hiperwitaminoza D
Hiperwitaminoza D (zatrucie witaminą D) to stan nadmiernego gromadzenia się witaminy D w organizmie, najczęściej w wyniku przedawkowania suplementów. Witamina D jest rozpuszczalna w tłuszczach, co oznacza, że nadmiar nie jest wydalany z moczem, lecz magazynowany w tkance tłuszczowej, wątrobie i innych tkankach.
Głównym objawem hiperwitaminozy D jest hiperkalcemia, czyli podwyższone stężenie wapnia we krwi, prowadzące do objawów takich jak nudności, wymioty, osłabienie mięśni, bóle kostne, zaburzenia rytmu serca, zaparcia, wielomocz i zaburzenia świadomości. W przypadkach długotrwałej hiperkalcemii może dojść do zwapnień w tkankach miękkich, szczególnie w nerkach, co prowadzi do kamicy nerkowej i niewydolności nerek.
Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia 25-hydroksywitaminy D (25(OH)D) w surowicy krwi, które w przypadku hiperwitaminozy przekracza 150 ng/ml, oraz stężenia wapnia, fosforu, parathormonu i funkcji nerek. Leczenie polega na odstawieniu suplementów witaminy D, nawodnieniu, diecie ubogowapniowej oraz w ciężkich przypadkach podawaniu bisfosfonianów lub glikokortykosteroidów.
Zapobieganie hiperwitaminozie D opiera się na przestrzeganiu zalecanych dawek suplementacji, które dla dorosłych wynoszą zazwyczaj 1000-2000 IU dziennie, oraz regularnym monitorowaniu stężenia 25(OH)D we krwi u osób przyjmujących suplementy.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wapnia glukonolaktobionian – Przeciwwskazania stosowania
Wapnia glukonolaktobionian, stosowany w preparatach Calcium Hasco, jest wskazany do uzupełniania niedoboru wapnia, jednak jego podawanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze (np. sacharozę 1,5 g/5 ml, sodu benzoesan 10 mg/5 ml, glikol propylenowy do 3,99 mg/5 ml, etanol 0,75 mg/5 ml, alkohol benzylowy 0,095 mg/5 ml), hiperkalcemię, hiperkalciurię, ciężką niewydolność nerek (eGFR < 30 ml/min/1,73 m²), kamicę nerkową o podłożu wapniowym oraz blok przedsionkowo-komorowy. Wysokie stężenie wapnia w surowicy (hiperkalcemia) i zwiększone wydalanie wapnia z moczem (hiperkalciuria) mogą prowadzić do powikłań metabolicznych, kalcyfikacji tkanek miękkich, zaburzeń rytmu serca oraz ryzyka tworzenia złogów w drogach moczowych. Preparaty różnią się składem substancji pomocniczych, co ma znaczenie w kontekście reakcji alergicznych i indywidualizacji terapii.
blok przedsionkowo-komorowy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kalcyfikacja tkanek miękkich, kamica nerkowa, kurczliwość mięśnia sercowego, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość, niewydolność nerek, nowotwór wydzielający PTHrP, pobudliwość mięśnia sercowego, reakcja alergiczna, sarkoidoza, układ bodźcoprzewodzący serca, wapnia glukonolaktobionian, wapnia glukonolaktobionian bezwodny, wapnia laktobionian dwuwodny, wydłużenie czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitamin D3 Krka 1000 IU
Vitamin D3 Krka w dawce 1000 IU (cholekalcyferol) jest preparatem witaminy D3 w formie tabletek zawierających 1,93 mg sacharozy i 0,60 mg sodu na tabletkę. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z hiperkalcemią, hiperkalciurią, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, hiperwitaminozą D, kamicą nerkową, wapnicą nerek oraz rzekomą niedoczynnością przytarczyc. Suplementacja witaminą D3 w tych stanach może prowadzić do nasilenia hiperkalcemii, uszkodzenia nerek, zwapnień tkanek miękkich oraz zaburzeń układu sercowo-naczyniowego.
cholekalcyferol, diuretyk tiazydowy, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kalcyfikacja tkanek miękkich, kamica nerkowa, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, parathormon, rzekoma niedoczynność przytarczyc, Vitamin D3 Krka, wapnica nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złogi wapniowe, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przeciwwskazania – DETRICAL 7000 IU
Preparat DETRICAL 7000 IU, zawierający cholekalcyferol (witaminę D3), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki, w tym sacharozę (12,25 mg w dawce). Kluczowymi przeciwwskazaniami są zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, takie jak hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D oraz choroby predysponujące do tych stanów. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z kamicą nerkową, ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 mL/min/1,73 m²) oraz rzekomą niedoczynnością przytarczyc, gdzie ryzyko przedawkowania witaminy D jest istotne. Preparat jest również przeciwwskazany u dzieci poniżej 18 roku życia, kobiet ciężarnych i karmiących piersią ze względu na wysoką dawkę witaminy D (7000 IU).
25OHD, cholekalcyferol, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kalcemia, kalciuria, kamica nerkowa, nadwrażliwość, niewydolność nerek, przesączanie kłębuszkowe, rzekoma niedoczynność przytarczyc, sacharoza, stężenie wapnia, umiarkowana niewydolność nerek, złogi w układzie moczowym - Leksykon leków
Działania niepożądane – Juvit D3 20 000 j.m./ml
Produkt leczniczy Juvit D3 zawiera cholekalcyferol w stężeniu 0,5 mg/ml, co odpowiada 20 000 j.m. witaminy D3 w 1 ml lub 500 j.m. w 1 kropli. Preparat cechuje się dobrym profilem bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, jednak przedawkowanie może prowadzić do hiperwitaminozy D i hiperkalcemii. Objawy toksyczności obejmują uszkodzenia mięśnia sercowego, bóle głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata łaknienia, nudności, wymioty, biegunka), hiperkalciurię, uszkodzenie nerek, poliurię, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz zwapnienia ektopowe i suchość w jamie ustnej. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, a ich pojawienie się wiąże się głównie z dawkami przekraczającymi zalecane wartości terapeutyczne.
anoreksja, biegunka, ból głowy, ból mięśniowo-stawowy, cholekalcyferol, działanie niepożądane, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, Juvit D3, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, nudności, sarkoidoza, stężenie wapnia, uszkodzenie mięśnia sercowego, uszkodzenie nerek, utrata łaknienia, wielomocz, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, złóg wapniowy, złogi wapnia, zwapnienie ektopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Viantan –
Preparat Viantan, zawierający kompleks witamin rozpuszczalnych w wodzie i tłuszczach, podawany jest dożylnie w formie roztworu do infuzji, co zapewnia 100% biodostępność wszystkich składników, w tym witamin A (retynol), D3 (cholekalcyferol), E (all-rac-α-tokoferol), K1 (fitomenadion), C (kwas askorbowy) oraz witamin z grupy B. Po podaniu witaminy rozpuszczalne w tłuszczach dystrybuują się głównie do wątroby i tkanki tłuszczowej, natomiast witaminy rozpuszczalne w wodzie szybko rozprzestrzeniają się w płynach ustrojowych i tkankach o wysokiej zawartości wody. Metabolizm witamin przebiega zgodnie z fizjologicznymi szlakami biochemicznymi, a eliminacja jest zróżnicowana w zależności od rozpuszczalności: witaminy tłuszczowe wykazują długi czas półtrwania i tendencję do magazynowania, natomiast witaminy wodne są szybko wydalane z moczem, co minimalizuje ryzyko kumulacji.
all-rac-α-tokoferol, biodostępność biologiczna, biotyna, cholekalcyferol, cyjanokobalamina, czas półtrwania, efekt pierwszego przejścia, efekt toksyczny, farmakokinetyka, fitomenadion, hiperwitaminoza D, infuzja, kwas askorbowy, kwas foliowy, kwas pantotenowy, nikotynamid, pirydoksyna, retynol, ryboflawina, tiamina, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, witaminy rozpuszczalne w wodzie, witaminy z grupy B, właściwości hydrofilne, właściwości lipofilne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calcium Hasco (o smaku malinowym) 115,6 mg Ca2+/5 ml
Preparat Calcium Hasco, zawierający 115,6 mg jonów wapniowych w 5 ml syropu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (wapnia glukonolaktobionian bezwodny, wapnia laktobionian dwuwodny) oraz na substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (1,5 g/5 ml), benzoesan sodu (10 mg/5 ml, E 211) i glikol propylenowy (2,43 mg/5 ml, E 1520). Przeciwwskazania obejmują także stany hiperkalcemii, w tym nadczynność przytarczyc, hiperwitaminozę D oraz hiperkalciurię, które mogą prowadzić do zaburzeń gospodarki wapniowej. Dodatkowo, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz kamicą nerkową, ze względu na ryzyko nasilenia hiperkalcemii i powstawania złogów wapniowych w układzie moczowym. Blok przedsionkowo-komorowy stanowi kolejne istotne przeciwwskazanie, ze względu na wpływ jonów wapnia na przewodnictwo elektryczne serca.
benzoesan sodu, blok przedsionkowo-komorowy, glikol propylenowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, jon wapniowy, kamica nerkowa, mobilizacja wapnia, nadczynność gruczołów przytarczycznych, niewydolność nerek, parathormon, przewodnictwo elektryczne serca, suplementacja wapnia, wapnia glukonolaktobionian, wapnia laktobionian, złóg wapniowy - Leksykon substancji czynnych
Witamina D3 – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Witamina D3 (cholekalcyferol) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, sarkoidozą, rzekomą nadczynnością przytarczyc oraz u osób unieruchomionych. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek metabolizm witaminy D3 jest zaburzony, co wymaga stosowania alternatywnych form witaminy D. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i moczu jest kluczowe, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 1 000 IU/dobę, a także u osób starszych i przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów nasercowych lub leków moczopędnych. Hiperkalcemia i hiperkalciuria (powyżej 7,5 mmol, tj. 300 mg wapnia/24 h) stanowią wskazania do zmniejszenia dawki lub przerwania terapii. Suplementacja wapnia powinna być prowadzona pod ścisłym nadzorem lekarskim, aby uniknąć ryzyka hiperkalcemii.
beta-karoten, cholekalcyferol, ciężka niewydolność nerek, etretynat, glikozydy nasercowe, hiperkalcemia, hiperkalcemia i hiperkalciuria, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, hiperwitaminoza D, izotretynoina, kamica moczowa, kamica nerkowa, kwas askorbinowy, leki moczopędne, marskość wątroby, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, pochodne benzotiadiazyny, reakcja alergiczna, rzekoma nadczynność przytarczyc, rzekoma niedoczynność przytarczyc, sarkoidoza, stężenie fosforanów, stężenie kreatyniny, stężenie wapnia, suplementacja wapnia, tiazydy, wirusowe zapalenie wątroby, witamina D3, zaburzenia czynności nerek, zadławienie, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Detriol
Kalcytriol w formie kapsułek miękkich wymaga ścisłej kontroli lekarskiej ze względu na wysokie ryzyko hiperkalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zwapnienia naczyń, nefrokalcynoza i zwapnienia tkanek miękkich. Hiperkalcemia definiowana jest jako wzrost stężenia wapnia w surowicy powyżej normy 9-11 mg/100 mL (2,25-2,75 mmol/L), a przekroczenie o 1 mg/100 mL (0,25 mmol/L) wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych form witaminy D oraz produktów wzbogaconych w witaminę D, aby zapobiec hiperwitaminozie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów unieruchomionych, z sarkoidozą, kamicą nerkową, leczonych tiazydami oraz przy nagłych zmianach diety zwiększających podaż wapnia. Regularne monitorowanie stężeń wapnia, fosforanów, magnezu, aktywności fosfatazy alkalicznej oraz zawartości wapnia i fosforanów w moczu jest niezbędne, zwłaszcza w fazie ustalania dawki.
czynność nerek, ergokalcyferol, fosfataza alkaliczna, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, hipofosfatemia, homeostaza wapniowa, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcytriol, kamica nerkowa, krzywica hipofosfatemiczna, nefrokalcynoza, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, normokalcemia, pochodne witaminy D, reakcja alergiczna, sarkoidoza, stężenie fosforanów, stężenie wapnia w surowicy, tiazydowe leki moczopędne, zwapnienie ektopowe, zwapnienie naczyń krwionośnych, zwapnienie tkanek miękkich, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Przedawkowanie – Solderol 7000 j.m.
Przedawkowanie cholekalcyferolu, zwłaszcza w dawce 7000 j.m. preparatu Solderol, prowadzi do rozwoju hiperwitaminozy D, manifestującej się hiperkalcemią i hiperfosfatemią. Klinicznie objawia się to zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego (anoreksja, nudności, wymioty, zaparcia, ból brzucha), układu moczowego (polidypsja, wielomocz, zwapnienia nerek, kamica nerkowa), mięśniowo-szkieletowego (osłabienie mięśni, ból kości), ośrodkowego układu nerwowego (znużenie, splątanie, zawroty głowy) oraz sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca). W ciężkich przypadkach może dojść do śpiączki i zgonu, a długotrwała hiperkalcemia powoduje nieodwracalne uszkodzenia nerek i zwapnienia tkanek miękkich.
anoreksja, badanie elektrokardiograficzne, bisfosfoniany, centralne ciśnienie żylne, cholekalcyferol, glikozydy nasercowe, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, kalcytonina, kamica nerkowa, kortykosteroidy, ośrodkowy układ nerwowy, pętlowe leki moczopędne, polidypsja, przedawkowanie cholekalcyferolu, resorpcja kostna, Solderol, stężenie elektrolitów, stężenie wapnia w surowicy, tiazydowe leki moczopędne, witamina D3, zaburzenia rytmu serca, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Orocal D3 Lemon 500 mg + 10 mcg
Preparat Orocal D3 Lemon zawiera 500 mg węglanu wapnia oraz 10 µg (400 j.m.) cholekalcyferolu w formie tabletek do żucia i posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki preparatu, ciężka niewydolność nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²), kamica nerkowa, stany prowadzące do hiperkalcemii i/lub hiperkalciurii (np. pierwotna nadczynność przytarczyc, sarkoidoza, niektóre nowotwory złośliwe, choroba Pageta w fazie immobilizacji) oraz hiperwitaminoza D. W tych sytuacjach podawanie dodatkowego wapnia i witaminy D może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak nasilenie zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, zwapnienia tkanek miękkich, uszkodzenie nerek czy ryzyko sercowo-naczyniowe.
cholekalcyferol, choroba Pageta kości, choroba ziarniniakowata, ciężka niewydolność nerek, dysfagia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, homeostaza wapniowa, idiopatyczna hiperkalcemia niemowląt, idiopatyczna hiperkalciuria, kalcyfikacja naczyń, kamica nerkowa, nadwrażliwość na substancje czynne, nefrolitiaza, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty osteolityczne, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba zapalna jelit, sarkoidoza, szpiczak mnogi, umiarkowana niewydolność nerek, węglan wapnia, zespół złego wchłaniania, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitamin D3 Meditop 10000 IU
Vitamin D3 MEDITOP 10 000 IU zawiera 0,25 mg cholekalcyferolu, co odpowiada dawce 10 000 IU witaminy D3. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cholekalcyferol lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę, oraz u osób z hiperkalcemią, hiperkalciurią, kamicą nerkową, nefrokalcynozą i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Wysoka dawka witaminy D3 zwiększa wchłanianie wapnia i jego reabsorpcję, co może nasilać objawy i powikłania u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Preparat jest również przeciwwskazany u pacjentów z hiperwitaminozą D, gdyż może prowadzić do nasilenia hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz powikłań układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i moczowego.
25(OH)D w surowicy, analog witaminy D, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, hiperwitaminoza witaminy D, kamica nerkowa, kamień nerkowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nefrokalcynoza, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, sarkoidoza, witamina D3, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Paricalcitol Fresenius 2 mcg/ml
Paricalcitol Fresenius, dostępny w stężeniach 2 µg/ml i 5 µg/ml (opakowanie 2 ml zawiera 10 µg parykalcytolu), jest syntetycznym analogiem witaminy D stosowanym do leczenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na parykalcytol lub substancje pomocnicze (etanol 11% v/v, glikol propylenowy 39% v/v), zatrucie witaminą D oraz hiperkalcemia. Podawanie leku w tych stanach może prowadzić do nasilenia toksyczności witaminy D, pogorszenia stanu klinicznego oraz ryzyka powikłań związanych z podwyższonym stężeniem wapnia w surowicy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest oznaczenie poziomu wapnia w surowicy i wykluczenie hiperkalcemii.
analog witaminy D, etanol, glikol propylenowy, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, mikrogram na mililitr, nadwrażliwość, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, roztwór do wstrzykiwań, stężenie wapnia w surowicy, substancja czynna, syntetyczny analog witaminy D, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zatrucie witaminą D - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Thorens 25 000 IU/2,5 ml
Produkt leczniczy Thorens w postaci roztworu doustnego zawiera cholekalcyferol (witaminę D3) w dawce 25 000 IU/2,5 ml (0,25 mg). Stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, hiperkalcemią, hiperkalciurią, hiperwitaminozą D, kamicą nerkową z przewlekłą hiperkalcemią oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Przeciwwskazania te wynikają z ryzyka nasilenia hiperkalcemii, powstawania złogów wapniowych w tkankach miękkich i narządach, a także poważnych powikłań klinicznych, takich jak zaburzenia rytmu serca czy śpiączka hiperkalcemiczna. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek metabolizm witaminy D jest zaburzony, co dodatkowo zwiększa ryzyko toksyczności i powikłań związanych z gospodarką wapniowo-fosforanową.
cholekalcyferol, choroba ziarniniakowa, ciężkie zaburzenie czynności nerek, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa, konwersja witaminy D, nadwrażliwość na substancję czynną, przedawkowanie witaminy D, przewlekła hiperkalcemia, reakcja anafilaktyczna, roztwór doustny, sarkoidoza, śpiączka hiperkalcemiczna, witamina D3, zaburzenie czynności nerek, złóg wapniowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calcium-Sandoz Forte 500 mg Ca2+
Preparat Calcium-Sandoz Forte w formie tabletek musujących zawiera 500 mg jonów wapnia (12,5 mmol) na tabletkę i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (wapnia laktoglukonian i wapnia węglan) oraz substancje pomocnicze, w tym aspartam (30 mg), sód (68,45 mg, 2,98 mmol), sorbitol, alkohol benzylowy, dwutlenek siarki (E 220, 210 ng) i glukozę (13,08 mg). Przeciwwskazania obejmują stany prowadzące do hiperkalcemii, takie jak pierwotna nadczynność przytarczyc, nowotwory wydzielające PTH, szpiczak mnogi, sarkoidoza z hiperkalcemią, unieruchomienie z hiperkalcemią, przedawkowanie witaminy D oraz zespół mleczno-alkaliczny. Ponadto, preparat jest niewskazany w hiperkalciurii, nefrocalcinosis i kamicy nerkowej, ze względu na ryzyko nasilenia odkładania się złogów wapniowych i pogorszenia funkcji nerek.
antybiotyki tetracyklinowe, aspartam, bisfosfoniany, dwutlenek siarki, fenyloalanina, fenyloketonuria, fluorek sodu, glikozydy nasercowe, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, idiopatyczna hiperkalciuria, kamica nerkowa, lewotyroksyna, nadciśnienie tętnicze oporne, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancje czynne, nefrocalcinosis, niewydolność nerek, niewydolność serca, parathormon, pierwotna nadczynność przytarczyc, przedawkowanie witaminy D, przerzuty nowotworowe, przewlekła choroba nerek, sarkoidoza, szpiczak mnogi, tiazydowe leki moczopędne, węglan wapnia, zaburzenia czynności nerek, zespół mleczno-alkaliczny - Leksykon leków
Przedawkowanie – Calsus 25 000 IU
Produkt leczniczy Calsus zawiera 0,625 mg cholekalcyferolu, co odpowiada 25 000 IU witaminy D3, a jego przedawkowanie prowadzi do hiperwitaminozy D, charakteryzującej się hiperkalcemią. Przekroczenie górnego tolerowanego poziomu spożycia witaminy D3, ustalonego na 4 000 IU (100 μg) na dobę, może skutkować poważnym uszkodzeniem tkanek miękkich, nerek oraz zaburzeniami rytmu serca. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują m.in. jadłowstręt, polidypsję, nudności, wymioty, zaparcia, osłabienie mięśni, zmęczenie, zaburzenia psychiczne, wielomocz, ból kości, nefrokalcynozę, kamicę nerkową oraz arytmie, które mogą prowadzić do śpiączki i śmierci. Hiperkalcemia jest głównym mechanizmem patofizjologicznym tych powikłań, a jej utrzymanie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
bisfosfonian, cholekalcyferol, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, elektrolit, furosemid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, jadłowstręt, kalcytonina, kamica nerkowa, kortykosteroid, nefrokalcynoza, nudności i wymioty, ośrodkowe ciśnienie żylne, polidypsja, resorpcja kostna, wielomocz, witamina D3, zaburzenie psychiczne, zaburzenie rytmu serca, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – DETRICAL 7000 IU
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania cholekalcyferolu zawartego w produkcie leczniczym DETRICAL 7000 IU (zawierającym 0,175 mg witaminy D3, co odpowiada 7000 IU) są ograniczone i nie wykazują specyficznych zagrożeń poza tymi już opisanymi w charakterystyce produktu leczniczego. Produkt zawiera również 12,25 mg sacharozy jako substancję pomocniczą, co może mieć znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa u wybranych grup pacjentów. Brak dodatkowych danych przedklinicznych wskazuje na konieczność odniesienia się do innych sekcji dokumentacji dotyczących przeciwwskazań, ostrzeżeń i działań niepożądanych związanych z witaminą D3. Ze względu na rozpuszczalność witaminy D3 w tłuszczach, stosowanie DETRICAL 7000 IU wiąże się z ryzykiem hiperwitaminozy D oraz hiperkalcemii w przypadku przedawkowania. Szczegółowe informacje dotyczące objawów toksyczności oraz postępowania w takich sytuacjach znajdują się w innych częściach charakterystyki produktu leczniczego. W praktyce klinicznej należy zatem monitorować dawki i stan pacjenta, uwzględniając potencjalne ryzyko wynikające z wysokiego stężenia cholekalcyferolu (7000 IU) w preparacie.
- Leksykon substancji czynnych
All-rac-α-tokoferyl – Przedawkowanie
Przedawkowanie all-rac-α-tokoferylu (witamina E) w preparacie Juvit Multi, zawierającym 4,0 mg/ml octanu all-rac-α-tokoferylu (około 0,15 mg/kroplę), może prowadzić do łagodnych objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności i biegunka. Witamina E, jako związek rozpuszczalny w tłuszczach, kumuluje się w organizmie przy przewlekłym stosowaniu wysokich dawek, co wymaga ostrożności w dawkowaniu. W przypadku przedawkowania konieczne jest natychmiastowe odstawienie preparatu i wdrożenie leczenia objawowego, z uwzględnieniem monitorowania stanu klinicznego pacjenta.
all-rac-α-tokoferyl, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, hiperwitaminoza D, nudności i biegunka, objawy przewodu pokarmowego, octan all-rac-α-tokoferylu, poziom wapnia w surowicy, preparat multiwitaminowy, witamina E, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dekristol Pro 25 000 IU
Preparat Dekristol Pro zawiera wysoką dawkę cholekalcyferolu – 25 000 IU (0,625 mg) witaminy D3 w każdej kapsułce, co wymaga szczegółowej kwalifikacji pacjenta przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są nadwrażliwość na cholekalcyferol lub substancje pomocnicze, w tym żółcień pomarańczową FCF (E 110). Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, takimi jak hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D oraz rzekoma niedoczynność przytarczyc (pseudohypoparathyroidism), ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań metabolicznych.
cholekalcyferol, ciężka niewydolność nerek, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa, kamienie nerkowe, kapsułka żelatynowa, nadwrażliwość na substancję czynną, rzekoma niedoczynność przytarczyc, zatrucie witaminą D, złogi w drogach moczowych, żółcień pomarańczowa FCF - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tran Hasco 500 mg
Produkt leczniczy Tran Hasco w postaci kapsułek miękkich 500 mg zawiera olej wątłuszowy (Iecoris aselli oleum) jako substancję czynną, w dawce 500 mg na kapsułkę. Olej ten dostarcza witaminę A w zakresie 300-1250 j.m., cholekalcyferol (witaminę D) 30-125 j.m., a także kwasy tłuszczowe omega-3: EPA 35-80 mg oraz DHA 30-90 mg. Należy podkreślić, że dla tego preparatu nie przeprowadzono badań nieklinicznych, w tym oceny toksyczności ostrej i przewlekłej, toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności, kancerogenności oraz badań farmakologicznych bezpieczeństwa, co ogranicza dostępność specyficznych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego produktu.
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, badania niekliniczne, badania przedkliniczne, cholekalcyferol, forma farmaceutyczna, genotoksyczność, hiperwitaminoza D, kancerogenność, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, olej wątłuszowy, przedawkowanie, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, witamina A - Leksykon substancji czynnych
Nikotynamid – Przedawkowanie
Nikotynamid (witamina B3) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, zarówno jednoskładnikowych (Vitaminum PP 50 i 200 Polfarmex), jak i złożonych (Dernilan, elevit PRONATAL, JUVIT MULTI, SOLUVIT N, Viantan). Przedawkowanie nikotynamidu manifestuje się szerokim spektrum objawów, w tym bólami głowy, parestezjami skóry głowy, szumami usznymi, uczuciem niestrawności, nudnościami, wymiotami oraz biegunką. Poważne przypadki mogą prowadzić do żółtaczki, zaburzeń rytmu serca oraz uszkodzenia wątroby, co wiąże się z hepatotoksycznością tej witaminy. Objawy takie jak dezorientacja, zaparcia oraz nietypowe zaburzenia żołądkowo-jelitowe mogą wskazywać na ostre przedawkowanie. Szczególnie narażone na toksyczne działanie nikotynamidu są osoby z istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby i nerek oraz pacjenci stosujący wielokrotną suplementację witaminową, co zwiększa ryzyko hiperwitaminozy, np. A i D oraz hiperkalcemii.
biegunka, ból głowy, dezorientacja, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, hiperwitaminoza A, hiperwitaminoza D, leczenie objawowe, niestrawność, nikotynamid, nudności i wymioty, parestezja, suplementacja witaminy, uszkodzenie wątroby, witamina B3, witamina PP, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaparcie, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alfadiol 1 mcg
Alfadiol (alfakalcydol), syntetyczna pochodna witaminy D dostępna w dawkach 0,25 µg oraz 1 µg w kapsułkach miękkich, posiada liczne przeciwwskazania związane głównie z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest hiperkalcemia, hiperkalciuria samoistna, kamica nerkowa wapniowa oraz zwapnienia przerzutowe, ze względu na ryzyko nasilenia tych stanów i powikłań. Ponadto, alfakalcydol jest przeciwwskazany przy hiperfosfatemii (z wyjątkiem niedoczynności przytarczyc), hipermagnezemii, ciężkich zaburzeniach czynności wątroby oraz w stanach takich jak osteomalacja po zatruciu glinem czy przedawkowanie witaminy D. Preparat zawiera także substancje pomocnicze (czerwień koszenilową E124, etylu parahydroksybenzoesan E214) oraz olej arachidowy (49,946 mg/kapsułka), co wymaga ostrożności u pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub soję.
alfakalcydol, czerwień koszenilowa, etylu parahydroksybenzoesan, glikozydy nasercowe, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria idiopatyczna, hiperkalciuria samoistna, hipermagnezemia, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa wapniowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność przytarczyc, niewydolność nerek, olej arachidowy, osteomalacja, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty nowotworowe do kości, sarkoidoza, tiazydowe leki moczopędne, toksyczność digoksyny, uczulenie na orzeszki ziemne, witamina D, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie witaminą D, zwapnienie przerzutowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Calcium + Cholecalciferol Béres 600 mg + 800 j.m.
Przedawkowanie preparatu Calcium + Cholecalciferol Béres, zawierającego 600 mg wapnia (w postaci 1500 mg węglanu wapnia) oraz 20 µg cholekalcyferolu (800 IU witaminy D3) na tabletkę, może prowadzić do hiperkalcemii i hiperwitaminozy D. Klinicznie manifestuje się to objawami ze strony układu nerwowego (dezorientacja, śpiączka), pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia, bóle brzucha), mięśniowego (osłabienie), moczowego (hiperkalciuria, wielomocz, kamica nerkowa, zwapnienia nerek) oraz sercowo-naczyniowego (zaburzenia rytmu serca). Długotrwała hiperkalcemia może skutkować nieodwracalnym uszkodzeniem nerek i zwapnieniami tkanek miękkich. Szczególnym powikłaniem jest zespół mleczno-alkaliczny (Burnetta), charakteryzujący się hiperkalcemią, alkalozą i uszkodzeniem nerek, objawiający się m.in. bólami głowy, polidypsją i nudnościami.
alkaloza, anoreksja, bisfosfonian, centralne ciśnienie żylne, cholekalcyferol, diuretyk pętlowy, dysfagia, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kalcytonina, kamień nerkowy, kortykosteroid, polidypsja, tiazydowy lek moczopędny, uszkodzenie nerek, węglan wapnia, wielomocz, witamina D3, wodorowęglan, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zespół Burnetta, zespół mleczno-alkaliczny, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon substancji czynnych
Wapnia fosforomleczan – Przeciwwskazania stosowania
Wapnia fosforomleczan jest stosowany jako źródło wapnia w preparatach leczniczych, np. w Multi-Sanostol, gdzie 10 ml syropu dostarcza 50 mg tej substancji. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, hiperkalcemię, hiperkalcynurię oraz hiperwitaminozę D (w preparatach zawierających witaminę D3 w dawce 200 j.m. na 10 ml). Dodatkowo, preparaty w formie syropu zawierające cukry (sacharozę, syrop glukozowy) są przeciwwskazane u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów, takimi jak nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy czy niedobór sacharazy-izomaltazy. W preparatach złożonych, np. Multi-Sanostol, przeciwwskazaniem jest także hiperwitaminoza A (2400 j.m. retinolu palmitynianu na 10 ml).
Stosowanie wapnia fosforomleczanu wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami nerek (zwłaszcza kamicą nerkową), sarkoidozą oraz zaburzeniami krzepnięcia krwi, gdzie konieczna jest indywidualna ocena korzyści i ryzyka oraz monitorowanie gospodarki wapniowej. Ponadto, wapnia fosforomleczan może wchodzić w interakcje farmakologiczne z tetracyklinami, fluorochinolonami, bisfosfonianami, glikokortykosteroidami oraz lekami tiazydowymi, wpływając na ich wchłanianie lub ryzyko hiperkalcemii. W takich przypadkach zaleca się zachowanie odstępów czasowych między podaniem leków lub rozważenie alternatywnych źródeł wapnia.
bisfosfonian, cholekalcyferol, fluorochinolon, glikokortykosteroid, hiperkalcemia, hiperkalcynuria, hiperwitaminoza A, hiperwitaminoza D, kalcyfikacja tkanek miękkich, kamica nerkowa, kamienie nerkowe, lek przeciwzakrzepowy, lek tiazydowy, nadwrażliwość, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, reakcja alergiczna, retynolu palmitynian, sarkoidoza, tetracyklina, wapń fosforomleczan, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calperos Vita-D3 500 mg + 2000 IU
Preparat Calperos Vita-D3, zawierający 500 mg wapnia w postaci węglanu oraz 2000 IU cholekalcyferolu w formie tabletek do rozgryzania i żucia, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (0,5 mg/tabletka), sorbitol (do 49,42 mg/tabletka), izomalt (185 mg/tabletka), sacharozę (3,85 mg/tabletka), alkohol benzylowy (0,0116 mg/tabletka) oraz sód (do 3 mg/tabletka). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z fenyloketonurią, nietolerancją fruktozy, sacharozy lub izomaltazy oraz u pacjentów na diecie niskosodowej. Preparat jest przeciwwskazany w stanach zaburzeń gospodarki wapniowej, takich jak hiperkalcemia, hiperkalciuria, pierwotny hiperparatyroidyzm, szpiczak mnogi, przerzuty nowotworowe do kości oraz długotrwałe unieruchomienie, ze względu na ryzyko nasilenia hiperkalcemii i hiperkalciurii.
cholekalcyferol, dieta niskosodowa, fenyloketonuria, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperparatyroidyzm pierwotny, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa, nadwrażliwość, nefrocalcinoza, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy, niewydolność nerek, parathormon, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzut nowotworowy do kości, resorpcja wapnia, szpiczak mnogi, tabletka do rozgryzania i żucia, węglan wapnia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dekristol 20 000 IU
Lek Dekristol w postaci kapsułek zawierających 500 µg cholekalcyferolu (20 000 IU witaminy D3) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym na orzeszki ziemne i soję ze względu na obecność oleju arachidowego. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują hiperkalcemię, hiperkalciurię, hiperwitaminozę D, nefrokalcynozę, kamicę nerkową, ciężką niewydolność nerek oraz rzekomą niedoczynność przytarczyc. Ponadto, nie zaleca się jednoczesnego stosowania Dekristolu z innymi preparatami zawierającymi witaminę D ze względu na ryzyko kumulacji i przedawkowania.
alergia na orzeszki ziemne, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa, nadwrażliwość, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, olej arachidowy, przedawkowanie preparatu, reakcja krzyżowa, rzekoma niedoczynność przytarczyc, sarkoidoza, suplement witaminy D, witamina D3 - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calperos Osteo 1000 mg + 880 IU
Calperos Osteo, zawierający 1000 mg węglanu wapnia oraz 880 IU (22 µg) cholekalcyferolu w jednej tabletce, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, hiperkalcemią, hiperkalciurią, kamicą nerkową, nefrokalcynozą oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na choroby predysponujące do hiperkalcemii, takie jak szpiczak mnogi, przerzuty nowotworowe do kości, pierwotny hiperparatyroidyzm oraz długotrwałe unieruchomienie. Hiperwitaminoza D stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko powikłań takich jak hiperkalcemia, zwapnienia tkanek miękkich i zaburzenia sercowo-naczyniowe. Ze względu na wysoką dawkę witaminy D, preparat nie jest zalecany u dzieci i młodzieży, aby uniknąć ryzyka hiperkalcemii i hiperkalciurii.
cholekalcyferol, długotrwałe unieruchomienie, elektrokardiogram, fenyloketonuria, glikozyd nasercowy, gospodarka fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, hipofosfatemia, kamica nerkowa, nadwrażliwość, nefrokalcynoza, nietolerancja fruktozy, nietolerancja sacharozy-izomaltazy, przerzut nowotworowy do kości, resorpcja kostna, równowaga wapniowo-fosforanowa, szpiczak mnogi, węglan wapnia, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calcium + Cholecalciferol Béres 600 mg + 800 j.m.
Lek Calcium + Cholecalciferol Béres zawiera 600 mg jonów wapnia (w postaci węglanu wapnia) oraz 20 µg (800 IU) witaminy D3 (cholekalcyferolu). Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, w tym na olej sojowy (0,6 mg/tabletka), hiperkalcemią i/lub hiperkalciurią, a także w stanach takich jak szpiczak mnogi, przerzuty nowotworowe do kości oraz pierwotna nadczynność przytarczyc. Ponadto, nie powinien być stosowany u osób z kamicą nerkową, zwapnieniem nerek oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²), ze względu na ryzyko kumulacji wapnia i metabolitów witaminy D oraz pogorszenia niewydolności nerek. Preparat jest również przeciwwskazany w hiperwitaminozie D, gdzie podawanie dodatkowej witaminy D może nasilić hiperkalcemię i powikłania z nią związane.
alergia krzyżowa, cholekalcyferol, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa, nadwrażliwość, niewydolność nerek, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty nowotworowe do kości, sarkoidoza, szpiczak mnogi, tiazydowy lek moczopędny, węglan wapnia, witamina D3, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie wchłaniania tłuszczów, zwapnienie nerek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitamin D3 Krka 500 IU
Preparat Vitamin D3 Krka zawierający 500 IU cholekalcyferolu jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, hiperkalcemią, hiperkalciurią, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, hiperwitaminozą D, kamicą nerkową, wapnicą nerek oraz rzekomą niedoczynnością przytarczyc. U tych pacjentów suplementacja może prowadzić do nasilenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, pogorszenia stanu klinicznego oraz ryzyka toksyczności, w tym hiperkalcemii, zaburzeń rytmu serca i uszkodzenia nerek. Preparat zawiera również sacharozę (0,96 mg/tabletkę) i sód (0,30 mg/tabletkę), co należy uwzględnić u pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskosodowej.
cholekalcyferol, choroba ziarniniakopodobna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruźlica, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, kamica nerkowa, nadwrażliwość, nefrocalcinoza, niewydolność nerek, parathormon, pseudohypoparathyroidism, rzekoma niedoczynność przytarczyc, sarkoidoza, wapnica nerek