zespół niespokojnych nóg
Zespół niespokojnych nóg (Restless Legs Syndrome, RLS) to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się silną, trudną do opanowania potrzebą poruszania kończynami dolnymi, najczęściej występującą w godzinach wieczornych i nocnych. Pacjenci opisują dolegliwości jako nieprzyjemne odczucia pełzania, mrowienia, ciągnięcia czy swędzenia wewnątrz nóg, które ustępują podczas ruchu.
Etiologia RLS może być pierwotna (idiopatyczna) lub wtórna. Postać pierwotna ma często podłoże genetyczne, podczas gdy wtórna może być związana z niedoborem żelaza, ciążą, przewlekłą niewydolnością nerek, neuropatią obwodową czy stosowaniem niektórych leków. Patofizjologia obejmuje zaburzenia metabolizmu dopaminy oraz gospodarki żelazem w ośrodkowym układzie nerwowym.
Diagnostyka RLS opiera się głównie na kryteriach klinicznych opracowanych przez International Restless Legs Syndrome Study Group. Obejmują one: przymus poruszania kończynami z powodu dyskomfortu, nasilenie objawów w spoczynku, złagodzenie przez aktywność ruchową oraz pogorszenie w godzinach wieczornych i nocnych. Badania laboratoryjne (ferrytyna, żelazo) oraz polisomnografia mogą być pomocne w diagnozie i ocenie ciężkości schorzenia.
Leczenie zespołu niespokojnych nóg powinno być dostosowane do nasilenia objawów. W przypadkach łagodnych zaleca się modyfikację stylu życia (regularna aktywność fizyczna, higiena snu) oraz suplementację żelaza przy jego niedoborze. W cięższych postaciach stosuje się farmakoterapię: agoniści dopaminy (ropinirol, pramipeksol), leki przeciwpadaczkowe (gabapentyna, pregabalina) oraz opioidy w przypadkach opornych na standardowe leczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Teva 37,5 mg
Risperidone Teva 37,5 mg w formie proszku i rozpuszczalnika do zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1/10) to bezsenność, lęk, ból głowy, infekcje górnych dróg oddechowych, parkinsonizm oraz depresja. Parkinsonizm i akatyzja wykazują zależność od dawki, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania. Ponadto, obserwuje się ryzyko ciężkich powikłań miejscowych w miejscu wstrzyknięcia, takich jak martwica, ropień, zapalenie tkanki łącznej, wrzód, krwiak, torbiel i guzek, których częstość występowania jest nieznana, a niektóre przypadki wymagały interwencji chirurgicznej. Wśród innych działań niepożądanych odnotowano także hiperprolaktynemię z możliwymi konsekwencjami endokrynologicznymi oraz cukrzycę (0,18% w grupie leczonej vs 0,11% w placebo, całkowita częstość 0,43%).
akatyzja, atetoza, bezsenność, ból głowy, bradykinezja, choreoatetoza, cukrzyca, depresja, drgawka kloniczna mięśni, dyskineza, dystonia, działanie niepożądane, ginekomastia, guzek, hiperprolaktynemia, hipokinezja, infekcja górnych dróg oddechowych, kręcz szyi, krwiak, kurcz powiek, lęk, martwica, mlekotok, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, obrzęk, obrzęk ciastowaty, opistotonus, parkinsonizm, pleurototonus, przedłużone uwalnianie, ropień, szczękościsk, torbiel, wrzód, zaburzenie menstruacji, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie zatok, zawiesina do wstrzykiwań, zespół niespokojnych nóg, zespół pozapiramidowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aropilo 1 mg
Lek Aropilo w dawce 1 mg ropinirolu (chlorowodorku) w formie tabletek powlekanych jest wskazany w terapii choroby Parkinsona oraz idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg. W chorobie Parkinsona stosuje się go jako monoterapię we wczesnym stadium w celu opóźnienia włączenia lewodopy oraz w terapii skojarzonej w zaawansowanym stadium, zwłaszcza przy fluktuacjach efektu terapeutycznego lewodopy, takich jak efekt „końca dawki” i fluktuacje typu „włączenie-wyłączenie”. W leczeniu zespołu niespokojnych nóg Aropilo łagodzi objawy o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu, poprawiając jakość snu poprzez redukcję nieprzyjemnych doznań i przymusu ruchowego w kończynach dolnych.
agonista receptorów dopaminowych, chlorowodorek, choroba Parkinsona, efekt końca dawki, faza off, faza on, fluktuacje terapeutyczne, fluktuacje włączenie-wyłączenie, idiopatyczny zespół niespokojnych nóg, lewodopa, monoterapia, nietolerancja laktozy, ropinirol, tabletka powlekana, terapia skojarzona, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dulxetenon 120 mg
Duloksetyna, dostępna w dawkach 90 mg i 120 mg w postaci kapsułek dojelitowych, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność oraz zawroty głowy, które zwykle ustępują w trakcie kontynuacji terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół odstawienia, zwłaszcza przy nagłym przerwaniu leczenia, manifestujący się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, lękiem, nudnościami, drżeniem i bólami mięśni. Objawy te są zazwyczaj przemijające, jednak mogą być ciężkie i długotrwałe u niektórych pacjentów, co uzasadnia zalecenie stopniowego zmniejszania dawki. W populacji pediatrycznej (7-17 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, jednak obserwuje się istotne zmiany masy ciała (średnia utrata 0,1 kg po 10 tygodniach terapii w porównaniu do wzrostu 0,9 kg w grupie placebo) oraz niewielkie zmniejszenie wzrostu na siatce centylowej (średnio o 1%).
akatyzja, arytmia nadkomorowa, bruksizm, chlorowodorek duloksetyny, drgawki kloniczne, duże zaburzenia depresyjne, dyskineza, eozynofilowe zapalenie płuc, fosfokinaza kreatynowa, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra, kapsułki dojelitowe, krwotok poporodowy, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, mikroskopowe zapalenie jelita, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, stan maniakalny, szczękościsk, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia lękowe uogólnione, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zatrzymanie moczu, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy obwodowe, zespół nadwrażliwości, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Morfina – Działania niepożądane
Morfina, jako silny opioid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania w trakcie terapii. Do najczęstszych należą objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, splątanie, zawroty głowy oraz podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Istotne są również zjawiska hiperalgezji i allodynii, które mogą być mylnie interpretowane jako tolerancja na lek, co wymaga zmniejszenia dawki lub rotacji opioidowej. Depresja oddechowa, zależna od dawki, stanowi najpoważniejsze zagrożenie, manifestując się spłyceniem i spowolnieniem oddechu, co może prowadzić do hipoksji i zgonu, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu oddechowego. Wśród działań niepożądanych układu pokarmowego dominują nudności, wymioty oraz bardzo częste zaparcia, które utrzymują się przez cały okres leczenia i wymagają profilaktyki. Rzadkie, ale poważne powikłania to zapalenie trzustki oraz porażenna niedrożność jelit. Morfina wpływa także na układ sercowo-naczyniowy, powodując bradykardię, tachykardię, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne, co może prowadzić do dekompensacji u pacjentów z niewydolnością serca.
bezdech senny, bradykardia, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, dysforia, kolka żółciowa, leczenie bólu, mioklonie, morfina, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, obrzęk płuc, ośrodek oddechowy, osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rotacja opioidowa, skurcz dróg żółciowych, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, świąd, sztywność mięśniowa, tachykardia, uzależnienie lekowe, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny, zespół niespokojnych nóg, zwężenie źrenic, zwieracz Oddiego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół niespokojnych nóg – Diagnostyka i diagnoza
Zespół niespokojnych nóg (ZNN) to sensomotoryczne zaburzenie neurologiczne o częstości występowania 3-15% w populacji ogólnej, diagnozowane na podstawie pięciu kryteriów IRLSSG z 2014 roku, obejmujących przymus ruchu nóg nasilający się w spoczynku i wieczorem, łagodzony przez aktywność, oraz wykluczenie innych schorzeń imitujących ZNN. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz ocenie nasilenia objawów za pomocą skal IRLSSG (0-40 pkt) i RLS-6. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. kurcze nóg, neuropatie, radikulopatie, akatyzję, a także stany lękowe i bóle wzrostowe u dzieci. W diagnostyce laboratoryjnej kluczowa jest ocena gospodarki żelazowej (ferrytyna, żelazo, wysycenie transferyny, TIBC), morfologia, parametry nerkowe, glukoza, magnez, TSH, witamina B12 i kwas foliowy, ze szczególnym uwzględnieniem niedoboru żelaza jako czynnika zaostrzającego objawy.
ADHD, anemia z niedoboru żelaza, badanie fizykalne, badanie przewodnictwa nerwowego, bezdech senny, biomarker, bóle wzrostowe, choroba Parkinsona, cukrzyca, demencja, elektromiografia, ferrytyna, glukoza na czczo, gospodarka żelazowa, hormony tarczycy, kwas foliowy, magnez, mocznica, morfologia krwi, niedobór żelaza, polineuropatia, polisomnografia, przewlekła choroba nerek, radikulopatia, TIBC, witamina B12, wysycenie transferyny, zaburzenie poznawcze, zaburzenie sensomotoryczne, zapalenie stawów, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapina Viatris 15 mg
Olanzapina Viatris, dostępna w formie tabletek ulegających rozpadowi o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, jest lekiem przeciwpsychotycznym o szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane efekty to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy (hiperglikemia) i triglicerydów, a także glukozuria i zwiększony apetyt. Neurologicznie mogą wystąpić zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskinezy oraz rzadziej drgawki i dystonia. Z klinicznego punktu widzenia istotne są poważne, choć rzadkie, działania niepożądane, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, powikłania cukrzycowe (w tym kwasica ketonowa i śpiączka), zaburzenia rytmu serca (wydłużenie QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), powikłania zakrzepowo-zatorowe, zapalenie wątroby oraz ciężkie reakcje skórne (DRESS) i rabdomioliza. U noworodków matek stosujących olanzapinę w III trymestrze mogą pojawić się objawy odstawienia.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, brak miesiączki, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, cholesterol, częstoskurcz komorowy, DRESS, drgawki, dyskinezy, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, GGTP, ginekomastia, glukoza, glukozuria, hipotermia, jąkanie, kinaza kreatyninowa, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, małopłytkowość, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, powikłanie cukrzycowe, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja fotouczuleniowa, senność, triglicerydy, uszkodzenie wątrobowokomórkowe, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, zwiększenie masy ciała, zwiększona aktywność fosfatazy zasadowej, zwiększony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paroxetine Aurovitas 20 mg
Paroxetine Aurovitas w dawce 20 mg, jako SSRI, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które najczęściej ustępują w trakcie terapii. W zakresie hematologicznym obserwuje się niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) nieprawidłowe krwawienia i leukopenię, a bardzo rzadko (<1/10 000) trombocytopenię. Reakcje alergiczne anafilaktoidalne i obrzęk naczynioruchowy występują bardzo rzadko. Zespół niewłaściwego wydzielania ADH, prowadzący do hiponatremii, również jest rzadkim powikłaniem. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się wzrost cholesterolu i zmniejszenie apetytu, a u pacjentów z cukrzycą niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zaburzenia glikemii. W zakresie układu nerwowego często występują zawroty głowy, drżenie i ból głowy, a rzadko drgawki i zespół niespokojnych nóg. Zespół serotoninowy, choć bardzo rzadki, stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
akatyzja, depersonalizacja, dysfunkcja seksualna, epizod depresyjny, hiperprolaktynemia, hiponatremia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra ostra, krwotok poporodowy, leki trójpierścieniowe, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mikroskopowe zapalenie jelita, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe krwawienie, obrzęk naczynioruchowy, paroksetyna, priapizm, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, trombocytopenia, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zapalenie wątroby, zespół niespokojnych nóg, zespół niewłaściwego wydzielania ADH, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Malformacja chiari – Diagnostyka i diagnoza
Malformacja Chiari to wrodzona wada tylnego dołu czaszki, charakteryzująca się przemieszczeniem migdałków móżdżku i pnia mózgu przez otwór wielki do kanału kręgowego. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz obrazowaniu MRI, które jest złotym standardem. Kryterium diagnostycznym dla typu I jest obniżenie migdałków móżdżku o >5 mm u dorosłych i >3 mm u dzieci. W diagnostyce uzupełniającej stosuje się techniki takie jak cine MRI i phase-contrast MRI do oceny przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR), co jest istotne zwłaszcza przy współistniejącej syringomielii, występującej u około 50% pacjentów z objawową postacią. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. migrenę, stwardnienie rozsiane, guzy tylnego dołu czaszki oraz wodogłowie. Wykrycie malformacji u pacjentów bezobjawowych (do 25%) wymaga jedynie obserwacji i okresowej kontroli neurologicznej oraz obrazowej, w tym MRI całego kręgosłupa w celu wykluczenia syringomielii.
badanie fizykalne, badanie neurologiczne, badanie ultrasonograficzne, dekompresja tylnego dołu czaszki, dysfagia, elektromiografia, jama syringomyeliczna, jamistość rdzenia kręgowego, malformacja Chiari, mielografia TK, migdałki móżdżku, neuropatia obwodowa, oczopląs, odruchy neurologiczne, otwór wielki, pień mózgu, płyn mózgowo-rdzeniowy, przestrzeń podpajęczynówkowa, rezonans magnetyczny, słuchowe potencjały wywołane, somatosensoryczne potencjały wywołane, stwardnienie rozsiane, syringomyelia, tomografia komputerowa, tylny dół czaszki, wodogłowie, zaburzenia czucia, zawroty głowy, zespół cieśni nadgarstka, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirtor 15 mg
Mirtor, zawierający mirtazapinę w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów samej depresji. Najczęściej (>5%) obserwuje się senność, uspokojenie, suchość w ustach, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Istotnym zagrożeniem są ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, złuszczające zapalenie skóry, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry oraz rumień wielopostaciowy, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, podczas terapii mogą nasilać się objawy lęku, bezsenności, a także pojawiać się myśli i zachowania samobójcze. Zmniejszenie dawki niekoniecznie łagodzi objawy sedacji, ale może obniżyć skuteczność przeciwdepresyjną. W przypadku ciężkich działań niepożądanych zwykle konieczne jest odstawienie leku, co prowadzi do poprawy stanu pacjenta.
agranulocytoza, agresja, akatyzja, aspartam, bezsenność, biegunka, depresja, depresja szpiku kostnego, drgawki miokloniczne, dysfagia, dyzartria, eozynofilia, granulocytopenia, hiperkinezja, hipoestezja jamy ustnej, hiponatremia, koszmary senne, lęk, lek przeciwdepresyjny, mania, mirtazapina, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niepokój psychoruchowy, nudności, obrzęk obwodowy, omamy, omdlenie, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, splątanie, suchość w ustach, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zachowanie samobójcze, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Ropinirol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ropinirol, stosowany w terapii choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg, wykazuje profil toksyczności związany głównie z jego mechanizmem działania farmakologicznego, obejmujący hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię oraz zmiany behawioralne. W badaniach długoterminowych u szczurów albinosów zaobserwowano degenerację siatkówki przy dawce 50 mg/kg m.c./dobę, co wiązano z nadmierną ekspozycją na światło. Ropinirol nie wykazał działania genotoksycznego ani rakotwórczego u myszy, natomiast u szczurów stwierdzono rozrost komórek Leydiga i gruczolaka jądra, uznane za specyficzne gatunkowo i nieistotne klinicznie dla ludzi. Badania toksyczności reprodukcyjnej wskazały na dawko-zależne efekty teratogenne u szczurów przy dawkach od 60 do 150 mg/kg m.c./dobę, znacznie przekraczających maksymalne dawki stosowane u ludzi (MRHD: 4 mg/dobę dla zespołu niespokojnych nóg, 24 mg/dobę dla choroby Parkinsona). U królików nie stwierdzono wpływu na organogenezę przy monoterapii do 20 mg/kg, jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksyczności, choroba Parkinsona, ciśnienie tętnicze krwi, czynność serca, degeneracja siatkówki, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, kanał potasowy, L-DOPA, mięsień sercowy, obumieranie płodów, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prąd hERG, repolaryzacja komórek, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, stężenie prolaktyny, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palców, zagnieżdżenie zarodka, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – AuroDulox 30 mg
Duloksetyna, dostępna w kapsułkach dojelitowych o dawkach 30 mg i 60 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które najczęściej mają charakter przejściowy i łagodny lub umiarkowany. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność oraz zawroty głowy, z częstością występowania bardzo często (≥1/10) lub często (≥1/100 do <1/10). Wśród działań niepożądanych o potencjalnym zagrożeniu życia lub poważnym wpływie na stan pacjenta wymienia się reakcje anafilaktyczne (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), zespół serotoninowy, drgawki, hiponatremię oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy neuropsychiatryczne, takie jak myśli samobójcze (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100), stan pobudzenia maniakalnego, agresję, omamy oraz zaburzenia snu i lęk, które mogą wymagać natychmiastowej oceny i interwencji klinicznej.
akatyzja, bezsenność, bruksizm, dezorientacja, drgawka, duloksetyna, dyskineza, działanie niepożądane neurologiczne, hiperglikemia, hiponatremia, letarg, myśl samobójcza, niedoczynność tarczycy, obniżone libido, odwodnienie, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, reakcja anafilaktyczna, senność, stan maniakalny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie orgazmu, zaburzenie snu, zaburzenie uwagi, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zachowanie samobójcze, zapalenie krtani, zespół nadwrażliwości, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine Bluefish 10 mg
Olanzapine Bluefish (olanzapina) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 5 mg, 10 mg, 15 mg) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze (≥1% pacjentów) to senność, zwiększenie masy ciała (bardzo często ≥7% wzrost masy ciała u 22,2% po 47 dniach i 64,4% po 48 tygodniach), eozynofilia, hiperprolaktynemia (około 30% pacjentów z łagodnym wzrostem do dwukrotnej górnej granicy normy), hiperlipidemia (cholesterol całkowity ≥6,2 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l), hiperglikemia (glukoza na czczo ≥7 mmol/l), glukozuria, zwiększone łaknienie, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza, leukopenia, neutropenia, hipotonia ortostatyczna, działania antycholinergiczne, przejściowe podwyższenie aminotransferaz (AlAT, AspAT), wysypka, astenia, obrzęki i gorączka. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. W badaniach klinicznych obserwowano także ryzyko rozwoju lub zaostrzenia cukrzycy, z rzadkimi przypadkami kwasicy ketonowej i śpiączki, a także złośliwy zespół neuroleptyczny (rzadko). Nagłe odstawienie olanzapiny może wywołać objawy odstawienne, takie jak pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności i wymioty.
akatyzja, bradykardia, choroba afektywna dwubiegunowa, dyskineza, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperfagia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipotonia ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, senność, tachykardia komorowa, wydłużenie odstępu QTc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia noworodkowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Ropinirol – Dawkowanie i sposób podawania
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych, jest stosowany w leczeniu choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg (RLS). W terapii choroby Parkinsona dostępne są tabletki o natychmiastowym uwalnianiu (dawka początkowa 0,25 mg trzy razy na dobę, stopniowo zwiększana do 3 mg/dobę w ciągu 4 tygodni, z możliwością dalszego wzrostu do maksymalnie 24 mg/dobę) oraz tabletki o przedłużonym uwalnianiu (2 mg raz na dobę w 1. tygodniu, następnie 4 mg, z możliwością zwiększenia do 24 mg/dobę). W leczeniu RLS ropinirol podaje się raz na dobę, rozpoczynając od 0,25 mg, z tygodniowym zwiększaniem dawki do maksymalnie 4 mg/dobę. Średnia dawka w badaniach klinicznych wynosiła 2 mg/dobę, a skuteczność terapii powinna być oceniana po 12 tygodniach. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie wymaga modyfikacji jedynie w przypadku hemodializowanych, gdzie dawki maksymalne wynoszą odpowiednio 18 mg/dobę (choroba Parkinsona) i 3 mg/dobę (RLS).
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dyskineza, działanie niepożądane, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ropinirolu, krańcowa niewydolność nerek, leczenie skojarzone, lewodopa, natychmiastowe uwalnianie, ropinirol, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaawansowana choroba Parkinsona, zaburzenie czynności nerek, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Xevoben XR 100 mg + 25 mg
Produkt leczniczy Xevoben XR, zawierający lewodopę 100 mg oraz benserazyd 25 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, u osób poniżej 25 roku życia ze względu na ryzyko zaburzeń rozwoju układu kostnego oraz u chorych z ciężkimi zaburzeniami endokrynologicznymi (nadczynność tarczycy, zespół Cushinga, guz chromochłonny nadnerczy). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami metabolicznymi, wątroby, nerek (zwłaszcza bez dializoterapii w przypadku zespołu niespokojnych nóg), szpiku kostnego oraz u osób z ciężkimi chorobami serca, takimi jak ciężka tachykardia, zaburzenia rytmu serca i niewydolność serca. Przeciwwskazaniem są także psychozy oraz jaskra z zamkniętym kątem przesączania.
antykoncepcja, choroba nerek, dializoterapia, guz chromochłonny nadnerczy, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, lewodopa i benserazyd, moklobemid, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewodopę, niewydolność serca, przełom nadciśnieniowy, psychozy, rezerpina, selegilina i rasagilina, selektywne inhibitory MAO-A, selektywne inhibitory MAO-B, tachykardia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia nerek, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia szpiku kostnego, zaburzenia wątroby, zespół Cushinga, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidon Vipharm 2 mg
Risperidon Vipharm, lek przeciwpsychotyczny, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością i nasileniem. Najczęstsze działania niepożądane (≥10% pacjentów) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Występowanie parkinsonizmu i akatyzji wykazuje zależność od dawki. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (neutropenia, agranulocytoza), endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego), metaboliczne (zwiększenie masy ciała, cukrzyca z częstością 0,43%), neurologiczne (zespół pozapiramidowy, w tym parkinsonizm, akatyzja, dystonia), kardiologiczne (tachykardia, wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków) oraz zaburzenia ze strony układu oddechowego, pokarmowego, skóry i mięśniowo-szkieletowego. U dzieci i młodzieży (5-17 lat) obserwuje się podobny profil działań niepożądanych, z większą częstością występowania senności, zmęczenia, bólu głowy, wzmożonego łaknienia i innych objawów.
agranulocytoza, akatyzja, arytmia komorowa, atetoza, choreoatetoza, cukrzyca, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, jaskra, lek przeciwpsychotyczny, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedokrwistość, paliperidon, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, rysperydon, sedacja, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrucie wodne, zespół niespokojnych nóg, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie koszmarów sennych – Epidemiologia
Zaburzenie koszmarów sennych (ang. nightmare disorder) to parasomnia fazy REM charakteryzująca się powtarzającymi się, intensywnymi snami o negatywnej treści, prowadzącymi do wybudzeń i istotnego dystresu lub upośledzenia funkcjonowania. Częstość występowania w populacji dorosłych wynosi około 4-8%, z wyższą częstością wśród pacjentów z zaburzeniami psychicznymi (38,9%) oraz w specyficznych grupach, takich jak personel wojskowy czy dzieci w strefach konfliktu. Wiek i płeć wpływają na epidemiologię: szczyt zapadalności przypada na dzieci w wieku 7-9 lat oraz młodych dorosłych, z przewagą występowania u kobiet w okresie dojrzewania i wczesnej dorosłości (proporcja 1,5:1). Zaburzenie współwystępuje często z innymi zaburzeniami psychicznymi (PTSD, zaburzenia nastroju, lękowe), zaburzeniami snu (bezsenność, bezdech senny, zespół niespokojnych nóg) oraz chorobami somatycznymi, w tym chorobą Parkinsona i nowotworami. Koszmary senne są silnie powiązane z ryzykiem samobójczym oraz znaczącym pogorszeniem jakości życia i funkcjonowania poznawczego.
bezdech senny, bezsenność, choroba neurodegeneracyjna, choroba Parkinsona, ciało migdałowate, demencja, depersonalizacja, dojrzewanie neurologiczne, hipokamp, kora przedczołowa, kora zakrętu obręczy, koszmar senny, kryterium diagnostyczne, lęk separacyjny, lęk społeczny, nadmierne pobudzenie, paranoja, parasomnia, populacja ogólna, PTSD, remisja, samookaleczenie, uogólnione zaburzenie lękowe, wybudzenie, zaburzenie koszmarów sennych, zaburzenie lękowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie osobowości, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lerivon 30 mg
Lek Lerivon (chlorowodorek mianseryny) w dawce 30 mg może wywoływać liczne działania niepożądane, których częstość występowania jest różna, jednak wiele z nich ma nieznaną częstość. Szczególnie istotne są hematologiczne powikłania, takie jak granulocytopenia i agranulocytoza, wymagające regularnego monitorowania morfologii krwi. Wśród działań neurologicznych najczęściej obserwuje się uspokojenie, które pojawia się głównie na początku terapii i zwykle ustępuje, jednak zmniejszenie dawki niekoniecznie redukuje ten efekt, a może obniżyć skuteczność przeciwdepresyjną. Ponadto, mogą wystąpić poważne zaburzenia neurologiczne, takie jak drgawki, hiperkineza (zespół niespokojnych nóg) oraz złośliwy zespół neuroleptyczny, stanowiący zagrożenie życia. W zakresie układu sercowo-naczyniowego opisano bradykardię po dawce początkowej, wydłużenie odstępu QT oraz torsade de pointes, a także niedociśnienie tętnicze, które może prowadzić do zawrotów głowy i omdleń.
agranulocytoza, bradykardia, compliance, depresja, drgawki, enzymy wątrobowe, granulocytopenia, hiperkineza, hipomania, mianseryna, morfologia krwi, myśli samobójcze, niedociśnienie, sedacja, suchość w jamie ustnej, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, zaburzenia przewodnictwa, zapalenie wątroby, zaparcie, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adartrel 0,25 mg
Lek Adartrel zawiera ropinirol w postaci chlorowodorku i jest wskazany do objawowego leczenia umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (RLS). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 0,25 mg, 0,5 mg oraz 2 mg ropinirolu, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 45,3 mg, 45,0 mg i 44,6 mg. RLS charakteryzuje się przymusem ruchu kończyn dolnych, nasilającym się w spoczynku, zwłaszcza wieczorem i w nocy, co prowadzi do zaburzeń snu i obniżenia jakości życia pacjentów. Adartrel jest przeznaczony dla pacjentów, u których objawy mają istotny wpływ na codzienne funkcjonowanie.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie paniczne – Epidemiologia
Zaburzenie paniczne jest powszechnym zaburzeniem lękowym charakteryzującym się nawracającymi, niespodziewanymi atakami paniki oraz lękiem przed ich nawrotem, co prowadzi do znacznego upośledzenia funkcjonowania i obniżenia jakości życia. Epidemiologia wskazuje, że globalne rozpowszechnienie zaburzeń lękowych wynosi około 4%, a całożyciowe rozpowszechnienie zaburzenia panicznego to 1,7%, z rocznym wskaźnikiem 1,0%. W USA 12-miesięczne rozpowszechnienie wynosi 2,1-2,7%, a całożyciowe 4,7-5,1%, z wyraźną przewagą kobiet (3,8% vs 1,6% rocznie). Średni wiek wystąpienia pierwszych objawów to 20-24 lata, z szczytem zachorowań między 15 a 19 rokiem życia. Zaburzenie często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi (80,4%), zwłaszcza lękowymi (63,1%) i nastroju (53,7%), oraz z chorobami somatycznymi, takimi jak choroby układu krążenia, astma (4,5-6-krotnie wyższe ryzyko), POChP, migrena czy nadczynność tarczycy. W populacji młodzieży rozpowszechnienie wynosi około 2,3%, a w podstawowej opiece zdrowotnej wskaźniki są dwukrotnie wyższe (4-8%).
agorafobia, astma, atak paniki, choroba wieńcowa, DSM-5, duża depresja, fobia specyficzna, fobia społeczna, kardiomiopatia, luka terapeutyczna, migrena, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, POChP, remisja, schizofrenia, schorzenie układu oddechowego, udar mózgu, ustrukturyzowany wywiad kliniczny, uzależnienie od alkoholu, wypadanie płatka zastawki mitralnej, zaburzenie lękowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zaburzenie związane z używaniem substancji, zespół jelita drażliwego, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adartrel 2 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3 o kodzie ATC N04BC04, jest stosowany w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (RLS). Jego działanie polega na selektywnej stymulacji receptorów dopaminergicznych w prążkowiu, co przekłada się na poprawę koordynacji ruchowej i redukcję objawów RLS, takich jak bezsenność i dyskomfort kończyn dolnych. W czterech 12-tygodniowych, randomizowanych badaniach klinicznych z placebo, średnia dobowa dawka ropinirolu wynosiła 2 mg, a leczenie skutkowało istotnym statystycznie spadkiem punktacji w skali IRLS o 4,0 punktu (95% CI: -5,6; -2,4; p < 0,0001) w porównaniu do placebo. Ponadto, ropinirol znacząco zmniejszał częstość okresowych ruchów nóg podczas snu (PLMS) oraz poprawiał parametry snu oceniane skalą Medical Outcome Study Sleep Scale, wykazując m.in. redukcję zaburzeń snu o 15,2 punktu i zwiększenie ilości snu o 0,7 godziny (p < 0,0001).
agonista dopaminy, agonista receptorów dopaminowych, badanie polisomnograficzne, badanie z podwójnie ślepą próbą, bezsenność, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, PLMS, prążkowie, randomizowane badanie kliniczne, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminowy D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, skala IRLS, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie motoryczne, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apiprax 15 mg
Arypiprazol (Apiprax, 15 mg), atypowy lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to akatyzja i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów. W zakresie układu nerwowego dominują objawy pozapiramidowe (EPS), z częstością 19% w badaniach kontrolowanych placebo, przy czym arypiprazol wykazuje niższe ryzyko EPS w porównaniu do haloperydolu (25,8% vs 57,3%). Akatyzja występuje u 12,1% pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi i 6,2% ze schizofrenią. Inne istotne działania to dystonia, złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki typu grand mal oraz zespół serotoninowy. W sferze psychicznej obserwuje się bezsenność, lęk, depresję, hiperseksualność oraz zaburzenia kontroli impulsów, w tym patologiczne uzależnienie od hazardu i kompulsywne zachowania. Metabolicznie często występuje cukrzyca, a rzadziej hiperprolaktynemia i hiperglikemia. W populacji młodzieży (13-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny, z wyższą częstością senności, zaburzeń pozapiramidowych oraz zmian masy ciała (średni przyrost do 5,8 kg po 30 tygodniach).
akatyzja, arypiprazol, bezsenność, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, dysfagia, dystonia, hiperprolaktynemia, hipotonia ortostatyczna, lęk, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wydzielanie śliny, neutropenia, niepokój ruchowy, niestrawność, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, późna dyskineza, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, tachykardia, trombocytopenia, zaburzenia kontroli impulsów, zapalenie trzustki, zaparcia, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oramorph 2 mg/ml
Produkt leczniczy Oramorph zawiera morfinę w stężeniu 2 mg/ml (siarczan morfiny) i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować podczas terapii. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia psychiczne (bardzo często występująca euforia, dysforia, sedacja, bezsenność, halucynacje), układ nerwowy (zawroty głowy, ból głowy, dezorientacja), układ oddechowy (depresja oddechowa, skurcz oskrzeli), układ pokarmowy (nudności, wymioty, zaparcia, anoreksja), a także reakcje alergiczne i skórne (pocenie się, pokrzywka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko depresji oddechowej, która może prowadzić do śmierci, oraz na możliwość rozwoju uzależnienia fizycznego i psychicznego, nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W przypadku nagłego odstawienia morfiny lub podania antagonistów opioidowych może wystąpić zespół odstawienny z objawami fizjologicznymi i psychologicznymi.
anoreksja, astma, bezdech senny, bradykardia, depresja oddechowa, diplopia, dysforia, dyspepsja, głód lekowy, halucynacje, hiperalgezja, hiperhydroza, hiponatremia, midriaza, mioza, niedrożność jelit, obrzęk płuc niekardiogenny, oczopląs, osutka krostkowa, padaczka, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, siarczan morfiny, skurcz dróg żółciowych, skurcz oskrzeli, splątanie, uzależnienie od leków, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny, zespół niespokojnych nóg, zespół SIADH, zwieracz Oddiego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zylena 20 mg
Olanzapina, dostępna w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (produkt leczniczy Zylena), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥1% pacjentów) to senność, przyrost masy ciała, eozynofilia, hiperprolaktynemia, hiperlipidemia (wzrost cholesterolu, triglicerydów), hiperglikemia, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne oraz przejściowe podwyższenie aminotransferaz wątrobowych. Przyrost masy ciała jest szczególnie istotny klinicznie: po 47 dniach terapii 22,2% pacjentów doświadczyło wzrostu masy ciała o ≥7%, a po 48 tygodniach odsetek ten wzrósł do 64,4%. Długotrwałe stosowanie wiąże się także z istotnym pogorszeniem profilu metabolicznego, w tym wzrostem stężenia glukozy na czczo do ≥7 mmol/L oraz lipidów, co wymaga monitorowania parametrów metabolicznych podczas terapii.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, cholestatyczne uszkodzenie wątroby, cholesterol, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, indeks masy ciała, kwasica ketonowa, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, omamy wzrokowe, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, profil lipidowy, prolaktyna, psychoza polekowa, rabdomioliza, senność, triglicerydy, uszkodzenie wątrobowo-komórkowe, walproinian, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zaburzenia przemiany lipidów, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Ropinirol – Wskazania do stosowania
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych, znajduje zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona oraz idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (RLS). W chorobie Parkinsona stosowany jest zarówno w monoterapii we wczesnym stadium, celem opóźnienia wprowadzenia lewodopy, jak i w terapii skojarzonej w zaawansowanych stadiach, zwłaszcza przy fluktuacjach ruchowych typu efekt „końca dawki” oraz fluktuacjach „włączenie-wyłączenie”. Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (dawki 2 mg, 4 mg, 8 mg) zapewniają stabilne stężenie leku w osoczu i są dedykowane wyłącznie leczeniu choroby Parkinsona, natomiast tabletki o natychmiastowym uwalnianiu (0,25 mg do 5 mg) stosuje się zarówno w chorobie Parkinsona, jak i w RLS. W RLS ropinirol jest wskazany w umiarkowanym do ciężkiego nasileniu objawów, które wpływają na jakość snu i funkcjonowanie pacjenta, dostępny w formie tabletek o natychmiastowym uwalnianiu (0,25 mg, 0,5 mg, 2 mg).
agonista dopaminy, chlorowodorek ropinirolu, choroba Parkinsona, działanie niepożądane, efekt końca dawki, fluktuacja odpowiedzi terapeutycznej, fluktuacja ruchowa, fluktuacje włączenie-wyłączenie, funkcja motoryczna, idiopatyczny zespół niespokojnych nóg, lewodopa, monoterapia choroby Parkinsona, objawy parkinsonowskie, powikłanie ruchowe, przedłużone uwalnianie, stężenie w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka powlekana o natychmiastowym uwalnianiu, terapia skojarzona, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie snu, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoSuprid 200 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku ApoSuprid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, hipokineza, nadmierne ślinienie, akatyzja, dyskineza) występujące bardzo często (≥1/10). Objawy te są zwykle łagodne i częściowo odwracalne po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich, szczególnie przy dawkach 50-300 mg/dobę stosowanych u pacjentów z przewagą objawów negatywnych. Często obserwuje się także ostrą dystonię i senność. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, wydłużenie odstępu QT prowadzące do torsade de pointes, częstoskurczu komorowego, a nawet nagłego zgonu. Amisulpryd może powodować wzrost prolaktyny, co skutkuje mlekotokiem, zaburzeniami miesiączkowania, ginekomastią i zaburzeniami erekcji. Niezbyt często obserwuje się leukopenię, neutropenię, hiperglikemię, zaburzenia lipidowe, hiponatremię oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).
agranulocytoza, akatyzja, bradykardia, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dyskineza, ginekomastia, guz przysadki, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, pokrzywka, późna dyskineza, prolaktyna, prolaktynoma, rabdomioliza, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Skurcz mięśni – Diagnostyka i diagnoza
Skurcz mięśni to nagły, bolesny, mimowolny skurcz mięśnia lub grupy mięśni, najczęściej o charakterze łagodnym i samoistnie ustępującym. Diagnostyka opiera się głównie na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, z uwzględnieniem charakterystyki bólu, czasu trwania (około 10 minut w przypadku idiopatycznych skurczów), lokalizacji (często mięsień brzuchaty łydki), występowania (np. nocne), oraz reakcji na rozciąganie. Kluczowe jest wykluczenie innych stanów o podobnych objawach, takich jak dystonie, tężyczka, miotonie czy neuropatie, a także rozróżnienie skurczów neurogennych od miogennych, co ma istotne znaczenie terapeutyczne. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić zaburzenia elektrolitowe (np. hiponatremia, hipokaliemia, hipokalcemia, hipomagnezemia), choroby metaboliczne, neurologiczne, naczyniowe oraz wpływ leków i stanów takich jak ciąża czy hemodializa.
badanie fizykalne, badanie tarczycy, biopsja mięśnia, choroba Addisona, choroba Parkinsona, choroba tętnic obwodowych, chromanie przestankowe, czynność nerek, czynność wątroby, dystonia, elektrolity, elektromiografia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kinaza kreatynowa, miażdżyca tętnic, mięsień brzuchaty łydki, miotonia, nadczynność tarczycy, napad drgawkowy, neuromiotonia, neuropatia obwodowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność żylna, przewodnictwo nerwowe, rabdomioliza, rezonans magnetyczny, skurcz mięśnia, skurcz miogenny, skurcz neurogenny, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, tężyczka, tomografia komputerowa, wywiad kliniczny, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adartrel 0,25 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, wykazuje skuteczność w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego idiopatycznego zespołu niespokojnych nóg (RLS) poprzez normalizację zaburzeń neuroprzekaźnictwa dopaminergicznego w prążkowiu mózgu. W czterech randomizowanych, 12-tygodniowych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z RLS, średnia dawka terapeutyczna wynosiła 2 mg/dobę. Ropinirol istotnie poprawiał wynik w skali IRLS o –4,0 punktów (95% CI: -5,6; -2,4; p < 0,0001) w porównaniu z placebo, co potwierdza kliniczną skuteczność terapii. Ponadto, w badaniu polisomnograficznym wykazano istotne statystycznie zmniejszenie okresowych ruchów kończyn dolnych podczas snu oraz poprawę jakości snu ocenianą skalą Medical Outcome Study Sleep Scale, z korektami różnic: zaburzenia snu –15,2 (p < 0,0001), wydłużenie czasu snu o 0,7 godziny (p < 0,0001), adekwatność snu +18,6 (p < 0,0001) oraz zmniejszenie senności dziennej –7,5 (p < 0,0001).
agonista dopaminy, idiopatyczny zespół niespokojnych nóg, metodologia LOCF, natychmiastowe uwalnianie, nieergolinowy agonista dopaminy, odstęp QT, okresowe ruchy kończyn, ośrodkowy układ nerwowy, podwójnie ślepa próba, polisomnografia, populacja ITT, prążkowie mózgu, przedział ufności, randomizowane badanie kliniczne, receptor D2/D3, receptor dopaminergiczny, repolaryzacja serca, skala IRLS, tabletka powlekana, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sevredol 20 mg
Sevredol (siarczan morfiny) w dawce 20 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy immunologiczny, nerwowy, pokarmowy, oddechowy, sercowo-naczyniowy, moczowy oraz skórę. Do najczęstszych należą zmienność nastroju (euforia lub obniżenie nastroju), zaparcia, nudności, bóle głowy, zawroty głowy, senność, astenia i świąd. Rzadziej obserwuje się poważne reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH z hiponatremią, depresję oddechową, niedrożność jelit, zapalenie trzustki, zaburzenia rytmu serca, a także zaburzenia widzenia i słuchu. Występują również objawy neurologiczne takie jak napady drgawkowe, parestezje, hiperalgezja i allodynia, a także reakcje skórne, w tym ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP).
allodynia, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, brak miesiączki, centralny bezdech senny, depresja oddechowa, duszność, dysforia, hiperalgezja, hiponatremia, jadłowstręt, kołatanie serca, kolka nerkowa, kolka żółciowa, nadmierne pocenie się, napad drgawkowy, niedrożność jelit, niestrawność, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, noworodkowy zespół odstawienia leku, nudności, obniżone libido, obrzęk płuc, oczopląs, osłabienie widzenia, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, przeczulica bólowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, siarczan morfiny, skurcz zwieracza Oddiego, stan splątania, suchość w ustach, tachykardia, tolerancja na lek, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od leku, wymioty, wysypka, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenie erekcji, zapalenie trzustki, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, zespół SIADH, zmienność nastroju, zmniejszenie apetytu, zwężenie źrenic - Leksykon chorób i schorzeń
Demencja ciałek lewy’ego – Leczenie
Demencja z ciałkami Lewy’ego (DLB) jest drugą najczęstszą formą demencji neurodegeneracyjnej, charakteryzującą się postępującym upośledzeniem funkcji poznawczych, zaburzeniami ruchowymi, fluktuacjami świadomości, halucynacjami wzrokowymi oraz zaburzeniami snu REM. Leczenie DLB wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, łączącego farmakoterapię (inhibitory cholinesterazy, memantynę, lewodopę/karbidopę), terapie niefarmakologiczne (fizjoterapia, terapia zajęciowa, terapia mowy) oraz wsparcie psychologiczne i społeczne. Inhibitory cholinesterazy, takie jak rywastygmina (zatwierdzona przez FDA do leczenia otępienia w chorobie Parkinsona), donepezyl (5-10 mg/dobę) i galantamina, poprawiają funkcje poznawcze i zmniejszają halucynacje, wiążąc się ze zmniejszoną śmiertelnością (iloraz szans 0,28, p=0,03), choć zwiększają ryzyko działań niepożądanych (iloraz szans 1,64, p=0,0003). Memantyna, antagonista NMDA, stosowana w umiarkowanej i ciężkiej DLB, wykazuje poprawę funkcji poznawczych i neuropsychiatrycznych, potwierdzoną w badaniach kontrolowanych placebo.
ambroksol, antagonista receptora NMDA, bezdech senny, choroba Alzheimera, demencja z ciałkami Lewy’ego, donepezyl, galantamina, halucynacja wzrokowa, inhibitor cholinesterazy, klonazepam, klozapina, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, lewodopa, melatonina, memantyna, miejsce sinawe, neflamapimod, nietrzymanie moczu, nilotynib, objaw pozapiramidowy, olanzapina, ondansetron, otępienie w chorobie Parkinsona, risperidon, rywastygmina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia behawioralno-poznawcza, zaburzenie zachowania w fazie snu REM, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia snu – Epidemiologia
Zaburzenia snu stanowią istotny problem zdrowia publicznego, dotykając około 30% dorosłej populacji objawami bezsenności, z diagnozą potwierdzoną u 6-15%. Obturacyjny bezdech senny (OBPS) występuje u 2-4% populacji, z wyższą częstością u mężczyzn (22%) niż u kobiet (17%) przy wskaźniku AHI ≥5. Nadmierna senność dzienna dotyka 4-26% populacji, a narkolepsja jest rzadka (0,04%, czyli 44,3 na 100 000 osób). Zespół niespokojnych nóg (RLS) ma rozpowszechnienie 1-19%, częściej u kobiet (9%) niż u mężczyzn (5,4%). Zaburzenia rytmu okołodobowego snu (CRSD) występują u 0,13-0,17% populacji, a parasomnie, w tym koszmary senne, dotyczą do 43,8% osób. Wiek i płeć są kluczowymi czynnikami ryzyka – starsi pacjenci oraz kobiety częściej doświadczają bezsenności, natomiast OBPS jest bardziej rozpowszechniony u mężczyzn i osób otyłych. Epidemiologiczne dane wskazują na wzrost częstości zaburzeń snu w ostatnich dekadach, co wiąże się z rosnącym obciążeniem społecznym i kosztami zdrowotnymi.
bezsenność, choroba Parkinsona, choroba układu krążenia, choroba wieńcowa serca, cukrzyca, cykl miesiączkowy, deprywacja snu, halucynacja hipnagogiczna, katapleksja, nadciśnienie, nadmierna senność dzienna, narkolepsja, niedobór żelaza, objaw bezsenności, obturacyjny bezdech senny, osteoartroza, paraliż senny, parasomnia, rozwarstwienie aorty, sen wolnofalowy, tętniak aorty, udar mózgu, wrzód żołądka, zaburzenie oddychania podczas snu, zaburzenie snu, zaburzenie zachowania w fazie REM, zespół niespokojnych nóg, zespół obturacyjnego bezdechu sennego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Agomelatine Adamed 25 mg
Agomelatina Adamed 25 mg, stosowana w leczeniu depresji, wykazuje profil działań niepożądanych głównie o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, pojawiających się najczęściej w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęstsze objawy to ból głowy (bardzo często), nudności i zawroty głowy (często). Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia psychiczne, w tym myśli lub zachowania samobójcze (niezbyt często), które wymagają ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza na początku leczenia. Wśród działań niepożądanych istotne są również zaburzenia wątroby, ze wzrostem enzymów AlAT i AspAT powyżej 3-krotnej górnej granicy normy u 1,2% pacjentów przy dawce 25 mg oraz 2,6% przy dawce 50 mg, w porównaniu do 0,5% w grupie placebo. Rzadkie, ale poważne przypadki niewydolności wątroby mogą prowadzić do zgonu lub konieczności przeszczepienia, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby.
agomelatyna, akatyzja, aminotransferazy, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, depresja, enzymy wątrobowe, epizod maniakalny, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hipomania, myśli samobójcze, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, przeszczepienie wątroby, szumy uszne, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia wątroby, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Lęki nocne (parasomnia) – Epidemiologia
Lęki nocne, klasyfikowane jako parasomnia, charakteryzują się nagłym wybudzeniem ze snu z towarzyszącym krzykiem, płaczem i objawami intensywnego strachu, trudnościami w obudzeniu oraz niepocieszonością po przebudzeniu. Najczęściej dotyczą dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, z częstością występowania od 1 do 6,5%, choć niektóre badania wskazują na wartości nawet do 40% w grupie 2,5-6 lat. Szczyt zachorowań może występować już u niemowląt (18 miesięcy) z częstością 30-37%, a następnie spada do około 19,7% w wieku 30 miesięcy. U dorosłych lęki nocne są rzadsze (1-2%), a u osób starszych poniżej 1%. Występowanie jest zbliżone u obu płci i we wszystkich grupach etnicznych, choć wspólne spanie z rodzicami może działać ochronnie. Istotny jest komponent genetyczny – czynniki dziedziczne odpowiadają za ponad 40% przypadków, a 80-90% dzieci z lękami nocnymi ma rodzinne występowanie tego zaburzenia lub lunatykowania. Lęki nocne często współistnieją z zaburzeniami oddychania podczas snu, zespołem niespokojnych nóg, zaburzeniami psychicznymi (depresja, lęk, PTSD), chorobami neurologicznymi (np. padaczka płata czołowego, choroba Parkinsona – 3,9% pacjentów) oraz innymi schorzeniami, co wymaga kompleksowej oceny klinicznej.
aktygrafia, bezdech senny, bezsenność, choroba neurodegeneracyjna, choroba Parkinsona, choroba refluksowa przełyku, deprywacja snu, gorączka, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lęk separacyjny, lunatykowanie, padaczka płata czołowego, parasomnia, polisomnografia, przycinanie synaptyczne, sen głęboki, wideo-polisomnografia, wybudzenie ze snu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie oddychania podczas snu, zaburzenie osobowości, zespół niespokojnych nóg, zespół stresu pourazowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Adartrel 0,5 mg
Adartrel, zawierający ropinirol w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg oraz 2 mg, jest stosowany doustnie, głównie w leczeniu zespołu niespokojnych nóg. Zaleca się przyjmowanie leku bezpośrednio przed snem lub do 3 godzin przed zaśnięciem, z możliwością spożywania podczas posiłku w celu poprawy tolerancji przewodu pokarmowego. Dawkowanie rozpoczyna się od 0,25 mg raz na dobę przez 2 dni, następnie zwiększa do 0,5 mg przez pierwszy tydzień. Kolejne tygodnie obejmują stopniowe zwiększanie dawki do średnio 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 4 mg/dobę u wybranych pacjentów. Schemat dawkowania przewiduje tygodniowe zwiększanie dawki o 0,5 mg, a następnie o 1 mg, przy czym dawki powyżej 4 mg nie były badane klinicznie. Leczenie nie powinno przekraczać 12 tygodni bez oceny skuteczności i konieczności kontynuacji terapii.
agonista dopaminy, chlorowodorek ropinirolu, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka maksymalna, dawka początkowa, dostosowanie dawki, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ropinirolu, krańcowa niewydolność nerek, łagodne zaburzenie czynności nerek, podanie doustne, ropinirol, rozpoczęcie leczenia, schemat dawkowania, tabletka powlekana, tolerancja leku, zaburzenie czynności nerek, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dutilox 60 mg
Duloksetyna, dostępna w dawkach 30 mg i 60 mg w postaci kapsułek dojelitowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwowane objawy to nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność oraz zawroty głowy, które zwykle mają łagodny lub umiarkowany przebieg i ustępują podczas kontynuacji terapii. Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym nerwowego (ból głowy, senność, drżenie, parestezje, rzadko zespół serotoninowy i drgawki), pokarmowego (nudności, suchość w jamie ustnej, zaparcia, biegunka, rzadko krwotok z przewodu pokarmowego), psychicznego (bezsenność, lęk, zmniejszenie libido, rzadko myśli samobójcze i mania), sercowo-naczyniowego (często wzrost ciśnienia tętniczego, rzadko przełom nadciśnieniowy i kardiomiopatia stresowa) oraz wątroby (niezbyt często zapalenie wątroby i wzrost enzymów wątrobowych). Profil bezpieczeństwa obejmuje także reakcje skórne, zaburzenia endokrynologiczne (hiperglikemia, niedoczynność tarczycy) oraz objawy odstawienne, które mogą być łagodne lub ciężkie i wymagają stopniowego zmniejszania dawki.
akatyzja, arytmia nadkomorowa, bruksizm, duloksetyna, dyskineza, hiperglikemia, hiponatremia, jaskra, kapsułki dojelitowe, kardiomiopatia stresowa, krwotok z przewodu pokarmowego, migotanie przedsionków, mikroskopowe zapalenie jelita, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, opóźniona ejakulacja, ostre uszkodzenie wątroby, parestezja, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, skorygowany odstęp QT, suchość jamy ustnej, zaburzenia erekcji, zaburzenia smaku, zaburzenia układu nerwowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół nadwrażliwości, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół takotsubo - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine APC 20 mg
Olanzapine APC, zawierający olanzapinę w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają monitorowania podczas terapii. Najczęstsze działania niepożądane (≥1% pacjentów) obejmują zaburzenia metaboliczne (wzrost masy ciała, hiperlipidemia, hiperglikemia), hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia), neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm), sercowo-naczyniowe (niedociśnienie ortostatyczne) oraz ogólne (astenia, zmęczenie). Szczególnie istotny jest wzrost masy ciała, który w krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni) dotyczy 22,2% pacjentów z przyrostem ≥7%, a w długotrwałym (≥48 tygodni) aż 64,4%. Ponadto obserwuje się klinicznie istotne podwyższenie cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) i triglicerydów (≥2,26 mmol/l), co może predysponować do rozwoju cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, bezsenność, bradykardia, cholesterol, cukromocz, drżenie, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, hiperprolaktynemia, kwas moczowy, kwasica ketonowa, leukopenia, nadmierna potliwość, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, senność, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia lękowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzaran 10 mg
Olanzapina, stosowana u dorosłych, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥1%) to senność, przyrost masy ciała, eozynofilia, wzrost stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów. Przyrost masy ciała jest istotnym klinicznie efektem, obserwowanym zarówno w krótkotrwałym leczeniu (mediana 47 dni: wzrost ≥7% u 22,2% pacjentów), jak i długotrwałym (≥48 tygodni: wzrost ≥7% u 64,4%, ≥15% u 31,7%, ≥25% u 12,3%). Występują również zaburzenia metaboliczne, takie jak podwyższenie cholesterolu całkowitego (≥6,2 mmol/l), glukozy na czczo (≥7 mmol/l) oraz triglicerydów (≥2,26 mmol/l), często przechodzące z wartości granicznych do wysokich. Neurologicznie obserwuje się parkinsonizm, akatyzję i dystonię, choć rzadziej niż przy stosowaniu haloperydolu. Nagłe odstawienie olanzapiny może powodować objawy odstawienne, takie jak pocenie się, bezsenność i drżenie. W trakcie terapii notuje się także podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i prolaktyny (około 30% pacjentów w badaniach do 12 tygodni). U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem zwiększa się ryzyko zgonów i zdarzeń naczyniowo-mózgowych, a u chorych z chorobą Parkinsona nasila się parkinsonizm i omamy.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, cholesterol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba dwubiegunowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, glukoza, halucynacje wzrokowe, hiperprolaktynemia, kwas moczowy, kwasica ketonowa, letarg, leukopenia, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, psychoza polekowa, rabdomioliza, senność, triglicerydy, trombocytopenia, wydłużenie odcinka QTc, wzmożone łaknienie, zakrzep z zatorami, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lerivon 60 mg
Lek Lerivon (chlorowodorek mianseryny) w dawce 60 mg w formie tabletek powlekanych może wywoływać liczne działania niepożądane, z których wiele ma nieznaną częstość występowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak agranulocytoza (znaczne zmniejszenie liczby granulocytów neutrofilowych), złośliwy zespół neuroleptyczny (charakteryzujący się hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami autonomicznymi), wydłużenie odstępu QT w EKG oraz częstoskurcz komorowy typu „torsade de pointes”. Ponadto, zgłaszano przypadki myśli i zachowań samobójczych zarówno podczas terapii, jak i w okresie po odstawieniu leku. Wśród innych działań niepożądanych obserwuje się uspokojenie, drgawki, hiperkinezę (zespół niespokojnych nóg), bradykardię po podaniu dawki początkowej, niedociśnienie, zaburzenia funkcji wątroby (w tym podwyższenie enzymów wątrobowych, żółtaczkę, zapalenie wątroby), a także objawy skórne, bóle stawów i obrzęki.
agranulocytoza, arytmia komorowa, bradykardia, depresja, enzymy wątrobowe, granulocytopenia, hipertermia, hipomania, mianseryna, migotanie komór, myśli samobójcze, nagły zgon sercowy, niedociśnienie, niewydolność wątroby, obrzęk, odstęp QT, sedacja, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, układ chłonny, zaburzenia afektywne, zaburzenia akomodacji, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zaparcia, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka