Działania niepożądane
Aripilek 10 mg

Działania niepożądane leku Aripilek

Aripilek to produkt leczniczy zawierający substancję czynną arypiprazol, dostępny w tabletkach o mocy 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Profil bezpieczeństwa

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi w badaniach kontrolowanych placebo były akatyzja i nudności, które występowały u ponad 3% pacjentów przyjmujących doustnie arypiprazol. Profil bezpieczeństwa leku różni się nieznacznie pomiędzy populacją dorosłych a dzieci i młodzieży.²

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych stosowana w ocenie profilu bezpieczeństwa leku Aripilek:³

• Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
• Często: występuje u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często: występuje u co najmniej 1 na 1000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko: występuje u co najmniej 1 na 10000, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥1/10000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko: występuje rzadziej niż u 1 na 10000 pacjentów (<1/10000)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Należy zauważyć, że dla działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu nie można określić dokładnej częstości, ponieważ pochodzą one ze spontanicznych zgłoszeń. Z tego powodu częstość takich działań niepożądanych określono jako „nieznana”.⁴

Działania niepożądane u dorosłych

Objawy pozapiramidowe (EPS)

U pacjentów ze schizofrenią leczonych arypiprazolem objawy pozapiramidowe występowały rzadziej (25,8%) w porównaniu do pacjentów leczonych haloperydolem (57,3%) w 52-tygodniowym badaniu. W 26-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo, częstość występowania EPS wynosiła 19% u pacjentów leczonych arypiprazolem i 13,1% u pacjentów otrzymujących placebo.⁵

W przypadku epizodów maniakalnych w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I, objawy pozapiramidowe obserwowano u 23,5% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 53,3% pacjentów leczonych haloperydolem. W innym badaniu częstość EPS wynosiła 26,6% dla arypiprazolu vs 17,6% dla litu.⁶

Akatyzja

Akatyzja (subiektywne poczucie niepokoju ruchowego) występowała u 12,1% pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi leczonych arypiprazolem, w porównaniu do 3,2% pacjentów otrzymujących placebo. U pacjentów ze schizofrenią częstość występowania akatyzji wynosiła 6,2% w grupie arypiprazolu i 3,0% w grupie placebo.⁷

Dystonia

Dystonia, czyli długotrwałe nieprawidłowe skurcze grup mięśni, może wystąpić u predysponowanych pacjentów w pierwszych kilku dniach leczenia. Objawy dystonii obejmują: skurcze mięśni szyi (czasem postępujące do ucisku w gardle), trudności z przełykaniem, trudności z oddychaniem i/lub zaburzenia ruchów języka. Ryzyko wystąpienia ostrej dystonii jest zwiększone u mężczyzn i w młodszych grupach wiekowych.⁸

Poziom prolaktyny

W badaniach klinicznych oraz po wprowadzeniu arypiprazolu do obrotu, u pacjentów obserwowano zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia prolaktyny w surowicy w porównaniu do wartości początkowych.⁹

Parametry laboratoryjne

Porównania pomiędzy arypiprazolem i placebo w zakresie zmian rutynowych parametrów laboratoryjnych i lipidowych nie wykazały istotnych klinicznie różnic. Ogólnie przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) obserwowano u 3,5% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 2,0% pacjentów otrzymujących placebo.¹⁰

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Schizofrenia u młodzieży (15 lat i starszej)

W krótkoterminowym badaniu z udziałem 302 nastolatków (13-17 lat) obserwowano podobne działania niepożądane jak u dorosłych, z wyjątkiem następujących, które występowały częściej: senność/sedacja i zaburzenia pozapiramidowe (bardzo często, ≥1/10), suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt i niedociśnienie ortostatyczne (często, ≥1/100 do <1/10).¹¹

W długoterminowym badaniu z podwójnie ślepą próbą i kontrolą placebo, częściej niż w grupie placebo zgłaszano: zmniejszenie masy ciała, zwiększenie stężenia insuliny we krwi, arytmię i leukopenię (często, ≥1/100, <1/10).¹²

W populacji młodzieży ze schizofrenią (13-17 lat) obserwowano niskie stężenia prolaktyny w surowicy u 29,5% dziewcząt (<3 ng/ml) i 48,3% chłopców (<2 ng/ml). W badaniach długoterminowych (do 72 miesięcy) częstość występowania niskich stężeń prolaktyny wynosiła 25,6% u kobiet i 45,0% u mężczyzn.¹³

Epizody maniakalne u młodzieży (13 lat i starszej)

U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I obserwowano podobne działania niepożądane jak u dorosłych, z wyjątkiem następujących: senność (23,0%), zaburzenia pozapiramidowe (18,4%), akatyzja (16,0%) i zmęczenie (11,8%) zgłaszane bardzo często (≥1/10); ból w górnej części brzucha, zwiększenie częstości akcji serca, zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, drżenie mięśni i dyskineza zgłaszane często (≥1/100 do <1/10).¹⁴

Zaobserwowano zależność niektórych działań niepożądanych od dawki: zaburzenia pozapiramidowe (częstość dla dawki 10 mg: 9,1%, dla dawki 30 mg: 28,8%, dla placebo: 1,7%) i akatyzja (częstość dla dawki 10 mg: 12,1%, dla dawki 30 mg: 20,3%, dla placebo: 1,7%).¹⁵

Średnie zmiany masy ciała po 12 i 30 tygodniach leczenia wynosiły dla arypiprazolu odpowiednio 2,4 kg i 5,8 kg, a dla placebo 0,2 kg i 2,3 kg.¹⁶

W populacji dzieci i młodzieży z chorobą afektywną dwubiegunową (10-17 lat) niskie stężenia prolaktyny w surowicy stwierdzono u 28,0% dziewcząt (<3 ng/ml) i 53,3% chłopców (<2 ng/ml).¹⁷

Zaburzenia kontroli impulsów

U pacjentów leczonych arypiprazolem mogą wystąpić zaburzenia kontroli impulsów, takie jak: patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność, kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy oraz obżarstwo lub kompulsywne objadanie się.¹⁸

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci pediatryczni wykazują pewne różnice w profilu działań niepożądanych w porównaniu do populacji dorosłych:¹⁹

• U dzieci i młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym senność oraz zmęczenie występują częściej niż u pacjentów pediatrycznych ze schizofrenią
• U młodzieży ze schizofrenią i chorobą afektywną dwubiegunową obserwuje się częściej niskie stężenia prolaktyny w porównaniu z dorosłymi
• W populacji pediatrycznej występuje zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych z dawką, szczególnie w zakresie objawów pozapiramidowych i akatyzji

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:²⁰

• Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
• Tel.: +48 22 49 21 301
• Faks: +48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie leku do obrotu.²¹