Przeciwwskazania stosowania
Wapnia glukonolaktobionian

Przeciwwskazania stosowania wapnia glukonolaktobionianu

Wapnia glukonolaktobionian jest związkiem wapnia szeroko stosowanym w preparatach uzupełniających niedobór tego pierwiastka. Produkty lecznicze zawierające tę substancję, takie jak Calcium Hasco w różnych wariantach smakowych, podlegają określonym przeciwwskazaniom, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Znajomość tych przeciwwskazań pozwala lekarzowi na świadome i bezpieczne decyzje terapeutyczne.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wapnia glukonolaktobionianu jest nadwrażliwość pacjenta na substancje czynne zawarte w preparacie lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w składzie produktu. Preparaty Calcium Hasco, oprócz substancji czynnych (wapnia glukonolaktobionianu bezwodnego i wapnia laktobionianu dwuwodnego), zawierają szereg substancji pomocniczych, których obecność może wywoływać reakcje alergiczne u osób predysponowanych.^{2 3}

Poszczególne warianty preparatów zawierających wapnia glukonolaktobionian różnią się składem substancji pomocniczych:

• Calcium Hasco – zawiera sacharozę (1,5 g/5 ml), sodu benzoesan (10 mg/5 ml), glikol propylenowy (1,35 mg/5 ml) i etanol (0,75 mg/5 ml)⁴
• Calcium Hasco o smaku malinowym – zawiera sacharozę (1,5 g/5 ml), sodu benzoesan (10 mg/5 ml) i glikol propylenowy (ok. 2,43 mg/5 ml)⁵
• Calcium Hasco o smaku truskawkowym – zawiera sacharozę (1,5 g/5 ml), sodu benzoesan (10 mg/5 ml), glikol propylenowy (ok. 3,99 mg/5 ml) i alkohol benzylowy (0,095 mg/5 ml)⁶
• Calcium Hasco Allergy – zawiera sacharozę (1,5 g/5 ml) i sodu benzoesan (10 mg/5 ml), nie zawiera sztucznych barwników i substancji smakowych⁷

Zaburzenia gospodarki wapniowej

Hiperkalcemia

Podwyższone stężenie wapnia we krwi (hiperkalcemia) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających wapnia glukonolaktobionian. Hiperkalcemia może występować w różnych stanach patologicznych, m.in.:

• Nadczynność gruczołów przytarczycznych
• Ciężka niewydolność nerek
• Hiperwitaminoza D

^{8 9}

Podawanie preparatów wapnia pacjentom z hiperkalcemią może prowadzić do dalszego wzrostu stężenia wapnia w surowicy, nasilając istniejące zaburzenia metaboliczne i zwiększając ryzyko wystąpienia powikłań związanych z nadmiarem wapnia w organizmie, takich jak kalcyfikacja tkanek miękkich, zaburzenia funkcji nerek czy zaburzenia rytmu serca.¹⁰

Hiperkalciuria

Zwiększone wydalanie wapnia z moczem (hiperkalciuria) jest również przeciwwskazaniem do stosowania wapnia glukonolaktobionianu. Hiperkalciuria może występować jako zaburzenie pierwotne lub wtórne do innych stanów klinicznych. Podawanie preparatów wapnia pacjentom z hiperkalciurią zwiększa ryzyko tworzenia złogów w drogach moczowych oraz rozwoju kamicy nerkowej.^{11 12}

Schorzenia nerek

Ciężka niewydolność nerek

Ciężka niewydolność nerek stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających wapnia glukonolaktobionian. W zaawansowanej niewydolności nerek dochodzi do upośledzenia wydalania wapnia przez nerki, co może prowadzić do hiperkalcemii po podaniu preparatów wapniowych. Ponadto, u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek często występują zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, które mogą być pogłębione przez suplementację wapnia.^{13 14}

Kamica nerkowa

Kamica nerkowa, zwłaszcza o podłożu wapniowym, jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania wapnia glukonolaktobionianu. Dodatkowa podaż wapnia może sprzyjać formowaniu się nowych złogów lub zwiększać rozmiary już istniejących kamieni, co prowadzi do zaostrzenia objawów kamicy i zwiększa ryzyko powikłań, takich jak zablokowanie dróg moczowych lub nawracające infekcje układu moczowego.^{15 16}

Zaburzenia przewodnictwa w sercu

Blok przedsionkowo-komorowy stanowi przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających wapnia glukonolaktobionian. Jony wapnia odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu układu bodźcoprzewodzącego serca, a ich nadmiar może nasilać istniejące zaburzenia przewodnictwa. U pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym podaż preparatów wapniowych może wpływać na wydłużenie czasu przewodzenia przedsionkowo-komorowego i pogłębiać stopień bloku, co stanowi potencjalne zagrożenie dla pacjenta.^{17 18}

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania wapnia glukonolaktobionianu

Na podstawie analizowanych przeciwwskazań, lekarz powinien odradzić stosowanie wapnia glukonolaktobionianu (w formie preparatów Calcium Hasco) w następujących sytuacjach klinicznych:¹⁹

• U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na wapnia glukonolaktobionian lub wapnia laktobionian
• U pacjentów z nadwrażliwością na substancje pomocnicze zawarte w preparatach (szczególnie sacharozę, sodu benzoesan, glikol propylenowy, etanol czy alkohol benzylowy – w zależności od wariantu preparatu)
• U pacjentów z podwyższonym stężeniem wapnia we krwi niezależnie od przyczyny hiperkalcemii (nadczynność przytarczyc, hiperwitaminoza D, nowotwory wydzielające PTHrP, sarkoidoza)
• U osób z hiperkalciurią (zarówno pierwotną, jak i wtórną)
• U chorych z ciężką niewydolnością nerek (eGFR < 30 ml/min/1,73m²)
• U pacjentów z rozpoznaną kamicą nerkową, szczególnie o podłożu wapniowym
• U osób z blokiem przedsionkowo-komorowym niezależnie od jego stopnia

^{20 21}

Dodatkowe uwagi kliniczne

Warto zaznaczyć, że w przypadku pacjentów z cukrzycą lub stosujących dietę z ograniczeniem cukrów prostych, należy wziąć pod uwagę zawartość sacharozy w preparatach Calcium Hasco (1,5 g/5 ml). Choć nie stanowi to bezwzględnego przeciwwskazania, może wymagać dostosowania dawkowania insuliny lub leków przeciwcukrzycowych.^{22 23}

U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek, a także u osób z predyspozycją do kamicy nerkowej, zalecana jest ostrożność i monitorowanie parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz funkcji nerek podczas stosowania preparatów zawierających wapnia glukonolaktobionian.²⁴

W przypadku pacjentów z zaburzeniami rytmu serca innymi niż blok przedsionkowo-komorowy, należy zachować ostrożność i rozważyć potencjalne korzyści oraz ryzyko związane z suplementacją wapnia, biorąc pod uwagę wpływ jonów wapnia na pobudliwość i kurczliwość mięśnia sercowego.²⁵