ostre zatrucie

Ostre zatrucie to stan kliniczny wywołany ekspozycją organizmu na substancję toksyczną, który charakteryzuje się nagłym początkiem i potencjalnie zagrażającymi życiu objawami. Do najczęstszych przyczyn ostrych zatruć należą leki (zwłaszcza paracetamol, benzodiazepiny, opioidy), alkohol, narkotyki, substancje chemiczne, tlenki węgla, pestycydy oraz toksyny pochodzenia roślinnego i zwierzęcego.

Diagnostyka ostrego zatrucia opiera się na dokładnym wywiadzie (jeśli jest możliwy), ocenie objawów klinicznych, badaniach laboratoryjnych oraz badaniach toksykologicznych. Charakterystyczne konstelacje objawów, tzw. toksydromy, mogą pomóc w identyfikacji substancji odpowiedzialnej za zatrucie. Przykładowo, zatrucie opioidami przejawia się triada: zwężone źrenice, depresja oddechowa i zaburzenia świadomości.

Leczenie ostrego zatrucia obejmuje stabilizację funkcji życiowych (drogi oddechowe, oddychanie, krążenie), dekontaminację (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), zastosowanie specyficznych odtrutek (np. nalokson w zatruciu opioidami, flumazenil w zatruciu benzodiazepinami) oraz leczenie objawowe i podtrzymujące. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie technik eliminacji toksyn, takich jak hemodializa czy hemoperfuzja.

W postępowaniu z pacjentem z ostrym zatruciem kluczową rolę odgrywa czas – szybka interwencja często decyduje o rokowaniu. Szczególnie ważna jest właściwa ocena ryzyka w przypadku zatruć substancjami o opóźnionym działaniu toksycznym (np. paracetamol). Rokowanie zależy od rodzaju i ilości toksyny, czasu, jaki upłynął od ekspozycji do wdrożenia leczenia, oraz indywidualnych cech pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl