Wpływ bisoprololu na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Blocard (bisoprolol fumaran) w dawce 2,5 mg to lek z grupy selektywnych beta1-adrenolityków, którego stosowanie u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego. Poniżej przedstawiono istotne informacje, które powinny być przekazane pacjentce w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Bisoprolol w okresie ciąży

Bisoprolol fumaran, podobnie jak inne leki z grupy beta-adrenolityków, może wywierać potencjalnie szkodliwy wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój płodu i noworodka. Działanie farmakologiczne tego leku powoduje określone konsekwencje fizjologiczne, które należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych.²

Beta-adrenolityki, w tym bisoprolol, mogą powodować zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko. To zaburzenie perfuzji łożyskowej może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji położniczych i płodowych, takich jak:³

• Opóźnienie wzrastania wewnątrzmacicznego płodu (IUGR)
• Zwiększone ryzyko śmierci wewnątrzmacicznej płodu
• Podwyższone ryzyko poronienia
• Możliwość wystąpienia porodu przedwczesnego

U płodu lub noworodka, którego matka przyjmowała bisoprolol w okresie ciąży, mogą pojawić się specyficzne działania niepożądane, będące konsekwencją farmakologicznego działania leku. Do najważniejszych należą:⁴

• Hipoglikemia – obniżony poziom glukozy we krwi, który może prowadzić do zaburzeń neurologicznych
• Bradykardia – nieprawidłowo wolna czynność serca płodu lub noworodka

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania bisoprololu w ciąży

W przypadku konieczności zastosowania leczenia beta-adrenolitykami u kobiety ciężarnej, należy rozważyć następujące wytyczne:⁵

1. Preferowane są wybiórczy beta1-adrenolityki (jak bisoprolol), które wykazują większą selektywność w działaniu farmakologicznym
2. Zasadniczo nie zaleca się stosowania produktu Blocard u kobiet w ciąży, chyba że istnieją bezwzględne wskazania kliniczne do takiej terapii⁶

Jeżeli lekarz podejmie decyzję o leczeniu bisoprololem kobiety ciężarnej, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego monitorowania stanu klinicznego matki i płodu:⁷

• Regularna ocena przepływu maciczno-łożyskowego za pomocą badań dopplerowskich
• Systematyczne monitorowanie wzrastania wewnątrzmacicznego płodu
• W przypadku stwierdzenia niekorzystnego wpływu leku na przebieg ciąży lub rozwój płodu, należy rozważyć modyfikację schematu leczenia lub zastosowanie alternatywnej farmakoterapii⁸

Opieka nad noworodkiem po ekspozycji na bisoprolol w okresie ciąży

Noworodek, którego matka przyjmowała bisoprolol w okresie ciąży, wymaga szczególnej obserwacji medycznej po urodzeniu.⁹ Konieczne jest monitorowanie w kierunku możliwych działań niepożądanych leku, które zazwyczaj manifestują się w określonym czasie:

• Objawy hipoglikemii – obniżona temperatura ciała, drżenia, niepokój, słabe ssanie, apatia
• Objawy bradykardii – spowolniona czynność serca poniżej norm dla wieku, bladość, obniżona aktywność

Należy podkreślić, że wymienione objawy występują najczęściej w pierwszych 72 godzinach życia noworodka, co determinuje czas wzmożonego nadzoru medycznego.¹⁰

Bisoprolol a karmienie piersią

W odniesieniu do okresu laktacji, aktualny stan wiedzy medycznej nie dostarcza wystarczających danych dotyczących przenikania bisoprololu do mleka kobiecego.¹¹ W związku z tym, stosowanie produktu leczniczego Blocard u kobiet karmiących piersią nie jest zalecane. Lekarz powinien rozważyć:

• Alternatywne metody leczenia u kobiety karmiącej piersią
• Możliwość czasowego zaprzestania karmienia piersią, jeśli terapia bisoprololem jest niezbędna
• Potencjalne korzyści karmienia piersią dla dziecka i korzyści leczenia dla matki

W przypadku konieczności stosowania bisoprololu u kobiety karmiącej piersią, należy poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla dziecka i możliwych objawach niepożądanych, które mogą wystąpić u karmionego dziecka (podobnych do opisanych dla noworodka po ekspozycji prenatalnej).

Wpływ na płodność

W dostępnej charakterystyce produktu leczniczego Blocard nie przedstawiono szczegółowych danych dotyczących wpływu bisoprololu na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Lekarz powinien jednak uwzględnić potencjalny wpływ leków beta-adrenolitycznych na funkcje seksualne i reprodukcyjne przy długotrwałej terapii tym lekiem.