Specjalne ostrzeżenia
Olanzapine Aurovitas

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Olanzapine Aurovitas

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych, poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjentów.¹

Psychoza i zaburzenia zachowania związane z otępieniem

Stosowanie olanzapiny nie jest zalecane u pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności oraz zdarzeń naczyniowo-mózgowych. Badania kliniczne kontrolowane placebo (trwające 6-12 tygodni) u osób w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem wykazały dwukrotnie wyższą częstość zgonów u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu do grupy placebo (3,5% vs 1,5%). Zwiększona śmiertelność nie była związana z dawkowaniem olanzapiny (średnia dawka dobowa 4,4 mg) ani czasem trwania leczenia.²

Zidentyfikowane czynniki ryzyka zwiększonej śmiertelności obejmują:

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnienie połykania
• sedację
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin

Śmiertelność była jednak wyższa u pacjentów leczonych olanzapiną niż w grupie placebo niezależnie od obecności tych czynników ryzyka. ^{65 lat, utrudnienie połykania, sedacja, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) lub jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Jednak śmiertelność była większa wśród pacjentów leczonych olanzapiną niż w grupie pacjentów leczonych placebo, niezależnie od tych czynników ryzyka.”>3}

W tych samych badaniach klinicznych zaobserwowano trzykrotne zwiększenie częstości niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych (np. udar, przemijający napad niedokrwienny), w tym przypadków zakończonych zgonem, u pacjentów przyjmujących olanzapinę w porównaniu do grupy placebo (1,3% vs 0,4%). Zidentyfikowanymi czynnikami ryzyka tych zdarzeń były: wiek powyżej 75 lat oraz otępienie naczyniowe lub mieszane. Należy podkreślić, że skuteczność olanzapiny nie została potwierdzona w tych badaniach. ^{75 lat, otępienie naczyniowe lub mieszane uznano za czynniki ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych w związku z leczeniem olanzapiną. Skuteczność olanzapiny nie została ustalona w tych badaniach.”>4}

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy związanej z przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, które występowały częściej niż w przypadku placebo. Dodatkowo olanzapina nie wykazała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych. W badaniach tych pacjenci byli wyjściowo stabilni podczas przyjmowania najmniejszej skutecznej dawki leków przeciwparkinsonowskich (agonistów dopaminy) i kontynuowali przyjmowanie tych samych leków i dawek przez całe badanie. Dawkowanie olanzapiny rozpoczynano od 2,5 mg/dobę i zwiększano maksymalnie do 15 mg/dobę według decyzji badacza.⁵

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) to stan potencjalnego zagrożenia życia związany ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny. Rzadko zgłaszano przypadki ZZN podczas terapii olanzapiną. Kliniczne objawy ZZN obejmują:

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno, wahania ciśnienia tętniczego, tachykardia, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek.⁶

W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę.⁷

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano przypadki hiperglikemii i/lub rozwoju albo nasilenia objawów cukrzycy z występującą sporadycznie kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym kilka przypadków śmiertelnych. W niektórych przypadkach odnotowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym.⁸

Zaleca się odpowiednią kontrolę stanu klinicznego zgodnie z przyjętymi wytycznymi leczenia przeciwpsychotycznego. Pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę, należy obserwować pod kątem objawów hiperglikemii (takich jak nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie i osłabienie), szczególnie pacjentów z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju. Zalecany schemat monitorowania obejmuje:

• pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia
• kontrolę po 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia olanzapiną
• następnie kontrolę raz na rok

Dodatkowo należy systematycznie kontrolować masę ciała pacjenta:

• przed rozpoczęciem leczenia
• po 4, 8 i 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia olanzapiną
• następnie raz na kwartał

⁹

Zmiany stężenia lipidów

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany stężenia lipidów. W przypadku wykrycia zaburzeń lipidowych należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne, szczególnie u pacjentów z dyslipidemią lub czynnikami ryzyka jej rozwoju.¹⁰

U pacjentów otrzymujących leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę, zaleca się systematyczne badanie stężenia lipidów zgodnie z przyjętymi wytycznymi:

• przed rozpoczęciem leczenia
• po 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia olanzapiną
• następnie co 5 lat

¹¹

Aktywność przeciwcholinergiczna

Choć wykazano aktywność przeciwcholinergiczną olanzapiny in vitro, doświadczenia z badań klinicznych ujawniły małą częstość występowania objawów z tym związanych. Ponieważ doświadczenie kliniczne ze stosowaniem olanzapiny u pacjentów ze współistniejącymi chorobami jest ograniczone, należy zachować ostrożność przepisując lek pacjentom z:

• rozrostem gruczołu krokowego
• niedrożnością porażenną jelit
• podobnymi chorobami związanymi z układem cholinergicznym

¹²

Czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych – AlAT (aminotransferazy alaninowej) i AspAT (aminotransferazy asparaginianowej), szczególnie w początkowym etapie leczenia. Należy zachować szczególną ostrożność i wykonywać regularne badania kontrolne u pacjentów z:

• podwyższoną aktywnością AlAT i/lub AspAT
• objawami podmiotowymi i przedmiotowymi niewydolności wątroby
• uprzednio stwierdzoną ograniczoną czynnościową rezerwą wątrobową
• stosujących leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym

W przypadku rozpoznania zapalenia wątroby (w tym wątrobowokomórkowego i cholestatycznego uszkodzenia wątroby oraz mieszanej postaci uszkodzenia) należy przerwać leczenie olanzapiną.¹³

Neutropenia

Należy zachować ostrożność u następujących grup pacjentów:

• z małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych z jakiejkolwiek przyczyny
• przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię
• z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku indukowanym przez leki w wywiadzie
• z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym przez współistniejącą chorobę, radioterapię lub chemioterapię
• z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną

U pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem często zgłaszano neutropenię.¹⁴

Przerwanie leczenia

Rzadko (≥ 0,01% do < 0,1%) przy nagłym przerwaniu stosowania olanzapiny zgłaszano wystąpienie ostrych objawów odstawiennych, takich jak:

• pocenie się
• bezsenność
• drżenie
• lęk
• nudności
• wymioty

<sup data-drug="Olanzapine Aurovitas" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Rzadko (≥ 0,01% do 15

Odstęp QT

W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥ 500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF < 500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (0,1% do 1%). W porównaniu z placebo nie stwierdzono istotnych różnic w częstości występowania kardiologicznych zdarzeń niepożądanych.<sup data-drug="Olanzapine Aurovitas" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc u pacjentów leczonych olanzapiną (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥ 500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF 16

Należy jednak zachować ostrożność zalecając jednoczesne stosowanie olanzapiny i innych leków powodujących wydłużenie odstępu QTc, szczególnie u:

• pacjentów w podeszłym wieku
• pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT
• pacjentów z zastoinową niewydolnością serca
• pacjentów z przerostem mięśnia sercowego
• pacjentów ze zmniejszonym stężeniem potasu lub magnezu we krwi

¹⁷

Zakrzep z zatorami

Podczas leczenia olanzapiną niezbyt często (≥ 0,1% i < 1%) zgłaszano przejściowe występowanie zakrzepu z zatorami w układzie żylnym. Związek przyczynowo-skutkowy między tymi zdarzeniami a leczeniem olanzapiną nie został ustalony. Jednakże, ponieważ u pacjentów ze schizofrenią często występują nabyte czynniki ryzyka zakrzepu z zatorami w układzie żylnym, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka (np. unieruchomienie) i podjąć odpowiednie działania profilaktyczne.<sup data-drug="Olanzapine Aurovitas" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Podczas leczenia olanzapiną, niezbyt często (≥ 0,1% i 18

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Ze względu na główne działanie olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność podczas jej jednoczesnego stosowania z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem. Ponieważ olanzapina wykazuje in vitro antagonizm z dopaminą, może ona działać antagonistycznie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.¹⁹

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować ostrożnie u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub poddanych czynnikom obniżającym próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości przypadków stwierdzano w wywiadzie napady drgawek lub obecność czynników zwiększających ryzyko ich wystąpienia.²⁰

Późne dyskinezy

W badaniach porównawczych trwających 1 rok lub krócej późne dyskinezy występowały z istotnie statystycznie mniejszą częstością w przypadku stosowania olanzapiny. Ryzyko wystąpienia późnych dyskinez rośnie jednak wraz z czasem trwania leczenia. Dlatego jeżeli u pacjenta przyjmującego olanzapinę wystąpią objawy podmiotowe i przedmiotowe późnych dyskinez, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Po zaprzestaniu leczenia objawy te mogą przejściowo ulec zaostrzeniu lub dopiero wystąpić.²¹

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych olanzapiny u pacjentów w podeszłym wieku obserwowano niezbyt często niedociśnienie ortostatyczne. Zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego u pacjentów powyżej 65 roku życia.²²

Nagły zgon sercowy

Po wprowadzeniu olanzapiny do obrotu zgłaszano występowanie nagłych zgonów sercowych u pacjentów stosujących ten lek. W retrospektywnym, obserwacyjnym badaniu kohortowym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. W tym badaniu wykazano porównywalne ryzyko nagłego zgonu sercowego w przypadku stosowania olanzapiny i innych atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w analizie zbiorczej.²³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. W badaniach z udziałem pacjentów w wieku 13-17 lat obserwowano różne działania niepożądane, w tym:

• zwiększenie masy ciała
• zmiany parametrów metabolicznych
• zwiększenie stężenia prolaktyny

²⁴

Zawartość fenyloalaniny i sodu

Produkt Olanzapine Aurovitas w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Aspartam może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią.²⁵

Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na każdą tabletkę, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²⁶