Przedawkowanie – Betadine 100 mg/ml

Przedawkowanie
Betadine 100 mg/ml

Przedawkowanie powidonu jodowanego (Betadine 100 mg/ml, roztwór na skórę) prowadzi do toksycznego działania jodu, manifestującego się objawami ogólnoustrojowymi o różnym nasileniu. Klinicznie obserwuje się dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka), układu moczowego (anuria, zmniejszenie filtracji kłębuszkowej, niewydolność nerek), sercowo-naczyniowego (zapaść krążeniowa, tachykardia >100/min, obniżenie ciśnienia tętniczego, brak lub słabe tętno) oraz oddechowego (obrzęk krtani i głośni, obrzęk płuc). Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne (kwasica metaboliczna), gorączka >38°C, drgawki oraz zaburzenia czynności tarczycy (nadczynność lub niedoczynność). W przypadku stwierdzenia dysfunkcji tarczycy konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii powidonem jodowanym.

Pobierz ChPL PDF Betadine – Roztwór na skórę – 100 mg/ml

Przedawkowanie powidonu jodowanego

Objawy ostrego zatrucia
Postępowanie w przypadku przedawkowania
Tabela objawów przedawkowania
Kolejne rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

powidon jodowany

Kategoria leku

Przedawkowanie powidonu jodowanego

Powidon jodowany, substancja czynna produktu leczniczego Betadine (100 mg/ml, roztwór na skórę), stosowany w dawkach przekraczających zalecane może prowadzić do szeregu poważnych objawów toksycznych. Przedawkowanie związane jest z toksycznym działaniem jodu uwalnianego z kompleksu z powidonem, co może skutkować zaburzeniami ogólnoustrojowymi o różnym nasileniu.¹

Objawy ostrego zatrucia

Ostre zatrucie powidonem jodowanym charakteryzuje się różnorodnymi objawami, które obejmują zarówno układ pokarmowy, jak i układy krążenia oraz oddechowy. Do najczęstszych objawów należą dolegliwości brzuszne, zaburzenia funkcji nerek (w tym bezmocz), zapaść krążeniowa, obrzęk krtani, zaburzenia w pracy serca (słabe tętno lub jego brak), obrzęk płuc oraz zaburzenia metaboliczne.²

Toksyczność układowa może prowadzić do poważnych zaburzeń czynności nerek, włącznie z anurią (brakiem wydalania moczu). W układzie sercowo-naczyniowym może wystąpić tachykardia, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz niewydolność krążenia. Obrzęk głośni może skutkować zagrażającym życiu uduszeniem. Inne potencjalne objawy to obrzęk płuc, drgawki, gorączka oraz kwasica metaboliczna.³

Dodatkowo przedawkowanie powidonu jodowanego może powodować zaburzenia czynności tarczycy, zarówno w postaci nadczynności, jak i niedoczynności tego gruczołu. W przypadku stwierdzenia zaburzeń czynności tarczycy należy bezwzględnie przerwać leczenie powidonem jodowanym.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania powidonu jodowanego jest przede wszystkim objawowe i wspomagające. Postępowanie terapeutyczne powinno być dostosowane do nasilenia objawów i stanu klinicznego pacjenta.⁵

W przypadku ciężkiego niedociśnienia tętniczego należy wdrożyć dożylne podawanie płynów, a w razie potrzeby zastosować produkty lecznicze wazopresyjne w celu stabilizacji układu krążenia.⁶

Jeśli doszło do żrącego urazu górnych dróg oddechowych, powodującego znaczący obrzęk, konieczna może być intubacja dotchawicza, zapewniająca drożność dróg oddechowych.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania doustnego obejmuje:⁸

Nie należy prowokować wymiotów
Pacjenta należy ułożyć w pozycji zapewniającej drożność dróg oddechowych i zapobiegającej aspiracji treści żołądkowej w przypadku wystąpienia wymiotów
Jeśli pacjent nie wymiotuje i toleruje żywienie doustne, można podać produkty skrobiowe (ziemniaki, mąkę, skrobię, pieczywo), które pomagają przekształcić jod do mniej toksycznych jodków⁹
Przy braku objawów perforacji jelit można zastosować płukanie żołądka przez sondę nosowo-żołądkową (płyn uzyskiwany z żołądka zmienia kolor na granatowy/fioletowy, co może służyć jako wskaźnik skuteczności procedury)¹⁰

W ciężkich przypadkach zatrucia jodem, szczególnie przy współistniejącej niewydolności nerek, zaleca się zastosowanie hemodializy, która skutecznie usuwa jod z organizmu. Warto zaznaczyć, że ciągła hemodiafiltracja żylno-żylna jest mniej skuteczna niż standardowa hemodializa.¹¹

Tabela objawów przedawkowania

Układ/narząd	Objawy przedawkowania	Opis
Układ pokarmowy	Objawy brzuszne	Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka
Układ moczowy	Bezmocz (anuria)	Całkowity brak wydalania moczu
Układ moczowy	Zaburzenia czynności nerek	Zmniejszenie filtracji kłębuszkowej, retencja związków azotowych, możliwa niewydolność nerek
Układ sercowo-naczyniowy	Zapaść krążeniowa	Ostra niewydolność krążenia z hipoperfuzją narządów
	Tachykardia	Przyspieszona czynność serca powyżej 100 uderzeń/min
	Obniżenie ciśnienia tętniczego	Spadek ciśnienia tętniczego poniżej wartości prawidłowych
	Brak tętna lub słabe tętno	Niewyczuwalne lub słabo wyczuwalne tętno na obwodzie
Układ oddechowy	Obrzęk krtani	Obrzęk tkanek krtani prowadzący do zwężenia dróg oddechowych
	Obrzęk głośni	Potencjalnie zagrażające życiu zwężenie wejścia do krtani mogące prowadzić do uduszenia
	Obrzęk płuc	Gromadzenie się płynu w pęcherzykach płucnych i tkance śródmiąższowej płuc
Zaburzenia metaboliczne	Kwasica metaboliczna	Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej z obniżeniem pH krwi
	Gorączka	Podwyższenie temperatury ciała powyżej 38°C
	Drgawki	Mimowolne skurcze mięśni w wyniku zaburzeń czynności mózgu
Układ endokrynny	Nadczynność lub niedoczynność tarczycy	Zaburzenia funkcji tarczycy wynikające z wpływu nadmiaru jodu na metabolizm hormonów tarczycowych

Oprócz wymienionych objawów, należy monitorować pacjenta pod kątem innych potencjalnych zaburzeń, które mogą wynikać z toksycznego działania jodu. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie przedawkowania i wdrożenie odpowiedniego leczenia, co może znacząco wpłynąć na rokowanie pacjenta.¹²

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.