elektrolitów, zwłaszcza jonów potasu, co może wywołać hipokaliemię. Objawy kliniczne obejmują biegunkę, odwodnienie, zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśniowe oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. Dodatkowo, obecność korzenia mniszka z owocem kminku (150 mg), liścia mięty pieprzowej (60 mg) i wyciągu z owocu ostropestu (7 mg) może nasilać objawy niestrawności lub powodować inne działania niepożądane przy przedawkowaniu.
biegunka, działanie niepożądane, EKG, glukofrangulina A, hipokaliemia, jon potasu, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, napięcie skóry, niedobór elektrolitów, odwodnienie, ostropest, perystaltyka jelit, potencjał czynnościowy, równowaga kwasowo-zasadowa, utrata elektrolitów, zaburzenie rytmu serca, związek antranoidowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Normosan caps 15 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A
Produkt leczniczy Normosan caps zawiera 78,95 mg wyciągu suchego z kory kruszyny, co odpowiada 15 mg glikozydów antracenowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A). Nie przeprowadzono dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn. W związku z mechanizmem działania glikozydów antracenowych, lekarz powinien uwzględnić potencjalne działania niepożądane, takie jak dyskomfort ze strony przewodu pokarmowego, ryzyko nagłej potrzeby defekacji oraz zaburzenia elektrolitowe przy długotrwałym stosowaniu, które mogą pośrednio wpływać na sprawność psychomotoryczną pacjenta.
bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, defekacja, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane leku, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, działanie przeczyszczające, glikozyd antracenowy, glukofrangulinę A, interakcja lekowa, kora kruszyny, sprawność psychomotoryczna, wrażliwość na lek, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna pospolita – Przeciwwskazania stosowania
Kruszyna pospolita (Rhamnus frangula L.) jest składnikiem preparatów o działaniu przeczyszczającym, np. Tabletek przeciw niestrawności Labofarm, zawierających 60 mg sproszkowanej kory kruszyny, co odpowiada 3,8 mg glukofrangulin A na tabletkę. Ze względu na silne działanie przeczyszczające, preparaty z kruszyną mają liczne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed ich zaleceniem. Należą do nich m.in. niedrożność i zwężenie jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy), bóle brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkie odwodnienie z zaburzeniami elektrolitowymi. Preparaty te są również przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko przenikania substancji czynnych przez łożysko i do mleka matki oraz brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w młodszej populacji.
atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, działanie przeczyszczające, glukofrangulina, hipokaliemia, hiponatremia, kora kruszyny, kruszyna pospolita, nadwrażliwość, niedrożność jelit, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, perystaltyka jelitowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rośliny selerowate, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie przewodu pokarmowego, zapalenie uchyłków, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego, zwężenie jelita, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Ostropest plamisty – Przedawkowanie
Ostropest plamisty (Silybum marianum L.) w preparacie Tabletki przeciw niestrawności Labofarm występuje jako wyciąg suchy oczyszczony i standaryzowany z owocu ostropestu, zawierający 7 mg wyciągu (stosunek ekstrakcji 22-27:1) z 58% zawartością sylimaryny przeliczonej na sylibininę, z użyciem 95% acetonu jako rozpuszczalnika. Podstawowym objawem przedawkowania jest biegunka, która może prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza hipokaliemii. Niedobór potasu może skutkować zaburzeniami rytmu serca, osłabieniem mięśniowym oraz zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, a także odwodnieniem organizmu, co stanowi istotne zagrożenie kliniczne.
arytmia, biegunka, hipokaliemia, kora kruszyny, korzeń mniszka, leki przeciwbiegunkowe, mięta pieprzowa, nawodnienie dożylne, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, ostropest plamisty, suplementacja elektrolitów, suplementacja potasu, sylibinina, wyciąg suchy oczyszczony, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia trawienne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Przedawkowanie leku Alax, zawierającego 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) w każdej tabletce, prowadzi do silnego bólu brzucha i ciężkiej biegunki, które skutkują znaczną utratą wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu (hipokalemia). Hipokalemia może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca oraz osłabienie siły mięśniowej, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, diuretyki, kortykosterydy lub preparaty z korzenia lukrecji. Ryzyko powikłań jest zwiększone u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
- Leksykon substancji czynnych
Aloes – Właściwości farmakodynamiczne
Aloes (Aloe capensis) jest lekiem przeczyszczającym kontaktowym z grupy ATC A06AB, którego głównymi związkami aktywnymi są pochodne 1,8-dihydroksyantracenu, w tym specyficzne glikozydy antrachinonowe: aloinozydy (C,O-diglikozydy) i aloina (C-glikozydy). W preparacie Alax, zawierającym wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu, znajduje się 18% związków antranoidowych, co odpowiada 10-15 mg aloiny na tabletkę. Substancje te nie ulegają rozkładowi w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są minimalnie wchłaniane, a ich aktywacja następuje dopiero w jelicie grubym, gdzie bakterie jelitowe przekształcają je do aktywnego metabolitu – antron-9-emodyny. Działanie przeczyszczające aloesu opiera się na dwóch mechanizmach: hamowaniu pompy Na⁺/K⁺ oraz kanałów Cl⁻ w błonie śluzowej jelita grubego, co przyspiesza pasaż jelitowy, oraz stymulacji wydzielania śluzu i chlorków, prowadzącej do zwiększenia wydzielania płynów i rozrzedzenia stolca. Prawdopodobnym mediatorem tych efektów są prostaglandyny, które pośredniczą w pobudzeniu perystaltyki jelit.
8 dihydroksyantracenu, aloina, antron-9-emodyna, defekacja, efekt przeczyszczający, glikozyd antrachinonowy, jelito grube, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, mikroflora jelitowa, motoryka jelita grubego, pasaż treści jelitowej, perystaltyka jelit, pochodna 1, pompa Na⁺/K⁺, prostaglandyna, wydzielanie śluzu, związek antranoidowy, β-O-glikozyd - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Lek ALAX w formie tabletek drażowanych zawiera 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) pochodzących z wysuszonego soku z liści aloesu (Aloe capensis) oraz wyciągu suchego z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum). Preparat wykazuje działanie przeczyszczające, co determinuje jego przeciwwskazania. Bezwzględnie należy wykluczyć nadwrażliwość na substancje czynne oraz składniki pomocnicze. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w stanach patologicznych przewodu pokarmowego takich jak niedrożność jelit, zwężenie jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne jelita grubego (w tym choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz w przypadku bólu brzucha o nieustalonej etiologii, gdyż może maskować objawy poważnych schorzeń.
aloes, atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelita grubego, gospodarka wodno-elektrolitowa, kora kruszyny, nadwrażliwość, niedobór elektrolitów, niedrożność jelit, odwodnienie, perforacja wyrostka, perystaltyka, środek przeczyszczający, substancja czynna, tabletka drażowana, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Wskazania do stosowania
Aloes (Aloe capensis) jest stosowany w medycynie głównie ze względu na zawartość związków antranoidowych, które wykazują działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelit oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita grubego. Preparaty lecznicze, takie jak Alax, zawierają wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu standaryzowany na 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) na tabletkę drażowaną, co zapewnia skuteczność działania. W preparacie Alax aloes jest połączony z wyciągiem suchym z kory kruszyny (42 mg, 15% antranoidów), co potęguje efekt przeczyszczający. Aloes jest wskazany do krótkotrwałego leczenia sporadycznych zaparć, zwłaszcza w sytuacjach okolicznościowych, po zabiegach chirurgicznych, u pacjentów przyjmujących leki powodujące zaparcia oraz jako element przygotowania do badań diagnostycznych.
Aloe capensis, aloina, elektrolity, Frangulae corticis extractum, kora kruszyny, lek przeczyszczający, masy kałowe, motoryka jelitowa, perystaltyka jelit, preparat Alax, sok z liści aloesu, tabletka drażowana, trudności w wypróżnianiu, zaparcie polekowe, zaparcie pooperacyjne, zaparcie przewlekłe, zaparcie sporadyczne, związki antranoidowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Tabletki przeciw niestrawności Labofarm to tradycyjny, roślinny produkt leczniczy, zawierający składniki takie jak korzeń mniszka z owocem kminku, liść mięty pieprzowej, kora kruszyny oraz wyciąg z owocu ostropestu. Preparat wykazuje działanie wspomagające wydzielanie soków trawiennych i żółci, rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, przeczyszczające oraz hepatoprotekcyjne dzięki sylimarynie. Wskazany jest u pacjentów z objawami dyspeptycznymi, takimi jak uczucie pełności w żołądku, wzdęcia, niewystarczające wydzielanie żółci i soku żołądkowego, które utrudniają trawienie i obniżają komfort życia.
dolegliwość trawienna, dyspepsja, działanie hepatoprotekcyjne, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczowe, działanie wiatropędne, glukofrangulinę A, kminek, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, niewystarczające wydzielanie soku żołądkowego, niewystarczające wydzielanie żółci, objaw dyspeptyczny, ostropest, perystaltyka jelit, sok trawienny, sylimaryna, uczucie pełności w żołądku, wzdęcia, zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenie trawienne - Leksykon substancji czynnych
Kminek zwyczajny – Przeciwwskazania stosowania
Kminek zwyczajny (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na kminek oraz rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae), z uwzględnieniem ryzyka reakcji krzyżowych. Dodatkowo, w preparatach złożonych przeciwwskazania obejmują alergię na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae), bylicę, brzozę oraz mentol. Preparaty zawierające kminek są przeciwwskazane w stanach patologicznych przewodu pokarmowego, takich jak niedrożność jelit, zwężenia jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego oraz choroby zapalne jelit (m.in. choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie okrężnicy). Ponadto, nie powinny być stosowane przy bólach brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkim odwodnieniu z utratą elektrolitów, ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia stanu pacjenta.
Apiaceae, asteraceae, atonia jelit, ból brzucha o nieustalonej etiologii, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, działanie wiatropędne, gospodarka wodno-elektrolitowa, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń mniszka, Mentha x piperita, mięta pieprzowa, nadwrażliwość na substancje, niedrożność jelit, odwodnienie, perystaltyka przewodu pokarmowego, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, Rhamnus frangula, rodzina astrowatych, rodzina selerowatych, schorzenie zapalne jelit, Silybum marianum, tabletki przeciw niestrawności, Taraxacum officinale, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wyciąg z ostropestu, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Normosan caps 15 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A
Normosan, zawierający 15 mg glikozydów antracenowych w przeliczeniu na glukofrangulinę A, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na wyciąg suchy z kory kruszyny lub substancje pomocnicze. Nie należy go stosować w stanach takich jak niedrożność, zwężenie i atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne okrężnicy (w tym choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie okrężnicy) oraz przy bólach brzucha o nieustalonej etiologii. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipokaliemią, ze względu na ryzyko poważnych powikłań kardiologicznych i osłabienia mięśniowego. Stosowanie Normosanu jest również niewskazane w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u dzieci poniżej 12 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyka zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.
atonia jelit, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba sercowo-naczyniowa, glikozyd antracenowy, glikozyd nasercowy, glukofrangulinę A, hemoroidy, hipokaliemia, jelito leniwe, kora kruszyny, lek antyarytmiczny, nadwrażliwość, niedobór elektrolitów, niedrożność jelit, odwodnienie, szczelina odbytu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie okrężnicy, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego, zwężenie jelit - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Preparat leczniczy Radirex PLUS zawiera korzeń rzewienia (Rhei radix) jako jeden z głównych składników ekstraktu płynnego (1:1) w ilości 10 g na 100 g produktu, z ekstrahentem etanol 50% (v/v). Zawartość związków antranoidowych wynosi 12,7 mg w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 15 ml syropu. Produkt dodatkowo zawiera sacharozę (62 g/100 g) oraz etanol do 3,5% (m/m). Mimo obecności tych składników, dokumentacja rejestracyjna Radirex PLUS nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej, działania genotoksycznego, kancerogennego ani wpływu na reprodukcję i rozwój płodu, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa preparatu.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania toksyczności, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, ekstrahent etanol, glukofrangulin A, kora kruszyny, korzeń rzewienia, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, potencjał kancerogenny, rozwój płodu, substancje pomocnicze, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, wyciąg płynny, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Alax, zawierający sproszkowany sok z liści aloesu (Aloe capensis) z 18% zawartością związków antranoidowych (35 mg aloiny) oraz wyciąg suchy z kory kruszyny z 15% zawartością antranoidów (42 mg aloiny), powinien być stosowany zgodnie z zasadą najmniejszej skutecznej dawki. Maksymalna dobowa dawka glikozydów hydroksyantrachinowych nie powinna przekraczać 30 mg, co odpowiada około 2 tabletkom Alax (25 mg antranoidów). Zalecane dawkowanie dla młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych to 1-2 tabletki drażowane przyjmowane wieczorem z wodą, co zapewnia efekt przeczyszczający następnego ranka. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat. Czas terapii powinien być ograniczony do 1-2 tygodni, a stosowanie nie częściej niż 2-3 razy w tygodniu, aby uniknąć ryzyka uzależnienia i zaburzeń motoryki jelit.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Normosan caps 15 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A
Produkt leczniczy NORMOSAN caps zawiera 78,95 mg wyciągu suchego z kory kruszyny (Rhamnus frangula L. lub Frangula alnus Miller) w stosunku ekstrakcji 5-7:1, co odpowiada 15 mg glikozydów antracenowych przeliczonych na glukofrangulinę A. Ekstrakcja prowadzona jest przy użyciu 60% etanolu (m/m). Lek występuje w formie twardych kapsułek doustnych, których wypełnienie stanowi mieszanka pektyny jabłkowej, skrobi żelowanej kukurydzianej, celulozy mikrokrystalicznej, talku, stearynianu magnezu oraz dwutlenku tytanu (E 171). Osłonka kapsułki wykonana jest z żelatyny wołowej, barwiona tlenkiem żelaza żółtym i indygotyną, co nadaje charakterystyczną kolorystykę produktu.
blister PVC/PVDC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, etanol 60%, glikozydy antracenowe, glukofranguina A, indygotyna, kapsułka twarda, kapsułka żelatynowa, kora kruszyny, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, Rhamnus frangula, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, skrobia żelowana kukurydziana, tytanu dwutlenek, wyciąg z kory kruszyny, żelatyna wołowa, żelaza tlenek żółty