poród przedwczesny
Poród przedwczesny to poród, który następuje przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży. Jest to istotny problem położniczy, dotykający około 5-18% ciąż na świecie i stanowiący jedną z głównych przyczyn zachorowalności i śmiertelności noworodków.
Etiologia porodu przedwczesnego jest wieloczynnikowa i obejmuje: infekcje wewnątrzmaciczne, niewydolność cieśniowo-szyjkową, nadmierne rozciągnięcie macicy (np. w ciąży mnogiej), zaburzenia naczyniowe łożyska, stres matczyny, a także czynniki genetyczne. Istotne czynniki ryzyka to również wcześniejszy poród przedwczesny, krótka szyjka macicy, niski status socjoekonomiczny oraz palenie tytoniu.
Diagnostyka porodu przedwczesnego opiera się na ocenie klinicznej (regularne skurcze macicy z postępującym rozwarciem szyjki macicy), badaniu ultrasonograficznym (ocena długości szyjki macicy) oraz markerach biochemicznych (np. fibronektyna płodowa). Postępowanie obejmuje tokolityki (hamujące skurcze macicy), glikokortykosteroidy (przyspieszające dojrzewanie płuc płodu), siarczan magnezu (neuroprotekcja płodu) oraz antybiotykoterapię w przypadku podejrzenia infekcji.
Profilaktyka porodu przedwczesnego to kluczowy element opieki położniczej. Obejmuje ona suplementację progesteronu u pacjentek z wysokim ryzykiem, zakładanie szwu okrężnego szyjki macicy (cerclage) w przypadku niewydolności cieśniowo-szyjkowej oraz regularne badania kontrolne. Mimo postępów w medycynie perinatalnej, zapobieganie porodom przedwczesnym pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnego położnictwa.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Salbutamol – Przeciwwskazania stosowania
Salbutamol, jako selektywny agonista receptorów β2-adrenergicznych, jest szeroko stosowany w terapii obturacyjnych chorób dróg oddechowych, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na salbutamol lub substancje pomocnicze, w tym białka mleka w preparatach zawierających laktozę (np. Buventol Easyhaler, Ventolin Dysk). Preparaty złożone z ipratropium (Ipratropium/Salbutamol Cipla, Iprixon Neb) dodatkowo nie powinny być stosowane u pacjentów z nadwrażliwością na bromek ipratropiowy, atropinę lub inne leki przeciwcholinergiczne oraz u osób z kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu i tachyarytmią, ze względu na ryzyko nasilenia tych stanów. Roztwory do wstrzykiwań (Salbutamol WZF) są przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności serca, takimi jak zwężenie zastawki aortalnej czy nadciśnienie płucne.
aerozol inhalacyjny, agonista receptorów beta2-adrenergicznych, alergia na białka mleka, bromek ipratropiowy, choroba niedokrwienna serca, choroba obturacyjna dróg oddechowych, kardiomiopatia przerostowa, lek przeciwcholinergiczny, łożysko przodujące, malformacja chromosomalna, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na substancję czynną, poród przedwczesny, poronienie zagrażające, proszek do inhalacji, przedwczesne oddzielenie łożyska, roztwór do nebulizacji, rzucawka, skurcz oskrzeli, stan przedrzucawkowy, tachyarytmia, terapia tokolityczna, toksemia ciążowa, ucisk pępowiny, wewnątrzmaciczne obumarcie płodu, zakażenie wewnątrzmaciczne, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – BisoHEXAL 5 5 mg
Stosowanie bisoprololu fumaranu (BisoHEXAL) u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zaburzeń krążenia łożyskowego, co może prowadzić do zmniejszenia przepływu krwi przez łożysko, opóźnienia wzrastania wewnątrzmacicznego, zwiększonego ryzyka zgonu wewnątrzmacicznego, poronienia oraz przedwczesnego porodu. Bisoprolol, jako selektywny beta1-adrenolityk, może wywoływać u płodu i noworodka hipoglikemię oraz bradykardię, szczególnie w pierwszych 72 godzinach życia noworodka, co wymaga ścisłego monitorowania. W przypadku konieczności stosowania bisoprololu w ciąży zaleca się regularne badania dopplerowskie przepływu łożyskowego oraz ultrasonograficzne oceny biometrii płodu, a po porodzie intensywną obserwację noworodka.
antagonista receptorów beta1-adrenergicznych, badanie dopplerowskie, badanie ultrasonograficzne, beta-adrenolityk, biometria płodu, BisoHEXAL, bisoprolol fumaran, bradykardia, działanie beta-adrenolityczne, hipoglikemia, krążenie łożyskowe, nieselektywny beta-adrenolityk, poród przedwczesny, przenikanie do mleka kobiecego, przepływ łożyskowy, receptory adrenergiczne, selektywny beta1-adrenolityk, wzrastanie wewnątrzmaciczne płodu, zgon wewnątrzmaciczny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bisocard 7,5 mg
Bisoprolol fumaranu (Bisocard), jako selektywny beta1-adrenolityk, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój płodu poprzez zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego, śmierci wewnątrzmacicznej, poronienia oraz przedwczesnego porodu. U płodu i noworodka obserwuje się potencjalne działania niepożądane, takie jak hipoglikemia i bradykardia, szczególnie w pierwszych 72 godzinach życia, co wymaga intensywnego monitorowania parametrów życiowych i poziomu glukozy. Stosowanie bisoprololu w ciąży jest zalecane jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, z preferencją leków selektywnych beta1-adrenergicznych nad nieselektywnymi beta-blokerami, przy jednoczesnym regularnym monitorowaniu stanu płodu za pomocą badań USG i oceny przepływu łożyskowego.
antagonista receptorów beta1-adrenergicznych, antykoncepcja, beta-adrenolityk, Bisocard, bisoprorol fumaran, bradykardia, hipoglikemia, nieselektywny beta-bloker, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, poród przedwczesny, poronienie, poziom glukozy we krwi, przenikanie do mleka, przepływ łożyskowy, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, USG - Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Progesteron, jako hormon steroidowy, odgrywa istotną rolę w leczeniu niepłodności, zwłaszcza w terapii niedomogi lutealnej oraz w suplementacji fazy lutealnej podczas technik wspomaganego rozrodu (ART). Preparaty progesteronu nie wykazują negatywnego wpływu na płodność kobiet, jednak niektóre, takie jak Bijuva, są przeciwwskazane u kobiet w wieku rozrodczym. W ciąży progesteron jest bezpieczny w I trymestrze, gdzie stosowany jest głównie w celu podtrzymania ciąży i wsparcia ART. Naturalny progesteron może być także podawany dopochwowo między 20. a 34. tygodniem ciąży w celu zapobiegania porodom przedwczesnym. Dane kliniczne wskazują, że stosowanie progesteronu nie zwiększa ryzyka wad rozwojowych, samoistnych poronień (5,4%) ani ciąż pozamacicznych (1%), a wskaźnik anomalii płodowych przy dawce 100 mg TID (Lutinus) wynosił 4,5%, co jest porównywalne z populacją ogólną.
anomalia płodowa, ciąża pozamaciczna, drugi i trzeci trymestr ciąży, działanie fetotoksyczne, działanie maskulinizujące, działanie teratogenne, faza lutealna, hormon steroidowy, karmienie piersią, laktacja, leczenie niepłodności, niedomoga lutealna, pierwszy trymestr ciąży, poród przedwczesny, preparat progesteronu, progesteron, rozród wspomagany, samoistne poronienie, techniki wspomaganego rozrodu, wada rozwojowa płodu, wada wrodzona, wirylizacja, wsparcie lutealne - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne wyładowanie ciśnienia – Objawy
Przedwczesne wyładowanie ciśnienia (preeclampsia) to wieloukładowe powikłanie ciąży, definiowane przez nowe nadciśnienie tętnicze (≥140/90 mmHg) po 20. tygodniu ciąży wraz z uszkodzeniem narządów, najczęściej nerek i wątroby. Choroba może przebiegać od łagodnego nadciśnienia ciążowego do ciężkich postaci z zespołem HELLP i rzucawką. Wczesne objawy obejmują nadciśnienie, białkomocz, nagły obrzęk, przyrost masy ciała (2-5 funtów/1-2,3 kg w tydzień), a w ciężkich przypadkach silne bóle głowy, zaburzenia widzenia, ból w nadbrzuszu, nudności, duszność, małopłytkowość (<100 000/mL) i podwyższone enzymy wątrobowe. Diagnostyka opiera się na monitorowaniu ciśnienia, badaniach laboratoryjnych i ocenie objawów klinicznych, a progresja choroby może być szybka, szczególnie przy wczesnym początku (<34. tygodnia). Poporodowe wystąpienie preeklampsji wymaga dalszej obserwacji do 6 tygodni po porodzie.
białkomocz, ból nadbrzusza, cukrzyca ciążowa, duszność, hemoliza, małopłytkowość, martwe urodzenie, migrena, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obrzęk, obrzęk płuc, odklejenie łożyska, ograniczenie wzrostu płodu, oliguria, podwyższone enzymy wątrobowe, poród przedwczesny, preeklampsja, przewlekłe nadciśnienie, rzucawka, udar mózgu, uszkodzenie narządów, zaburzenia widzenia, zakrzepica, zespół HELLP - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska (placenta previa) to poważne powikłanie ciąży, występujące u około 0,5% ciężarnych, charakteryzujące się całkowitym lub częściowym zakryciem ujścia wewnętrznego szyjki macicy przez łożysko. Stan ten jest istotnym czynnikiem ryzyka krwotoku poporodowego, z aRR 2,6 (95% CI 1,9-3,5) dla powikłań krwotocznych u matki, a około 19% pacjentek doświadcza krwawienia, z 20% wymagającymi nagłego porodu. Dodatkowo, ryzyko transfuzji krwi (aRR 3,8), atonii macicy (aRR 3,1), histerektomii (aRR 5,1) oraz innych powikłań, takich jak odklejenie łożyska czy przedwczesny poród, jest znacząco podwyższone. Lokalizacja łożyska na przedniej ścianie macicy oraz wcześniejsze cesarskie cięcia zwiększają ryzyko łożyska wrośniętego (PAS), z ryzykiem accrety rosnącym do 67% przy piątym lub kolejnych cięciach. Przedwczesne zagnieżdżenie łożyska wiąże się także z 3-4-krotnie wyższą śmiertelnością i zachorowalnością noworodków, głównie z powodu przedwczesnego porodu, który występuje u 16,9% przed 34. tygodniem i 27,5% między 34. a 37. tygodniem ciąży.
atonia macicy, badanie ultrasonograficzne, cukrzyca, histerektomia, krwawienie przedporodowe, krwotok, krwotok poporodowy, łożysko wrośnięte, małopłytkowość, niedokrwistość płodu, oddział intensywnej terapii, oddział intensywnej terapii noworodkowej, odklejenie łożyska, opóźnienie neurorozwojowe, placenta accreta, placenta previa, poród przedwczesny, posocznica, powikłanie krwotoczne, radiologia interwencyjna, transfuzja krwi, trymestr ciąży, ultrasonografia, wada wrodzona, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu płodu, zapalenie endometrium, zespół nagłej śmierci niemowląt, zespół niewydolności oddechowej, znieczulenie ogólne, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Słabość szyjki macicy – Zapobieganie i profilaktyka
Niewydolność szyjki macicy jest istotnym czynnikiem ryzyka porodów przedwczesnych i strat ciążowych w II trymestrze, charakteryzującym się przedwczesnym rozwieraniem szyjki bez skurczów macicy. Profilaktyka obejmuje cerclage szyjki macicy, szczególnie profilaktyczny szew okrężny wykonywany między 12. a 14. tygodniem u pacjentek z historią niewydolności, z efektywnością sięgającą 85-90% w zapobieganiu porodom przed 37. tygodniem. Progesteron dopochwowy jest rekomendowany u kobiet z ciążą pojedynczą i długością szyjki ≤20 mm przed 24. tygodniem, redukując ryzyko porodu przedwczesnego przed 33. tygodniem o 42%. Pessarium szyjkowe, stosowane u pacjentek z szyjką <25 mm w 20-23 tygodniu, ma niejednoznaczne dowody skuteczności, choć nowe, spersonalizowane modele mogą poprawić wyniki. Monitorowanie długości szyjki macicy przez TVS między 14. a 28. tygodniem jest kluczowe dla wczesnej diagnostyki i decyzji terapeutycznych.
amniocenteza, badanie ultrasonograficzne, cerclage przezbrzuszny, cerclage szyjki macicy, ciąża mnoga, długość szyjki macicy, niewydolność cieśniowo-szyjkowa, niewydolność szyjki macicy, pęknięcie błon płodowych, pessarium szyjkowe, poród przedwczesny, progesteron, progesteron dopochwowy, przezpochwowe badanie ultrasonograficzne, śmiertelność okołoporodowa, zapalenie błon płodowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bicardef 10 mg 10 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna preparatu Bicardef 10 mg, jest selektywnym beta1-adrenolitykiem stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca u kobiet w ciąży. Jednakże jego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań położniczych i perinatalnych, takich jak opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, poronienia, porody przedwczesne oraz śmierć wewnątrzmaciczna płodu. Mechanizm działania polega na zmniejszeniu przepływu krwi przez łożysko, co prowadzi do niedotlenienia i niedożywienia płodu. Dodatkowo, u płodu i noworodka mogą wystąpić hipoglikemia oraz bradykardia, które wymagają ścisłego monitorowania. W przypadku konieczności terapii bisoprololem w ciąży, zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki oraz regularne badania ultrasonograficzne z oceną przepływów naczyniowych i czynności serca płodu. Poród powinien być planowany w ośrodku z odpowiednim zapleczem neonatologicznym, a noworodek wymaga szczegółowej obserwacji po urodzeniu.
bisoprolol fumaran, bloker receptorów beta-adrenergicznych, bradykardia, ciśnienie tętnicze, czynność serca płodu, hipoglikemia, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, poród przedwczesny, poronienie, poziom glukozy we krwi, przepływ krwi przez łożysko, przepływ naczyniowy, receptor beta-1, selektywny bloker receptorów beta-adrenergicznych, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Concor 10 10 mg
Bisoprolol, jako selektywny beta1-adrenolityk, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży poprzez zmniejszenie przepływu maciczno-łożyskowego, co skutkuje ryzykiem opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, poronienia, porodu przedwczesnego oraz śmierci wewnątrzmacicznej. U noworodków narażonych na bisoprolol w okresie ciąży obserwuje się ryzyko hipoglikemii oraz bradykardii, zwłaszcza w pierwszych trzech dobach życia, co wymaga intensywnej obserwacji i monitorowania parametrów takich jak poziom glukozy i czynność serca. Ze względu na te potencjalne powikłania, stosowanie bisoprololu w ciąży jest zalecane jedynie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a leczenie powinno być wspierane regularnym monitorowaniem ultrasonograficznym i dopplerowskim przepływu maciczno-łożyskowego.
badanie dopplerowskie, badanie ultrasonograficzne, beta-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, Concor, hipoglikemia, modyfikacja schematu leczenia, nieselektywny beta-adrenolityk, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, parametry biometryczne płodu, poród przedwczesny, poronienie, przepływ łożyskowy, przepływ maciczno-łożyskowy, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, wybiórczy beta1-adrenolityk, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie perfuzji narządowej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cytotec 200 mcg
Mizoprostol (Cytotec 200 µg) jest lekiem o udokumentowanym działaniu teratogennym, dlatego jego stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie ciąży oraz szczegółowe poinformowanie pacjentki o ryzyku wad rozwojowych płodu, takich jak zespół Möbiusa, zespół pasm owodniowych, wady OUN oraz artrogrypoza. Ekspozycja na mizoprostol w pierwszym trymestrze zwiększa ryzyko wad rozwojowych około trzykrotnie w porównaniu do ryzyka bazowego wynoszącego około 2%. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu, śmierci płodu oraz pęknięcia macicy, szczególnie u kobiet z wcześniejszymi zabiegami na macicy lub wieloródkami.
artrogrypoza, bezmózgowie, cesarskie cięcie, dysfagia, działanie teratogenne, hipoplazja móżdżku, kwas mizoprostolowy, mizoprostol, oligodaktylia, paraliż mięśni twarzy, pęknięcie macicy, poród przedwczesny, poronienie samoistne, rozszczep podniebienia, skuteczna antykoncepcja, stopa końsko-szpotawa, wady cewy nerwowej, wady OUN, wodogłowie, zespół Möbiusa, zespół pasm owodniowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Blocard 2,5 mg
Bisoprolol fumaran, zawarty w produkcie leczniczym Blocard w dawce 2,5 mg, jest selektywnym beta1-adrenolitykiem, którego stosowanie u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych powikłań położniczych i płodowych. Lek może powodować zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wzrastania wewnątrzmacicznego (IUGR), zwiększonego ryzyka śmierci wewnątrzmacicznej, poronienia oraz porodu przedwczesnego. U płodu i noworodka obserwuje się potencjalne działania niepożądane, takie jak hipoglikemia i bradykardia, które wymagają monitorowania. W przypadku konieczności terapii bisoprololem u ciężarnych, zaleca się regularne badania dopplerowskie przepływu maciczno-łożyskowego oraz systematyczną ocenę wzrastania płodu, a także rozważenie modyfikacji leczenia w przypadku niekorzystnych objawów.
badanie dopplerowskie, beta-adrenolityk, beta₁-adrenolityk, bisoprolol fumaran, Blocard, bradykardia, bradykardia noworodkowa, działanie farmakologiczne leku, funkcje reprodukcyjne, hipoglikemia, hipoglikemia noworodkowa, IUGR, perfuzja łożyskowa, poród przedwczesny, poronienie, przenikanie leku do mleka kobiecego, przepływ krwi przez łożysko, przepływ maciczno-łożyskowy, wzrastanie wewnątrzmaciczne płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bisocard 5 mg
Bisoprolol fumaranu, substancja czynna leku Bisocard, jest beta-adrenolitykiem o potencjalnym ryzyku dla ciąży, płodu i noworodka. Jego działanie polega na zmniejszeniu przepływu krwi przez łożysko, co może prowadzić do opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego, poronień, przedwczesnego porodu oraz śmierci wewnątrzmacicznej płodu. U noworodków narażonych na bisoprolol w okresie okołoporodowym obserwuje się ryzyko hipoglikemii i bradykardii, szczególnie w pierwszych 3 dniach życia. Z tego względu Bisocard nie jest zalecany w ciąży, chyba że istnieją bezwzględne wskazania, a w takich przypadkach konieczne jest monitorowanie przepływu maciczno-łożyskowego oraz rozwoju płodu za pomocą badań ultrasonograficznych i dopplerowskich.
badanie dopplerowskie, beta-adrenolityk, biometria płodu, bisoprolol, bradykardia, hipoglikemia, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, pomiar glikemii, poród przedwczesny, poronienie, poziom glukozy, przenikanie do mleka, przepływ łożyskowy, przepływ maciczno-łożyskowy, receptor beta-adrenergiczny, selektywny beta-1-adrenolityk, śmierć wewnątrzmaciczna płodu - Leksykon substancji czynnych
Mizoprostol – Działania niepożądane
Mizoprostol, syntetyczny analog prostaglandyny E1, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zależne od dawki i wskazania terapeutycznego. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (bardzo często przy dawce 50 µg co 4 godziny), bóle brzucha, nudności i wymioty (często przy dawce 25 µg co 2 godziny, bardzo często przy 50 µg co 4 godziny), które zwykle mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak krwotok z przewodu pokarmowego, perforacje czy zapalenie trzustki. W zakresie układu nerwowego zgłaszane są zawroty i bóle głowy (często), a także rzadkie, ale poważne zdarzenia, jak drgawki u noworodków czy aseptyczne zapalenie opon mózgowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane w położnictwie, gdzie nadmierna stymulacja macicy (niezbyt często przy 25 µg co 2 godziny, często przy 50 µg co 4 godziny) może prowadzić do poważnych komplikacji, w tym krwotoku poporodowego (bardzo często przy 25 µg co 2 godziny), pęknięcia macicy (rzadko, zwłaszcza u wieloródek i kobiet po cesarskim cięciu) oraz zaburzeń tętna i kwasicy u płodu, co może skutkować niedotlenieniem i powikłaniami neurologicznymi u noworodka.
analog prostaglandyny E1, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, choroba przewodu pokarmowego, drgawki noworodkowe, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, indukcja porodu, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, krwotok z przewodu pokarmowego, kwasica płodu, mózgowe porażenie dziecięce, nadmierna stymulacja macicy, niepłodność kobieca, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie żołądka, pęknięcie macicy, perforacja macicy, perforacja przewodu pokarmowego, poród przedwczesny, poronienie niepełne, przedwczesne odklejenie łożyska, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sinica noworodkowa, skala Apgar, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia tętna płodu, zamartwica noworodka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie trzustki, zator płynem owodniowym, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alotendin 10 mg + 5 mg
Alotendin to lek złożony zawierający bisoprolol (selektywny beta1-adrenolityk) oraz amlodypinę (antagonista kanałów wapniowych), dostępny w dawkach 5 mg + 5 mg, 5 mg + 10 mg, 10 mg + 5 mg oraz 10 mg + 10 mg. Stosowanie u kobiet w ciąży wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, śmierć wewnątrzmaciczna, poronienie czy poród przedwczesny, głównie z powodu działania bisoprololu na perfuzję łożyska oraz ryzyka hipoglikemii i bradykardii u płodu i noworodka. Amlodypina wykazuje toksyczność reprodukcyjną w badaniach na zwierzętach przy dużych dawkach, a jej bezpieczeństwo w ciąży u ludzi nie jest potwierdzone. W przypadku konieczności stosowania leku u ciężarnych zaleca się ścisłe monitorowanie przepływu maciczno-łożyskowego oraz rozwoju płodu, a także obserwację noworodka pod kątem hipoglikemii i bradykardii w pierwszych 3 dniach życia.
amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, antagonista receptorów beta1-adrenergicznych, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, bisoprololu fumaran, blokada receptorów beta-adrenergicznych, blokada receptorów beta1-adrenergicznych, bradykardia, choroba wieńcowa, działanie farmakologiczne, hipoglikemia, maciczno-łożyskowy przepływ krwi, nadciśnienie tętnicze, perfuzja łożyska, poród przedwczesny, przenikanie do mleka matki, samoistne poronienie, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, toksyczny wpływ na rozmnażanie, wzrost wewnątrzmaciczny płodu, zmiany biochemiczne w plemnikach - Leksykon substancji czynnych
Atozyban – Dawkowanie i sposób podawania
Atozyban jest antagonistą receptorów oksytocynowych stosowanym w leczeniu zagrażającego porodu przedwczesnego, podawanym wyłącznie dożylnie w trójfazowym schemacie: faza 1 to bolus 6,75 mg (0,9 ml) podany w ciągu 1 minuty; faza 2 to wlew dożylny nasycający 300 μg/min (24 ml/godz., 54 mg) przez 3 godziny; faza 3 to wlew podtrzymujący 100 μg/min (8 ml/godz., do 270 mg) przez maksymalnie 45 godzin. Całkowity czas terapii nie powinien przekraczać 48 godzin, a sumaryczna dawka 330,75 mg. Leczenie powinno być rozpoczęte jak najszybciej po rozpoznaniu zagrożenia porodem przedwczesnym, a w przypadku braku skuteczności należy rozważyć alternatywne metody. W razie konieczności powtórzenia terapii stosuje się pełny schemat od nowa, zaczynając od bolusa 6,75 mg.
atozyban, bolus dożylny, charakterystyka produktu leczniczego, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, koncentrat do sporządzania roztworu, poród przedwczesny, roztwór do wstrzykiwań, skurcz macicy, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, wydalanie przez nerki, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Alotendin 10 mg + 10 mg
Leki złożone zawierające bisoprolol fumaran i amlodypinę, takie jak Alotendin, wymagają szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Bisoprolol, jako beta-adrenolityk, może powodować zmniejszenie perfuzji łożyska, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego, śmierci wewnątrzmacicznej płodu, samoistnego poronienia oraz porodu przedwczesnego. U płodu i noworodka obserwuje się ryzyko hipoglikemii i bradykardii. Amlodypina nie ma jednoznacznie ustalonego bezpieczeństwa w ciąży, a badania na zwierzętach wykazały toksyczność przy dużych dawkach. Stosowanie Alotendin w ciąży jest zalecane jedynie przy bezwzględnych wskazaniach i braku alternatyw, z koniecznością monitorowania przepływu maciczno-łożyskowego oraz rozwoju płodu. Po porodzie noworodek wymaga obserwacji pod kątem hipoglikemii i bradykardii przez pierwsze 72 godziny życia.
amlodypina, antagonista wapnia, badanie USG, bisoprolol fumaran, bradykardia, główka plemnika, hipoglikemia, laktacja, lek beta-adrenolityczny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, perfuzja łożyska, pomiar biometryczny, poród przedwczesny, przenikanie do mleka ludzkiego, przepływ maciczno-łożyskowy, przepływ naczyniowy, receptor beta1-adrenergiczny, samoistne poronienie, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, toksyczność, zmiany biochemiczne plemników - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Duloxetine Medical Valley 120 mg
Duloksetyna wykazuje zróżnicowany wpływ na płodność w zależności od płci zwierząt laboratoryjnych, przy czym u samic zaburzenia płodności obserwowano jedynie przy dawkach wywołujących toksyczność matczyną, co sugeruje, że standardowe dawki terapeutyczne prawdopodobnie nie wpływają negatywnie na płodność kobiet. Badania epidemiologiczne obejmujące 4000 kobiet stosujących duloksetynę w pierwszym trymestrze ciąży nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka ciężkich wad rozwojowych, choć analiza poszczególnych wad, w tym serca, pozostaje niejednoznaczna. Stosowanie duloksetyny po 20. tygodniu ciąży wiązało się z około dwukrotnym wzrostem ryzyka przedwczesnego porodu, co przekłada się na około 6 dodatkowych przypadków na 100 leczonych kobiet, głównie między 35. a 36. tygodniem ciąży. Ponadto, stosowanie leku w okresie okołoporodowym może zwiększać ryzyko krwotoku poporodowego oraz wystąpienia zespołu odstawienia u noworodków, objawiającego się m.in. hipotonią, drżeniem mięśniowym i zaburzeniami oddechowymi.
drażliwość, drgawka, drżenie mięśniowe, duloksetyna, hipotonia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, krwotok poporodowy, pole pod krzywą AUC, poród przedwczesny, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, receptor serotoninergiczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, toksyczność matczyna, wrodzona wada rozwojowa, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienia - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Neurontin 100 100 mg
Stosowanie gabapentyny (NEURONTIN) u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią, wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka terapii. Gabapentyna przenika przez łożysko, jednak dane kliniczne, w tym skandynawskie badanie obserwacyjne obejmujące ponad 1700 ciąż, nie wykazały zwiększonego ryzyka poważnych wad wrodzonych ani zaburzeń neurorozwojowych u dzieci narażonych na lek w pierwszym trymestrze. Zauważono natomiast ograniczone dowody na podwyższone ryzyko niskiej masy urodzeniowej, przedwczesnego porodu oraz noworodkowego zespołu odstawienia, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu opioidów. Nagłe odstawienie gabapentyny jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko przełomowych napadów drgawkowych zagrażających matce i płodowi. Preferowana jest monoterapia zamiast politerapii, aby zminimalizować ryzyko wad wrodzonych.
gabapentyna, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, małogłowie, monoterapia, napad drgawkowy, Neurontin, niska masa urodzeniowa, noworodkowy zespół odstawienia, odstawienie leków przeciwpadaczkowych, opioidy, padaczka, pierwszy trymestr ciąży, politerapia, poród przedwczesny, przenikanie do mleka kobiecego, przenikanie przez łożysko, skala Apgar, wada wrodzona, zaburzenie neurorozwojowe - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość z niedoboru witaminy b12 lub kwasu foliowego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego wymaga szybkiej diagnostyki i leczenia, aby zapobiec nieodwracalnym powikłaniom neurologicznym, które mogą wystąpić nawet przy braku wyraźnej niedokrwistości. Kluczowe czynniki wpływające na rokowanie to czas trwania i nasilenie niedoboru, obecność powikłań neurologicznych oraz szybkość wdrożenia terapii. Niedobór witaminy B12 może prowadzić do uszkodzeń neurologicznych u 20-30% pacjentów, zaburzeń płodności, zwiększonego ryzyka raka żołądka (zwłaszcza w niedokrwistości złośliwej) oraz powikłań ciążowych, takich jak wady cewy nerwowej. Niedobór kwasu foliowego wiąże się z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, raka jelita grubego oraz powikłań okołoporodowych, w tym niskiej masy urodzeniowej i porodu przedwczesnego. Suplementacja doustna (1-2 mg/dobę witaminy B12) jest skuteczna, choć w ciężkich przypadkach zalecane jest podawanie domięśniowe. Monitorowanie terapii i edukacja pacjenta są niezbędne dla optymalizacji wyników leczenia.
choroba układu sercowo-naczyniowego, degeneracja neurologiczna, homocysteina, kwas foliowy, makrocytoza, niedobór folianów, niedobór żelaza, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość z niedoboru witaminy B12, niedokrwistość złośliwa, niepłodność, poród przedwczesny, rak jelita grubego, rak żołądka, suplementacja doustna, suplementacja parenteralna, udar mózgu, uszkodzenie neurologiczne, wada cewy nerwowej, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie neuropsychiatryczne, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus syncytialny oddechowy (rsv) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wirus syncytialny oddechowy (RSV) stanowi istotne zagrożenie dla niemowląt, małych dzieci oraz osób starszych, jednak dostępność szczepionek oraz przeciwciał monoklonalnych o przedłużonym okresie półtrwania (mAbs) otwiera nowe możliwości profilaktyki. Modelowanie matematyczne wskazuje, że szczepienia kobiet w ciąży oraz podawanie mAbs mogą zapobiec ponad połowie hospitalizacji RSV u niemowląt poniżej 6 miesiąca życia, a szczepionki żywe atenuowane są najskuteczniejsze u dzieci poniżej 5 lat. Szczepionka RSVPreF3 OA z adiuwantem AS01E wykazała skuteczność na poziomie 75% (95% CI: 50-87) w zapobieganiu hospitalizacjom u dorosłych ≥60 lat, a u osób ≥75 lat skuteczność wyniosła 76% (95% CI: 40-91). Prognozy na sezon 2024-2025 przewidują redukcję hospitalizacji o 17% (29 300 przypadków) ogółem, w tym o 31% (14 300) wśród niemowląt oraz o 22% (13 000) wśród seniorów.
choroba dolnych dróg oddechowych, hospitalizacja związana z RSV, immunizacja, model predykcyjny, nirsewimab, objawowe zakażenie, poród przedwczesny, program szczepień, QALY, śmiertelność niemowląt, szczepionka przeciwko RSV, szczepionka RSVPreF3, szczepionka żywa atenuowana, wirus syncytialny oddechowy, zakażenie dolnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Utrogestan 200 mg
Utrogestan, zawierający 200 mg mikronizowanego naturalnego progesteronu, jest stosowany w leczeniu niedomogi fazy lutealnej oraz zapobieganiu porodom przedwczesnym. Terapia może być prowadzona doustnie, dopochwowo lub domięśniowo, z zalecanym czasem trwania do 12. tygodnia ciąży w przypadku niedomogi lutealnej oraz od 20. do 34. tygodnia ciąży w profilaktyce porodów przedwczesnych. Badania kliniczne nie wykazały związku między stosowaniem progesteronu a wadami rozwojowymi płodu, co potwierdza bezpieczeństwo preparatu w okresie wczesnej ciąży. Kapsułki dopochwowe, zawierające lecytynę sojową, zapewniają odpowiednie uwalnianie hormonu, jednak należy zwrócić uwagę na potencjalne reakcje alergiczne u pacjentek z nadwrażliwością na soję.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Blocard 5 mg
Bisoprolol fumaranu, jako selektywny beta-1-adrenolityk, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w okresie rozrodczym, ciąży oraz karmiących piersią. Lekarze powinni dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed przepisaniem Blocard pacjentkom z tych grup, informując je o potencjalnym wpływie na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie. Bisoprolol może powodować zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wewnątrzmacicznego wzrostu płodu, poronienia, porodu przedwczesnego oraz śmierci wewnątrzmacicznej. U noworodków obserwuje się ryzyko hipoglikemii i bradykardii, szczególnie w pierwszych 72 godzinach życia, co wymaga intensywnej obserwacji.
badanie ultrasonograficzne, beta-1-adrenolityk selektywny, beta-adrenolityk, beta-adrenolityk selektywny, bradykardia, działanie niepożądane, fumaran bisoprololu, hipoglikemia, karmienie piersią, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, płodność, poród przedwczesny, poronienie, przenikanie do mleka, przepływ łożyskowy, przepływ maciczno-łożyskowy, receptor beta-1, śmierć wewnątrzmaciczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Atosiban Accord 37,5 mg/5 ml
Atosiban Accord (37,5 mg/5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawiera atozyban, stosowany wyłącznie w leczeniu zagrażającego porodu przedwczesnego w okresie od 24. do 33. tygodnia ciąży. Lekarz powinien ściśle przestrzegać tego ograniczenia czasowego. W trakcie terapii u kobiet karmiących piersią, które obecnie karmią dziecko urodzone wcześniej, zaleca się przerwanie karmienia, gdyż uwalnianie oksytocyny podczas karmienia może zwiększać kurczliwość macicy i osłabiać efekt tokolityczny atozybanu. Badania kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu atozybanu na karmienie piersią, jednak niewielkie ilości leku przenikają do mleka matki, co należy uwzględnić w poradnictwie po zakończeniu terapii.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clindavag 100 mg
Clindavag to preparat dopochwowy zawierający 100 mg klindamycyny w postaci fosforanu, stosowany miejscowo w leczeniu waginozy bakteryjnej. Waginoza bakteryjna charakteryzuje się zaburzeniem mikroflory pochwy, z redukcją Lactobacillus i wzrostem bakterii beztlenowych, co manifestuje się szarobiałymi, homogenicznymi upławami o nieprzyjemnym, rybim zapachu oraz pH pochwy >4,5. Rozpoznanie opiera się na kryteriach Amsela, wymagających obecności co najmniej trzech z następujących: charakterystyczne upławy, podwyższone pH, pozytywny test z KOH oraz obecność clue cells w mikroskopii. Preparat Clindavag, dzięki miejscowemu działaniu, minimalizuje ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych w porównaniu do terapii doustnej klindamycyną.
aplikacja dopochwowa, badanie mikrobiologiczne, badanie mikroskopowe, bakterie beztlenowe, corynebacterium, działanie niepożądane, fosforan klindamycyny, Gardnerella, Haemophilus, HIV, komórki wskaźnikowe, kryteria Amsela, Lactobacillus, lek przeciwbakteryjny, mikroflora pochwy, oporność bakterii, pałeczki kwasu mlekowego, pH pochwy, poród przedwczesny, test KOH, upławy, waginoza bakteryjna, zakażenie pooperacyjne, zakażenie przenoszone drogą płciową, zakażenie wewnątrzmaciczne, zapalenie pochwy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna, stosowana w leczeniu immunosupresyjnym, nie była przedmiotem odpowiednich, kontrolowanych badań klinicznych u kobiet w ciąży, a dostępne dane pochodzą głównie z rejestrów transplantacji i obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu. U pacjentek po przeszczepieniu narządów, leczonych cyklosporyną, odnotowano podwyższone ryzyko przedwczesnego porodu (<37. tygodnia), z odsetkiem wynoszącym 52% dla przeszczepów nerki, 35% dla wątroby i serca. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ cyklosporyny na rozwój zarodka i płodu nawet przy dawkach poniżej maksymalnej zalecanej dawki u ludzi (MRHD) obliczonej na podstawie powierzchni ciała (BSA). Produkt Sandimmun nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana. Dodatkowo, obecność etanolu w preparacie stanowi dodatkowe ryzyko w okresie ciąży.
badanie przedkliniczne, biorca przeszczepu, biorca przeszczepu narządu, ciąża, ciśnienie krwi, cyklosporyna, czynność nerek, dawkowanie leku, działanie niepożądane leku, laktacja, leczenie immunosupresyjne, nadciśnienie ciążowe, płodność, poród przedwczesny, powierzchnia ciała, przenikanie cyklosporyny do mleka, przeszczep narządu, stan przedrzucawkowy, stężenie leku w mleku, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada wrodzona - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Propranolol Aurovitas 40 mg
Propranolol chlorowodorek, dostępny w dawkach 10 mg i 40 mg, jest beta-adrenolitykiem wymagającym szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza tych planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Lek nie wykazuje działania teratogennego, jednak może zmniejszać przepływ krwi przez łożysko, co wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań, takich jak śmierć płodu, poronienie, przedwczesny poród oraz działania niepożądane u płodu i noworodka, w tym hipoglikemię i bradykardię. W okresie karmienia piersią propranolol przenika do mleka kobiecego, co może prowadzić do ekspozycji noworodka na lek, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas terapii lub należy rozważyć alternatywne metody karmienia.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Conaret 5 mg
Bisoprolol fumaran, będący selektywnym antagonistą receptorów beta1-adrenergicznych, stosowany w dawkach od 1,25 mg do 10 mg, może znacząco wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój płodu. Mechanizm działania bisoprololu prowadzi do zmniejszenia przepływu łożyskowego, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wzrostu płodu, śmierci wewnątrzmacicznej, poronienia oraz porodu przedwczesnego. U noworodków narażonych na bisoprolol obserwuje się hipoglikemię oraz bradykardię, szczególnie w pierwszych 3 dobach życia, co wymaga intensywnej obserwacji i monitorowania parametrów glikemii oraz czynności serca. Ze względu na te potencjalne powikłania, bisoprolol powinien być stosowany w ciąży wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, przy zastosowaniu najniższej skutecznej dawki oraz regularnym monitorowaniu przepływu łożyskowego i rozwoju płodu za pomocą badań ultrasonograficznych.
badanie ultrasonograficzne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, bradykardia, hipoglikemia, karmienie piersią, karmienie sztuczne, niewydolność krążenia, opóźnienie wzrostu płodu, perfuzja łożyskowa, poród przedwczesny, poronienie, przenikanie do mleka kobiecego, przepływ łożyskowy, śmierć wewnątrzmaciczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Borez 10 mg
Bisoprolol, jako selektywny beta1-adrenolityk, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Lek może negatywnie wpływać na przebieg ciąży i rozwój płodu poprzez zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co wiąże się z ryzykiem opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego, śmierci wewnątrzmacicznej, poronienia oraz przedwczesnego porodu. U noworodków obserwuje się ryzyko hipoglikemii i bradykardii, które wymagają ścisłego monitorowania w pierwszych 72 godzinach życia, w tym regularnej oceny częstości akcji serca i poziomu glukozy. Bisoprolol jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, a w takim przypadku konieczne jest szczegółowe monitorowanie przepływu łożyskowego (badania dopplerowskie), rozwoju płodu (biometria, AFI) oraz czynności serca płodu.
alternatywna metoda leczenia, badanie dopplerowskie, beta₁-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, czynność serca płodu, ekspozycja na lek, hipoglikemia, laktacja, nieselektywny beta-adrenolityk, obserwacja medyczna, opieka neonatologiczna, pomiar biometryczny, poród przedwczesny, poronienie, przenikanie leku do mleka, przepływ łożyskowy, receptor beta-adrenergiczny, śmierć wewnątrzmaciczna, wzrost wewnątrzmaciczny płodu, zaburzenia oddechowo-krążeniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Macica podwójna – Diagnostyka i diagnoza
Macica podwójna (uterus didelphys) to rzadka wada wrodzona układu rozrodczego, występująca u 0,1-0,5% kobiet, charakteryzująca się obecnością dwóch oddzielnych jam macicy, każda z własnym trzonem i często szyjką macicy, czasem także podwójną pochwą. Powstaje na skutek nieprawidłowego zrośnięcia przewodów Müllera między 12 a 16 tygodniem ciąży. Diagnostyka rozpoczyna się od badania ginekologicznego, gdzie można wykryć podwójną szyjkę macicy lub podłużną przegrodę pochwową. W celu potwierdzenia rozpoznania stosuje się ultrasonografię (przezbrzuszną, przezpochwową, 3D), sonohisterografię, histerosalpingografię oraz rezonans magnetyczny (MRI) – złoty standard diagnostyczny, który uwidacznia dwie oddzielne macice z szeroko rozdzielonymi szczytami i dwie szyjki macicy. Czułość ultrasonografii w wykrywaniu wcięcia w dnie macicy wynosi około 92,3%, a swoistość 100%. Ze względu na częste współwystępowanie anomalii układu moczowego (25-30% pacjentek), w diagnostyce wykonuje się także badania nerek, zwłaszcza w kierunku zespołu OHVIRA (zespół Herlyn-Werner-Wunderlich), obejmującego macicę podwójną, niedrożną połowę pochwy i jednostronną agenezję nerki.
agenezja nerki, anomalia przewodów Müllera, badanie ginekologiczne, badanie obrazowe, cerclage, cesarskie cięcie, dystocja, histerosalpingografia, histeroskopia, jajowód, laparoskopia, macica dwurożna, macica podwójna, macica przegrodzona, niewydolność szyjki macicy, położenie miednicowe, poród przedwczesny, poronienie, przegroda pochwowa, przewód Müllera, rezonans magnetyczny, sonohisterografia, szyjka macicy, ultrasonografia przezbrzuszna, ultrasonografia przezpochwowa, ultrasonografia trójwymiarowa, uterus didelphys, zespół Herlyn-Werner-Wunderlich, zespół OHVIRA