Specjalne ostrzeżenia
Zopridoxin

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Zopridoxin

Podczas leczenia produktem Zopridoxin, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, poprawa stanu klinicznego pacjenta może wystąpić dopiero po kilku dniach lub tygodniach terapii. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjentów.¹

Stosowanie u pacjentów z otępieniem

Produktu Zopridoxin nie zaleca się stosować u pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na udokumentowane zwiększenie ryzyka śmiertelności oraz występowania zdarzeń naczyniowo-mózgowych. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, trwających od 6 do 12 tygodni, u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia, odnotowano dwukrotnie wyższą częstość zgonów w grupie leczonej olanzapiną w porównaniu do grupy otrzymującej placebo (3,5% vs 1,5%).²

Zwiększona śmiertelność nie była związana z wielkością dawki olanzapiny (średnia dobowa dawka 4,4 mg) ani z czasem trwania leczenia. Zidentyfikowano następujące czynniki ryzyka, które mogą predysponować pacjentów do zwiększonej śmiertelności: wiek powyżej 65 lat, utrudnione połykanie, sedacja, niedożywienie, odwodnienie, choroby płuc (w tym zapalenie płuc z aspiracją lub bez) oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Niezależnie od wymienionych czynników ryzyka, śmiertelność w grupie leczonej olanzapiną była wyższa niż w grupie placebo.³

W tych samych badaniach klinicznych zaobserwowano również trzykrotne zwiększenie częstości występowania niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych (takich jak udar, przemijający napad niedokrwienny), w tym przypadków śmiertelnych, w grupie pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu z grupą otrzymującą placebo (1,3% vs 0,4%). U wszystkich pacjentów, u których wystąpiły zdarzenia naczyniowo-mózgowe, istniały wcześniej czynniki ryzyka. Wiek powyżej 75 lat oraz otępienie pochodzenia naczyniowego lub mieszanego zidentyfikowano jako czynniki ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych związanych z leczeniem olanzapiną. Skuteczność olanzapiny nie została potwierdzona w tych badaniach.⁴

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania produktu Zopridoxin w leczeniu psychozy związanej z przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy (częściej niż w grupie placebo), a olanzapina nie wykazywała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych. W tych badaniach pacjenci początkowo musieli być w stabilnym stanie klinicznym przy najmniejszej skutecznej dawce leków przeciwparkinsonowych (agonistów dopaminy), a także pozostawać na tych samych lekach przeciwparkinsonowych w stałych dawkach przez cały okres badania. Leczenie olanzapiną rozpoczynano od dawki 2,5 mg/dobę, którą następnie zwiększano według decyzji badacza maksymalnie do 15 mg/dobę.⁵

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny jest stanem potencjalnego zagrożenia życia związanym z przyjmowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym olanzapiny. Rzadko zgłaszano przypadki ZZN w trakcie leczenia olanzapiną. Kliniczne objawy ZZN obejmują: bardzo wysoką gorączkę, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości oraz objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno lub wahania ciśnienia tętniczego krwi, tachykardia, obfite pocenie się i zaburzenia rytmu serca). Mogą występować również: zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, mioglobinuria (rabdomioliza) oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie bez innych klinicznych objawów ZZN, należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym Zopridoxin.⁶

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano przypadki hiperglikemii i/lub wystąpienia lub nasilenia objawów cukrzycy, sporadycznie z towarzyszącą kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym kilka przypadków śmiertelnych. W niektórych przypadkach odnotowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym do wystąpienia takich zaburzeń. Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego pacjentów zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego, poprzez pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia, 12 tygodni po jego rozpoczęciu, a następnie raz na rok. Pacjentów leczonych produktem Zopridoxin należy obserwować pod kątem wystąpienia objawów hiperglikemii (takich jak nadmierne pragnienie, nadmierne wydzielanie moczu, nadmierne łaknienie i osłabienie). Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka predysponującymi do jej rozwoju powinni być regularnie badani w celu wykrycia pogorszenia kontroli glikemii. Masę ciała należy systematycznie kontrolować, np. przed rozpoczęciem leczenia, po 4, 8 i 12 tygodniach terapii olanzapiną, a następnie raz na kwartał.⁷

Zmiany stężenia lipidów

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany stężenia lipidów. W przypadku wystąpienia takich zmian należy wdrożyć odpowiednie leczenie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami przemiany lipidów lub z czynnikami ryzyka rozwoju takich zaburzeń. U pacjentów leczonych jakimkolwiek lekiem przeciwpsychotycznym, w tym produktem Zopridoxin, należy regularnie kontrolować stężenie lipidów zgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego – przed rozpoczęciem leczenia, po 12 tygodniach terapii olanzapiną, a następnie co 5 lat.⁸

Aktywność antycholinergiczna

Chociaż wykazano aktywność antycholinergiczną olanzapiny in vitro, doświadczenia z badań klinicznych ujawniły małą częstość występowania związanych z nią objawów. Jednakże, z uwagi na ograniczone doświadczenie kliniczne u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, należy zachować ostrożność podczas przepisywania produktu Zopridoxin pacjentom z przerostem gruczołu krokowego, niedrożnością porażenną jelit i podobnymi schorzeniami.⁹

Czynność wątroby

Często obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT i AspAT), szczególnie w początkowym etapie leczenia. Należy zachować ostrożność i zapewnić odpowiednią kontrolę laboratoryjną u pacjentów ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT, z objawami przedmiotowymi i podmiotowymi niewydolności wątroby, z wcześniej stwierdzoną ograniczoną czynnościową rezerwą wątrobową oraz u pacjentów leczonych lekami o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym. W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby (w tym wątrobowokomórkowego, cholestatycznego uszkodzenia wątroby lub mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy przerwać leczenie olanzapiną.¹⁰

Neutropenia

Należy zachować ostrożność u pacjentów, u których stwierdza się z jakiejkolwiek przyczyny małą liczbę leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych, u pacjentów przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię, u pacjentów z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku indukowanym przez leki w wywiadzie, u pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym przez współistniejącą chorobę, radioterapię lub chemioterapię oraz u pacjentów z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną. U pacjentów leczonych jednocześnie olanzapiną i walproinianem często zgłaszano neutropenię.¹¹

Przerwanie leczenia

Rzadko (≥0,01% do <0,1%) po nagłym przerwaniu stosowania olanzapiny zgłaszano występowanie ostrych objawów, takich jak: pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności lub wymioty.¹²

Odstęp QT

W badaniach klinicznych istotne klinicznie wydłużenie odstępu QTc (skorygowane wg wzoru Fridericia [QTcF] ≥ 500 milisekund [ms] w każdym momencie po rozpoczęciu badania, dla pacjentów z odstępem QTcF<500 ms przed rozpoczęciem badania) występowało niezbyt często (od 0,1% do 1%) u pacjentów leczonych olanzapiną, bez istotnych różnic w porównaniu z placebo w częstości występowania kardiologicznych zdarzeń niepożądanych. Niemniej jednak, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny z innymi lekami powodującymi wydłużenie odstępu QTc, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT, zastoinową niewydolnością serca, przerostem mięśnia sercowego, hipokaliemią lub hipomagnezemią.¹³

Zakrzep z zatorami

Niezbyt często (≥0,1% do <1%) zgłaszano występowanie zakrzepu z zatorami w układzie żylnym w związku czasowym z leczeniem olanzapiną. Nie ustalono przyczynowego związku między żylną chorobą zakrzepowo-zatorową a leczeniem olanzapiną. Jednak biorąc pod uwagę, że u pacjentów ze schizofrenią często stwierdza się nabyte czynniki ryzyka zakrzepów z zatorami w układzie żylnym, należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka (np. unieruchomienie) i zastosować odpowiednie środki zapobiegawcze.¹⁴

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego (OUN)

Ze względu na prymarny wpływ olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem. Ponieważ wykazano antagonistyczne działanie olanzapiny wobec dopaminy in vitro, lek może wywierać działanie antagonistyczne wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.¹⁵

Napady drgawek

Olanzapinę należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie lub poddanych działaniu czynników obniżających próg drgawkowy. Niezbyt często zgłaszano napady drgawek u pacjentów leczonych olanzapiną. W większości przypadków zgłaszano wcześniejsze występowanie napadów drgawek lub obecność czynników zwiększających ryzyko ich wystąpienia.¹⁶

Dyskinezy późne

W badaniach porównawczych trwających rok lub krócej, dyskinezy późne związane z leczeniem występowały z istotnie statystycznie mniejszą częstością podczas stosowania olanzapiny. Ryzyko wystąpienia późnych dyskinez wzrasta wraz z czasem trwania leczenia, dlatego jeżeli u pacjenta przyjmującego Zopridoxin pojawią się objawy przedmiotowe lub podmiotowe późnych dyskinez, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Po zaprzestaniu leczenia objawy te mogą przejściowo ulec nasileniu lub dopiero się ujawnić.¹⁷

Niedociśnienie ortostatyczne

W badaniach klinicznych z olanzapiną u pacjentów w podeszłym wieku niezbyt często obserwowano niedociśnienie ortostatyczne. U pacjentów powyżej 65. roku życia zaleca się okresowe pomiary ciśnienia tętniczego.¹⁸

Nagły zgon sercowy

W raportach postmarketingowych zgłaszano przypadki nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną. W retrospektywnym badaniu obserwacyjnym kohortowym ryzyko nagłego zgonu sercowego u pacjentów leczonych olanzapiną było około dwukrotnie większe niż u pacjentów niestosujących leków przeciwpsychotycznych. W badaniu tym wykazano porównywalne ryzyko nagłego zgonu sercowego związanego ze stosowaniem olanzapiny i innych atypowych leków przeciwpsychotycznych uwzględnionych w zbiorczej analizie.¹⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Olanzapina nie jest wskazana do stosowania w leczeniu dzieci i młodzieży. W badaniach z udziałem pacjentów w wieku od 13 do 17 lat występowały różne działania niepożądane, w tym zwiększenie masy ciała, zmiany parametrów metabolicznych i zwiększenie stężenia prolaktyny.²⁰

Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Aspartam

Produkt Zopridoxin zawiera aspartam w następujących ilościach:

• tabletka 5 mg zawiera 1,25 mg aspartamu
• tabletka 10 mg zawiera 2,5 mg aspartamu
• tabletka 15 mg zawiera 3,75 mg aspartamu
• tabletka 20 mg zawiera 5 mg aspartamu

Aspartam po podaniu doustnym ulega hydrolizie w przewodzie pokarmowym. Jednym z głównych produktów hydrolizy jest fenyloalanina, która może być szkodliwa dla pacjentów z fenyloketonurią.²¹

Laktoza

Produkt leczniczy Zopridoxin zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:

• tabletka 5 mg zawiera 94,18 mg laktozy jednowodnej
• tabletka 10 mg zawiera 188,37 mg laktozy jednowodnej
• tabletka 15 mg zawiera 282,56 mg laktozy jednowodnej
• tabletka 20 mg zawiera 376,75 mg laktozy jednowodnej

Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²²