akatyzja

Akatyzja to objaw polekowy charakteryzujący się subiektywnym uczuciem niepokoju ruchowego, niemożnością pozostawania w bezruchu oraz przymusem ciągłego wykonywania ruchów, zwłaszcza kończyn dolnych. Pacjenci często opisują to jako wewnętrzny niepokój, potrzebę chodzenia, kołysania się czy niemożność usiedzenia w miejscu.

Najczęściej akatyzja występuje jako działanie niepożądane leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków), szczególnie tych pierwszej generacji, ale może też pojawić się przy stosowaniu selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) czy metoklopramidu. Zazwyczaj objawy rozwijają się w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia leczenia lub zwiększenia dawki leku.

Diagnostyka akatyzji opiera się głównie na ocenie klinicznej, można też wykorzystać standaryzowane skale jak Barnes Akathisia Rating Scale (BARS). Leczenie obejmuje redukcję dawki lub zmianę leku wywołującego objawy, a także farmakoterapię objawową (beta-blokery, benzodiazepiny, leki antycholinergiczne). Nieleczona akatyzja może prowadzić do pogorszenia współpracy pacjenta w leczeniu, a w skrajnych przypadkach do myśli samobójczych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperon 2 mg

Risperon (rysperydon) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, a dawkowanie należy dostosować do wskazania, wieku pacjenta oraz stanu klinicznego. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg/dobę drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę, nie przekraczając 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych. U osób w podeszłym wieku dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 6 mg/dobę, natomiast u osób starszych dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1-2 mg dwa razy na dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu Alzheimera dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę, z optymalną dawką 0,5 mg dwa razy na dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 2 mg/dobę. U dzieci i młodzieży (5-18 lat) z zaburzeniami zachowania dawka zależy od masy ciała: dla ≥50 kg początkowo 0,5 mg/dobę (optymalnie 1 mg/dobę, max 1,5 mg/dobę), dla <50 kg początkowo 0,25 mg/dobę (optymalnie 0,5 mg/dobę, max 0,75 mg/dobę). Risperon nie jest zalecany u dzieci poniżej 5 lat oraz u osób poniżej 18 lat w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych ze względu na brak danych skuteczności.
agresja w otępieniu, akatyzja, choroba Alzheimera, dawka terapeutyczna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, objaw psychotyczny, objawy pozapiramidowe, otępienie w chorobie Alzheimera, podanie doustne, ruch mimowolny, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja w otępieniu, wywiad lekarski, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania, zespół odstawienny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ayupil 12,5 mg

Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest stosowana w leczeniu schizofrenii opornej na leczenie oraz psychozach w przebiegu choroby Parkinsona, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych. Najistotniejsze z nich to agranulocytoza (częstość 0,78%, szczególnie w pierwszych 18 tygodniach terapii), napady padaczkowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie mięśnia sercowego) oraz gorączka. Częstość przerywania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosi od 7,1% do 15,6%, a najczęstsze przyczyny to leukopenia, senność, zawroty głowy i zaburzenia psychotyczne. Klozapina może również indukować zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia prowadząca do kwasicy ketonowej lub śpiączki hiperosmolarnej, a także zwiększenie masy ciała, hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, działanie niepożądane sercowo-naczyniowe, eozynofilia, granulocyt obojętnochłonny, hipercholesterolemia, hipertermia, hipertriglicerydemia, jadłowstręt, kardiomiopatia, klozapina, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, marskość wątroby, morfologia krwi, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad miokloniczny, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, nietrzymanie moczu, objaw cholinergiczny, objawy pozapiramidowe, ostre rozdęcie okrężnicy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, piorunująca martwica wątroby, porażenna niedrożność jelita, późna dyskineza, priapizm, psychoza w przebiegu choroby Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, stłuszczenie wątroby, uogólniony napad padaczkowy, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wytrysk wsteczny, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie tolerancji glukozy, zakrzepica z zatorowością, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Agomelatyna – Działania niepożądane

Agomelatyna, stosowana w leczeniu depresji, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi lub umiarkowanymi działaniami niepożądanymi, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęstsze objawy to ból głowy (≥1/10), nudności, biegunka, zaparcia oraz zawroty głowy (≥1/100 do <1/10). W zakresie zaburzeń psychicznych obserwuje się lęk i nietypowe sny (≥1/100 do <1/10), a rzadziej myśli lub zachowania samobójcze, pobudzenie, agresję, koszmary senne oraz stany maniakalne/hipomaniakalne (≥1/1 000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli samobójczych, które wymagają natychmiastowej interwencji. W obrębie układu nerwowego mogą wystąpić również parestezje, zespół niespokojnych nóg, migrena oraz akatyzja, a w układzie pokarmowym – wymioty, których częstość zależy od preparatu. Działania niepożądane ze strony skóry obejmują egzemy, świąd, pokrzywkę oraz rzadko obrzęk naczynioruchowy, stanowiący potencjalne zagrożenie życia.
agomelatyna, agresja, akatyzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, depresja, drażliwość, działanie niepożądane, egzema, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, koszmary senne, lęk, mania, migrena, myśli samobójcze, nadmierna potliwość, niepokój, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, omamy, parestezje, pokrzywka, senność, świąd, szumy uszne, wymioty, wysypka rumieniowata, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Metoklopramid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Metoklopramid jest związany z ryzykiem wystąpienia licznych zaburzeń neurologicznych, w tym objawów pozapiramidowych, które pojawiają się najczęściej na początku terapii, zwłaszcza u dzieci i młodzieży oraz po dużych dawkach. Objawy te, wymagające natychmiastowego odstawienia leku, są zwykle odwracalne, choć mogą wymagać leczenia objawowego – benzodiazepin u dzieci oraz leków antycholinergicznych stosowanych w chorobie Parkinsona u dorosłych. Długotrwałe stosowanie powyżej 3 miesięcy zwiększa ryzyko dyskinezy późnej, potencjalnie nieodwracalnej, szczególnie u osób starszych. Ponadto, metoklopramid może wywołać złośliwy zespół neuroleptyczny, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia. Należy zachować ostrożność u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami neurologicznymi oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków działających na OUN, a także u chorych z chorobą Parkinsona, gdyż lek może nasilać jej objawy.
akatyzja, aldosteron, atopia, błękit metylenowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, hipokaliemia, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, makrolid, marskość wątroby, methemoglobinemia, niedociśnienie tętnicze, nowotwór piersi, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, porfiria, prolaktyna, reduktaza NADH cytochromu b5, skurcz oskrzeli, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia w sercu, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sulpiryd Teva

Sulpiryd Teva 200 mg wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą Parkinsona, padaczką, niewydolnością nerek oraz u osób w podeszłym wieku. Wysokie dawki mogą powodować pobudzenie ruchowe, a małe dawki w fazie agresji lub hipomanii mogą nasilać objawy. U pacjentów z chorobą Parkinsona istnieje ryzyko zaburzeń pozapiramidowych i akatyzji, co może wymagać zmniejszenia dawki lub włączenia leków przeciwparkinsonowskich. Należy monitorować ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się m.in. wzrostem temperatury ciała, sztywnością mięśni i podwyższonym stężeniem kinazy fosfokreatynowej (CPK). U osób starszych obserwuje się zwiększoną wrażliwość na niedociśnienie ortostatyczne, sedację i efekty pozapiramidowe, co wymaga wnikliwego monitorowania. Nagłe odstawienie sulpirydu może wywołać objawy odstawienne, takie jak nudności, wymioty, wzmożone pocenie się i bezsenność, dlatego zaleca się stopniowe wycofywanie leku.
akatyzja, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, hipokaliemia, hipomania, kinaza fosfokreatynowa, lek przeciwpsychotyczny, niedociśnienie, niewydolność nerek, objawy pozapiramidowe, padaczka, próg drgawkowy, ruchy mimowolne, sedacja, sulpiryd, torsade de pointes, udar mózgu, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia pozapiramidowe, zakrzep żylny, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Efectin ER 37,5 37,5 mg

Wenlafaksyna w postaci Efectin ER dostępna jest w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (>1/10) są nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Inne często występujące objawy to bezsenność, zawroty głowy, senność, zaparcia, zmęczenie oraz tachykardia. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości występowania, gdzie wiele z nich ma częstość nieznaną, w tym poważne reakcje hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), neurologiczne (złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy), kardiologiczne (torsade de pointes, migotanie komór) oraz skórne (zespół Stevensa-Johnsona). W trakcie leczenia lub po jego przerwaniu zgłaszano również myśli i zachowania samobójcze.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, duszność, eozynofilia płucna, hipertonia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kołatanie serca, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, martwica naskórka, migotanie komór, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna chlorowodorek, wybroczyny, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirzaten Q-Tab 30 mg

Mirzaten Q-Tab (mirtazapina) w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami (>5%) takimi jak senność, uspokojenie, suchość w ustach, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. W badaniach klinicznych (n=1501 pacjentów leczonych mirtazapiną do 60 mg przez maksymalnie 12 tygodni) odnotowano również poważne reakcje skórne (SCARs), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji. W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowano zwiększenie masy ciała, pokrzywkę oraz hipertriglicerydemię. Należy monitorować objawy niepokoju, bezsenności oraz ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się w trakcie terapii lub po jej zakończeniu.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferaza, bezsenność, depresja szpiku kostnego, drgawki, dyzartria, eozynofilia, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, halucynacje, hiperkinezja, hipertriglicerydemia, hiponatremia, mania, mioklonia, mirtazapina, Mirzaten, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niepokój, niepokój psychoruchowy, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, suchość w jamie ustnej, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uspokojenie, zachowania samobójcze, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwiększenie masy ciała, zwiększony apetyt
Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlectine 150 mg

Venlectine, zawierający chlorowodorek wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 37,5 mg, 75 mg, 150 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10) to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Inne istotne działania obejmują zaburzenia psychiczne (np. splątanie, depersonalizacja, myśli samobójcze), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje, drgawki), sercowo-naczyniowe (kołatanie, migotanie komór, torsade de pointes), a także zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza) i skórne (zespół Stevensa-Johnsona). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki. Nagłe przerwanie terapii może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie, nudności, drżenie i objawy grypopodobne, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
agranulocytoza, akatyzja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, bruksizm, częstomocz, częstoskurcz, delirium, depersonalizacja, dreszcze, drgawki, drżenie, duszność, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, dyzuria, eozynofilia płucna, hipertonia, hipomania, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwotok miesiączkowy, lęk, majaczenie, mania, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niepokój psychoruchowy, niestrawność, nietrzymanie moczu, NMS, nudności, objawy grypopodobne, objawy odstawienia, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, parestezje, poty nocne, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, samookaleczanie, senność, SIADH, skurcz miokloniczny, stan splątania, suchość w jamie ustnej, szum w uszach, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Betesda 10 mg

Betesda, zawierająca 10 mg escytalopramu (odpowiadającego 12,775 mg escytalopramu szczawianu), jest lekiem z grupy SSRI, który może wywoływać liczne działania niepożądane, szczególnie w pierwszych dwóch tygodniach terapii. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy (>10% pacjentów), nudności (>10%), zaburzenia snu, zawroty głowy, parestezje, zmiany masy ciała (w tym zwiększenie masy u około 10% pacjentów), a także zaburzenia psychiczne takie jak lęk, nerwowość, zmniejszenie libido i anorgazmia u kobiet. Istotne są również potencjalne poważne działania niepożądane, w tym zaburzenia rytmu serca (w tym Torsade de Pointes), myśli i zachowania samobójcze, zespół serotoninowy oraz objawy odstawienia przy nagłym przerwaniu terapii. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby zminimalizować ryzyko objawów odstawienia.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskinezja, escytalopram szczawianu, halucynacje, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, mlekotok, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SNRI, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie snu, zachowanie samobójcze, zapalenie mięśni, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Paliperidone Teva 150 mg

Przedawkowanie palmitynianu paliperydonu, substancji czynnej preparatu Paliperidone Teva dostępnego w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 75 mg, 100 mg i 150 mg (odpowiednio 117 mg, 156 mg i 234 mg palmitynianu paliperydonu), stanowi poważne zagrożenie dla układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Objawy przedawkowania obejmują nadmierną senność, sedację, objawy pozapiramidowe (sztywność mięśniowa, drżenie, akatyzja, dystonie), a także groźne zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, migotanie komór oraz wydłużenie odstępu QT w EKG. W przypadku przedawkowania należy uwzględnić możliwość interakcji z innymi lekami, które mogą nasilać toksyczność paliperydonu.
akatyzja, antidotum, arytmia torsade de pointes, częstoskurcz, depresja oddechowa, drżenie, dystonia, lek przeciwcholinergiczny, migotanie komór, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, okres półtrwania, paliperydon, palmitynian paliperydonu, profil farmakokinetyczny, sedacja, senność, środek sympatykomimetyczny, sztywność mięśniowa, tachyarytmia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapaść krążeniowa, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Servenon

Escitalopram, lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), nie jest zalecany do stosowania w populacji pediatrycznej ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz wrogości u dzieci i młodzieży. W trakcie terapii należy monitorować pacjentów pod kątem nasilenia objawów lękowych, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia, gdyż może wystąpić paradoksalne ich nasilenie, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. U pacjentów z padaczką stosowanie escytalopramu wymaga ostrożności – lek należy odstawić w przypadku wystąpienia napadów drgawkowych lub ich nasilenia. Ponadto, u osób z historią manii lub hipomanii konieczne jest ścisłe monitorowanie, a w przypadku wystąpienia objawów manii leczenie powinno zostać przerwane. Escitalopram może również wpływać na kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą, co może wymagać dostosowania dawkowania leków hipoglikemizujących.
akatyzja, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek z grupy SSRI, lek z grupy SSRI/SNRI, mania i hipomania, myśl samobójcza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, padaczka, parestezja, placebo, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czucia, zaburzenie czynności seksualnych, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zawrót głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clozapine Aristo 25 mg

Klozapina, substancja czynna leku Clozapine Aristo, jest atypowym neuroleptykiem z grupy diazapin, oksazapin i tiazapin (kod ATC: N05AH02), charakteryzującym się unikalnym profilem farmakodynamicznym. Wykazuje słabe blokowanie receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, przy jednoczesnym silnym powinowactwie do receptorów D4, co przekłada się na mniejsze ryzyko objawów pozapiramidowych. Ponadto klozapina działa silnie alfa-adrenolitycznie, przeciwcholinergicznie, przeciwhistaminowo (H1) oraz przeciwserotoninergicznie, co odpowiada za jej szerokie spektrum efektów klinicznych i działań niepożądanych. W terapii schizofrenii opornej na leczenie wykazuje szybkie i istotne klinicznie działanie uspokajające i przeciwpsychotyczne, poprawiając zarówno objawy pozytywne, jak i negatywne, co potwierdzają badania kliniczne, w tym 12-miesięczne obserwacje u 319 pacjentów, gdzie 81% wykazało poprawę (definiowaną jako ≥20% redukcja w Brief Psychiatric Rating Score).
agranulocytoza, akatyzja, badanie hematologiczne, brak miesiączki, Clozapine Aristo, dystonia ostra, działanie alfa-adrenolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, impotencja, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, morfologia krwi, neuroleptyk klasyczny, objaw parkinsonowski, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne schizofrenii, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, psychoza w chorobie Parkinsona, receptor alfa-adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D4, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, schizofrenia oporna na leczenie, zaburzenie funkcji poznawczych
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Haloperidol WZF 1 mg

Haloperydol, substancja czynna preparatu HALOPERIDOL WZF, jest silnym antagonistą receptorów dopaminowych typu 2 (D2) ośrodkowego układu nerwowego, należącym do pochodnych butyrofenonu (kod ATC: N05AD01). Jego działanie farmakodynamiczne obejmuje blokadę przekaźnictwa dopaminergicznego w mezolimbicznym szlaku, co skutkuje efektem przeciwpsychotycznym, redukującym omamy i urojenia. Lek wykazuje również działanie sedacyjne, korzystne w stanach manii i pobudzenia psychoruchowego, przy jednoczesnym niskim powinowactwie do receptorów adrenergicznych α1 oraz braku aktywności przeciwhistaminowej i przeciwcholinergicznej. Jednak blokada receptorów D2 w szlaku nigrostriatalnym może prowadzić do działań niepożądanych ze strony układu pozapiramidowego, takich jak dystonia, akatyzja czy parkinsonizm polekowy. Ponadto, antagonizm dopaminowy w przysadce skutkuje hiperprolaktynemią, co może manifestować się klinicznie.
akatyzja, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwpsychotyczne, działanie sedacyjne, haloperidol, hiperprolaktynemia, jądra podstawne, laktotrofy, lek przeciwpsychotyczny, mezolimbiczny szlak dopaminergiczny, omamy i urojenia, parkinsonizm polekowy, pobudzenie psychoruchowe, profil farmakodynamiczny, przysadka, receptor adrenergiczny α1, receptor dopaminowy typu 2, schizofrenia, sedacja psychomotoryczna, stan manii, stan psychotyczny, szlak nigrostriatalny, układ pozapiramidowy, wydzielanie prolaktyny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzapin Krka 20 mg

Przedawkowanie olanzapiny, dostępnej w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg (Olanzapin Krka), stanowi poważny stan kliniczny z szerokim spektrum objawów neurologicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Do bardzo częstych objawów (>10%) należą tachykardia (>100 uderzeń/min), pobudzenie lub agresywność, dyzartria, objawy pozapiramidowe (dystonie, akatyzja, parkinsonizm polekowy) oraz obniżony poziom świadomości od sedacji do śpiączki. Inne istotne klinicznie objawy (<10%) to delirium, drgawki, śpiączka, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, zaburzenia ciśnienia tętniczego (nadciśnienie lub niedociśnienie), arytmie (<2%) oraz zatrzymanie krążenia i oddychania. W literaturze opisano zgony po dawce 450 mg oraz przeżycia po dawce około 2 g, co wskazuje na dużą zmienność indywidualną w toksyczności olanzapiny.
adrenalina, akatyzja, arytmia, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, dystonia, dyzartria, napad padaczkowy, niestabilność autonomiczna, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm polekowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, receptor beta, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, sztywność mięśniowa, tachykardia, węgiel aktywowany, zaburzenia ciśnienia, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zachłyśnięcie, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paroxinor

Paroksetyna, zawarta w preparacie Paroxinor, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz agresji. Terapia powinna być rozpoczynana co najmniej 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnych inhibitorów MAO lub 24 godziny po odwracalnych, aby uniknąć ciężkich interakcji. Należy stopniowo zwiększać dawkę, monitorując pacjentów pod kątem objawów akatyzji, zespołu serotoninowego oraz potencjalnych zaburzeń maniakalnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią zachowań samobójczych, chorobami nerek, wątroby, cukrzycą, padaczką oraz chorobami serca. Ryzyko hiponatremii i krwawień, zwłaszcza u osób starszych i przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub NLPZ, wymaga ścisłej kontroli. Paroksetyna jest silnym inhibitorem CYP2D6, co może obniżać skuteczność tamoksyfenu, dlatego ich jednoczesne stosowanie powinno być unikane.
akatyzja, cukrzyca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, endoksyfen, hipertermia, hiponatremia, inhibitor MAO, izoenzym CYP2D6, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, L-tryptofan, mania, marskość wątroby, mioklonia, myśl samobójcza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, NLPZ, padaczka, parestezja, remisja choroby, SNRI, SSRI, tamoksyfen, terapia elektrowstrząsowa, wybroczynowość i plamica, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie czynności wątroby, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bonogren SR

Kwetiapina (Bonogren SR) charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa, wymagającym indywidualnej oceny stanu klinicznego pacjenta oraz stosowanej dawki. Nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększoną częstość działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe oraz wzrost ciśnienia tętniczego. U dorosłych z ciężkim zaburzeniem depresyjnym konieczna jest ścisła obserwacja ze względu na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, szczególnie na początku leczenia i przy zmianach dawkowania. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glikemia, profil lipidowy) jest kluczowe, gdyż kwetiapina może powodować ich pogorszenie. Występują także działania niepożądane neurologiczne, takie jak akatyzja i dyskineza późna, które wymagają dostosowania dawki lub przerwania terapii. Ponadto, kwetiapina może wywoływać senność, niedociśnienie ortostatyczne, zespół bezdechu sennego oraz rzadkie, ale poważne reakcje skórne (SCAR), a także złośliwy zespół neuroleptyczny i ciężką neutropenię (neutrofile <0,5 x 10⁹/l). W przypadku neutropenii zaleca się przerwanie leczenia i monitorowanie do powrotu liczby neutrofilów powyżej 1,5 x 10⁹/l.
agranulocytoza, akatyzja, bezdech senny, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zaburzenie depresyjne, DRESS, dysfagia, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, polidypsja, polifagia, poliuria, prolaktyna, receptory muskarynowe, remisja objawów, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bonogren

Produkt leczniczy Bonogren (kwetiapina) wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa, szczególnie u pacjentów poniżej 18 roku życia, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe oraz wzrost ciśnienia tętniczego. Brak jest danych dotyczących długoterminowego wpływu na wzrost, dojrzewanie oraz rozwój poznawczy i behawioralny u dzieci i młodzieży. U dorosłych pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową kwetiapina może zwiększać ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u osób poniżej 25 roku życia, z historią samobójstw lub skłonnościami samobójczymi. Konieczna jest ścisła kontrola kliniczna, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia oraz przy nagłym odstawieniu leku. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glukoza, profil lipidowy) jest niezbędne ze względu na ryzyko pogorszenia profilu metabolicznego, w tym hiperglikemii i dyslipidemii.
agranulocytoza, akatyzja, Bonogren, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie niepożądane reakcje skórne, dyskineza późna, działanie przeciwcholinergiczne, hiperglikemia, inhibitor MAO, jaskra z wąskim kątem przesączania, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, polidypsja, polifagia, poliuria, przyrost masy ciała, receptor muskarynowy, sedacja, SNRI, SSRI, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia lipidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Questax XR 600 mg

Lek Questax XR zawiera 600 mg kwetiapiny fumaranu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, zawroty głowy, bóle głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia lipidowe (wzrost triglicerydów, cholesterolu całkowitego, głównie LDL, oraz obniżenie HDL), zmniejszenie stężenia hemoglobiny, przyrost masy ciała oraz objawy pozapiramidowe. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca, torsade de pointes, zatrzymanie akcji serca oraz ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Profil działań niepożądanych u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) jest podobny, jednak z częstszym występowaniem hiperprolaktynemii, wzmożonego łaknienia, objawów pozapiramidowych, podwyższonego ciśnienia tętniczego oraz wymiotów.
akatyzja, arytmia komorowa, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, dystonia, eozynofilia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, kwetiapina fumaran, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mlekotok, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, objawy neurologiczne, otyłość brzuszna, SCAR, suchość jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół odstawienny, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rispolept 3 mg

Rispolept (rysperydon) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania, wieku pacjenta oraz stanu klinicznego. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg już drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę; dawki powyżej 10 mg/dobę nie zwiększają skuteczności, a powyżej 16 mg/dobę nie są zalecane ze względu na bezpieczeństwo. W epizodach maniakalnych dawka początkowa to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg/dobę do maksymalnie 6 mg/dobę. U pacjentów w wieku podeszłym dawki początkowe są niższe (0,5 mg 2x/dobę), z powolnym zwiększaniem do 1-2 mg 2x/dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu Alzheimera stosuje się dawkę początkową 0,25 mg 2x/dobę, zwiększaną co drugi dzień do maksymalnie 1 mg 2x/dobę, a czas terapii nie powinien przekraczać 6 tygodni. U dzieci i młodzieży z zaburzeniami zachowania dawkowanie zależy od masy ciała, z dawkami początkowymi 0,5 mg/dobę (≥50 kg) lub 0,25 mg/dobę (<50 kg) i odpowiednim zwiększaniem co drugi dzień.
akatyzja, bezsenność, epizod maniakalny, lek przeciw parkinsonizmowi, objawy odstawienne, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, pacjent w wieku podeszłym, podanie doustne, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zmniejszanie dawki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripilek 10 mg

Aripilek, zawierający arypiprazol w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków przeciwpsychotycznych, z najczęstszymi objawami takimi jak akatyzja i nudności (>3%). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I, częstość występowania objawów pozapiramidowych (EPS) wynosiła odpowiednio 19-26,6% dla arypiprazolu, co jest istotnie niższe niż w grupach leczonych haloperydolem (53,3-57,3%). Akatyzja występowała u 6,2-12,1% pacjentów, a ryzyko ostrej dystonii było wyższe u młodszych mężczyzn. W populacji pediatrycznej obserwowano częstsze występowanie senności, zaburzeń pozapiramidowych, suchości w jamie ustnej, zwiększonego apetytu i niedociśnienia ortostatycznego. Zmiany masy ciała u młodzieży po 12 i 30 tygodniach leczenia wynosiły odpowiednio 2,4 kg i 5,8 kg, a u dorosłych nie stwierdzono istotnych klinicznie różnic w parametrach laboratoryjnych i lipidowych.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia, cukrzyca, dysfagia, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipoprolaktynemia, hipotermia, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, skurcz mięśni, suchość jamy ustnej, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół abstynencyjny noworodków, zespół DRESS
Leksykon leków
Przedawkowanie – Aripiprazole Medical Valley 10 mg

Przedawkowanie arypiprazolu stanowi istotne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. U dorosłych odnotowano przypadki przedawkowania do 1260 mg, manifestujące się letargiem, podwyższonym ciśnieniem tętniczym, sennością, tachykardią oraz objawami żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty, biegunka). W populacji pediatrycznej dawki do 195 mg powodują senność, przejściową utratę świadomości oraz objawy pozapiramidowe, takie jak sztywność mięśniowa i akatyzja. Pomimo wysokich dawek, zgony nie zostały odnotowane, jednak objawy kliniczne mogą być poważne i wymagają ścisłego nadzoru.
akatyzja, arypiprazol, AUC, biegunka, ciśnienie tętnicze, drżenie, dyskineza, EKG, hemodializa, interakcje lekowe, leczenie podtrzymujące, lek przeciwpsychotyczny, letarg, monitorowanie układu krążenia, nadciśnienie tętnicze, nudności, objawy pozapiramidowe, senność, spowolnienie psychoruchowe, stężenie leku w osoczu, sztywność mięśniowa, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, wymioty, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia ruchowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirzaten 30 mg 30 mg

Ocena działań niepożądanych mirtazapiny jest utrudniona ze względu na nakładanie się symptomów depresji z efektami ubocznymi leku. Metaanaliza 20 randomizowanych, kontrolowanych placebo badań (1501 pacjentów na mirtazapinie do 60 mg/dobę, 134 osobo-lata obserwacji) wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (>5%) to senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są poważne reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnej opieki. Ponadto, rzadkie, ale poważne działania obejmują zahamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremię związaną z niewłaściwym wydzielaniem ADH, hiperprolaktynemię, zaburzenia psychiczne (mania, halucynacje, myśli samobójcze), zespół serotoninowy oraz rabdomiolizę.
agranulocytoza, akatyzja, anemia aplastyczna, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, mirtazapina, mlekotok, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, suchość jamy ustnej, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zahamowanie czynności szpiku, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększony apetyt
Leksykon leków
Przedawkowanie – Palifren Long 150 mg

Przedawkowanie palmitynianu paliperydonu (Palifren Long) charakteryzuje się nasileniem działań farmakologicznych leku, ze szczególnym uwzględnieniem zaburzeń neurologicznych, sercowo-naczyniowych oraz sedacji. Klinicznie obserwuje się senność, sedację, objawy pozapiramidowe (dystonie, akatyzja, parkinsonizm), niedociśnienie tętnicze oraz groźne zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes i migotanie komór, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. W przypadku doustnego przedawkowania odnotowano ryzyko wydłużenia odstępu QT, co wymaga stałego monitorowania EKG. Warto podkreślić, że Palifren Long jest preparatem o przedłużonym uwalnianiu, a dawki dostępne to 25 mg, 50 mg, 75 mg, 100 mg oraz 150 mg paliperydonu, przy czym ampułkostrzykawka 150 mg zawiera 234 mg palmitynianu paliperydonu, co wpływa na długi okres półtrwania i wydłużony czas trwania objawów przedawkowania.
akatyzja, częstoskurcz, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, drożność dróg oddechowych, dystonia, lek przeciwcholinergiczny, lek sympatykomimetyczny, migotanie komór, monitorowanie EKG, natlenienie organizmu, niedociśnienie, objaw pozapiramidowy, okres półtrwania, Palifren Long, palmitynian paliperydonu, parkinsonizm, sedacja, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zapaść krążeniowa, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dulxetenon

Duloksetyna wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko wystąpienia epizodów manii, napadów padaczkowych oraz zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia oraz z historią zaburzeń afektywnych dwubiegunowych i napadów padaczkowych. W pierwszych tygodniach terapii konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów pod kątem pogorszenia stanu klinicznego, myśli samobójczych oraz nietypowych zmian w zachowaniu. Duloksetyny nie należy stosować u osób poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Istotnym zagrożeniem jest również zespół serotoninowy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, leki przeciwpsychotyczne), objawiający się m.in. pobudzeniem, tachykardią, hipertermią i zaburzeniami koordynacji. Zaleca się unikanie łączenia duloksetyny z ziołami zawierającymi dziurawiec zwyczajny ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
akatyzja, antagonista dopaminy, choroba afektywna dwubiegunowa, duże zaburzenie depresyjne, epizod manii, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, mydriaza, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, objaw odstawienny, plamica, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, wybroczyna, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etiagen XR

Etiagen XR, zawierający kwetiapinę fumaranu, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki. Lek nie jest zalecany u osób poniżej 18 lat z powodu zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe, zapaść czy nadciśnienie tętnicze. U dorosłych obserwuje się ryzyko akatyzji, senności, niedociśnienia ortostatycznego oraz zaburzeń metabolicznych, w tym wzrostu masy ciała, hiperglikemii i dyslipidemii, które wymagają regularnego monitorowania parametrów metabolicznych. Istotne jest także ryzyko ciężkiej neutropenii (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), zagrażającej życiu, co wymaga ścisłej kontroli liczby neutrofilów i obserwacji objawów infekcji. Kwetiapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami układu krążenia, ryzykiem wydłużenia QT, a także u osób z historią zaburzeń połykania, zaparć czy ryzykiem niedrożności jelit.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, ciężkie skórne działania niepożądane, duża depresja, dysfagia, dyskinezy późne, fenytoina, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, karbamazepina, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, limfadenopatia, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, prolaktyna, przerost gruczołu krokowego, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, zaburzenia krążenia mózgowego, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperon 1 mg

Rysperydon w dawkach 1-4 mg, stosowany w preparacie Risperon, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Działania niepożądane wykazują zależność od dawki, szczególnie parkinsonizm i akatyzja. Wśród zaburzeń neurologicznych bardzo często obserwuje się sedację, parkinsonizm i ból głowy, a często akatyzję, dystonię i drżenia. W zakresie zaburzeń psychicznych dominują bezsenność, zaburzenia snu, pobudzenie, depresja i lęk. Metabolicznie często występuje zwiększenie masy ciała i apetytu, a niezbyt często cukrzyca, hiperglikemia i hiperlipidemia, z rzadkimi przypadkami cukrzycowej kwasicy ketonowej. W układzie sercowo-naczyniowym często obserwuje się tachykardię i nadciśnienie, a niezbyt często migotanie przedsionków, blok przedsionkowo-komorowy i wydłużenie QT w EKG, co wymaga monitorowania ze względu na ryzyko arytmii.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperinsulinemia, hiperprolaktynemia, jaskra, mania, migotanie przedsionków, mlekotok, napad drgawkowy, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, niedrożność jelit, niedrożność porażenna jelit, noworodkowy zespół odstawienny, obniżone libido, parkinsonizm, polidypsja, priapizm, rabdomioliza, rysperydon, sedacja, stan splątania, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żylna, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zespół metaboliczny, zespół wiotkiej tęczówki, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripsan

Produkt leczniczy ARIPSAN (arypiprazol) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami przewodzenia, nadciśnieniem tętniczym, ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) oraz wydłużeniem odstępu QT. W badaniach klinicznych częstość wydłużenia QT była porównywalna z placebo, jednak u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT zaleca się ostrożność. Arypiprazol może wywoływać działania niepożądane takie jak dyskinezy, akatyzja, parkinsonizm oraz złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), który objawia się m.in. gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością układu autonomicznego. W przypadku objawów NMS lub niewyjaśnionej gorączki należy przerwać leczenie. Arypiprazol może także powodować napady drgawek, senność, niedociśnienie ortostatyczne i niestabilność ruchową, co zwiększa ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych i osłabionych.
ADHD, akatyzja, arypiprazol, atypowy lek przeciwpsychotyczny, brak laktazy, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna, choroba psychiczna, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, częstoskurcz, dysfagia, fosfokinaza kreatynowa, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, mioglobinuria, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, sztywność mięśniowa, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie świadomości, zaburzenie tarczycy, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metoclopramidum 0,5% Polpharma

Metoklopramid wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza objawów pozapiramidowych, które pojawiają się głównie u dzieci, młodzieży oraz po wysokich dawkach, często już po pojedynczej dawce. Objawy te ustępują po odstawieniu leku, jednak mogą wymagać leczenia benzodiazepinami u dzieci lub lekami antycholinergicznymi u dorosłych. Konieczne jest zachowanie minimum 6-godzinnego odstępu między dawkami, aby uniknąć przedawkowania. Długotrwałe stosowanie (powyżej 3 miesięcy) zwiększa ryzyko dyskinez późnych, szczególnie u osób starszych, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii po pojawieniu się objawów. Zgłaszano także przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego, methemoglobinemii oraz poważnych zaburzeń układu krążenia, takich jak zapaść, bradykardia i wydłużenie odstępu QT, zwłaszcza po dożylnym podaniu metoklopramidu.
akatyzja, aldosteron, błękit metylenowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, hipokaliemia, lek przeciwparkinsonowski, marskość wątroby, methemoglobinemia, metoklopramid, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór piersi, objawy pozapiramidowe, pirosiarczyn sodu, prolaktyna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – KETREL XR

Produkt leczniczy KETREL XR, zawierający kwetiapinę w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 200 mg, 300 mg, 400 mg), wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań klinicznych i stosowanej dawki. Nie zaleca się stosowania u pacjentów poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych klinicznych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak zwiększony apetyt, podwyższone stężenie prolaktyny, objawy pozapiramidowe, wzrost ciśnienia tętniczego oraz ryzyko samobójstw, szczególnie u osób poniżej 25 lat. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów w początkowym okresie terapii i po zmianie dawki, zwłaszcza tych z historią zachowań samobójczych. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glukoza, profil lipidowy) jest obligatoryjne, a w przypadku pogorszenia należy wdrożyć odpowiednie postępowanie kliniczne. Kwetiapina może wywoływać objawy pozapiramidowe, akatyzję, niedociśnienie ortostatyczne, senność oraz rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) i ciężką neutropenię (neutrofile <1,0 x 10⁹/l wymagają przerwania leczenia). Pacjenci powinni być edukowani w zakresie objawów infekcji i agranulocytozy.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężkie zaburzenie depresyjne, duże zaburzenie depresyjne, dyskineza późna, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra, kardiomiopatia, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, kwetiapina, myśli samobójcze, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, profil lipidowy, prolaktyna, schizofrenia, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczna nekroliza naskórka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efectin ER 75

Wenlafaksyna, substancja czynna leku Efectin ER, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak zespół serotoninowy, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie QTc i torsade de pointes), drgawki oraz hiponatremia i SIADH. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania z innymi lekami serotoninergicznymi (np. SSRI, SNRI, tryptany, opioidy) oraz monitorowanie ciśnienia tętniczego i czynności serca, zwłaszcza przy dawkach wysokich. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ryzykiem samobójstw, zwłaszcza poniżej 25. roku życia, oraz na dzieci i młodzież poniżej 18 lat, u których lek jest przeciwwskazany ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. W trakcie terapii konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów, zwłaszcza podczas inicjacji leczenia, zmiany dawki i odstawiania, gdyż objawy odstawienia występują u około 31% leczonych i mogą obejmować zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia i nadciśnienie tętnicze.
akatyzja, duża depresja, hiperrefleksja, hipertermia, hipomania, hiponatremia, inhibitor płytek, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwzakrzepowy, mania, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wenlafaksyna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oropram 20 mg tabletki powlekane

Citalopram, stosowany w dawce 20 mg (Oropram), nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. U dorosłych, zwłaszcza poniżej 25 lat, również obserwuje się podwyższone ryzyko samobójstw w początkowej fazie terapii. Leczenie wymaga monitorowania objawów nasilenia choroby, akatyzji, oraz potencjalnych objawów odstawiennych, które występują u około 40% pacjentów i obejmują zawroty głowy, parestezje, bezsenność, lęk, nudności i drżenia. U pacjentów z cukrzycą konieczne może być dostosowanie terapii hipoglikemizującej. Citalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z niestabilną padaczką i wymaga monitorowania u osób z kontrolowaną padaczką. W przypadku napadów drgawek należy przerwać leczenie.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, ciężkie zaburzenie depresyjne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, citalopram, cukrzyca, depresja, drgawki, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, lek serotoninergiczny, mania, myśl samobójcza, napad padaczkowy, niepokój psychoruchowy, psychoza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, SNRI, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, wydłużenie czasu krwawienia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie lękowe, zachowanie samobójcze, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół torsade de pointes
Leksykon leków
Przedawkowanie – Aripiprazole Medical Valley 5 mg

Przedawkowanie arypiprazolu stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się różnorodnymi objawami neurologicznymi, sercowo-naczyniowymi oraz żołądkowo-jelitowymi, które różnią się w zależności od wieku pacjenta i dawki leku. U dorosłych obserwuje się letarg, senność, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię oraz nudności, wymioty i biegunkę, natomiast u dzieci dominują objawy pozapiramidowe, takie jak sztywność mięśniowa, dystonia, drżenie i akatyzja, a także przejściowa utrata świadomości. Przedawkowania w dawkach do 1260 mg u dorosłych i 195 mg u dzieci nie zakończyły się zgonami, co wskazuje na potencjalną możliwość skutecznego leczenia przy odpowiedniej interwencji.
akatyzja, arypiprazol, AUC, białka osocza, drożność dróg oddechowych, drżenie, dystonia, hemodializa, lek neuroleptyczny, letarg, monitorowanie funkcji życiowych, monitorowanie układu krążenia, nadciśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, objawy żołądkowo-jelitowe, polipragmazja, przejściowa utrata świadomości, senność, stężenie maksymalne leku, sztywność mięśniowa, tachykardia, tlenoterapia, węgiel aktywowany, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wodno-elektrolitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Clopizam 100 mg

Klozapina, substancja czynna leku Clopizam, charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa, z najpoważniejszym działaniem niepożądanym w postaci agranulocytozy, której skumulowana częstość wynosi 0,78%, a około 70% przypadków występuje w pierwszych 18 tygodniach terapii. Konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi, aby zapobiec powikłaniom zagrażającym życiu, takim jak posocznica. Inne istotne działania niepożądane obejmują napady padaczkowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatię) oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemię prowadzącą do kwasicy ketonowej lub śpiączki hiperosmolarnej. Najczęściej obserwowane działania to senność, zawroty głowy, zaparcia (występujące bardzo często i mogące prowadzić do niedrożności jelit) oraz nadmierne wydzielanie śliny. Znaczący odsetek pacjentów (7,1-15,6%) przerywa terapię z powodu działań niepożądanych, głównie leukopenii, senności i zawrotów głowy.
agranulocytoza, akatyzja, aspiracja pokarmu, badanie EEG, badanie EKG, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, cukrzyca typu 2, częstoskurcz, depresja oddechowa, dysfagia, dystymia, dyzartria, działanie sercowo-naczyniowe, hiperglikemia, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpsychotyczny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, marskość wątroby, martwica jelit, mielosupresja, migotanie przedsionków, morfologia krwi, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostre rozdęcie okrężnicy, ostre zapalenie trzustki, perforacja jelit, piorunująca martwica wątroby, pleurototonus, porażenna niedrożność jelita, posocznica, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, toczeń rumieniowaty układowy, uogólniony napad drgawkowy, wklinowanie kałowe, wysięk opłucnowy, wytrysk wsteczny, zaburzenie psychotyczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie pracy serca, zawał jelita, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aripilek

Aripilek (arypiprazol) wymaga ścisłej obserwacji klinicznej ze względu na opóźnioną poprawę kliniczną, która może nastąpić od kilku dni do kilku tygodni. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nastroju i chorobami psychicznymi, oraz na konieczność monitorowania pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami przewodzenia, nadciśnieniem tętniczym, odwodnieniem i ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). W badaniach klinicznych częstość wydłużenia odstępu QT była porównywalna z placebo, jednak zaleca się ostrożność u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT. Należy również monitorować objawy późnych dyskinez, akatyzji i parkinsonizmu, a w przypadku ich wystąpienia rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS), choć rzadki, wymaga natychmiastowego przerwania leczenia przy wystąpieniu objawów takich jak wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność układu autonomicznego.
akatyzja, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba psychiczna, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dysfagia, fosfokinaza kreatynowa, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, mioglobinuria, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, patologiczny hazard, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, senność, śpiączka hiperosmotyczna, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie nastroju, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie tarczycy, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oriven 75 mg

Oriven (wenlafaksyna), lek z grupy SNRI dostępny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg i 225 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Do bardzo często występujących należą nudności, suchość w jamie ustnej, bóle głowy oraz nadmierne pocenie się (>1/10). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, agresji, zespołu serotoninowego oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS). Istotne są również zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym wydłużenie odstępu QT, które może prowadzić do torsade de pointes i innych groźnych arytmii. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (6-17 lat) jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak ból brzucha, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz zwiększone ryzyko myśli samobójczych i agresji.
agranulocytoza, akatyzja, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hiponatremia, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra zamkniętego kąta, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia Takotsubo, krwotok poporodowy, majaczenie, myśli samobójcze, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużony odstęp QT, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Tiaprid PMCS 100 mg

Tiapryd, lek przeciwpsychotyczny, w przypadku przedawkowania może wywołać poważne objawy kliniczne, w tym senność, śpiączkę, obniżenie ciśnienia tętniczego, objawy pozapiramidowe (dystonia, sztywność, drżenie, akatyzja), a także wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Przedawkowanie może prowadzić do zgonu, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi. Warto podkreślić, że tiapryd słabo podlega dializie, co ogranicza możliwości eliminacji leku w przypadku zatrucia.
akatyzja, antidotum, arytmia, efekt sedatywny, hemodializa, hipotensja, komorowe zaburzenia rytmu, lek antycholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny, monitorowanie parametrów życiowych, monoterapia, objawy pozapiramidowe, perfuzja narządowa, przedawkowanie tiaprydu, śpiączka, tiapryd, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie świadomości, zatrucie wielolekowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dulofor

Duloksetyna w dawkach 30 mg i 60 mg wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową, napadami padaczkowymi oraz u osób z ryzykiem zachowań samobójczych, zwłaszcza w początkowym okresie terapii i u pacjentów poniżej 25 roku życia. Monitorowanie kliniczne jest niezbędne ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO, tryptany, buprenorfina). Duloksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca, co wymaga regularnego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i chorobami układu sercowo-naczyniowego. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zachowań samobójczych. Należy również zwrócić uwagę na ryzyko hiponatremii (stężenie sodu <110 mmol/l), szczególnie u osób starszych i pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń równowagi płynów.
akatyzja, antagonista dopaminy, buprenorfina, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duloksetyna, hemodializa, hiperrefleksja, hipertermia, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, marskość wątroby, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, niepokój psychoruchowy, NLPZ, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenic, SIADH, tachykardia, tryptan, uszkodzenie wątroby, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Venlafaxine Actavis

Wenlafaksyna, jako lek wpływający na ośrodkowy układ nerwowy i równowagę neuroprzekaźników, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, który może wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI, tryptany, lit, IMAO). Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność autonomiczną, zaburzenia neuromięśniowe oraz objawy żołądkowo-jelitowe. Należy monitorować ciśnienie tętnicze, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost zależny od dawki, a także przyspieszenie czynności serca, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca. U pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT lub zaburzeń rytmu serca (np. torsade de pointes) konieczna jest ocena stosunku korzyści do ryzyka. Ponadto, lek może wywoływać hiponatremię, drgawki, zaburzenia czynności płytek krwi oraz zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy (5,3% pacjentów w badaniach klinicznych). Zaleca się regularne monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych.
akatyzja, ciężka depresja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz komorowy, depresja OUN, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, hipomania, hiponatremia, inhibitory płytek krwi, inhibitory wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, kontrola glikemii, leki przeciwcukrzycowe, leki serotoninergiczne, mania, nadciśnienie tętnicze, neuroprzekaźnictwo serotoninergiczne, neuroprzekaźniki, niepokój psychoruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, tachykardia, torsade de pointes, wychwyt serotoniny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia czynności seksualnych, zachowania samobójcze, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzaran 10 mg

Przedawkowanie olanzapiny, dostępnej w preparacie Olanzaran w dawkach 5 mg i 10 mg, stanowi poważne zagrożenie życia, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania obejmują bardzo częste zaburzenia neurologiczne (dyzartria, objawy pozapiramidowe, obniżony poziom świadomości) oraz kardiologiczne (częstoskurcz >10%), a także poważne powikłania takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zatrzymanie krążenia i oddychania. Dawki toksyczne wykazują dużą zmienność indywidualną – zgony odnotowano już po jednorazowym przyjęciu 450 mg, podczas gdy pełne wyzdrowienie opisano po dawce około 2 g. W związku z tym każdy przypadek przedawkowania wymaga traktowania jako stan zagrożenia życia.
akatyzja, aspiracja treści żołądkowej, beta-agonista, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawka, dyskineza, dyzartria, epinefryna, napad drgawkowy, niedociśnienie, objaw pozapiramidowy, olanzapina, Olanzaran, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, węgiel aktywny, zaburzenie rytmu serca, zachłyśnięcie, zatrucie, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax SR

Kventiax SR (kwetiapina) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazań terapeutycznych i indywidualnego dawkowania. Długoterminowa skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzone są w monoterapii u dorosłych, natomiast w terapii dodanej w dużej depresji dane są ograniczone. Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak zwiększone łaknienie, podwyższone stężenie prolaktyny, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia funkcji tarczycy. U młodzieży obserwowano także zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych (EPS). W trakcie leczenia należy monitorować ryzyko samobójstw, szczególnie u pacjentów poniżej 25 roku życia, u których w badaniach klinicznych odnotowano wzrost zdarzeń samobójczych (np. 3,0% vs 0% w grupie placebo u młodych dorosłych z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi). Ponadto, kwetiapina może powodować pogorszenie parametrów metabolicznych, w tym masy ciała, glikemii i profilu lipidowego, co wymaga regularnej kontroli i odpowiedniego postępowania klinicznego.
agranulocytoza, akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężka depresja, ciężka neutropenia, ciężkie skórne działania niepożądane, duża depresja, dysfagia, hiperglikemia, hipokalemia, hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwetiapina, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewłaściwe stosowanie leku, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre objawy odstawienia, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aribit ODT

Podczas terapii arypiprazolem obserwuje się opóźnioną poprawę kliniczną, która może nastąpić po kilku dniach do kilku tygodni, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta, zwłaszcza pod kątem zachowań samobójczych, szczególnie na początku lub przy zmianie leczenia. Arypiprazol wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia), nadciśnieniem tętniczym, stanami predysponującymi do niedociśnienia oraz u osób z wydłużonym odstępem QT w wywiadzie rodzinnym. W trakcie leczenia należy monitorować ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) oraz objawy późnych dyskinez, akatyzji i parkinsonizmu, zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Należy również uwzględnić ryzyko Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS) z objawami takimi jak gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości i niestabilność autonomiczna, a także napady drgawek u pacjentów z predyspozycjami.
akatyzja, arypiprazol, arytmia, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dysfagia, fenyloketonuria, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciwpsychotyczny, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, parkinsonizm, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, śpiączka hiperosmotyczna, sztywność mięśniowa, tachykardia, udar mózgu, uzależnienie od hazardu, wahanie ciśnienia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie nastroju, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie świadomości, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet 10 mg 10 mg

Chlorowodorek metylofenidatu, substancja czynna leku Medikinet 10 mg, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obserwowanych zarówno u dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Najczęściej występujące działania obejmują zmniejszenie łaknienia (bardzo często), bezsenność i nerwowość (bardzo często), ból głowy (bardzo często), nudności i suchość w jamie ustnej (bardzo często), a także tachykardię, kołatanie serca i nadciśnienie tętnicze (często). Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość (bardzo rzadko) oraz pancytopenię (częstość nieznana). Zaburzenia psychiczne, w tym myśli samobójcze i próby samobójcze, występują z różną częstością, od niezbyt często do bardzo rzadko, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
akatyzja, bilirubina, bradykardia, chlorowodorek metylofenidatu, drgawki, dusznica bolesna, dysfemia, dyskineza, dyspepsja, fosfataza zasadowa, ginekomastia, krwiomocz, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, migrena, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, stała wysypka polekowa, tachykardia, zapalenie tętnic mózgowych, zawał mięśnia sercowego, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon substancji czynnych
Zyprazydon – Działania niepożądane

Zyprazydon, substancja czynna leku Zypsila (dostępnego w dawkach 20 mg, 40 mg, 60 mg i 80 mg), jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym w leczeniu schizofrenii oraz epizodów manii w zaburzeniu dwubiegunowym. Na podstawie danych klinicznych z udziałem około 6500 dorosłych pacjentów, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, obejmując m.in. zaburzenia pozapiramidowe (dystonia, parkinsonizm, dyskinezy, akatyzja), które mogą znacząco wpływać na funkcjonowanie pacjenta. Szczególną uwagę zwraca rzadki, ale poważny złośliwy zespół neuroleptyczny oraz ryzyko napadów toniczno-klonicznych (<1%). Wydłużenie odstępu QT w EKG, obserwowane u 12,3% pacjentów (30-60 ms) i >60 ms u 1,6%, stanowi istotne zagrożenie kardiologiczne, w tym ryzyko torsade de pointes. Hiperprolaktynemia występowała głównie w trakcie długoterminowego leczenia, zwykle bez konieczności przerwania terapii.
akatyzja, akinezja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bezsenność, ból głowy, choroba afektywna dwubiegunowa, dysfagia, dyskinezy późne, dystonia, eozynofilia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipomania, limfopenia, nadwrażliwość, napad paniki, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, niedowidzenie, noworodkowy zespół odstawienny, objawy depresyjne, parkinsonizm, pobudzenie, priapizm, przełom nadciśnieniowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, schizofrenia, senność, skurcz krtani, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie dwubiegunowe, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperon 1 mg

Risperon (rysperydon) jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, które można dzielić na połowy, co umożliwia precyzyjne dawkowanie. W leczeniu schizofrenii u dorosłych terapia rozpoczyna się od 2 mg na dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg od drugiego dnia, a optymalna dawka mieści się w zakresie 4-6 mg/dobę. Maksymalna dawka nie powinna przekraczać 10 mg/dobę ze względu na ryzyko objawów pozapiramidowych, a dawki powyżej 16 mg/dobę nie były badane pod kątem bezpieczeństwa. U osób w podeszłym wieku zaleca się niższe dawki początkowe (0,5 mg dwa razy na dobę) z możliwością stopniowego zwiększania do 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych dawka początkowa wynosi 2 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania o 1 mg co 24 godziny do maksymalnie 6 mg/dobę. W przypadku uporczywej agresji w otępieniu choroby Alzheimera dawka początkowa to 0,25 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększania do 1 mg dwa razy na dobę, lecz leczenie nie powinno przekraczać 6 tygodni.
akatyzja, bezsenność, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, leczenie przeciwpsychotyczne, lek przeciw parkinsonizmowi, nadmierne pocenie się, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletka powlekana, uporczywa agresja, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie zachowania
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Velaxin ER 75 mg

Velaxin ER (wenlafaksyna) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko interakcji z alkoholem, które może prowadzić do nasilenia zaburzeń psychicznych oraz zwiększonego ryzyka przedawkowania, w tym śmiertelnego. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 roku życia z powodu zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych i agresji. Pacjentów należy ściśle monitorować zwłaszcza w początkowym okresie terapii oraz po zmianie dawki, ze szczególnym uwzględnieniem osób z historią zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, zachowań samobójczych lub agresywnych. Istotne jest także monitorowanie ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także ryzyko wydłużenia odstępu QTc i zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub po przedawkowaniu. W trakcie leczenia mogą wystąpić drgawki, hiponatremia, zespół serotoninowy oraz zaburzenia czynności seksualnych, a także objawy odstawienia, które mogą utrzymywać się do kilku miesięcy po przerwaniu terapii.
akatyzja, antagonista dopaminy, dziurawiec zwyczajny, hiperrefleksja, hipertermia, hipomania, hiponatremia, IMAO, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, mania, myśl samobójcza, SIADH, SNRI, SSRI, substancja serotoninergiczna, tachykardia, torsade de pointes, wenlafaksyna, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olpinat 5 mg

Olpinat, zawierający olanzapinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnej kontroli klinicznej i laboratoryjnej. Do najczęstszych należą senność (bardzo często), istotne przyrosty masy ciała (≥7% u 22,2% pacjentów po 47 dniach, a nawet 64,4% po ≥48 tygodniach), eozynofilia, leukopenia, neutropenia, podwyższone stężenia prolaktyny (około 30% pacjentów z łagodnym wzrostem do dwukrotnej normy), oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperlipidemia (cholesterol, triglicerydy) i hiperglikemia, z ryzykiem rozwoju cukrzycy, w tym powikłań ketoacidozy. Neurologiczne działania niepożądane obejmują zawroty głowy, akatyzję, parkinsonizm, dyskinezę oraz rzadko złośliwy zespół neuroleptyczny. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne (bardzo często), bradykardię, wydłużenie QTc, a rzadko poważne arytmie, w tym częstoskurcz komorowy i migotanie komór. Działania antycholinergiczne manifestują się zaparciami i suchością błon śluzowych, a wątroba może wykazywać przejściowe, bezobjawowe podwyższenie aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz rzadko zapalenie wątroby.
akatyzja, amenorrhea, amnezja, arytmia serca, astenia, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, delirium, depresja oddechowa, drgawki, dyskineza, dystonia, dyzartria, efekt antycholinergiczny, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperurykemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, obniżone libido, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, senność, wydłużenie QTc, wzdęcia, wzrost aminotransferaz, wzrost fosfatazy zasadowej, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzapine Lekam 10 mg

Przedawkowanie olanzapiny stanowi poważne zagrożenie dla życia i zdrowia pacjenta, manifestując się szerokim spektrum objawów klinicznych. Najczęściej (>10% przypadków) obserwuje się częstoskurcz, pobudzenie, agresywność, dyzartrię, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości, od uspokojenia polekowego do śpiączki. Dodatkowo mogą wystąpić delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zaburzenia ciśnienia tętniczego (zarówno nadciśnienie, jak i niedociśnienie), zaburzenia rytmu serca (<2% przypadków), a w skrajnych sytuacjach zatrzymanie krążenia i oddychania. W literaturze opisano przypadki śmierci po dawkach nieprzekraczających 450 mg, choć zdarzały się też powroty do zdrowia po dawkach około 2 g. Monitorowanie EKG i funkcji życiowych jest kluczowe ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu i zapaści krążeniowej.
akatyzja, aspiracyjne zapalenie płuc, beta-agonista, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, dyzartria, EKG, epinefryna, lek przeciwpsychotyczny, objawy pozapiramidowe, olanzapina, płukanie żołądka, śpiączka, środki sympatykomimetyczne, uspokojenie polekowe, węgiel aktywowany, zaburzenia rytmu serca, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa 20 mg

Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych (≥1%) to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne oraz przemijające bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Zwiększenie masy ciała jest szczególnie istotne klinicznie: podczas krótkotrwałego leczenia (mediana 47 dni) wzrost masy ciała ≥7% występował u 22,2% pacjentów, a podczas długotrwałego stosowania (≥48 tygodni) u 64,4%, z odpowiednio 4,2% i 31,7% pacjentów doświadczających wzrostu ≥15%, oraz 0,8% i 12,3% wzrostu ≥25%. Ponadto, olanzapina powoduje istotne podwyższenie lipidów na czczo (cholesterol całkowity, LDL, triglicerydy) oraz glukozy, często przekraczając wartości graniczne i normy (np. cholesterol ≥6,2 mmol/l, glukoza ≥7 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l). W badaniach klinicznych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem odnotowano zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe, a u pacjentów z chorobą Parkinsona – nasilenie parkinsonizmu i omamów.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, ból stawów, bradykardia, brak miesiączki, cholesterol, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, gorączka, hiperprolaktynemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, senność, triglicerydy, uspokojenie polekowe, wskaźnik masy ciała, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie mleka, wysypka, zaburzenia erekcji, zaburzenia układu chłonnego, zakrzep z zatorami, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, zmniejszone libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Działania niepożądane – Mozarin Swift 20 mg

Lek Mozarin Swift zawierający escytalopram, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, może wywoływać liczne działania niepożądane, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu z czasem. Do bardzo często występujących należą ból głowy oraz nudności. Często obserwuje się zaburzenia metaboliczne (zmniejszenie lub zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała), psychiczne (niepokój, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe marzenia senne, zmniejszenie popędu płciowego u obu płci, brak orgazmu u kobiet), neurologiczne (bezsenność, senność, zawroty głowy, parestezje, drżenie), żołądkowo-jelitowe (biegunka, zaparcia, wymioty, suchość w jamie ustnej) oraz ogólnoustrojowe (zmęczenie, gorączka). Rzadziej mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca, mania, myśli i zachowania samobójcze, a także reakcje anafilaktyczne i trombocytopenia.
agresja, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, bradykardia, brak orgazmu, bruksizm, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, escytalopram, hiponatremia, impotencja, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, krwotok poporodowy, łysienie, mania, mlekotok, myśli samobójcze, napad panicznego lęku, niepokój, niepokój psychoruchowy, nieprawidłowe marzenia senne, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nudności, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, parestezja, pobudzenie psychomotoryczne, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, senność, SSRI, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, szumy uszne, tachykardia, TLPD, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia ruchowe, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zaburzenia wytrysku, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zmniejszenie popędu płciowego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Zypsila 40 mg

Przedawkowanie zyprazydonu, substancji czynnej leku Zypsila (dostępnego w kapsułkach twardych o dawkach 20 mg, 40 mg, 60 mg i 80 mg), stanowi poważne zagrożenie kliniczne wymagające natychmiastowej interwencji. W literaturze opisano przypadek przyjęcia dawki aż 12 800 mg, co spowodowało wystąpienie zespołu pozapiramidowego oraz wydłużenie odstępu QT do 446 ms, bez jednak obserwowanych powikłań kardiologicznych. Typowe objawy przedawkowania obejmują zespół pozapiramidowy, senność, drżenie, niepokój, a także poważniejsze stany takie jak obniżenie świadomości, napady drgawkowe i reakcje dystoniczne głowy i szyi. Szczególnie istotne jest ryzyko aspiracji treści żołądkowej, zwłaszcza przy wymiotach i obniżonym poziomie świadomości, co może prowadzić do powikłań oddechowych.
akatyzja, antidotum, arytmia, aspiracja treści żołądkowej, drżenie, drżenie spoczynkowe, dystonia, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, niepokój, obniżenie świadomości, odstęp QT, pobudzenie psychoruchowe, powikłanie oddechowe, reakcja dystoniczna, senność, spowolnienie psychoruchowe, zaburzenie repolaryzacji komór, zaburzenie rytmu serca, zespół pozapiramidowy, zyprazydon, Zypsila