Działania niepożądane
Oramorph 2 mg/ml
Produkt leczniczy Oramorph zawiera morfinę w stężeniu 2 mg/ml (siarczan morfiny) i jest związany z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować podczas terapii. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia psychiczne (bardzo często występująca euforia, dysforia, sedacja, bezsenność, halucynacje), układ nerwowy (zawroty głowy, ból głowy, dezorientacja), układ oddechowy (depresja oddechowa, skurcz oskrzeli), układ pokarmowy (nudności, wymioty, zaparcia, anoreksja), a także reakcje alergiczne i skórne (pocenie się, pokrzywka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko depresji oddechowej, która może prowadzić do śmierci, oraz na możliwość rozwoju uzależnienia fizycznego i psychicznego, nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych. W przypadku nagłego odstawienia morfiny lub podania antagonistów opioidowych może wystąpić zespół odstawienny z objawami fizjologicznymi i psychologicznymi.
Działania niepożądane leku Oramorph (2 mg/ml, roztwór doustny)
Produkt leczniczy Oramorph, zawierający morfinę (2 mg/ml w postaci siarczanu morfiny), może powodować szereg działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Skutki uboczne stosowania morfiny mogą wystąpić z różną częstotliwością i w różnym nasileniu, zależnie od indywidualnych cech pacjenta, długości terapii oraz dawkowania.<sup data-drug="Oramorph" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane […] Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się następująco: Bardzo często (≥ 1/10) Często (≥ 1/100 do < 1/10) Niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100) Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000) Bardzo rzadko (1
Podział działań niepożądanych według układów
Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych morfiny z podziałem na układy i narządy oraz częstość ich występowania.2
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Dodatkowe informacje |
|---|---|---|---|
| Układ immunologiczny | Reakcje anafilaktyczne | Rzadko | Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą |
| Reakcje anafilaktoidalne | Rzadko | ||
| Ataki astmy u wrażliwych pacjentów | Rzadko | ||
| Układ endokrynologiczny | Drgawki | Rzadko | Zespół SIADH objawia się głównie hiponatremią |
| Hipotermia | Rzadko | ||
| Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu ADH (zespół SIADH) | Bardzo rzadko | ||
| Zaburzenia psychiczne | Zmienność nastroju (głównie euforia, rzadziej dysforia) | Bardzo często | Nasilenie i charakter zaburzeń psychicznych zależy od osobowości pacjenta i czasu trwania terapii |
| Zmiany aktywności (zazwyczaj sedacja, ale też stany pobudzenia) | Często | ||
| Bezsenność | Często | ||
| Zaburzenia myślenia | Często | ||
| Zaburzenia percepcji / halucynacje, stan splątania | Często | ||
| Uzależnienie, zmniejszone libido, zaburzenia potencji | Bardzo rzadko | ||
| Układ nerwowy | Zawroty głowy | Często | |
| Ból głowy | Często | ||
| Dezorientacja | Niezbyt często | ||
| Pobudzenie | Niezbyt często | ||
| Uspokojenie | Niezbyt często | ||
| Senność, uczucie zawrotów głowy | Niezbyt często | ||
| Drżenie, mimowolne drgawki mięśni, napady padaczkowe | Bardzo rzadko | ||
| Allodynia, hiperalgezja | Nieznana | ||
| Nadmierna potliwość (hiperhydroza) | Nieznana | ||
| Narząd wzroku | Mioza (zwężenie źrenicy oka) | Często | Mioza jest typowym objawem towarzyszącym terapii morfiną |
| Niewyraźne widzenie | Rzadko | ||
| Podwójne widzenie | Rzadko | ||
| Oczopląs | Rzadko | ||
| Układ sercowo-naczyniowy | Palpitacja | Niezbyt często | |
| Zaczerwienienie twarzy | Niezbyt często | ||
| Obniżone ciśnienie krwi | Rzadko | ||
| Bradykardia, tachykardia | Rzadko | ||
| Ogólne osłabienie (astenia), omdlenia, niewydolność serca | Rzadko | ||
| Układ oddechowy | Depresja oddechowa | Niezbyt często | U pacjentów leczonych w warunkach intensywnej opieki medycznej zgłaszano niekardiogenny obrzęk płuc |
| Skurcz oskrzeli | Niezbyt często | ||
| Duszność | Bardzo rzadko | ||
| Zespół ośrodkowego bezdechu sennego | Nieznana | ||
| Układ pokarmowy | Nudności, wymioty (szczególnie na początku leczenia) | Często | Nudności i wymioty można kontrolować, podając lek z lekami przeciwwymiotnymi. Zaparcia można leczyć lekami przeczyszczającymi. |
| Zaparcia | Często | ||
| Anoreksja | Często | ||
| Dyspepsja, zaburzenia smaku | Często | ||
| Suchość w ustach | Niezbyt często | ||
| Kolka | Niezbyt często | ||
| Podwyższony poziom enzymów trzustkowych, zapalenie trzustki | Rzadko | ||
| Niedrożność jelit, ból brzucha | Bardzo rzadko | ||
| Wątroba i drogi żółciowe | Skurcz dróg żółciowych | Niezbyt często | |
| Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Bardzo rzadko | ||
| Skurcz zwieracza Oddiego | Nieznana | ||
| Skóra i tkanka podskórna | Pocenie się | Często | Morfina uwalnia histaminę, co może powodować reakcje skórne |
| Reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, świąd) | Często | ||
| Wysypka (osutka), obrzęk obwodowy | Bardzo rzadko | ||
| Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) | Nieznana | ||
| Układ mięśniowo-szkieletowy | Skurcze mięśni | Bardzo rzadko | |
| Sztywność mięśni | Bardzo rzadko | ||
| Układ moczowy | Zatrzymanie moczu | Niezbyt często | |
| Działanie antydiuretyczne | Niezbyt często | ||
| Skurcz moczowodów | Niezbyt często | ||
| Zaburzenia ogólne | Zespół odstawienia leku (abstynencji) | Nieznana |
Poważne zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Depresja oddechowa jest jednym z najniebezpieczniejszych działań niepożądanych morfiny i może prowadzić do zgonu. W zależności od dawki, morfina może powodować różne stopnie depresji oddechowej i sedacji – od lekkiego zmęczenia do senności i śmiertelnej niewydolności oddechowej.3
Innym poważnym zagrożeniem jest uzależnienie od leku. Wielokrotne stosowanie produktu Oramorph, nawet w dawkach terapeutycznych, może prowadzić do rozwoju fizycznej i/lub psychicznej zależności lub tolerancji na lek. Ryzyko uzależnienia różni się w zależności od indywidualnych czynników ryzyka, dawki i czasu trwania leczenia.4
Zespół odstawienia (abstynencji)
W przypadku nagłego przerwania podawania morfiny, podania antagonistów opioidowych lub nawet między dawkami może wystąpić zespół odstawienny. Objawy można podzielić na fizjologiczne i psychologiczne:5
- Objawy fizjologiczne:
- Bóle ciała
- Drgawki
- Zespół niespokojnych nóg
- Biegunka
- Kolka brzuszna
- Nudności
- Objawy grypopodobne
- Tachykardia
- Rozszerzenie źrenic (midriaza)
- Objawy psychologiczne:
- Nastrój dysforyczny
- Niepokój
- Drażliwość
- Głód lekowy (częsty u osób uzależnionych)
Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych
Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące aspekty związane z działaniami niepożądanymi leku Oramorph:6
- Zaburzenia psychiczne – ich ciężkość i charakter zależą od osobowości pacjenta oraz czasu trwania terapii
- Mioza (zwężenie źrenicy oka) jest typowym objawem towarzyszącym terapii morfiną
- Niekardiogenny obrzęk płuc – obserwowany u pacjentów leczonych w warunkach intensywnej opieki medycznej
- Nudności i wymioty – można im zapobiegać, podając morfinę razem z lekiem przeciwwymiotnym
- Zaparcia – można je kontrolować za pomocą leków przeczyszczających
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309. Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.7
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania