zapalenie przełyku
Zapalenie przełyku (ezofagitis) to stan zapalny błony śluzowej przełyku, który może być spowodowany różnymi czynnikami. Najczęstszą przyczyną jest choroba refluksowa przełyku (GERD), w której kwas żołądkowy cofa się do przełyku, powodując podrażnienie i uszkodzenie jego wyściółki.
Inne przyczyny zapalenia przełyku obejmują infekcje (grzybicze, wirusowe, bakteryjne), działania niepożądane niektórych leków, napromienianie, choroby autoimmunologiczne oraz uszkodzenia chemiczne wywołane połknięciem substancji żrących. U pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza z HIV/AIDS, często występuje zapalenie przełyku wywołane przez Candida lub cytomegalowirus.
Objawy zapalenia przełyku to przede wszystkim zgaga, ból podczas przełykania (odynofagia), trudności w przełykaniu (dysfagia), ból w klatce piersiowej, nudności oraz wymioty. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić krwawienia z przewodu pokarmowego. Diagnostyka obejmuje endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego z możliwością pobrania wycinków do badania histopatologicznego.
Leczenie zapalenia przełyku zależy od przyczyny. W przypadku GERD stosuje się inhibitory pompy protonowej, leki zobojętniające kwas żołądkowy oraz modyfikację stylu życia. Zapalenie infekcyjne wymaga odpowiedniej terapii przeciwgrzybiczej, przeciwwirusowej lub antybiotykoterapii. Nieleczone zapalenie przełyku może prowadzić do zwężenia przełyku, przełyku Barretta lub zwiększać ryzyko rozwoju raka przełyku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen dla dzieci forte pomarańczowy 40 mg/ml
Ibuprofen w postaci zawiesiny doustnej Nurofen dla dzieci Forte (40 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są zależne od dawki, czasu stosowania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęściej obserwowane są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, w tym ból brzucha, nudności, niestrawność, biegunka, a także ryzyko krwawień, owrzodzeń i perforacji, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu i u osób starszych. Dawkowanie powyżej 2400 mg/dobę wiąże się z podwyższonym ryzykiem incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, a także ciężkie reakcje skórne, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza czy pancytopenia.
agranulocytoza, anafilaksja, antybiotykoterapia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, dyskrazja krwi, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwbakteryjne, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie wątroby, osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, pancytopenia, perforacja, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, układ krwiotwórczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Axoprofen 200 mg
Axoprofen zawiera ibuprofen, NLPZ stosowany w dawkach do 1200 mg/dobę doustnie (1800 mg w czopkach) w krótkotrwałym leczeniu, z działaniami niepożądanymi zależnymi od dawki i indywidualnej wrażliwości. Długotrwałe stosowanie dużych dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, dyspepsję, ból brzucha, a także poważne powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia, szczególnie u osób starszych. Ryzyko krwawień jest zależne od dawki i czasu stosowania. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości, zaburzenia neurologiczne, skórne (w tym ciężkie reakcje pęcherzowe) oraz nefrotoksyczność.
AGEP, agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba autoimmunologiczna, choroba Leśniowskiego-Crohna, eozynofilia, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hiponatremia, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, koagulopatia, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk, obrzęk twarzy, owrzodzenie trawienne, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Kwas alendronowy – Przedawkowanie
Przedawkowanie kwasu alendronowego prowadzi do istotnych zaburzeń metabolicznych, w tym hipokalcemii (stężenie wapnia <2,2 mmol/l) oraz hipofosfatemii (stężenie fosforanów <0,8 mmol/l), które mogą manifestować się zwiększoną pobudliwością nerwowo-mięśniową, parestezjami, tężyczką, osłabieniem mięśniowym, rabdomiolizą oraz zaburzeniami rytmu serca. Ponadto, obserwuje się objawy ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, takie jak dyspepsja, zgaga, zapalenie przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, które mogą prowadzić do powikłań, w tym krwawień, perforacji i zwężeń. Przedawkowanie dotyczy wszystkich preparatów zawierających kwas alendronowy, m.in. Alendran 70, Alendrogen, Alendronic Acid Genoptim oraz Ostolek, z objawami spójnymi dla wszystkich form farmaceutycznych.
choroba wrzodowa, dyspepsja, funkcja nerek, hipofosfatemia, hipokalcemia, inhibitor pompy protonowej, kwas alendronowy, nadżerka, osteomalacja, parestezja, pobudliwość nerwowo-mięśniowa, podrażnienie przełyku, pyrosis, rabdomioliza, refluks, tężyczka, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ostemax 70 comfort 70 mg
Profil bezpieczeństwa alendronianu, substancji czynnej leku Ostemax 70 comfort (70 mg raz w tygodniu), został szczegółowo oceniony w badaniach klinicznych oraz w praktyce klinicznej po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból brzucha (3,7%), dyspepsja (2,7%), zarzucanie treści pokarmowej do przełyku (1,9%) oraz nudności (1,9%). Działania te występują z częstością ≥1% i są zgodne z obserwacjami z badań porównujących dawkę 70 mg raz w tygodniu z dawką 10 mg na dobę. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenie przełyku, zwężenie przełyku, perforacje czy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, które mimo niskiej częstości (<1/1000) stanowią istotne zagrożenie kliniczne. W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego najczęściej występują bóle mięśniowo-kostne (do 4,1%), a rzadko martwica kości szczęki oraz nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej, charakterystyczne dla bisfosfonianów. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują ból głowy i zawroty głowy, a także rzadkie reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy.
alendronian, bisfosfoniany, ból brzucha, ból głowy, bóle mięśniowo-kostne, dysfagia, dyspepsja, hipokalcemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, łysienie, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, nadżerki przełyku, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk stawów, owrzodzenie przełyku, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, refluks przełykowy, smoliste stolce, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia smaku, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie twardówki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złamania podkrętarzowe, zwężenie przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Opokan
Leczenie meloksykamem wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego. Nie zaleca się zwiększania dawki powyżej 7,5 mg/dobę ani łączenia meloksykamu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową, chorobami przewodu pokarmowego (np. wrzody, zapalenie przełyku), chorobami układu krążenia, nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca oraz u osób w podeszłym wieku. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego, czynności nerek i wątroby oraz obserwację pod kątem objawów krwawień z przewodu pokarmowego i reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
aminotransferazy, astma oskrzelowa, azot mocznikowy, bilirubina, choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, cukrzyca, fenyloketonuria, hiperkaliemia, hiperlipidemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitory cyklooksygenazy-2, inhibitory pompy protonowej, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, meloksykam, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, pemetreksed, perforacja, prostaglandyny nerkowe, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zakrzepica tętnic, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie elektrolitów, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Igzelym 90 mg
Igzelym (tikagrelor) 90 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, aktywnym krwawieniem patologicznym (w tym z przewodu pokarmowego, dróg moczowych, dróg rodnych oraz krwawieniem do jam ciała), a także u osób po przebytym krwotoku śródczaszkowym. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, w tym marskością w stadium Child-Pugh C, ze względu na ryzyko kumulacji tikagreloru i zwiększonego ryzyka krwawień. Równoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, klarytromycyna, nefazodon, rytonawir i atazanawir, jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu istotnego zwiększenia ekspozycji na tikagrelor i ryzyka działań niepożądanych.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, działanie przeciwpłytkowe, heparyna, Igzelym, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie patologiczne, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok śródmózgowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość, nefazodon, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, reakcja anafilaktyczna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, tabletka powlekana, terapia HIV, tikagrelor, trombocytopenia, warfaryna, wrzód trawienny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie przełyku – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie przełyku to stan zapalny błony śluzowej przełyku o różnorodnej etiologii, w tym refluksowej, infekcyjnej, alergicznej (eozynofilowe zapalenie przełyku, EoE) oraz polekowej. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz badaniach endoskopowych (ezofagogastroduodenoskopia, EGD) z pobraniem biopsji z co najmniej 6 wycinków z różnych odcinków przełyku. W badaniu histopatologicznym kluczowe jest stwierdzenie ≥15 eozynofili na pole widzenia w dużym powiększeniu dla rozpoznania EoE, a także identyfikacja cech charakterystycznych dla refluksowego zapalenia (przerost warstwy podstawnej, wydłużenie brodawek) czy infekcji (np. ciałka wtrętowe HSV, CMV, strzępki grzybni). W diagnostyce różnicowej uwzględnia się choroby serca, zaburzenia motoryki przełyku oraz nowotwory. W przypadku podejrzenia EoE stosuje się skalę EREFS do oceny endoskopowej oraz molekularny panel EDP oceniający ekspresję 96 genów.
badanie endoskopowe, badanie histopatologiczne, biopsja przełyku, dysfagia, eozynofilia przełyku, eozynofilowe zapalenie przełyku, Esophageal String Test, ezofagogastroduodenoskopia, górna endoskopia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przełyku, manometria przełyku, naciek eozynofilowy, odynofagia, pH-metria przełyku, polekowe zapalenie przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, refluksowe zapalenie przełyku, regurgitacja, remisja histologiczna, test alergiczny, uchyłek przełyku, zakażenie CMV, zakażenie HSV, zapalenie przełyku, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Zatoki Sprint 200 mg + 30 mg
Ibuprom Zatoki Sprint to lek złożony zawierający 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, którego profil działań niepożądanych wynika z właściwości obu składników. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują niestrawność, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunkę, zaparcia oraz poważniejsze powikłania, takie jak wrzody trawienne, perforacje i krwawienia, które mogą być szczególnie niebezpieczne u osób starszych. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się jako alergie, astma, skurcz oskrzeli, wysypki skórne, pokrzywka, a w rzadkich przypadkach ciężkie choroby pęcherzowe skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Ibuprofen w dawkach do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a także może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Pseudoefedryna może wywoływać działania neurologiczne, w tym zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES), zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), drgawki, omamy oraz objawy pobudzenia i niepokoju.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, dławica piersiowa, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, stolec smolisty, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, udar krwotoczny, udar mózgu, udar niedokrwienny, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie nerek śródmiąższowe, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Forte (o smaku bananowym) 200 mg/5 ml
Ibuprofen zawarty w preparacie Ibum Forte może wywoływać liczne działania niepożądane, które zostały sklasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęstsze dotyczą układu pokarmowego i obejmują zgagę, bóle brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunki, zaparcia oraz drobne krwawienia, które w wyjątkowych przypadkach mogą prowadzić do niedokrwistości. Niezbyt często obserwuje się owrzodzenia przewodu pokarmowego z możliwym krwawieniem i perforacją, a bardzo rzadko ciężkie powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka, perforacja i krwawienie, które mogą być śmiertelne, zwłaszcza u osób starszych. Istotne są również potencjalne powikłania kardiologiczne, w tym kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego oraz nadciśnienie tętnicze, szczególnie przy dawkach 2400 mg/dobę i długotrwałym stosowaniu, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zatorów tętniczych. Ponadto, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie ogólne reakcje anafilaktyczne oraz rzadkie, ale poważne skórne zespoły SCAR, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
AGEP, agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ibuprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, NLPZ, ostre zapalenie wątroby, ostry zespół wieńcowy, pancytopenia, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, SCAR, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hadmuliv 200 mg + 500 mg
Badania kliniczne wykazały, że stosowanie kombinacji ibuprofenu z paracetamolem nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych w porównaniu z monoterapią tymi lekami. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz objawy dyspeptyczne. Istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak choroba wrzodowa, perforacja czy krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dawkowanie ibuprofenu do 2400 mg/dobę wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych zdarzeń zatorowo-zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Ponadto, stosowanie NLPZ może powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz niewydolność serca.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, ibuprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek, martwica wątroby, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, paracetamol, perforacja, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zatorowość tętnicza, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Cytomegalowirus – Leczenie
Cytomegalowirus (CMV) jest wirusem z rodziny Herpesviridae, który pozostaje latentny w organizmie po zakażeniu. U osób immunokompetentnych zakażenie przebiega zwykle bezobjawowo lub jako łagodny zespół mononukleozopodobny, nie wymagający leczenia przeciwwirusowego. W grupach immunosupresyjnych, takich jak pacjenci z HIV/AIDS (zwłaszcza przy liczbie CD4+ <50 komórek/mm3), biorcy przeszczepów narządów lub komórek macierzystych, zakażenie CMV może prowadzić do poważnych powikłań (np. zapalenie płuc, wątroby, jelita grubego, siatkówki). Leczenie pierwszego rzutu opiera się na gancyklowirze (5 mg/kg i.v. 2x/d przez 2-3 tygodnie) oraz jego doustnym proleku walgancyklowirze (900 mg 2x/d p.o.), z zastosowaniem foskarnetu (90 mg/kg i.v. 2x/d) lub cidofowiru w przypadku oporności lub nietolerancji. Nowe leki, takie jak letermowir (480 mg/d p.o., dawka zmniejszona do 240 mg/d przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny) i maribawir (400-800 mg 2x/d p.o.), oferują dodatkowe opcje profilaktyki i terapii, zwłaszcza u biorców przeszczepów z wysokim ryzykiem CMV. Profilaktyka przeciwwirusowa i terapia wyprzedzająca (preemptive therapy) są kluczowe w zapobieganiu rozwojowi choroby CMV u pacjentów z grup ryzyka, a monitorowanie wiremii CMV (PCR, antygenemia pp65) umożliwia szybkie wdrożenie leczenia.
anemia, brincidofovir, choroba neurologiczna, cidofowir, cytomegalowirus, foskarnet, gancyklowir, hipogammaglobulinemia, immunoglobulina CMV, leflunomid, letermowir, maribawir, neutropenia, niedosłuch czuciowo-nerwowy, profilaktyka przeciwwirusowa, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep narządów miąższowych, seronegatywny, seropozytywny, terapia wyprzedzająca, trombocytopenia, układ odpornościowy, walgancyklowir, wrodzone zakażenie CMV, zapalenie jelita grubego, zapalenie nerek, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby, zespół mononukleozopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Wasedoc
Dabigatran eteksylan w postaci kapsułek twardych Wasedoc wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawienia, które może wystąpić w dowolnym miejscu organizmu. Należy monitorować pacjentów pod kątem niewyjaśnionego spadku hemoglobiny, hematokrytu oraz obniżenia ciśnienia tętniczego, co może wskazywać na krwotok. W sytuacjach zagrażających życiu lub niekontrolowanego krwawienia dostępny jest specyficzny odwracacz działania dabigatranu – idarucyzumab, jednak jego skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone. Dabigatran można również usunąć z organizmu za pomocą hemodializy. W przypadku krwawienia można rozważyć podanie świeżej krwi pełnej, osocza świeżo mrożonego, koncentratów czynników krzepnięcia (aktywowanych lub nieaktywowanych), rekombinowanego czynnika VIIa oraz płytek krwi, dostosowując terapię do sytuacji klinicznej pacjenta.
agregacja płytek krwi, bakteryjne zapalenie wsierdzia, dabigatran eteksylat, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, hemostaza, idarucyzumab, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor selektywnego wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, krwotok, kwas acetylosalicylowy, małopłytkowość, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, osocze świeżo mrożone, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon chorób i schorzeń
Refluks u niemowląt – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt to powszechne zjawisko, dotyczące 40-50% zdrowych niemowląt w pierwszych miesiącach życia, szczególnie między 1. a 4. miesiącem. Etiologia refluksu wiąże się z niedojrzałością dolnego zwieracza przełyku oraz pozycją leżącą i dietą płynną. Objawem dominującym jest ulewanie, które u większości niemowląt nie powoduje zaburzeń wzrostu ani dyskomfortu („szczęśliwi ulewacze”). W odróżnieniu od GER, choroba refluksowa przełyku (GERD) manifestuje się nasilonymi objawami, takimi jak wymioty chlustające, kolka, problemy z karmieniem, utrata masy ciała, świszczący oddech czy zapalenie przełyku. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym i wywiadzie, a badania dodatkowe (pH-metria, endoskopia) są zarezerwowane dla cięższych lub nietypowych przypadków.
alergia na białko mleka krowiego, alginian, antacida, badanie fizykalne, bloker receptora H2, choroba refluksowa przełyku, cichy refluks, dolny zwieracz przełyku, endoskopia przewodu pokarmowego, fundoplikacja Nissena, inhibitor pompy protonowej, kolka niemowlęca, krztuszenie, lek prokinetyczny, nagła śmierć łóżeczkowa, nawracające zapalenie płuc, nietolerancja pokarmowa, pH-metria przełyku, refluks u niemowląt, trudności z połykaniem, ulewanie niemowląt, wymioty chlustające, zapalenie przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Patofizjologia i mechanizm
Hematemeza, definiowana jako wymiotowanie treści żołądkowej zawierającej krew, jest alarmującym objawem wskazującym na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (jama ustna, przełyk, żołądek, dwunastnica). Mechanizm wymiotów jest złożony i koordynowany przez ośrodek wymiotny w rdzeniu przedłużonym, aktywowany przez impulsy aferentne z przewodu pokarmowego, strefę chemoreceptorową (CTZ) oraz wyższe ośrodki mózgowe. Neuroprzekaźniki takie jak dopamina, serotonina (receptory 5-HT3), acetylocholina, substancja P (receptory NK1) oraz układ histaminergiczny (receptory H1 i H2) odgrywają kluczową rolę w patogenezie wymiotów. Obecność krwi w wymiocinach świadczy o przerwaniu ciągłości błony śluzowej i może manifestować się jako świeża czerwona krew lub ciemnobrązowa substancja przypominająca fusy kawy, co ma znaczenie diagnostyczne w ocenie źródła i czasu krwawienia.
anemia, aspiracja krwi, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa, czerwona krwinka, embolizacja naczyń, ezofagogastroduodenoskopia, farmakoterapia, fusowate wymioty, górny odcinek przewodu pokarmowego, Helicobacter pylori, hematemesis, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, neuroprzekaźnik, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wielonarządowa, nudności i wymioty, ośrodek wymiotny, wrzód trawienny, wstrząs hipowolemiczny, wymioty, zapalenie dwunastnicy, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zwłóknienie wątroby, żylaki przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ditropan
Produkt leczniczy Ditropan zawierający 5 mg oksybutyniny chlorowodorku wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak osoby w podeszłym wieku, pacjenci z chorobą Parkinsona, neuropatią autonomicznego układu nerwowego, ciężkimi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Ze względu na przeciwcholinergiczne działanie leku, istnieje ryzyko pogorszenia stanu u pacjentów z niedrożnością jelit, atonią jelit, wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy oraz refluksem żołądkowo-przełykowym, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu bifosfonianów. Ditropan może nasilać tachykardię, nadczynność tarczycy, zastoinową niewydolność serca, zaburzenia rytmu serca, chorobę wieńcową, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia poznawcze oraz łagodny rozrost gruczołu krokowego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów z tymi schorzeniami.
atonia jelit, choroba Parkinsona, choroba wieńcowa, jaskra z wąskim kątem przesączania, kandydoza jamy ustnej, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, niedobór laktazy, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, oksybutynina chlorowodorek, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parodontoza, próchnica zębów, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, splątanie, tachykardia, udar cieplny, właściwości przeciwcholinergiczne, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia poznawcze, zaburzenia rytmu serca, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Refluks u niemowląt – Zapobieganie i profilaktyka
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt jest powszechnym zjawiskiem wynikającym z niedojrzałości dolnego zwieracza przełyku i specyfiki anatomicznej układu pokarmowego. U większości dzieci refluks ma charakter fizjologiczny i ustępuje samoistnie do 12-18 miesiąca życia, nie wymagając leczenia farmakologicznego. Kluczowe w profilaktyce są odpowiednie techniki karmienia, takie jak karmienie w pozycji pionowej lub półsiedzącej, utrzymanie dziecka w pozycji pionowej przez 20-30 minut po karmieniu, unikanie przekarmiania oraz częste odbijanie (po każdej 1-2 uncjach mleka modyfikowanego lub po karmieniu z każdej piersi). Karmienie piersią zmniejsza ryzyko refluksu dzięki łatwiejszemu trawieniu mleka matki. W przypadku nasilonych objawów można rozważyć zagęszczanie pokarmu (np. dodanie 1 łyżeczki kleiku ryżowego na uncję mleka modyfikowanego) po konsultacji z lekarzem. Należy również uwzględnić możliwość alergii na białko mleka krowiego, co wymaga modyfikacji diety matki lub zastosowania hydrolizatów białkowych u niemowląt karmionych sztucznie.
alergia na białko mleka krowiego, blokery receptora H2, choroba refluksowa przełyku, cofanie treści żołądkowej, dolny zwieracz przełyku, fundoplikacja, inhibitory pompy protonowej, kleik ryżowy, krwiste wymioty, lek prokinetyczny, mleko matki, nawracające zapalenie płuc, przewlekły kaszel, refluks żołądkowo-przełykowy, świszczący oddech, trudności z karmieniem, zagęszczanie pokarmu, zapalenie przełyku, zespół nagłej śmierci niemowląt - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rombidux
Leczenie rywaroksabanem (Rombidux 20 mg) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania objawów krwawienia oraz regularnego badania hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. U pacjentów z klirensem kreatyniny 15-29 ml/min należy zachować ostrożność, a stosowanie leku jest przeciwwskazane przy klirensie poniżej 15 ml/min ze względu na istotne zwiększenie stężenia rywaroksabanu w osoczu (średnio 1,6-krotnie) i ryzyko krwawienia. Nie zaleca się stosowania rywaroksabanu u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym, szczególnie z potrójnie dodatnim wynikiem, ze względu na zwiększone ryzyko nawrotów zakrzepicy w porównaniu z antagonistami witaminy K. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany w połączeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4 i glikoproteiny P (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą podnieść stężenie leku w osoczu średnio 2,6-krotnie, zwiększając ryzyko krwawień.
antagonista witaminy K, antykoagulant tocznia, badanie hemoglobiny, brak laktazy, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, doustny antykoagulant, embolektomia płucna, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, objaw krwawienia, owrzodzenie przewodu pokarmowego, PCI, powikłanie krwotoczne, profil farmakokinetyczny, przeciwciało antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienny, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, ryzyko krwotoku, SNRI, SSRI, stężenie hemoglobiny, TAVR, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar, utajone krwawienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie neurologiczne, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roticox 120 mg
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2 będący substancją czynną leku Roticox, był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących 7152 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg, 90 mg, a w przypadku ostrej dny moczanowej 120 mg raz na dobę. Profil działań niepożądanych był spójny w różnych wskazaniach i obejmował często występujące obrzęki i zatrzymanie płynów, nadciśnienie tętnicze, ból brzucha oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Rzadziej obserwowano poważniejsze zdarzenia, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z perforacjami i krwawieniami, a także incydenty sercowo-naczyniowe, w tym migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego.
arytmia, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, dusznica bolesna, duszność, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie żołądkowo-jelitowe, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, ostra dna moczanowa, ostry ból pooperacyjny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vesisol
Przed rozpoczęciem terapii solifenacyną bursztynianem (lek Vesisol) konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia innych przyczyn częstomoczu, takich jak niewydolność serca czy choroby nerek, oraz leczenie ewentualnego zakażenia układu moczowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z klinicznie istotnym zwężeniem drogi odpływu moczu, zaburzeniami przewodu pokarmowego, ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤30 ml/min, dawka max 5 mg), umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (7-9 punktów w skali Childa-Pugha, dawka max 5 mg), a także u osób stosujących silne inhibitory CYP3A4. U pacjentów z chorobami przełyku, neuropatią autonomicznego układu nerwowego oraz z ryzykiem zaburzeń rytmu serca (zwłaszcza z zespołem wydłużonego QT lub hipokaliemią) wymagana jest zwiększona obserwacja ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i wystąpienia Torsade de Pointes. Lek zawiera laktozę jednowodną (55,25 mg w tabletce 5 mg, 110,5 mg w tabletce 10 mg), co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy lub brakiem laktazy.
bisfosfonian, brak laktazy, choroba nerek, ciężkie zaburzenie czynności nerek, częstomocz, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, nadreaktywność wypieracza, nadreaktywność wypieracza pochodzenia neurogennego, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, niedrożność dróg oddechowych, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, przepuklina rozworu przełykowego, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, skala Childa-Pugha, solifenacyna bursztynian, torsade de pointes, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie drożności przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zakażenie układu moczowego, zapalenie przełyku, zatrzymanie moczu, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie drogi odpływu moczu, zwolniona perystaltyka przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Danengo
Dabigatran eteksylan (Danengo) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych (np. klopidogrel, ASA) oraz niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ryzyko krwawień, w tym dużych krwawień z przewodu pokarmowego, jest szczególnie wysokie u osób w wieku ≥75 lat stosujących dawkę 150 mg dwa razy na dobę. Monitorowanie terapii powinno obejmować regularne badania morfologii krwi, a niewyjaśniony spadek hemoglobiny, hematokrytu lub obniżenie ciśnienia tętniczego powinny skłaniać do poszukiwania źródła krwawienia. Dodatkowo, choroby współistniejące takie jak zapalenie przełyku, zapalenie żołądka oraz refluks żołądkowo-przełykowy zwiększają ryzyko krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego podczas terapii dabigatranem.
agregacja płytek krwi, ciśnienie tętnicze krwi, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, efekt przeciwkrzepliwy, hematokryt, hemodializa, hemostaza, idarucyzumab, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, koncentrat płytek krwi, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, parametry morfologiczne krwi, powikłanie krwotoczne, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, ryzyko krwawienia, stężenie hemoglobiny, swoisty czynnik odwracający, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Remolexam 7,5 mg
Meloksykam, stosowany w dawce 7,5 mg (Remolexam), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na analizie 27 badań klinicznych obejmujących 15 197 pacjentów, z terapią trwającą do roku. NLPZ, w tym meloksykam, mogą zwiększać ryzyko tętniczych zdarzeń zatorowo-zakrzepowych (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), a także powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, ból brzucha, a także poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, meloksykam może wywoływać ciężkie reakcje skórne (SCAR), w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, aminotransferaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, ciężkie skórne działanie niepożądane, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, układ pokarmowy, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pantoprazol SUN 40 mg
Pantoprazol SUN 40 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań jest inhibitorem pompy protonowej stosowanym w leczeniu chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego związanych z nadmierną sekrecją kwasu solnego. Wskazania do podawania dożylnego obejmują refluksowe zapalenie przełyku (GERD), chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz zespół Zollingera-Ellisona i inne stany hipersekrecji kwasu. Forma parenteralna jest szczególnie zalecana u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować leków doustnie, wymagają szybkiego efektu terapeutycznego lub mają powikłania takie jak krwawienia czy perforacje. Pantoprazol dożylny umożliwia szybkie zahamowanie wydzielania kwasu, co sprzyja gojeniu nadżerek i owrzodzeń oraz zapobiega dalszym powikłaniom.
choroba refluksowa, choroba wrzodowa, eradykacja Helicobacter pylori, gastrinoma, górny odcinek przewodu pokarmowego, hiperplazja komórek G, hipersekrecja, inhibitor pompy protonowej, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas solny, mastocytoza systemowa, nadżerka i owrzodzenie, owrzodzenie żołądka, pantoprazol dożylny, pantoprazol sodowy, podanie parenteralne, powikłana choroba wrzodowa, rakowiak, refluksowe zapalenie przełyku, zaburzenia połykania, zapalenie przełyku, zespół Zollingera-Ellisona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Remolexam
Meloksykam w dawce 7,5 mg, stosowany w formie tabletek, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby zminimalizować ryzyko toksyczności. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki maksymalnej ani łączyć meloksykamu z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, gdyż nie zwiększa to efektu terapeutycznego, a podnosi ryzyko działań niepożądanych. Meloksykam nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrego bólu, a brak poprawy po kilku dniach terapii wymaga ponownej oceny zasadności leczenia.
choroba wrzodowa, dawkowanie leku, dysfagia, działania niepożądane, inhibitory cyklooksygenazy-2, laktoza jednowodna, linia podziału tabletki, meloksykam, niedobór laktazy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, ostry ból, terapia meloksykamem, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zali
Dabigatran eteksylan w dawce 75 mg (Zali) wiąże się z istotnym ryzykiem krwawień, które mogą wystąpić w dowolnym miejscu organizmu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami predysponującymi do krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących agregację płytek krwi, takich jak klopidogrel, kwas acetylosalicylowy (ASA) oraz niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Monitorowanie parametrów morfologicznych krwi, w tym stężenia hemoglobiny i hematokrytu, jest niezbędne podczas terapii, a spadek tych wartości lub obniżenie ciśnienia tętniczego powinny skłonić do poszukiwania źródła krwawienia. W przypadku zagrażającego życiu krwawienia dostępny jest swoisty czynnik odwracający działanie dabigatranu – idarucyzumab, jednak jego bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży nie zostały ustalone.
agregacja płytek krwi, bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciśnienie tętnicze krwi, czynnik VIIa, czynniki krzepnięcia, dabigatran eteksylat, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, hemostaza, idarucyzumab, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klirens kreatyniny, klopidogrel, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, osocze świeżo mrożone, płytki krwi, refluks żołądkowo-przełykowy, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naproxen Hasco 500 mg
Naproksen w postaci czopków 250 mg i 500 mg, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania klasyfikowana jest zgodnie z konwencją MedDRA. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak niestrawność, zgaga, nudności i bóle brzucha (często ≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują poważne powikłania, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawe wymioty i smoliste stolce (rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie przełyku, ostre zapalenie trzustki oraz zapalenie okrężnicy. Długotrwałe stosowanie naproksenu może prowadzić do poważnych zaburzeń wątroby, takich jak zapalenie wątroby i żółtaczka (bardzo rzadko <1/10 000), co wymaga monitorowania funkcji wątrobowych. Reakcje skórne obejmują wysypkę, pokrzywkę i świąd (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100), a także ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu zmiany, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy rumień wielopostaciowy (bardzo rzadko). Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia nerek, układu nerwowego, serca, naczyń, krwi, układu oddechowego, ucha i oka, z częstością od rzadkiej do bardzo rzadkiej, w tym m.in. zapalenie kłębuszków nerkowych, drgawki, zastoinową niewydolność serca, trombocytopenię, eozynofilowe zapalenie płuc oraz zaburzenia widzenia i słuchu.
agranulocytoza, białkomocz, ból brzucha, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, granulocytopenia, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukopenia, liszaj płaski, martwica brodawek nerkowych, martwica naskórka, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, naproksen, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, owrzodzenie żołądka, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar, wysypka polekowa, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie opon mózgowych, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zgaga, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daroxomb
Dabigatran eteksylat wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych, które mogą wystąpić w dowolnej lokalizacji anatomicznej. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować ocenę objawów krwawienia oraz kontrolę parametrów takich jak stężenie hemoglobiny, hematokryt i ciśnienie tętnicze, które mogą wskazywać na ukryte krwawienie. W przypadku zagrażającego życiu lub nieopanowanego krwawienia u dorosłych dostępny jest swoisty czynnik odwracający – idarucyzumab, natomiast hemodializa stanowi alternatywną metodę eliminacji dabigatranu. W terapii krwawień można rozważyć stosowanie preparatów krwiopochodnych, takich jak świeża krew pełna, osocze świeżo mrożone, koncentraty czynników krzepnięcia (aktywowanych i nieaktywowanych), rekombinowany czynnik VIIa oraz koncentraty płytek krwi.
bakteryjne zapalenie wsierdzia, ciśnienie tętnicze, czynnik krzepnięcia, czynnik ryzyka, dabigatran eteksylat, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, hemostaza, idarucyzumab, klopidogrel, koncentrat czynnika krzepnięcia, koncentrat płytek krwi, krew pełna, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek hamujący agregację płytek, małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, powikłanie krwotoczne, preparat krwiopochodny, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, SNRI, SSRI, swoisty czynnik odwracający, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon substancji czynnych
Paklitaksel – Przedawkowanie
Przedawkowanie paklitakselu nie posiada specyficznego antidotum, co wymaga intensywnego monitorowania stanu klinicznego pacjenta oraz leczenia objawowego. Główne objawy toksyczności to ciężka mielosupresja manifestująca się neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, neurotoksyczność obwodowa z parestezjami i bólami neuropatycznymi, zapalenie błon śluzowych oraz u dzieci ryzyko ostrej toksyczności etanolowej z powodu obecności etanolu bezwodnego w preparatach (np. Paclitaxel Kabi zawiera 393 mg/ml etanolu, co stanowi 49,7% objętości). W przypadku mielosupresji zaleca się podanie G-CSF i profilaktykę przeciwinfekcyjną, a w neuropatii obwodowej stosowanie leków przeciwbólowych takich jak gabapentyna czy duloksetyna. Zapalenie błon śluzowych wymaga intensywnej pielęgnacji i leczenia objawowego, natomiast u dzieci konieczne jest monitorowanie i leczenie objawów toksyczności etanolowej, w tym zaburzeń metabolicznych i neurologicznych.
antidotum, arytmia, blok przewodzenia, ból neuropatyczny, bradykardia, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, dysfagia, etanol bezwodny, G-CSF, hipoglikemia, hipotensja, kwasica, makrogologlicerolu rycynoleinian, małopłytkowość, mielosupresja, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, paklitaksel, parestezje, polioksyetylowany olej rycynowy, profilaktyka przeciwinfekcyjna, reakcje nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, toksyczność, toksyczność etanolowa, zaburzenia motoryczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia termoregulacji, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Uronorm
Przed rozpoczęciem terapii bursztynianem solifenacyny (Uronorm) konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki różnicowej w celu wykluczenia innych przyczyn częstomoczu, takich jak niewydolność serca czy choroby nerek, oraz leczenie ewentualnych zakażeń dróg moczowych. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min) oraz umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh 7-9) dawka nie powinna przekraczać 5 mg ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Również u pacjentów stosujących silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol) zaleca się ograniczenie dawki do 5 mg. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z klinicznie istotnym zwężeniem drogi odpływu moczu, zaburzeniami drożności przewodu pokarmowego, refluksem żołądkowo-przełykowym, neuropatią autonomiczną oraz u pacjentów z ryzykiem wydłużenia odstępu QT, gdzie wskazane jest monitorowanie EKG.
antybiotykoterapia, bursztynian solifenacyny, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klirens kreatyniny, lek antycholinergiczny, monitorowanie EKG, motoryka jelit, nadreaktywność wypieracza, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, pasaż jelitowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, przepuklina rozworu przełykowego, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, skala Child-Pugh, solifenacyna, torsade de pointes, zakażenie dróg moczowych, zapalenie przełyku, zatrzymanie moczu, zespół wydłużonego QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Celbic 200 mg
Celekoksyb, substancja czynna leku Celbic (200 mg, kapsułki twarde), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych oparty na szerokich danych klinicznych i obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu, obejmujących ponad 70 milionów pacjentów. Stosowany w dawkach od 100 mg do 800 mg na dobę, w terapii choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatoidalnego zapalenia stawów oraz profilaktyce polipów gruczolakowatych (do 400 mg/dobę przez okres do 3 lat), celekoksyb charakteryzuje się ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (bóle brzucha, biegunka, nudności), układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze), układu nerwowego (zawroty głowy) oraz objawów ogólnych (obrzęki, objawy grypopodobne). Istotne są także rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, owrzodzenia żołądka i dwunastnicy, reakcje anafilaktyczne czy niewydolność wątroby i nerek.
bezsenność, białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, drgawka, działanie niepożądane, funkcja wątroby, gastroprotekcja, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieselektywne NLPZ, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, polip gruczolakowaty, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, reumatoidalne zapalenie stawów, ryzyko sercowo-naczyniowe, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, udar, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie nastroju, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie przełyku, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen Dr. Max 400 mg
Ibuprofen w dawce 400 mg w postaci kapsułek miękkich wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu trwania terapii. Dominują zaburzenia ze strony układu pokarmowego, w tym zgaga, ból brzucha, nudności oraz poważniejsze powikłania, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek (do 2400 mg/dobę) wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar. Ponadto, rzadkie, ale poważne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (np. anemia, agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zaburzenia widzenia, uszkodzenie nerek oraz ciężkie reakcje skórne (SCAR). W trakcie terapii zaleca się monitorowanie morfologii krwi oraz ostrożność u pacjentów z chorobami reumatycznymi i współistniejącymi schorzeniami.
AGEP, agranulocytoza, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba wrzodowa, depresja, ibuprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedowidzenie toksyczne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, omamy, ostre zapalenie wątroby, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, zaburzenie psychiczne, zaburzenie widzenia, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Dabigatran – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dabigatran eteksylat (110 mg, kapsułki twarde) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, które mogą wystąpić w dowolnej lokalizacji anatomicznej. Monitorowanie parametrów takich jak stężenie hemoglobiny, hematokryt oraz ciśnienie tętnicze jest kluczowe w trakcie terapii. W przypadku zagrażającego życiu lub nieopanowanego krwawienia dostępny jest swoisty czynnik odwracający – idarucyzumab, jednak jego skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały potwierdzone u pacjentów pediatrycznych. Alternatywne metody leczenia ciężkich krwawień obejmują hemodializę, przetoczenie świeżej krwi pełnej lub osocza świeżo mrożonego, podanie koncentratów czynników krzepnięcia (aktywowanych lub nieaktywowanych), rekombinowanego czynnika VIIa oraz przetoczenie płytek krwi.
agregacja płytek krwi, ciśnienie tętnicze krwi, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, hematokryt, hemodializa, hemoglobina, hemostaza, idarucyzumab, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwzakrzepowy, leki hamujące agregację płytek, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, parametry laboratoryjne, płytki krwi, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, ryzyko krwawienia, swoisty czynnik odwracający, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Idarubicin Accord
Idarubicyna, będąca antracykliną, powinna być stosowana wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w chemioterapii cytotoksycznej, ze względu na ryzyko ciężkich powikłań, takich jak krwotoki, zakażenia oraz kardiotoksyczność. Terapia powinna być rozpoczęta dopiero po ustąpieniu ostrych objawów toksyczności poprzednich leków, w tym zapalenia błony śluzowej, neutropenii i małopłytkowości. Kardiotoksyczność może mieć charakter wczesny (tachykardia zatokowa, zmiany ST-T w EKG, arytmie) lub późny, manifestujący się zmniejszeniem frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) i objawami zastoinowej niewydolności serca (np. duszność, obrzęki, powiększenie serca). Kardiomiopatia występuje u około 5% pacjentów przy dawkach skumulowanych 150-290 mg/m², a u pacjentów przyjmujących doustnie dawki do 400 mg/m² ryzyko jest mniejsze. Monitorowanie czynności serca (EKG, MUGA, ECHO) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejsze leczenie antracyklinami, radioterapia śródpiersia czy stosowanie leków kardiotoksycznych (np. trastuzumab). Zaleca się unikanie terapii antracyklinami do 7 miesięcy po odstawieniu trastuzumabu lub ścisłe monitorowanie funkcji serca w tym okresie.
antrachinony, antracykliny, białaczka wtórna, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chemioterapia cytotoksyczna, choroba sercowo-naczyniowa, duszność, echokardiografia, faza przedbiałaczkowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gorączka, gorączka neutropeniczna, granulocytopenia, idarubicyna, kardiotoksyczność, krwotok, kurczliwość mięśnia sercowego, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, nieprawidłowości EKG, obrzęk płuc, posocznica, przedwczesny skurcz komorowy, radioterapia, scyntygrafia bramkowana serca, skąpomocz, szpik kostny, tachyarytmia, tachykardia komorowa, tachykardia zatokowa, uogólnione zakażenie, wymioty, zakażenie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin C 75 mg
Lek Dalacin C zawiera klindamycynę w dawce 75 mg w kapsułkach i może wywoływać szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według MedDRA i częstości występowania. Najpoważniejsze z nich to rzekomobłoniaste zapalenie jelit oraz choroba związana z Clostridioides difficile, które stanowią zagrożenie życia. Ponadto, klindamycyna może indukować reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Lyella (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i DRESS. Zaburzenia hematologiczne obejmują agranulocytozę, neutropenię, trombocytopenię, leukopenię i eozynofilię, co zwiększa ryzyko infekcji i powikłań krwotocznych. Do częstych działań niepożądanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, ból brzucha, wymioty, nudności), a także zmiany skórne (wysypka, pokrzywka, rumień wielopostaciowy). W rzadkich przypadkach obserwuje się zatrzymanie akcji serca po szybkim podaniu dożylnym oraz ostre uszkodzenie nerek wymagające monitorowania funkcji nerek.
AGEP, agranulocytoza, ból brzucha, chlorowodorek, Clostridioides difficile, Dalacin C, DRESS, dysgezja, eozynofilia, hepatotoksyczność, klindamycyna, leukopenia, megacolon toksyczne, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenie przełyku, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamkowa, zakażenie pochwy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie przełyku, zatrzymanie akcji serca, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen dla dzieci forte truskawkowy 40 mg/ml
Ibuprofen w stężeniu 40 mg/ml, zawarty w preparacie Nurofen dla dzieci Forte truskawkowy, wykazuje działania niepożądane, które są głównie zależne od dawki i mogą występować zarówno przy krótkotrwałym stosowaniu (do 1200 mg/dobę doustnie, 1800 mg/dobę czopki), jak i przy długotrwałej terapii wysokodawkowej (do 2400 mg/dobę). Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują m.in. chorobę wrzodową żołądka, perforację, krwawienia, nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha oraz smoliste stolce. Istotne jest, że stosowanie ibuprofenu może zwiększać ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu, zwłaszcza przy dawkach powyżej 2400 mg/dobę. Pacjent powinien być poinformowany o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku wystąpienia objawów reakcji nadwrażliwości, silnego bólu w nadbrzuszu, krwawych wymiotów lub smolistych stolców.
agranulocytoza, astma, ból nadbrzusza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba reumatyczna, choroba wrzodowa żołądka, depresja, hemoglobina, ibuprofen, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, owrzodzenie żołądka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, smoliste stolce, śródmiąższowe zapalenie nerek, sztywność karku, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona