Specjalne ostrzeżenia
Olanzapine +pharma

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Olanzapine +pharma

Podczas stosowania olanzapiny, podobnie jak w przypadku innych leków przeciwpsychotycznych, poprawa stanu klinicznego pacjenta może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach terapii. W tym okresie konieczne jest dokładne monitorowanie stanu pacjentów w celu oceny skuteczności leczenia oraz wystąpienia potencjalnych działań niepożądanych.¹

Przeciwwskazania w psychozie związanej z otępieniem

Olanzapina nie jest zatwierdzona w leczeniu pacjentów z objawami psychozy i/lub zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem ze względu na zwiększone ryzyko śmiertelności oraz zdarzeń naczyniowo-mózgowych. Badania kliniczne kontrolowane placebo u pacjentów w podeszłym wieku (średnia wieku 78 lat) z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem wykazały dwukrotnie wyższą częstość zgonów u osób leczonych olanzapiną w porównaniu do grupy otrzymującej placebo (3,5% vs 1,5%).²

Czynniki ryzyka zwiększonej śmiertelności obejmują:

• wiek powyżej 65 lat
• utrudnione połykanie
• sedację
• niedożywienie i odwodnienie
• choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez)
• jednoczesne stosowanie benzodiazepin^{65 lat, utrudnienie połykania, sedacja, niedożywienie i odwodnienie, choroby płuc (np. zapalenie płuc z aspiracją lub bez aspiracji) lub jednoczesne stosowanie benzodiazepin.”>3}

Należy podkreślić, że śmiertelność była wyższa w grupie leczonej olanzapiną nawet przy braku wymienionych czynników ryzyka. Ponadto, w tych samych badaniach odnotowano trzykrotnie wyższą częstość występowania niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych (np. udar, przemijający napad niedokrwienny), w tym przypadki śmiertelne, u pacjentów leczonych olanzapiną w porównaniu z grupą placebo (1,3% vs. 0,4%).⁴

Czynniki ryzyka zdarzeń naczyniowo-mózgowych obejmują:

• wiek powyżej 75 lat
• otępienie naczyniowe
• otępienie mieszane^{75 lat, otępienie naczyniowe lub mieszane były uznane za czynniki ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń naczyniowo-mózgowych w związku z leczeniem olanzapiną.”>5}

Choroba Parkinsona

Nie zaleca się stosowania olanzapiny w leczeniu psychozy związanej z przyjmowaniem agonistów dopaminy u pacjentów z chorobą Parkinsona. W badaniach klinicznych bardzo często zgłaszano nasilenie objawów parkinsonizmu i omamy, które występowały z większą częstością niż przy stosowaniu placebo. Ponadto, olanzapina nie wykazała większej skuteczności niż placebo w leczeniu objawów psychotycznych u tych pacjentów.⁶

W badaniach klinicznych u pacjentów z chorobą Parkinsona wymagane było, aby:

• stan pacjentów był stabilny podczas przyjmowania minimalnej skutecznej dawki leków przeciw parkinsonizmowi (agonistów dopaminy)
• pacjenci przyjmowali przez cały czas badania te same leki przeciw parkinsonizmowi w stałych dawkach⁷

Dawkowanie olanzapiny rozpoczynano od 2,5 mg na dobę, następnie dawkę zwiększano według decyzji badacza maksymalnie do 15 mg na dobę.⁸

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN)

Złośliwy zespół neuroleptyczny stanowi stan zagrożenia życia związany ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych. Podczas terapii olanzapiną zgłaszano rzadkie przypadki ZZN.⁹

Kliniczne objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego obejmują:

• bardzo wysoką gorączkę
• sztywność mięśni
• zaburzenia świadomości
• objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (niemiarowe tętno, wahania ciśnienia tętniczego, tachykardia, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)
• zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej
• mioglobinurię (rabdomiolizę)
• ostrą niewydolność nerek¹⁰

W przypadku wystąpienia objawów podmiotowych i przedmiotowych wskazujących na ZZN lub wysokiej gorączki o niewyjaśnionej przyczynie, bez innych klinicznych objawów ZZN, należy odstawić wszystkie leki przeciwpsychotyczne, w tym olanzapinę.¹¹

Zaburzenia metaboliczne

Hiperglikemia i cukrzyca

Niezbyt często zgłaszano wystąpienie hiperglikemii i/lub rozwój czy nasilenie objawów cukrzycy, sporadycznie z towarzyszącą kwasicą ketonową lub śpiączką, w tym kilka przypadków śmiertelnych. U niektórych pacjentów odnotowano wcześniejsze zwiększenie masy ciała, co może być czynnikiem predysponującym.¹²

Zaleca się odpowiednie monitorowanie stanu klinicznego zgodnie z przyjętymi wytycznymi leczenia przeciwpsychotycznego:

• pomiar stężenia glukozy we krwi przed rozpoczęciem leczenia
• kontrola po 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia olanzapiną
• następnie kontrola raz na rok¹³

Pacjentów otrzymujących Olanzapine +pharma należy uważnie obserwować pod kątem objawów hiperglikemii, takich jak:

• nadmierne pragnienie
• nadmierne wydzielanie moczu
• nadmierne łaknienie
• osłabienie¹⁴

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka predysponującymi do cukrzycy, którzy powinni być regularnie badani w celu wykrycia pogorszenia kontroli glikemii. Również masę ciała należy kontrolować regularnie:

• przed rozpoczęciem leczenia
• po 4, 8 i 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia olanzapiną
• następnie raz na kwartał¹⁵

Zaburzenia lipidowe

W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, u pacjentów leczonych olanzapiną obserwowano niepożądane zmiany w profilu lipidowym. Zmiany te wymagają odpowiedniego leczenia, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami przemiany lipidów oraz u osób z czynnikami ryzyka rozwoju takich zaburzeń.¹⁶

U pacjentów leczonych produktem Olanzapine +pharma należy regularnie monitorować stężenie lipidów zgodnie z wytycznymi dotyczącymi leczenia przeciwpsychotycznego:

• badanie przed rozpoczęciem leczenia
• kontrola po 12 tygodniach od rozpoczęcia leczenia olanzapiną
• następnie co 5 lat¹⁷

Zaburzenia układu cholinergicznego

Choć badania in vitro wykazały aktywność antycholinergiczną olanzapiny, doświadczenia kliniczne wskazują na niewielką częstość występowania objawów z tym związanych. Jednakże, ze względu na ograniczone doświadczenie kliniczne u pacjentów ze współistniejącymi chorobami, należy zachować ostrożność podczas przepisywania leku pacjentom z:

• przerostem gruczołu krokowego
• niedrożnością porażenną jelit
• podobnymi schorzeniami¹⁸

Zaburzenia czynności wątroby

Często obserwowano przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT i AspAT), szczególnie w początkowym etapie podawania leku. Należy zachować ostrożność i rozważyć wykonywanie kontrolnych badań aktywności enzymów wątrobowych u następujących grup pacjentów:

• pacjenci ze zwiększoną aktywnością AlAT i/lub AspAT
• pacjenci z objawami podmiotowymi i przedmiotowymi niewydolności wątroby
• pacjenci z uprzednio stwierdzoną ograniczoną czynnościową rezerwą wątrobową
• pacjenci stosujący leki o potencjalnym działaniu hepatotoksycznym¹⁹

W przypadku stwierdzenia zapalenia wątroby (w tym wątrobokomórkowego i cholestatycznego uszkodzenia wątroby oraz mieszanej postaci uszkodzenia wątroby) należy przerwać leczenie olanzapiną.²⁰

Neutropenia

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z podwyższonym ryzykiem wystąpienia neutropenii, czyli:

• pacjentów z małą liczbą leukocytów i/lub granulocytów obojętnochłonnych z jakiejkolwiek przyczyny
• pacjentów przyjmujących leki mogące wywoływać neutropenię
• pacjentów z zahamowaniem czynności i/lub toksycznym uszkodzeniem szpiku indukowanym przez leki w wywiadzie
• pacjentów z zahamowaniem czynności szpiku spowodowanym przez współistniejącą chorobę, radioterapię bądź chemioterapię
• pacjentów z hipereozynofilią lub chorobą mieloproliferacyjną²¹

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci leczeni jednocześnie olanzapiną i walproinianem, u których często zgłaszano neutropenię.²²