potencjał teratogenny

Potencjał teratogenny to zdolność substancji, leku, czynnika fizycznego lub biologicznego do wywoływania wad rozwojowych u płodu podczas ciąży. Substancje teratogenne mogą powodować nieprawidłowości w rozwoju embrionalnym, co może prowadzić do poważnych malformacji narządów, zaburzeń funkcjonalnych lub nawet śmierci płodu.

Ocena potencjału teratogennego stanowi kluczowy element badań przedklinicznych nowych leków. Klasyfikacja FDA dzieli leki na kategorie od A (badania nie wykazały ryzyka) do X (przeciwwskazane w ciąży). Do znanych teratogenów należą m.in. talidomid, izotretynoina, niektóre leki przeciwpadaczkowe, alkohol etylowy oraz infekcje wirusowe jak różyczka czy cytomegalia.

Wpływ teratogenu zależy od kilku czynników: dawki, czasu ekspozycji (szczególnie krytyczny jest okres organogenezy, między 3. a 8. tygodniem ciąży), predyspozycji genetycznych oraz interakcji z innymi czynnikami. Klinicyści powinni zawsze rozważać stosunek korzyści do ryzyka przy przepisywaniu leków kobietom w wieku rozrodczym oraz udzielać pacjentkom rzetelnych informacji o potencjalnych zagrożeniach.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl