Przeciwwskazania stosowania leku Tramadol Kalceks

Tramadol Kalceks (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) to lek zawierający jako substancję czynną chlorowodorek tramadolu, dostępny w ampułkach po 1 ml (50 mg) lub 2 ml (100 mg). Przed zastosowaniem leku należy uwzględnić szereg przeciwwskazań, które jednoznacznie wykluczają jego podanie.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Należy bezwzględnie odstąpić od podania leku w przypadku stwierdzonej nadwrażliwości pacjenta na chlorowodorek tramadolu lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się różnorodnymi objawami, od łagodnych reakcji skórnych do poważnych reakcji anafilaktycznych.²

Ostre zatrucia substancjami wpływającymi na OUN

Tramadol Kalceks jest przeciwwskazany u pacjentów z ostrym zatruciem wywołanym przez różne substancje działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. Dotyczy to w szczególności:

• Alkoholu etylowego – jednoczesne stosowanie alkoholu i tramadolu może potęgować depresyjne działanie na OUN³
• Leków nasennych – ich działanie w połączeniu z tramadolem zwiększa ryzyko depresji oddechowej⁴
• Leków przeciwbólowych – szczególnie innych opioidów, których łączne działanie z tramadolem może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych⁵
• Opioidów – ryzyko synergistycznego działania depresyjnego na ośrodek oddechowy⁶
• Innych leków psychotropowych – mogą one wchodzić w niebezpieczne interakcje z tramadolem⁷

Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO

Należy bezwzględnie odradzić stosowanie tramadolu u pacjentów, którzy aktualnie przyjmują inhibitory monoaminooksydazy (MAO) lub stosowali je w ciągu ostatnich 14 dni przed planowanym podaniem tramadolu. Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do potencjalnie zagrażających życiu interakcji związanych z wpływem na metabolizm serotoniny i innych neuroprzekaźników.⁸

Padaczka niepoddająca się leczeniu

Tramadol Kalceks jest przeciwwskazany u pacjentów z padaczką lekoooporną, czyli taką, która nie poddaje się standardowej terapii przeciwpadaczkowej. Tramadol może obniżać próg drgawkowy i u pacjentów z niekontrolowaną padaczką może prowadzić do wystąpienia napadów drgawkowych, co stanowi istotne zagrożenie dla pacjenta.⁹

Leczenie uzależnienia od opioidów

Tramadol Kalceks nie powinien być stosowany w leczeniu uzależnienia od opioidów. Mimo częściowego działania poprzez receptory opioidowe, tramadol nie jest odpowiednim lekiem do terapii substytucyjnej uzależnienia od opioidów, a jego zastosowanie w tym celu może pogłębić problem uzależnienia lub wywołać objawy odstawienne.¹⁰

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tramadolu?

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy szczególnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przy stosowaniu tramadolu i potencjalnie odradzić jego stosowanie:

Ryzyko interakcji lekowych

Należy odradzić stosowanie tramadolu pacjentom, którzy przyjmują leki wchodzące w potencjalnie niebezpieczne interakcje, w tym leki serotoninergiczne (jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – SSRI, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny – SNRI), gdyż może to prowadzić do rozwoju zespołu serotoninowego. Ponadto, szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu tramadolu z lekami wpływającymi na OUN.¹¹

Pacjenci z podwyższonym ryzykiem wystąpienia drgawek

Należy odradzić stosowanie tramadolu lub zalecić szczególną ostrożność u pacjentów z:

• Wywiadem drgawek lub napadów padaczkowych
• Urazami głowy w wywiadzie
• Zaburzeniami metabolicznymi
• Przyjmujących inne leki obniżające próg drgawkowy

W tych przypadkach tramadol może zwiększać ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych.¹²

Pacjenci z ryzykiem uzależnienia

U pacjentów z wywiadem uzależnienia od substancji psychoaktywnych, w tym od opioidów, stosowanie tramadolu powinno być odradzane lub prowadzone ze szczególną ostrożnością pod ścisłym nadzorem lekarskim. Tramadol, mimo niższego potencjału uzależniającego niż klasyczne opioidy, może wywoływać zależność psychiczną i fizyczną, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu.¹³

Pacjenci z ryzykiem depresji oddechowej

Należy odradzić stosowanie tramadolu lub zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:

• Przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP)
• Astmą oskrzelową w zaawansowanym stadium
• Niewydolnością oddechową
• Hipowentylacją

W tych przypadkach tramadol, podobnie jak inne opioidy, może nasilać depresję oddechową i pogarszać stan pacjenta.