zdarzenie naczyniowo-mózgowe

Zdarzenie naczyniowo-mózgowe (ZNM), znane również jako udar mózgu, to nagłe zaburzenie neurologiczne spowodowane przerwaniem dopływu krwi do określonego obszaru mózgu lub krwotokiem śródmózgowym. Jest to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.

Wyróżnia się dwa główne typy udarów: niedokrwienny (około 85% przypadków), spowodowany zatorem lub zakrzepem zamykającym naczynie, oraz krwotoczny (15%), wynikający z pęknięcia naczynia i wynaczynienia krwi do tkanki mózgowej lub przestrzeni podpajęczynówkowej. Przejściowe niedokrwienie mózgu (TIA) stanowi oddzielną kategorię, gdzie objawy ustępują całkowicie w ciągu 24 godzin.

Klasyczne objawy ZNM to nagłe osłabienie lub paraliż połowy ciała, zaburzenia mowy (afazja), asymetria twarzy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, problemy z równowagą i silny ból głowy. Ocena pacjenta opiera się na skali FAST (Face, Arm, Speech, Time) lub rozszerzonej BEFAST uwzględniającej równowagę (Balance) i oczy (Eyes).

Diagnostyka obejmuje badania neuroobrazowe (TK, MRI, angiografia), badania kardiologiczne (EKG, echokardiografia), badania naczyniowe (USG dopplerowskie) oraz podstawowe badania laboratoryjne. Leczenie ostrej fazy udaru niedokrwiennego polega na trombolizie (do 4,5 godziny od wystąpienia objawów) lub trombektomii mechanicznej, zaś krwotocznego – na wyrównaniu parametrów życiowych i ewentualnej interwencji neurochirurgicznej.

Profilaktyka wtórna zdarzeń naczyniowo-mózgowych obejmuje leczenie przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe, statyny, kontrolę ciśnienia tętniczego, glikemii oraz modyfikację stylu życia. Rehabilitacja neurologiczna stanowi kluczowy element powrotu do sprawności po przebytym udarze.

Powiązane wpisy

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl